Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

Çernobil Nükleer Santrali ve Civarında Yaşanan Rusya-Ukrayna Savaşı Neden Tehlikelidir?

Çernobil'deki Dışlama Bölgesinin Binlerce Asker Tarafından İhlâl Edilmesi, Bir Çevre Felaketine Nasıl Sebep Olabilir?

Çernobil Nükleer Santrali ve Civarında Yaşanan Rusya-Ukrayna Savaşı Neden Tehlikelidir? LiveScience
6 dakika
2,138
  • Nükleer Enerji Mühendisliği
  • Çevre Mühendisliği
Tarihi Geçmiş Haber

Bu haber 11 ay öncesine aittir. Haber güncelliğini yitirmiş olabilir; ancak arşivsel değeri ve bilimsel gelişme/ilerleme anlamındaki önemi dolayısıyla yayında tutulmaktadır. Ayrıca konuyla ilgili gelişmeler yaşandıkça bu içerik de güncellenebilir.

Ukrayna'nın kuzeyindeki Çernobil Nükleer Santrali sahası, insanları otuz yıldan fazla bir süredir dışarıda tutan, 2.600 kilometrekarelik bir "dışlama bölgesi" (İng: "exclusion zone") ile çevrilidir. Bunun sebebi, 26 Nisan 1986'da Çernobil'in dört numaralı reaktörünün insan hatası sonucunda eriyerek, çevreye büyük miktarlarda radyoaktif parçacık ve gaz salmış olmasıdır.[1] Salınan radyasyon, çevreye, Hiroşima'ya atılan atom bombasından 400 kat daha fazla radyoaktivite saçmıştır.[2] Radyoaktif sızıntı bölgesini içerecek şekilde belirlenen dışlama bölgesi, Çernobil ve civarını her türlü insan etkisinden ve müdahalesinden de korumaktadır.

1986 yılında Çernobil'deki nükleer santral, 2.600 kilometre karelik alanı yaşanmaz hale getiren bir kazada kullanılamaz hale geldi.
1986 yılında Çernobil'deki nükleer santral, 2.600 kilometre karelik alanı yaşanmaz hale getiren bir kazada kullanılamaz hale geldi.
The Conversation

Bir avuç sanayi bölgesi dışında, dışlama bölgesinin çoğu insan faaliyetlerinden tamamen izole edilmiş hâldedir ve dışarıdan bakıldığında, neredeyse tamamen normal gözükmektedir. Hatta radyasyon seviyelerinin zamanla düştüğü bazı bölgelerde, önemli sayıda bitki ve hayvan geri dönmüştür.

Tüm Reklamları Kapat

Bazı bilim insanları, bölgenin vahşi yaşam için bir cennet haline geldiğini öne sürerken, diğerleri bu iddiaya şüpheyle yaklaşmaktadır.[3] Görünüş, aldatıcı olabilir: En azından yüksek radyoaktivite alanlarında; kuş, memeli ve böcek popülasyonu büyüklüklerinin ve çeşitliliğinin, dışlama bölgesinin "temiz" kısımlarına göre önemli ölçüde daha düşük olduğu düşünülecek olursa...[4], [5], [6]

Timothy A. Mousseau, 20 yıldan fazla bir süredir, Ukrayna'da, Belarus'ta ve Japonya'da (Fukuşima'da), özellikle de radyasyonun etkileri üzerine çalışan bir bilim insanıdır.[7], [8]Bu nedenle, Rusya'nın Şubat 2022'de Kuzey Ukrayna'ya neden atomik nedenlerle çorak kalmış bu arazi üzerinden işgal ettiği ve bölgedeki askeri faaliyetlerin çevresel sonuçlarının ne olabileceği konusunda oldukça bilgilidir.

Tüm Reklamları Kapat

İşgal Neden Çernobil Üzerinden Yapıldı?

Geriye dönüp bakıldığında, askeri bir operasyonu Çernobil dışlama bölgesinden başlatmanın stratejik faydaları açıktır: Çernobil, yol boyunca az sayıda engele ve yaşam alanına sahip olan, asfalt bir otoyolla doğrudan Ukrayna'nın başkentine bağlanan, geniş ve nüfussuz bir alandır. Çernobil bölgesi, Belarus ile komşudur ve bu nedenle, Ukrayna kuvvetlerinin kuzeyden saldırmasını imkânsızlaştırır. Reaktör sahasının sanayi bölgesi, aslında işgalci bir ordunun binlerce aracını yerleştirmek için uygun büyüklükteki bir "park yeri" gibidir.

Santral sahası, aynı zamanda tüm bölge için ana elektrik şebekesi anahtarlama ağını da barındırmaktadır.[9] Çernobil'in dört reaktörünün sonuncusunun kapatıldığı 2000 yılından bu yana santralin kendisi hiç elektrik üretmese de, Kiev'deki ışıkları buradan kapatmak mümkündür.[10] Kiev'in elektrik ihtiyaçları muhtemelen Ukrayna ulusal elektrik şebekesindeki diğer düğümler aracılığıyla da sağlanabilecek olsa da, güç kaynağı üzerindeki bu tür bir kontrolün potansiyel olarak stratejik öneme sahip olduğu söylenebilir.

Ukrayna veya diğer kuvvetlerin 2,4 milyon kilogramdan fazla miktarda, kullanılmış radyoaktif nükleer yakıt içeren bir sahada savaşma riskini göze alma ihtimalinin düşük olduğu gözetilecek olursa, reaktör sahası muhtemel bir hava saldırısına karşı önemli bir koruma sağlamaktadır.[11] Bu kullanılmış nükleer yakıt, bir nükleer reaktörün normal operasyonu sırasında üretilen son derece radyoaktif malzemedir.[12] Santralin kullanılmış yakıt havuzlarına veya kuru fıçı depolama tesislerine doğrudan bir darbe, 1986'daki orijinal erime ve patlamalardan çok daha fazla radyoaktif malzemeyi çevreye salabilir ve böylece küresel boyutlarda bir çevre felaketine neden olabilir.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Tahrip edilen reaktörün üzerinde koruma kalkanı yapısı ile elektrik santrali sahasının uzaktan görünümü.
Tahrip edilen reaktörün üzerinde koruma kalkanı yapısı ile elektrik santrali sahasının uzaktan görünümü.
T. A. Mousseau

Çernobil Topraklarındaki Çevresel Riskler

Çernobil dışlama bölgesi, gezegen üzerinde radyoaktif olarak en çok kirlenmiş bölgeler arasındadır. Reaktör alanını çevreleyen binlerce dönüm alan, tipik arka plan seviyelerini binlerce kez aşan düzeyde radyasyon oranlarına sahiptir.[13] Santralin yakınındaki "Kızıl Orman"ın bazı kısımlarında, sadece birkaç günlük maruziyet sonucunda bile tehlikeli dozda radyasyon almak mümkündür.

Çernobil bölgesindeki radyasyon izleme istasyonları, işgalin ilk belirgin çevresel etkisini çoktan kaydetmiştir. Ukrayna Çernobil EcoCenter tarafından kazalar veya orman yangınları durumunda devreye alınan sensörler, 24 Şubat 2022'de akşam saat 21.00'den sonra ana yollar boyunca ve reaktör tesislerinin yanında radyasyon seviyelerinde çarpıcı sıçramalar göstermiştir.[14] Bu, tam da Rus işgalcilerin komşu Belarus'tan Çernobil'e giriş yaptığı zamana denk gelmektedir.

Rus yetkililerin bu olasılığı reddetmiş olsa da, radyasyon seviyelerindeki artış en çok da reaktör binalarının yakın çevresinde belirgin olduğu için, muhafaza yapılarının hasar görmüş olabileceği endişesi vardı.[15] Algılayıcı ağ, 25 Şubat'ta aniden haber vermeyi durdurdu ve 1 Mart 2022'ye kadar sinyal göndermedi.[14] Bu nedenle birlik hareketlerinden kaynaklı olarak bölgede meydana gelen hasarın tam büyüklüğü belirsizliğini korumaktadır.

Eğer radyasyon okumalarında artışa neden olan şey gerçekten de araçlar tarafından havaya kaldırılan tozsa; bu araçlar, herhangi bir muhafaza tesisine zarar vermemişse; askeri geçişin sadece birkaç saat sürdüğünü varsayarsak ve son olarak, birlikler geçtikten sonra tozun tekrar yatışacağı düşünülecek olursa, bunun uzun vadeli bir endişe olması muhtemel değildir.[16]

Ancak Rus askerleri ve rehin alınan Ukraynalı elektrik santrali işçileri, kuşkusuz savrulan tozun bir kısmını soludular.[17] Çernobil dışlama bölgesindeki tozun; sezyum-137, stronsiyum-90, birden fazla plütonyum ve uranyum izotopu ve amerikyum-241 dahil olmak üzere çok sayıda radyonüklidler içerebileceğini bilinmektedir.[18] Bu atomların hepsi çok düşük seviyelerde bile zehirlidir veya kanserojendir - hatta eğer soluma yoluyla alınırlarsa, hem zehirlidir hem kanserojendir.[19]

Tüm Reklamları Kapat

2020'de Çernobil yasak bölgesinde meydana gelen bu yangında olduğu gibi orman yangınları, yanan malzemelerde hapsolmuş radyoaktif parçacıkları serbest bırakabilir.
2020'de Çernobil yasak bölgesinde meydana gelen bu yangında olduğu gibi orman yangınları, yanan malzemelerde hapsolmuş radyoaktif parçacıkları serbest bırakabilir.
Volodymyr Shuvayev

Gelecekteki Olası Problemler

Bölgede yaşanabilecek olan çok daha büyük bir çevresel tehdit, bir orman yangınının başlaması durumunda toprakta ve bitkilerde depolanan radyonüklidlerin atmosfere potansiyel salınımından kaynaklanmaktadır.

Bu tür yangınların sıklığı, boyutu ve yoğunluğu, muhtemelen iklim değişikliği nedeniyle son zamanlarda arttı; bu yangınlar, radyoaktif maddeleri havaya geri saldı ve onları uzaklara yaydı.[20] Orman yangınlarından kaynaklanan ve Çernobil sahasından kalkıp rüzgar yönünde saçılarak dağılan radyoaktif serpinti, buralardaki insan popülasyonlarına ve ayrıca dışlama bölgesindeki vahşi hayata yönelik en büyük tehdittir.[8], [21]

Şu anda bölge, yangın için yakıt görevi görebilecek çok sayıda ölü ağaç ve enkaz barındırmaktadır.[22] Ortada hiç savaş olmasaydı bile, binlerce askerin geçiş yapması, yemek yemesi, sigara içmesi ve ısınmak için kamp ateşi yakması gibi askeri faaliyetler de orman yangını riskini artırmaktadır.

Radyoaktif serpintilerin insanlar üzerindeki etkilerini tahmin etmek zordur; ancak flora ve fauna üzerindeki sonuçları iyi belgelenmiştir.[23], [24] Nispeten düşük seviyelerde radyonüklidlere bile kronik maruziyet, vahşi yaşamda genetik mutasyonlar, tümörler, göz kataraktları, kısırlık ve nörolojik bozulma ile birlikte nüfus büyüklüğündeki azalmalar ve yüksek kontaminasyon alanlarında biyolojik çeşitlilik dahil olmak üzere çok çeşitli sağlık sonuçlarıyla ilişkilendirilmiştir.[24], [25], [26], [27], [28], [29], [30], [31]

Çernobil'den, kafasında tümör olan bir kuş.
Çernobil'den, kafasında tümör olan bir kuş.
T. A. Mousseau

Sonuç

İyonize edici radyasyon söz konusu olduğunda "güvenli" bir seviye yoktur.[32] Radyoaktivitenin sebep olduğu hayati tehdit seviyesi, maruziyet düzeyi ile doğru orantılıdır. Devam eden çatışmanın tırmanması ve Çernobil'deki radyasyon sınırlama tesislerine veya Ukrayna'daki diğer dört tesisteki 15 nükleer reaktörden herhangi birine zarar vermesi durumunda, çevreye verilen zararın büyüklüğü tam bir felaket olacaktır.[33]

Alıntı Yap
Okundu Olarak İşaretle
24
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Korkutucu! 22
  • Üzücü! 10
  • İnanılmaz 6
  • Grrr... *@$# 4
  • Tebrikler! 2
  • İğrenç! 2
  • Bilim Budur! 1
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 1
  • Merak Uyandırıcı! 1
  • Muhteşem! 0
  • Güldürdü 0
  • Umut Verici! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • ^ IAEA. Frequently Asked Chernobyl Questions. Alındığı Yer: IAEA | Arşiv Bağlantısı
  • ^ IAEA. Ten Years After Chernobyl: What Do We Really Know?. (1 Nisan 1996). Alındığı Yer: IAEA | Arşiv Bağlantısı
  • ^ K. Zimmer. (2022). Scientists Can’t Agree About Chernobyl’s Impact On Wildlife. Knowable Magazine | Annual Reviews. doi: 10.1146/knowable-020422-1. | Arşiv Bağlantısı
  • ^ A. P. Møller, et al. (2012). Abundance Of Birds In Fukushima As Judged From Chernobyl. Environmental Pollution, sf: 36-39. doi: 10.1016/j.envpol.2012.01.008. | Arşiv Bağlantısı
  • ^ A. P. Møller, et al. (2013). Assessing Effects Of Radiation On Abundance Of Mammals And Predator–Prey Interactions In Chernobyl Using Tracks In The Snow. Ecological Indicators, sf: 112-116. doi: 10.1016/j.ecolind.2012.10.025. | Arşiv Bağlantısı
  • ^ A. P. Mller, et al. (2009). Reduced Abundance Of Insects And Spiders Linked To Radiation At Chernobyl 20 Years After The Accident. Biology Letters, sf: 356-359. doi: 10.1098/rsbl.2008.0778. | Arşiv Bağlantısı
  • ^ H. Fountain. At Chernobyl, Hints Of Nature’s Adaptation. (5 Mayıs 2014). Alındığı Yer: The New York Times | Arşiv Bağlantısı
  • ^ a b T. A. Mousseau. (2021). The Biology Of Chernobyl. Annual Reviews, sf: 87-109. doi: 10.1146/annurev-ecolsys-110218-024827. | Arşiv Bağlantısı
  • ^ C. F. Fund. Clean Futures Fund Forced To Suspend Humanitarian Operations At Chernobyl Nuclear Power Plant Due To Russian Invasion Of Ukraine And Capture Of The Facility. (25 Şubat 2022). Alındığı Yer: PR Newswire | Arşiv Bağlantısı
  • ^ S. Shargorodsky. Chernobyl Shuts Down For Good. (6 Ocak 2006). Alındığı Yer: ABC News | Arşiv Bağlantısı
  • ^ T. English. A Team Funded By The European Bank For Reconstruction And Development Has Successfully Extracted Nuclear Fuel. (24 Aralık 2020). Alındığı Yer: Interesting Engineering | Arşiv Bağlantısı
  • ^ A. N. Kiselev. (1995). How Much Nuclear Fuel Is Present In The Lavalike Fuel-Containing Mass In The Fourth Power-Generating Unit Of The Chernobyl Nuclear Power Plant?. Atomic Energy, sf: 252-255. doi: 10.1007/BF02416427. | Arşiv Bağlantısı
  • ^ N. Evangeliou, et al. (2016). Reconstructing The Chernobyl Nuclear Power Plant (Cnpp) Accident 30 Years After. A Unique Database Of Air Concentration And Deposition Measurements Over Europe. Environmental Pollution, sf: 408-418. doi: 10.1016/j.envpol.2016.05.030. | Arşiv Bağlantısı
  • ^ a b SaveEcoBot. Radiological Maps In Ukraine Online: Radiation Monitoring. Alındığı Yer: SaveEcoBot | Arşiv Bağlantısı
  • ^ RFE/RL. Russian Forces Capture Chernobyl Nuclear Power Plant, Says Ukrainian Pm. Alındığı Yer: RFE/RL | Arşiv Bağlantısı
  • ^ A. Hamer. What Would Happen If Russia Bombed Chernobyl?. (25 Şubat 2022). Alındığı Yer: LiveScience | Arşiv Bağlantısı
  • ^ G. Tüysüz. Russian Forces Seize Control Of Chernobyl Nuclear Plant And Hold Staff Hostage: Ukrainian Officials. (24 Şubat 2022). Alındığı Yer: CNN | Arşiv Bağlantısı
  • ^ IAEA. Environmental Consequences Of The Chernobyl Accident And Their Remediation: Twenty Years Of Experience. Alındığı Yer: IAEA | Arşiv Bağlantısı
  • ^ G. J. Spatola, et al. (2021). The Effects Of Ionizing Radiation On Domestic Dogs: A Review Of The Atomic Bomb Testing Era. Wiley, sf: 1799-1815. doi: 10.1111/brv.12723. | Arşiv Bağlantısı
  • ^ N. Evangeliou, et al. (2016). Resuspension And Atmospheric Transport Of Radionuclides Due To Wildfires Near The Chernobyl Nuclear Power Plant In 2015: An Impact Assessment. Scientific Reports, sf: 1-14. doi: 10.1038/srep26062. | Arşiv Bağlantısı
  • ^ N. Evangeliou, et al. (2014). Fire Evolution In The Radioactive Forests Of Ukraine And Belarus: Future Risks For The Population And The Environment. Wiley, sf: 49-72. doi: 10.1890/14-1227.1. | Arşiv Bağlantısı
  • J. B. Little. Forest Fires Are Setting Chernobyl’s Radiation Free. (10 Ağustos 2020). Alındığı Yer: The Atlantic | Arşiv Bağlantısı
  • ^ K. Brown. (2020). Manual For Survival: An Environmental History Of The Chernobyl Disaster. ISBN: 9780393357769. Yayınevi: W. W. Norton Company.
  • ^ a b T. A. Mousseau. At Chernobyl And Fukushima, Radioactivity Has Seriously Harmed Wildlife. (22 Ağustos 2016). Alındığı Yer: The Conversation | Arşiv Bağlantısı
  • ^ A. P. Møller, et al. (2011). Chernobyl Birds Have Smaller Brains. PLOS ONE, sf: e16862. doi: 10.1371/journal.pone.0016862. | Arşiv Bağlantısı
  • ^ A. P. Møller, et al. (2015). Strong Effects Of Ionizing Radiation From Chernobyl On Mutation Rates. Scientific Reports, sf: 1-6. doi: 10.1038/srep08363. | Arşiv Bağlantısı
  • ^ F. Morelli, et al. (2018). Ionizing Radiation And Taxonomic, Functional And Evolutionary Diversity Of Bird Communities. Journal of Environmental Management, sf: 183-190. doi: 10.1016/j.jenvman.2018.05.032. | Arşiv Bağlantısı
  • ^ A. P. Møller, et al. (2013). High Frequency Of Albinism And Tumours In Free-Living Birds Around Chernobyl. Mutation Research/Genetic Toxicology and Environmental Mutagenesis, sf: 52-59. doi: 10.1016/j.mrgentox.2013.04.019. | Arşiv Bağlantısı
  • ^ T. A. Mousseau, et al. (2014). Genetic And Ecological Studies Of Animals In Chernobyl And Fukushima. Journal of Heredity, sf: 704-709. doi: 10.1093/jhered/esu040. | Arşiv Bağlantısı
  • ^ A. P. Møller, et al. (2014). Aspermy, Sperm Quality And Radiation In Chernobyl Birds. PLOS ONE, sf: e100296. doi: 10.1371/journal.pone.0100296. | Arşiv Bağlantısı
  • ^ T. A. Mousseau, et al. (2013). Elevated Frequency Of Cataracts In Birds From Chernobyl. PLOS ONE, sf: e66939. doi: 10.1371/journal.pone.0066939. | Arşiv Bağlantısı
  • ^ N. R. Council. Health Risks From Exposure To Low Levels Of Ionizing Radiation: Beir Vii Phase 2. (29 Haziran 2005). Alındığı Yer: The National Academies Press doi: 10.17226/11340. | Arşiv Bağlantısı
  • ^ S. Mufson. Decades After Chernobyl, War Raises Nuclear Fears In Ukraine. (28 Şubat 2022). Alındığı Yer: The Washington Post | Arşiv Bağlantısı
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 08/02/2023 00:25:00 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/11543

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Kişilik
Galaksi
Evrenin Genişlemesi
Uydu
Kuşlar
Süpernova
Kuantum
Astrofotoğrafçılık
Covıd-19
Mikrobiyoloji
Antropoloji
Teori
Kimyasal
Değişim
Sinek
Damar
Korku
Sağlık Bakanlığı
Kuantum Fiziği
Kök Hücre
Mit
Manyetik Alan
Öğrenme Teorileri
Allah
Orman
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Alıntı Yap
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
Ç. M. Bakırcı. Çernobil Nükleer Santrali ve Civarında Yaşanan Rusya-Ukrayna Savaşı Neden Tehlikelidir?. (4 Mart 2022). Alındığı Tarih: 8 Şubat 2023. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/11543
Bakırcı, Ç. M. (2022, March 04). Çernobil Nükleer Santrali ve Civarında Yaşanan Rusya-Ukrayna Savaşı Neden Tehlikelidir?. Evrim Ağacı. Retrieved February 08, 2023. from https://evrimagaci.org/s/11543
Ç. M. Bakırcı. “Çernobil Nükleer Santrali ve Civarında Yaşanan Rusya-Ukrayna Savaşı Neden Tehlikelidir?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, 04 Mar. 2022, https://evrimagaci.org/s/11543.
Bakırcı, Çağrı Mert. “Çernobil Nükleer Santrali ve Civarında Yaşanan Rusya-Ukrayna Savaşı Neden Tehlikelidir?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, March 04, 2022. https://evrimagaci.org/s/11543.

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'ndaki reklamları, bütçenize uygun bir şekilde, kendi seçtiğiniz bir süre boyunca kapatabilirsiniz. Tek yapmanız gereken, kaç ay boyunca kapatmak istediğinizi aşağıdaki kutuya girip tek seferlik ödemenizi tamamlamak:

10₺/ay
x
ay
= 30
3 Aylık Reklamsız Deneyimi Başlat
Evrim Ağacı'nda ücretsiz üyelik oluşturan ve sitemizi üye girişi yaparak kullanan kullanıcılarımızdaki reklamların %50 daha az olduğunu, Kreosus/Patreon/YouTube destekçilerimizinse sitemizi tamamen reklamsız kullanabildiğini biliyor muydunuz? Size uygun seçeneği aşağıdan seçebilirsiniz:
Evrim Ağacı Destekçilerine Katıl
Zaten Kreosus/Patreon/Youtube Destekçisiyim
Reklamsız Deneyim
Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Moderatöre Bildir

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya size sunulan (oylama gibi) diğer araçlar ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Kural İhlali Seç
Öncül Ekle
Sonuç Ekle
Mantık Hatası Seç
Kural İhlali Seç
Soru Sor
Aşağıdaki "Soru" kutusunu sadece soru sormak için kullanınız. Bu kutuya soru formatında olmayan hiçbir cümle girmeyiniz. Sorunuzla ilgili ek bilgiler vermek isterseniz, "Açıklama" kısmına girebilirsiniz. Soru kısmının soru cümlesi haricindeki kullanımları sorunuzun silinmesine ve UP kaybetmenize neden olabilir.
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.