Gen Akışı Altında Türleşme: Maya Mantarları, Gen Akışının Devam Ettiği Durumlarda da Rahatlıkla Evrimleşip Yeni Türlere Ayrılabiliyorlar!

Gen Akışı Altında Türleşme: Maya Mantarları, Gen Akışının Devam Ettiği Durumlarda da Rahatlıkla Evrimleşip Yeni Türlere Ayrılabiliyorlar!
Fermentasyon ve Maya Mantarı
What's Under That Microscope?
Yazar Ludwig-Maximilians-Universität München Çağrı Mert Bakırcı Editör Çağrı Mert Bakırcı
4 dakika
296 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat
Evrim Ağacı Akademi: Türleşme Yazı Dizisi

Bu yazı, Türleşme yazı dizisinin 27. yazısıdır. Bu yazı dizisini okumaya, serinin 1. yazısı olan "Taksonomi Nedir? Sınıflandırma Biliminin Temel Kurallarını Öğrenin!" başlıklı makalemizden başlamanızı öneririz.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

EA Akademi Hakkında Bilgi Al

Türleşmenin yerel çevresel koşullara daha iyi uyum sağlayan varyantların seçilimine dayandığı fikri, Charles Darwin'in Türlerin Kökeni Teorisi'nin merkezinde yer alır ve bunun biyolojik evrimin ve dolayısıyla biyolojik çeşitliliğin merkezi bir bileşeni olduğu artık bilinmektedir. Popülasyonların coğrafi izolasyonu, genellikle ekotiplerin ayrılması ve sonunda yeni türlerin oluşturması için gerekli bir durum olarak kabul edilir. Belirli bir türün popülasyonları coğrafi engellerle ayrıldığında, her ikisinde de ortaya çıkan uygun mutasyonlar, iki popülasyon arasında çiftleşme engellendiği için, yerel olarak sabitlenebilir (o popülasyonlar içinde "norm" haline gelebilir).

Türleşmenin, iki popülasyon arasında gen akışının mümkün olduğu, yani genetik karışımın devam ettiği koşullarda meydana gelip gelemeyeceği halen tartışmalı bir konudur. Bu konuyu çözmek için Münih'teki Ludwig Maximilians Üniversitesi evrimsel biyoloğu Jochen Wolf ve grubu, Simone Immler (Doğu Anglia Üniversitesi, İngiltere) ile işbirliği yaparak, ekmek mayasını genetik olarak farklılaşmış popülasyonlar arasındaki gen akışının derecesi kademeli olarak arttığında ne olacağını deneysel olarak incelemek için bir model sistem olarak kullandılar. Wolf, şöyle anlatıyor:

6 yıldır devam eden bu projenin başlangıç noktası, asıl popülasyonumuzun oluşmasını mümkün kılan tek bir kurucu (ata) hücre oldu. Daha sonra bu popülasyonda birçok nesil boyunca biriken mutasyonları inceledik.

İlk atadan başlayan bilim insanları, önce bir süspansiyon içinde yüzen veya aşağıya doğru batan hücreler üzerine seçilim baskısı uyguladılar. Bu şekilde, kısaca "üst" ve "alt" olarak adlandırılan, farklı "habitatlara" adapte olmuş iki popülasyon elde ettiler. Bu iki davranış, hücrelerin morfolojisindeki farklılıklar ve birbirleriyle çok hücreli kümeler oluşturma eğilimleri ile ilgilidir: Kimi maya mantarı hücresi batar, kimi yüzer; bunların birbirinden izole kalmaları, türleşmeyi tetikleyen ana mekanizmadır.

Reklamı Kapat

Genetik olarak farklılaşmış bu popülasyonları oluşturduktan sonra, araştırmacılar onları çeşitli oranlarda bir araya getirmeye başladılar ve ardından, nasıl evrimleştiklerini izlediler. Wolf, şöyle diyor:

İlk önce klasik izolasyon modeline göre üst ve alt popülasyonlar birbirinden tamamen ayrı tutulduğunda ne beklenebileceğini gözlemledik.

Bu koşullar altında, coğrafi olarak izole edilmiş iki popülasyon, kendi nişlerinin gerektirimlerine uyum sağlamaya devam ettiler ve hızla farklılaşarak zamanla birbirlerinden ayrıldılar. Örneğin, en üstteki hücreler tercihen eşeysiz hücre bölünmesiyle çoğaldılar ve bu nedenle, alttaki kardeşlerine kıyasla sayıları çok daha hızlı bir şekilde arttı. Buna bağlı olarak, çiftleşme sıklığının azalmasından ötürü üst kısımdaki hücreler de daha az spor üretmeye başladılar. Wolf, şöyle açıklıyor:

Bu bulgu, seçilimin etkilerinin bir organizmanın yaşam döngüsü boyunca sabit kalmadığını doğruluyor. Bunun yerine, seçilim "takaslarla" ilişkilidir. Başka bir deyişle, bir bağlamda avantajlı olabilecek mutasyonlar, başka bir bağlamda zararlı olabilir.

Bir sonraki adımda, Wolf ve meslektaşları, iki popülasyon arasındaki göçün etkilerini taklit ettiler. Bunu önce azınlık nüfusunun yaklaşık %1'ini baskın kesime ekleyerek ve ardından iki popülasyon iyice "karışana" kadar, birbirini izleyen her nesilde öncekinin oranını kademeli olarak artırarak yaptılar.

Teorik modeller, birleştirmenin gen havuzunun homojenleşmesine yol açması gerektiğini ve bu nedenle karma popülasyonun çeşitliliğinde bir azalmaya yol açması gerektiğini öne sürer. Bu etki, gerçekten de orta seviyeli karışım seviyelerinde gözlendi. Bu tür melezler, evrimleşmeye devam etseler ve üyeleri atalardan kalma popülasyona göre daha çok uyum sağlayabilseler de, açıkça farklı olan varyantlar artık içlerinde fark edilemez. Wolf, şöyle diyor:

Ancak popülasyonlar zamanla iyice karıştığında, fenotipte çok belirgin farklılıklar bulduk. Tabiri yerindeyse "musluk tamamen açıldığında", aniden karışımların iki farklı varyant içerdiği fark edilir: bir genelci ve bir özelci.

Genelciler, üst veya alt kısımda eşit oranda hayatta kalabilir. Özelciler için ise bu, geçerli değildir; ancak genelciden daha hızlı bölünürler ve bu nedenle bu eksikliği telafi edebilirler. Wolf'un görüşüne göre, bu iki sınıfın ortaya çıkışı, maksimum gen akışının varlığında gerçekleşen bir türleşme sürecindeki ilk adım olarak kabul edilebilir.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Bu fenotipik sonuçlara ek olarak ekip, tüm popülasyonların tam genetik envanterini de karakterize etti. Bu genetik deneyler, gen akışının olmadığı durumlarda, üst ve alt bölümlerdeki adaptasyon sürecine, ata popülasyonda önceden mevcut olan genetik varyantların (yani yeni olmayan genetik varyantların) seçiliminin eşlik ettiğini gösteriyor. Buna karşılık, 50:50 karışımlarda uzman soyların ortaya çıkması, yeni gerçekleşen mutasyonlardan kaynaklanıyor olabilir. Ve bu deneyde de bariz bir şekilde görüldüğü üzere, bu tür yeni mutasyonlar hiç de nadir değildir. Wolf, şöyle anlatıyor.

Kopyalarımızda görülen mutasyonlar, tamamen bağımsızdı. Aynı mutasyonu çok nadiren farklı örneklerde görüyoruz; fakat tamamen karışık popülasyonlarda genelciler ve özelciler arasındaki fenotipik bölünmeyi tekrar tekrar gözlemledik.

Bu sonuçlar, popülasyonların değişen nişlerin karakterindeki ve dağılımındaki değişikliklere nasıl tepki vereceği bağlamında önemlidir. Wolf, sözlerini şöyle tamamlıyor:

Gen akışının kesintiye uğramasının, uyarlanabilir ayrışma için bir ön koşul (bir gereklilik) olduğu, uzun zamandır varsayılan bir durumdu. Ancak çalışmamız, popülasyonlar birbiriyle yüksek oranda bağlantılı olsa bile, mevcut tüm nişlerin doldurulabileceği şekilde, çeşitli adaptasyonların ortaya çıkabileceğini göstermektedir.
Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 1
  • Tebrikler! 1
  • Bilim Budur! 1
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: Science Daily | Arşiv Bağlantısı
Evrim Ağacı Akademi: Türleşme Yazı Dizisi

Bu yazı, Türleşme yazı dizisinin 27. yazısıdır. Bu yazı dizisini okumaya, serinin 1. yazısı olan "Taksonomi Nedir? Sınıflandırma Biliminin Temel Kurallarını Öğrenin!" başlıklı makalemizden başlamanızı öneririz.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

EA Akademi Hakkında Bilgi Al

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 24/09/2021 01:12:41 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/10450

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
Şempanze
Factchecking
Psikiyatri
Irk
Evrimsel Biyoloji
Diyet
Covid-19
Koaservat
Santigrat Derece
Hayvan Davranışları
İletişim
Pandemi
Doğru
Ölümden Sonra Yaşam
Kedigiller
Deprem
Samanyolu Galaksisi
Hamilelik
Meteor
Moleküler Biyoloji
Böcekler
Genler
Cinsiyet Araştırmaları
Atom
Bilişsel
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın