Bu Reklamı Kapat
Bu Reklamı Kapat

Kuantum İnternet Nedir? Bilim, Devrim Niteliğindeki Yeni Nesil Kuantum İnternet Rüyasını Gerçek Kılabilir mi?

Kuantum İnternet Nedir? Bilim, Devrim Niteliğindeki Yeni Nesil Kuantum İnternet Rüyasını Gerçek Kılabilir mi? Sandbox Studio
9 dakika
5,739
  • Kuantum Mekaniği
  • Kuantum Fiziği

Kuantum internet, kuantum fiziğine dayalı olarak çalışan kuantum bilgisayarlar gibi cihazların ortak bir çevrede veri alışverişi yapmasına olanak tanıyan, kuantum fiziği kurallarına dayalı olarak çalışan, gelecek nesil internet teknolojilerinin genel adıdır. Teorik olarak kuantum internet, günümüzdeki web uygulamalarının asla erişemeyecekleri hız ve yeteneklere erişebilmesini mümkün kılacaktır.

Kuantum bilgisayarlar (ve dolayısıyla onların bağlanması öngörülen kuantum internet); günümüzde kullanılan "bit" mantık yapısına sahip klasik (dijital) bilgisayarların yerini alması öngörülen, "kübit" (veya "qubit") adı verilen kuantum bitlerden faydalanması dolayısıyla çok yüksek hızlı işlem yapabilen, kuantum mekaniği prensiplerine göre çalışan yeni bilgisayarlar olarak öngörülmektedir.

Bu Reklamı Kapat

Modern Teknolojide Kuantum Mekaniği

Günümüzde hızla gelişen bilim ve teknoloji alanlarında, kuantum bilgisayarlarlara ek olarak; kuantum iletişim, kuantum teleportasyon, kuantum şifreleme, kuantum algoritmaları ve kayıpsız kuantum durum iletimi (İng: "perfect state transfer") gibi kuantum teknolojileri üretilmeye çalışılmaktadır.

Kuantum teleportasyon ile mikroskobik ve makroskobik ölçekteki maddelerin uzay ve zamanda bir noktadan başka bir noktaya taşınması, yani "ışınlanması" öngörülmektedir. Kolay kırılabilir (çözülebilir) klasik şifreleme yerine kuantum fiziği prensiplerine göre çalışan kuantum şifreleme protokolleri üretilmeye çalışılmaktadır. Kuantum bilginin bir yerden bir yere kayıpsız taşınımı için modeller ve algoritmalar ele alınmaktadır. Klasik bilgisayarlarda kullanılan algoritma yerine, kuantum mekanik algoritmaların kullanılması öngörülmektedir. Benzer şekilde, klasik mantık kapıları yerine, kuantum durumların (İng: "quantum states") mantıksal işleyişine uyacak yeni kuantum mantık kapılarının kuantum bilgisayarlarında kullanılması planlanmaktadır.

Bu Reklamı Kapat

Günümüz teknolojisinin geldiği bu noktada fizik, tüm bu teknolojik süreçlerin olanaklı olup olmadığını, olanaklı ise hangi araçların kullanılarak bunların yapılabileceğini, kuantum bilgisayarları, kuantum iletişim, kuantum tele-nakil, kuantum şifreleme, kuantum algoritmaları, kayıpsız kuantum durum iletimi gibi bilimsel problemlerin nasıl modelleneceği gibi önemli sorulara teorik yanıtlar ve deneysel kanıtlar aramaktadır.

Kuantum Bilgi İşlemde Dolanıklık Kavramı

Yukarıda bahsi geçen fizik konularının hepsinin ortak kavramı, ilk defa 1935 yılında Schrödinger tarafından önerilen kuantum dolanıklıktır. Bu teknoloji uygulamalarını hayata geçirebilmek için, temel olarak kuantum dolanıklığa hükmedilmesi gerekmektedir. Bu nedenle kuantum dolanıklığın elde edilmesi, kuantum mantık yapılarının kurulması ve üretilmesi, kuantum algoritma ile ilişkilendirilmesi, kuantum şifreleme protokolüne aktarılması, iletilmesi ve korunması problemleri önem taşımaktadır. Dolanıklığın kuantum teknolojileri açısından taşıdığı bu önemden dolayı son yıllarda çok yoğun teorik ve deneysel çalışmalar sürdürülmektedir.

Kuantum Dolanıklık
Kuantum Dolanıklık
NIST

Tüm bunlar kulağa bir bilimkurgu konsepti gibi gelebilir; ancak kuantum dolanıklık fenomeni aracılığı ile kuantum ağları oluşturmak, dünyadaki birçok ülke için önemli bir araştırma geliştirme tutkusu durumunda. Yakın zamanda ABD Savunma Bakanlığı, önümüzdeki birkaç yıl içinde kuantum internet rüyasını gerçeğe dönüştürmek için adım adım strateji ortaya koyan ilk planını yayınladı. Benzer şekilde, 2021 yılında bildirdiğimiz gibi Çin, kuantum anahtar dağıtıcı teknolojisi sayesinde veri aktarımının mümkün olabileceğini göstermiştir.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Kuantum İnternet Nedir?

Kuantum internet, kuantum mekaniği yasalarından yararlanılan bir ortamda kuantum cihazlarının bazı bilgileri değiş tokuş etmesine izin verecek bir ağ yapısıdır. Teorik olarak bu durumun, kuantum internete günümüzün web uygulamalarıyla gerçekleştirilmesi imkansız olan benzeri görülmemiş yetenekler kazandırması beklenmektedir.

Kuantum dünyasında veriler, kuantum bilgisayar veya kuantum işlemci gibi kuantum cihazlarda oluşturulabilen kuantum bit'lerin (kübitlerin) varlığı ile kodlanır. Bu veriler basit bir ifadeyle, fiziksel olarak ayrılmış birden çok kuantum aygıttan oluşan bir ağ üzerinden kübitlerin gönderilmesini içerecektir. En önemlisi, tüm bunlar kuantum mekaniği yasalarına özgü tuhaf özellikler sayesinde gerçekleşecektir.

Bu yapıyı bir anlığına hâlihazırda kullandığımız internet yapısına benzetmiş olabilirsiniz. Ancak kübitleri klasik bir kanal yerine bir kuantum kanal aracılığıyla göndermek, mikro ölçekte parçacıkların kuantum durum davranışlarından yararlanmak anlamına gelmektedir.

Günümüzde kullandığımız WEB 2.0'ın ilerde oluşturulacak kuantum ekosisteminin nasıl çalıştığını anlamak için, "klasik bilgi işlem" hakkında bildiğiniz her şeyi unutmak gerekmektedir. Çünkü kuantum internet, size en sevdiğiniz saatlerce sörf yaptığınız web tarayıcılarına asla benzemeyecektir. Bu nedenle de, en azından önümüzdeki birkaç on yıl boyunca, bir kuantum Zoom toplantısına katılmayı beklememelisiniz.

Kuantum İnternet
Kuantum İnternet
Quantum Internet

Kuantum İnternet Nasıl Çalışır?

Kuantum iletişimin merkezinde, kuantum mekaniğinin temel yasalarından yararlanan kübitlerin klasik bitlerden çok farklı davranması yatmaktadır. Kullandığımız klasik bilgisayarlar, tüm işlemleri 0 ve 1 değerlerinden yalnızca birini alabilen bit birimi üzerinden yapmaktadır. Örneğin bir ışık düğmesinin "açık" ya da "kapalı" olması veya bir kedinin "ölü" ya da "diri" olması örneğinde olduğu gibi, 0, "kapalı/ölü" konumu ve 1, "açık/diri" konumu temsil eden pozisyondur.

Bu Reklamı Kapat

Kübitler ise klasik sistemlerdeki gibi 0 ya da 1 durumda olmak zorunda değildir. Kuantum dünyada ise (bir "ölçüm" yaparak sistemi etkilemediğimiz takdirde) işlemler, aynı anda bir miktar 0 bir miktar da 1 biçiminde bulunabilmektedir. Yani, klasik sistemde bir bit 0 ya da 1 "olmalı"dır, kuantum sistemdeki bir kübit ise "olabilir"dir. 0, 1, ya da her ikisinin kuantum süperpozisyonu denilen üst üste olma durumu söz konusudur.

Bu durum, kuantum bilgisayarların klasik bilgisayarlardan ayrıldığı en temel noktalardan birini oluşturuyor. Elbette şaşırtıcı olmayacak şekilde, kübitler, e-postalar veya WhatsApp mesajları gibi aşina olduğumuz türden verileri göndermek için kullanılamayacaktır. Ancak bazı geniş tabanlı uygulamalarda büyük fırsatlar yaratacaktır.

Kuantum Anahtar Dağıtımı Ne İşe Yarayacak?

Klasik iletişimde çoğu veri, gönderici ve alıcıya paylaşılan bir anahtar dağıtılarak ve ardından mesajı şifrelemek için bu ortak anahtar kullanılarak güvence altına alınır. Alıcı, daha sonra, verilerin kodunu çözmek için bu anahtarını kullanabilir. Günümüzde çoğu klasik iletişimin güvenliği, bilgisayar korsanlarının kırılması zor ancak imkansız olmayan anahtarlar oluşturmaya yönelik bir algoritmaya dayanmaktadır. Son yıllarda araştırmacılar bu iletişim sürecini kuantum mekaniksel olarak yapmaya çalışmaktadırlar. Bu konsept, kuantum anahtar dağıtımı (İng: "quantum key distribution") adı verilen bir siber güvenlik alanının merkezinde yer almaktadır.

Kuantum anahtar dağıtımı, iki taraftan birinin anahtarını kübitler ile kodlayarak bir parça klasik veriyi şifrelemesini sağlayarak çalışır. Gönderici bu kübitleri, anahtar değerlerini elde etmek için kübitleri ölçen kişiye iletir. Yapılan bu ölçüm, kübitin durumunun çökmesine neden olur; ancak önemli olan, ölçüm işlemi sırasında okunan değerdir. Kübit, bir bakıma, yalnızca anahtar değerini taşımak için oradadır.

Bu Reklamı Kapat

Kullanılan bu yöntem ile verinin iletimi sırasında üçüncü bir tarafın kübitleri gizlice izleyip izlemediğini öğrenmenin kolay olduğu düşünülebilir. Çünkü bu davetsiz misafir, bu gizemli anahtarın ona bakarak, çökmesine neden olmaktadır. Yani bir bilgisayar korsanı, herhangi bir noktada bu kübitlere bakarsa, kübitlerin durumunu otomatik olarak değiştirecektir ancak kaçınılmaz olarak da arkasında gizli bir izleme/dinleme işareti bırakacaktır. Bu nedenle kriptograflar kuantum anahtar dağıtımının "kanıtlanabilir" olarak güvenli olduğunu iddia ederler.

Neden Kuantum İnternet?

Şu anda kuantum anahtar dağıtımını oluşturmanın "olağan" yolu, kübitleri fiberoptik kablolar aracılığıyla, alıcıya tek yönlü olarak göndermekten ibarettir; ancak bu, alıcı ile vericinin aralarında oluşturulacak protokolün etkinliğini önemli ölçüde sınırlar. Kübitler, bir fiber optik kabloda kolayca kaybolabilir veya dağılabilir, bu da kuantum sinyallerinin çok fazla hataya açık olduğu ve uzun mesafeler kat etmek için mücadele ettiği anlamına gelir. Aslına bakarsanız mevcut deneyler, en fazla yüzlerce kilometrelik bir menzille sınırlıdır. Bu konuda en kritik çözüm, iki cihaz arasında iletişim kurmak için dolanıklık fenomeninden yararlanmaktır.

İki kübit etkileşime girdiğinde ve birbirine dolandığında, birbirleri arasında belirli özellikleri paylaşırlar. Kübitler dolanık durumdayken, çiftteki bir parçacıkta meydana gelen herhangi bir değişiklik, fiziksel olarak birbirlerinden ayrılmış olsalar bile, diğerinde de değişikliklere neden olacaktır. Bu nedenle, ilk kübitin durumu, dolanık muadilinin davranışına bakılarak "okunabilir". Kuantum iletişim bağlamında, ikisini birbirine bağlayan fiziksel bir kanala ihtiyaç duymadan, bir kübitten bazı bilgileri dolanık diğer yarısına ışınlayabilir.

Bu, şu demektir: Dolanıklık ağı kurulduğunda, bağlantılı kübitlerin mesajlarını bir yerden bir yere iletmek için artık herhangi bir fiziksel altyapıdan geçmesi gerekmeyecektir. Bu nedenle iletim sırasında, kuantum anahtarı üçüncü şahıslar tarafından neredeyse görünmez olacaktır, ele geçirilmesi imkansız olacaktır ve bir noktadan diğerine güvenilir bir şekilde "ışınlanabilir" olacaktır. Bu fikir, bankacılık, sağlık hizmetleri veya uçak iletişimi gibi hassas verilerle ilgilenen endüstrilerde büyük etkilere sebep olacaktır ve çok gizli ulusal bilgileri koruyan hükümetlerin de bu teknolojiyi etkin kullanmaları beklenmektedir.

Bu Reklamı Kapat

Agora Bilim Pazarı
Modern Dünya Küresi: Fiziki, 26 cm, Işıklı

Yeryüzü dağlarını, ovalarını, nehirlerini, kısaca fiziki durumunu gösteren ürünümüzü, hem gerçek bir eğitim materyali hem de şık bir aksesuar olarak kullanabilirsiniz.

ESTETİK: Modern seri ürünlerimiz grafik, eksen ve ayak tasarımlarıyla bütüncül ve yeni bir estetik yaklaşıma sahiptir. Geliştirmiş olduğumuz yeni üretim teknolojimiz sayesinde demonte yapıya sahip olan yeni serimizde ekvator çizgisinin ışıklandırılması tasarımın güzelliğini ön plana çıkarmaktadır.

ÇEVRE DOSTU: Gürbüz Yayınları olarak tüm ürünlerimizde orijinal ham madde kullanarak sebep olunabilecek çevresel sorunları kendi bünyemizde minimize ettiğini taahhüt ediyoruz. Aynı zamanda modern seri ürünlerimizin demonte yapısı sayesinde, paketleme ve stoklama organizasyonlarında daha az karton ambalaj kullanarak yeşili koruyan çevre dostu bir tutumu destekliyoruz.

  • Harita Türü: Fiziki
  • Çap: 26 santimetre
  • Işık Durumu: Işıklı
Devamını Göster
₺299.00
Modern Dünya Küresi: Fiziki, 26 cm, Işıklı

Kuantum İnterneti Hayata Geçirmek İçin Ne Bekliyoruz?

Bilim insanları, kübitler arasında nasıl dolanıklık yaratılacağını zaten biliyorlar ve hatta bahsedilen kuantum anahtar dağıtımı için de dolanıklıktan başarıyla yararlanıyorlar. Kuantum ağlarında uzun süredir başarılı araştırmaları olan Çin, uydu tabanlı dolanıklık konusunda önemli bir araştırmaya imza attı ve kısa süre önce kurduğu dolanıklık ile kuantum anahtar dağıtımında 1200 kilometre ile mesafe rekorunu kırmış oldu.

Bundan sonraki aşama, var olan altyapıyı daha da büyütmek olacak. Ne var ki Dünya üzerinde kübitleri etkin bir şekilde birbirine bağlayabilecek büyük ölçekli "ışınlama ağları" oluşturmak için önümüzde hala büyük mühendislik zorlukları bulunuyor. Şimdiye kadarki tüm deneyler yalnızca iki noktayı birbirine bağladı. Artık noktadan noktaya iletişim sağlandığı için, bilim insanları, birden fazla göndericinin ve birden fazla alıcının kuantum internet üzerinden küresel ölçekte değiş tokuş yapabileceği bir ağ oluşturmaya çalışıyorlar.

Kuantum Uydu
Kuantum Uydu
University of Science and Technology of China

Yeni görev: Uzun mesafeler boyunca ve aynı anda birçok farklı nokta arasında çok sayıda dolanık kübit üretmenin en iyi yollarını bulmak. Bunu söylemek, yapmaktan elbette çok daha kolay: Örneğin, Çin'deki bir cihaz ile ABD'deki bir cihaz arasındaki dolanıklığı sürdürmek, yeni yönlendirme protokollerinin üzerine bir ara düğüm noktasının varlığının geliştirilmesini gerektirecektir.

Çin, bu anlamda uydu teknolojisi ile bunu gerçekleştirmeyi seçerken, şu anda dolanık kübitleri ayıran mesafeyi artırabilecek bir kuantum tekrarlayıcı ağı oluşturmaya çalışan ABD Savunma Bakanlığı tarafından tercih edilen yöntem fiber optik teknolojisidir. ABD'de, parçacıklar, kuantum tekrarlayıcılara ihtiyaç duymadan, Chicago'da 84 kilometrelik bir "kuantum döngüsü" boyunca optik fiber aracılığıyla dolanık halde kaldı ve ağ yakında 130 kilometrelik bir kuantum test oluşturmak için laboratuvarlarda yeniden inşa edilecek.

Avrupa Birliği de, kuantum internet için bir strateji geliştirmek üzere 2018'de Kuantum İnternet Birliği'ni kurdu ve araştırmacılar, 50 kilometreden fazla mesafede dolanıklığı gerçekleştirdi.

Sonuç

Kuantum araştırmacılar için amaç, bu ağları önce ulusal, sorasında da uluslararası düzeyde ölçeklendirmektir. Bilim insanlarının büyük çoğunluğu, bunun birkaç on yıldan önce gerçekleşmesinin pek mümkün olmadığı konusunda hemfikirdir. Kuantum internet, şüphesiz çok uzun vadeli bir projedir ve önünde birçok teknik engel bulunmaktadır. Ancak teknolojinin kaçınılmaz olarak yol açacağı beklenmedik sonuçlar, şimdilik tahmin bile edilemeyen çok sayıda tuhaf kuantum uygulamasıyla tamamlanmış paha biçilmez bir bilimsel yolculuk yapacaktır. Tam da Carl Sagan'ın dediği gibi:

Bir yerlerde muhteşem bir şeyler keşfedilmeyi bekliyor.
Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 14
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 12
  • İnanılmaz 7
  • Muhteşem! 6
  • Umut Verici! 6
  • Merak Uyandırıcı! 5
  • Bilim Budur! 4
  • Güldürdü 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Türev İçerik Kaynağı: ZDNet | Arşiv Bağlantısı
  • J. Yin, et al. (2017). Satellite-Based Entanglement Distribution Over 1200 Kilometers. Science, sf: 1140-1144. doi: 10.1126/science.aan3211. | Arşiv Bağlantısı
  • Julien Laurat. World’s Record Entanglement Storage Sets Up A Milestone For The European Quantum Internet Alliance. (16 Ekim 2021). Alındığı Tarih: 1 Ocak 2022. Alındığı Yer: The Quantum Internet Alliance | Arşiv Bağlantısı
  • H. J. Kimble. (2008). The Quantum Internet. Nature, sf: 1023-1030. doi: 10.1038/nature07127. | Arşiv Bağlantısı
  • D. Hurley. The Quantum Internet Will Blow Your Mind. Here’s What It Will Look Like. (3 Ekim 2020). Alındığı Tarih: 1 Ocak 2022. Alındığı Yer: Discover Magazine | Arşiv Bağlantısı
Bu Reklamı Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 15/08/2022 04:06:30 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/9029

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Bu Reklamı Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Gönderiler
Ağrı
Uterus
İletişim
Yüzey
Besin Değeri
Darwin
Makina
Anne
Mühendislik
Canlılık
Dinozor
Video
Araştırma
Kadın
Elektron
Köpekgil
Kimyasal Bağ
Sahte
Avcı
Böcek
Hidrotermal Baca
Sinir
Doğru
Görme
Doğa
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Başlık
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nda reklamları 2 şekilde kapatabilirsiniz:

  1. Ücretsiz üye girişi yapmak: Sitedeki reklamların %50 kadarını kapatmak için ücretsiz bir Evrim Ağacı üyeliği açmanız ve sitemizi/uygulamamızı kullanmanız yeterli!

  2. Maddi destekçilerimiz arasına katılmak: Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Raporla

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya diğer kullanıcıları oylama, teşekkür ve kabul edilen cevap araçları ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Soru Sor
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.