Dünyada bilinen ilk üniversiteyi, günümüzde bildiğimiz anlamda bir üniversite değildi bu, Platon kurmuş ve kesin olmayan bir bilgiye göre girişine şöyle yazdırmıştı: "Ageometretos medeis eisito!". Türkçe karşılığı "Geometri bilmeyen giremez!" Böyle bir söz yazılı mıydı değil miydi bilinmez ama bu anlayışın Antik Yunan filozofları ve sonrası bilim insanlarında kabul gördüğü bir gerçekliktir. Çünkü kendisinden önce ve sonra gelen filozoflar mantığın önemini iyice kavramış, düşünce sistemlerinin temeline oturtmuşlar ve bu sayede modern bilimin temelini atmışlardı. Pisagor, Euclid, Eratosthenes geometriyi kullanarak ellerindeki kısıtlı imkânlara rağmen harikalar yaratan bu matematikçilere yalnızca birkaç örnektir.

Geometriyle dönemin teknoloji adına zor şartlarına meydan okuyan başka bir bilim insanı Edmond Halley'dir. Halley'i en çok adının verildiği kuyrukluyıldız ile tanıyoruz. Ancak tabii ki Halley'i kuyrukluyıldız ile özdeşleştirmenin ötesine geçmek zorundayız çünkü bilime katkısı oldukça fazla. Kendisinin güney yıldızlarından Ay'ın çekim alanına, Dünya'nın manyetik alanından geometriye birçok konuda çalışması bulunuyor. Bunların hepsinden tek bir yazıda bahsetmek mümkün olmadığından eski Yunan filozoflarından bu yana birçok insanın merak ettiği astronomik birimin (AB) yani Dünya ile Güneş arasındaki uzaklığın nasıl hesaplanabileceğine dair metodundan bahsedeceğiz.

Wendelstein 7-X (W7-X) füzyon reaktörü, temiz ve sürdürülebilir enerji arayışında önemli bir atılımı temsil etmektedir. Almanya'daki Max Planck Plazma Fiziği Enstitüsü (IPP) tarafından geliştirilen bu devrim niteliğindeki füzyon cihazı, güneşi besleyen süreç olan nükleer füzyonun muazzam gücünün kilidini açmayı hedeflemektedir.

Füzyon enerjisi; sera gazı emisyonu ve uzun ömürlü radyoaktif atık üretmeyen, çevre dostu ve neredeyse sınırsız bir güç kaynağı sağlayan bir enerji olması sebebiyle büyük umutlar vaat etmektedir. Bununla birlikte, Dünya'daki füzyon reaksiyonlarından yararlanmak, çok büyük teknik zorluklar ortaya çıkarmaktadır. W7-X reaktörü, gelişmiş plazma stabilitesi ve uzun hapsetme süreleri sunan yenilikçi yıldızlaştırıcı (İng: "stellarator") tasarımıyla bu engellerin üstesinden gelmeyi ve böylece füzyon gücü hayalini gerçekleştirmeyi hedeflemektedir.

Bazı erkeklerde saçların kızıl olmamasına rağmen kızıl sakal çıktığı gözlenebilir. Bu durumlarda ebeveynlerde hatta onların da ebeveynlerinin herhangi birinde dahi kızıl saç veya sakal olmayabilir. Peki nasıl oluyor da ailede hiç ortada yokken, aniden bu kızıllık ortaya çıkıyor?

Saç ile sakal arasındaki renk farkı, çok sıra dışı bir olay değil ve belki de birçoklarının tahmin edeceği gibi, bu farklılık da aslında genlerden kaynaklanıyor.

Dünya genelinde su kıtlığı, 21. yüzyılın en acil sorunlarından biri olarak ortaya çıkmaktadır. İklim değişikliği, nehirleri ve akiferleri benzeri görülmemiş aşırı durumlara itmekte, kuraklıklar ve seller şiddetlenmekte, nüfus artışı ve ekonomik gelişmeyle birlikte tatlı su talebi artmaktadır.

Ancak Water Resources Research dergisinde yayınlanan yeni bir araştırma, genellikle göz ardı edilen bir demografik değişim olan doğum oranlarının düşmesi ve yaşam beklentisinin artması sonucu toplumların yaşlanmasının, küresel su talebi üzerinde şaşırtıcı derecede büyük bir etkiye sahip olabileceğini ve bu yüzyılın ortasına kadar su çekimini %31'e kadar azaltabileceğini ortaya koyuyor.

Bir hayvanın iç dünyası (fizyolojisi ve anatomisi) davranışlarıyla nasıl bütünleşir? Duyu sistemleri, hayvanın oluşturduğu davranışa dışarıdan bilgi sağlar. Açlık ve korku gibi içsel duyular davranışsal öncelikleri etkiler. Motivasyon, hayvanların duyusal girdilerine ve içgüdüsel ihtiyaçlarının gücüne dayanarak olası davranışlar arasında nasıl seçim yaptıklarını tanımlar.

Hayvanlar nasıl karar verir? Sessizce uyuyan bir köpek neden uyanıp yemek veya arkadaş arar ya da evden dışarı çıkmak ister? İşitme, görme, koklama gibi çevreyi algılayan duyular davranış değişikliğine yol açan bilgiler sağlar. Açlık, cinsel ilişki isteği, korku, acı vb. gibi iç dünya algıları davranış için canlıya anlık motivasyon kazandırır. Hayvanlar, bu dışsal ve içsel girdileri davranış önceliklerini belirlemek için birleştirir.

Zonguldak/Filyos'ta yaklaşık yarım saat süren uğraş sonrası fotoğraflamayı başardığımız bir Lacerta viridis meridionalis alt türü. Dikkatli bakarsanız sırtında deri değiştirme aşamasını görebilirsiniz.

Yetişkin erkeklerin baş altı açık mavi veya turkuaz rengindedir. Aşağıda gördüğünüz kare ise aynı alt türün yavru (juvenil) hali. Henüz erişkin renklenmesine kavuşamamış.