Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat

Islak Burunlu Primatlar (Strepsirrhini)

Islak Burunlu Primatlar (Strepsirrhini) Wikipedia
2 dakika
2,632
Tüm Reklamları Kapat
Islak Burunlu Primatlar
  • Bilimsel Adı Strepsirrhini
  • Halk Arasındaki Türkçe Adı Islak Burunlu Primatlar
  • Halk Arasındaki İngilizce Adı Wet Nosed Primates
Taksonomi
  • Bu içerik, Evrim Ağacı'nın tür gözlemleri ve türlere dair bilgileri barındıran Yaşam Ağacı projesinin bir parçası olarak hazırlanmıştır.
  • Gözlem Ekle

Tanım ve Genel Bilgiler

Islak burunlu primatlar (ya da daha isabetli isimleriyle "kıvrık burunlu primatlar"); lemurlar, galagolar, pottolar, lorisler gibi lemur-benzeri (lemuriform) primatları barındırır. Primatlar altındaki kardeş grubu, Haplorrhini'dir (kuru/basit burunlu primatlar).

Islak burunlı primatların ortak özelliği, isimlerinden de anlaşılabileceği gibi, burun içlerininse ıslak (nemli) olmasıdır. Kedi ve köpeklerin de burunlarına benzeyen, siyah ve ıslak kısma rhinarium adı verilir. Ayrıca Strepsirrhini'ye "kıvrık burunlu" denmesinin nedeni, burun derilerindeki sinüs açıklıklarının "virgül" biçiminde şeklinde kıvrılmış olmasıdır. Kardeş alttakımları olan Kuru Burunlu Primatlar'ın (Haplorrhini), rhinarium yapısı bulunmaz ve burunları kıvrık değildir.

Bütün ıslak burunlu primatların beyinleri, diğer primatlarınkine göre daha küçüktür, beyinlerinde koku için özelleşmiş iri koku bölgeleri bulunur, feromonları algılamak için burunlarında vomeronazal organ vardır ve dişilerinin plasentası epitelyokoryaldir; yani kalp şeklindeki rahimlerinde bulunan bezlerin içine doğru uzayan koryonik kılcıkları bulunur. Gözlerinde gece görüşüne katkı sağlayan yansıtıcı yapılar vardır. Göz kemikleri halka şeklindedir; ancak bu halkayı arkadan destekleyen ince kemik dokusuna sahip değillerdir. Bu primatlar kendi C vitaminlerini üretebilirler. Lemur-benzeri ıslak burunlu primatlarda, birbirlerini tımar etmekte kullanılan taraklı dişler bulunur.

Evrimsel Tarih ve Taksonomi

Islak burunlu primatlar, adapiform (soyu tükenmiş erken ıslak burunlular) ve lemuriform (lemur-benzeri ıslak burunlular) primatları barındırırlar. Bu grupların evrimsel tarihine dair iki önemli veri hattı bulunmaktadır: genetik analizler ve fosiller. İlki, grubun maymunlar ve tersiyerler gibi gruplardan yaklaşık 90 milyon yıl önce ayrıldığını; ikincisi ise bu ayrımın daha yakın zamanlarda, günümüzden yaklaşık 55 milyon yıl önce yaşandığını göstermektedir. Islak burunlu primatlar, kuru burunlu primatlardan (Haplorrhini) ayrılarak evrimleşmişlerdir. Lemuriformların, her ikisi de ilk olarak Asya'da ortaya çıkmış olan Cercamoniinae veya Sivaladapidae taksonlarından evrimleşmiş olması çok olasıdır.

Lemurlar, günümüzden 47 ila 54 milyon yıl önce Madagaskar'a ulaşmayı başarmışlardır. Burada evrimleşen modern lemurlar, bir nevi "yaşayan fosil"dirler; çünkü günümüze kadar gelmeyi başarmışlardır.

Ekolojik Dağılım ve Habitat

Islak burunlu primatlar, Madagaskar Adası, Orta Afrika ve Güneydoğu Asya'da bulunurlar. Birçok ıslak burunlu primat ağaçlarda yaşar (arboreal) ve gececidir (nokturnal). Öte yandan soyu tükenmiş birçok ıslak burunlu primatın gündüzcü (diurnal) olduğu bilinmektedir.

Popülasyon ve Koruma Statüsü

Bu gruptaki türlerin neredeyse hepsinin soyu habitat yıkımı, beslenme, egzotik hayvan ticareti gibi nedenlerle tehdit altındadır.

Tüm Reklamları Kapat

Diyet ve Metabolizma

Islak burunlu primatlar çoğunlukla meyveler, yapraklar ve böceklerle beslenirler.

Etimoloji

Alttakım, adını Yunancadaki strepsis, yani "içerdönük" veya "kıvrık" sözcüğü ile, rhinos, yani "burun" sözcüklerinin birleşmesinden almıştır.

Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
2
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 1
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 1
  • Tebrikler! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 13/06/2024 22:48:29 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/7313

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Uterus
Göç
Evrenin Genişlemesi
Sağlık Personeli
Fizyoloji
Ara Tür
Deri
Kimyasal Bağ
Allah
Şeker
Lazer
Kalp
İletişim
Tekillik
Doku
Özel Görelilik
Plastik
Primatlar
Diş Hekimliği
Hastalık Yayılımı
Tohum
Karbonhidrat
Yörünge
Doğal
Kamuflaj
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Bugün Türkiye'de bilime ve bilim okuryazarlığına neler katacaksın?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
Ç. M. Bakırcı. Islak Burunlu Primatlar (Strepsirrhini). (25 Temmuz 2018). Alındığı Tarih: 13 Haziran 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/7313
Bakırcı, Ç. M. (2018, July 25). Islak Burunlu Primatlar (Strepsirrhini). Evrim Ağacı. Retrieved June 13, 2024. from https://evrimagaci.org/s/7313
Ç. M. Bakırcı. “Islak Burunlu Primatlar (Strepsirrhini).” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, 25 Jul. 2018, https://evrimagaci.org/s/7313.
Bakırcı, Çağrı Mert. “Islak Burunlu Primatlar (Strepsirrhini).” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, July 25, 2018. https://evrimagaci.org/s/7313.
ve seni takip ediyor

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close