Bu Reklamı Kapat
Bu Reklamı Kapat

30.000 Bilim İnsanı, İnsan Kaynaklı İklim Değişimini Reddediyor mu?

İklim Değişiminin Gerçek ve İnsan Kaynaklı Olduğu Konusunda, Bilim Camiasında Net Bir Görüş Birliği Bulunmaktadır!

30.000 Bilim İnsanı, İnsan Kaynaklı İklim Değişimini Reddediyor mu?
8 dakika
2,108
  • Klimatoloji (İklimbilim)
  • Gerçeklik Analizi Araştırmaları

İddia

30.000 bilim insanı, insan kaynaklı iklim değişiminin bir sahtekarlık ve yalan olduğunu itiraf etti. Bu yalan, elitler para kazanabilsin diye uydurulmuş bir yalandır.

Gerçek mi?

Sahte
Sahte

Gerçek Ne?

30.000 küsür bilim insanının insan kaynaklı iklim krizinin sahte/yalan olduğunu iddia ettiği, bu bilim insanlarının bilim camiasındaki görüş birliğinden ayrıldığı iddiası herhangi geçerli bir temele dayanmamaktadır. Söz konusu metne imza atan kişilerin ezici çoğunluğu bilim insanı değildir; "bilim insanı" unvanını hak edenlerin de çoğu mühendistir, iklimbilimci değil. Ayrıca imzacılar arasında "Charles Darwin", "Spice Girls" ve Star Wars karakterleri gibi sahte imzalar yer almaktadır.[1] Yani söz konusu dilekçeyi imzalayanlar, bilim cemiyetine karşılık gelen bir demografiyi yansıtmamaktadır. 

İklimbilim ve ilişkili sahalardaki uzmanlar arasında, içinde bulunduğumuz küresel ısınma yönündeki iklim değişiminin gerçek ve insan kaynaklı/nedenli olduğu konusunda güçlü bir görüş birliği (konsensüs) bulunmaktadır.[2]

Bu Reklamı Kapat

İddianın Kökeni

Arthur Robinson Kimdir?

"İklim inkârcıları" olarak bilinen komplo teorisyenleri arasında son derece popüler olan bir iddia, 1998 yılında ABD'nin sağcı partisi Cumhuriyetçi Parti'den ABD Kongresi'ne üst üste 5 kez aday olmuş (ve 0 kez kazanabilmiş), muhafazakar aktivist, Oregon Eyaleti Cumhuriyetçi Senato üyesi ve bir biyokimyager olan Arthur Brouhard Robinson tarafından başlatılan imza kampanyasıdır.

Robinson, iklim değişiminin bir mit olduğuna inanan bir komplo teorisyenidir.[3] 1960'larda biyokimya alanında doktorasını aldıktan sonra, 61 yıl boyunca hakemli ve saygın bir dergide hiçbir akademik makale yayınlamamıştır. Gerekçe olarak, "Aslında deneyleri yaptık, rahat rahat yayınlardık da ama kusursuz olmalarını bekliyoruz." demiştir.[4]

Bu Reklamı Kapat

İlerleyen yaşlarında sahtebilimin ezoterik türlerine kaymış ve "tıbbi-endüstriyel-hükümet kompleksini alt etmek için insan idrar örnekleri toplanması gerektiğini" savunarak 14.000 şişe idrar toplamıştır.[4] Ayrıca Robinson, insanların ölümcül iyonize radyasyona maruz kalmalarının onların sağlığı için iyi olduğunu, iklimbilimcilerin sahte bir din olduğunu ve insanları hapsetmek için yalan söylediğini savunmaktadır.

30.000 İmzacının İmza Attığı Doküman Ne Diyor?

Bu yazının yazıldığı gün itibariyle, Robinson tarafından başlatılan Dilekçe Projesi (veya "Oregon Projesi") başlıklı anketin 31.487 imzacısı mevcuttur. İmza atılan dilekçenin tam metni şu şekildedir:

Birleşik Devletler hükümetini, Kyoto/Japonya'da Aralık 1997'de yazılan küresel ısınma anlaşmasını ve diğer tüm benzer anlaşmaları reddetmeye önemle davet ediyoruz. Sera gazları üzerine konulacak kısıtlamalar, doğaya zarar verecektir, bilim ve teknolojinin ilerlemesini yavaşlatacaktır ve insanlığın sağlığını ve refahını zedeleyecektir.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

İnsanlar tarafından saçılan karbondioksit, metan veya diğer sera gazlarının, Dünya'nın atmosferini bugüne kadar yıkıcı bir şekilde ısıttığını veya bundan sonra bu şekilde ısıtacağını veya Dünya iklimini bozacağını gösteren hiçbir kanıt yoktur. Dahası, atmosferik karbondioksit oranlarının artışının Dünya'daki doğal bitki ve hayvan çevresi için çok sayıda faydalı etkisi olduğunu gösteren bol miktarda bilimsel kanıt vardır.

Petition Project

Forbes gibi aksi takdirde saygın olan bazı internet siteleri de dahil olmak üzere, News Punch gibi sahte haber ve komplo siteleri, iklim değişimiyle ilgili hatalı görüşlerini desteklemek için bu anketi kullanmaktadır.[5], [6]

Bu tür iddiaların kökeni, genellikle aynı saplantıya dayanmaktadır: Bilimsel görüş birliğinin net olduğu durumlarda, bilim cemiyeti ile hemfikir olmayanlar veya ortaya görüşü değiştirebilecek bir akademik veri sunamayanlar, "imza kampanyası" yoluyla bilimsel konsensusun altını kendi ideolojileri ve inançları çerçevesinde oymaya çalışırlar. Bunun en meşhur örneği, evrim gerçeğini ve bilim camiasında evrimin genel geçer kabulünü çekemeyen bir grup kişinin başlattığı Darwinizm'den Bilimsel Ayrılış Bildirisi başlıklı imza kampanyasında da görmekteyiz. O yazımızda da anlattığımız gibi, bu tür imza kampanyalarının çoğu zaman bilimsel hiçbir geçerliliği olmadığı gibi, sıklıkla bilim dışı argümanlara dayanak olarak kullanılmaktadır. İklim değişimiyle ilgili durum da bununla aynıdır.

Bilim Dışı Dilekçenin Hataları

Baştan Sona Hatalı Bir Dilekçe...

Yukarıda detayları verilen dilekçede yazılan cümlelerin hepsi hatalıdır:

  • Bir dilekçenin, sera gazı salımıyla ilgili olarak gelecekte imzalanabilecek bütün anlaşmaları reddetmeye davet etmesi, yazarın ve imzacıların bilimin ilerleyişi hakkında hiçbir fikri olmadığını göstermektedir. Bilim, değişkendir ve bu nedenle güvenilirdir. Dilekçede söylenenler doğru olsaydı bile (ki değil), genel geçer ve süresiz bir kısıtlama çabası bilim etiğiyle örtüşen bir davranış değildir.
  • Sera gazlarını kısıtlandırmanın doğaya zarar vereceğini gösteren tek bir akademik çalışma bulunmamaktadır. Tam tersine, saygın çevre kurumlarının ve hakem denetiminde yayınlanmış makalelerin hepsi, sera gazlarının iklim krizini tetiklediğini göstermektedir.[7], [8], [9], [10]
  • İnsanlar tarafından saçılan sera gazlarının, özellikle de karbondioksit gazının küresel ısınmayı hızlandırdığı teorik veya hipotetik bir iddia değildir; deneysel olarak ispatlanmış ve birçok diğer alanda da kullanılmakta olan bir gerçektir.[11], [12], [13], [14], [15], [16], [17], [18], [19], [20], [21], [22], [23], [24], [25] Nasıl olduğunu kendiniz öğrenmek ve hatta deneysel olarak göstermek isterseniz, buradaki yazımızı okuyabilirsiniz.
  • Karbondioksit oranlarındaki artış, bitki ve hayvan örtüsü için faydalı değildir. Karbondioksit artışı, sadece "karbondioksit molekülünün oranca artması" demek değildir. Küresel ısınmaya bağlı olarak yıkıcı sonuçlar, bilim camiası tarafından net bir şekilde öngörülmekte ve bu öngörüler gözlemsel çalışmalarla doğrulanmaktadır.[26]

İmzacıların Çoğu "Bilim İnsanı" Değil!

Darwinizm'den Bilimsel Ayrılış Bildirisi'nde de gördüğümüz gibi, bu tür dokümanlarda "bilim insanı" tabirinin en gevşek tanımına başvurularak, sahte bir "kalabalık" algısı yaratılmaktadır. Ancak imzacılara biraz daha yakından bakıldığında, sahtekarlığın boyutu anlaşılabilmektedir.

Bu Reklamı Kapat

Öncelikle araştırmacılar, bir kişinin "bilim insanı" olabilmesinin kriterini "bilim dallarında lisans mezunu olmak" koymuştur. Yani 4 yıllık bir elektronik mühendisliği üniversitesini bitiren biri, iklim değişimi hakkında uzman görüşü beyan edebilecek bir "bilim insanı" sayılmaktadır. Dolayısıyla imzacıların akademik bir kariyeri olduğu ve hatta iklimbilim konusunda herhangi bir deneyimi bulunduğu garanti edilmemektedir. İnternet sitesinin iddiasına göre, imzacıların 12.715'i, yani %40'ından fazlası lisans mezunlarıdır!

Yine internet sitesinin iddiasını "doğru" kabul edecek olursak, imzacıların 9.029'u (%28.6) doktora sahibidir ve sadece 3.805'i, yani sadece %12'si, "Dünya'nın fiziksel çevresi konusunda uzman bilim insanları"dır. Bu imzacılar, gerçekten de iklimbilim alanında uzman olsalardı bile, bu alandaki tüm bilim insanlarının %1'ini bile oluşturmazlardı; dolayısıyla dikkate değer bir grup olmazlardı.

Sonradan Değişen Fikirler...

Son olarak, imzacıların imzayı hangi tarihte attıkları da net değildir. Siteye göre, binlerce imzacı 1998-1999 yıllarında gelmiştir. Bu, bu yazının yazıldığı yıl itibariyle 23 sene öncesine denk gelmektedir. Sitenin iddiasına göre imzacıların "çoğu", 2007 yılında dilekçeye imza atmış veya "yeniden imza atmıştır". Bu sayıyı bile gerçek alsak, son 15 sene içinde iklimbilim konusundaki bilgilerimiz çok daha derinleşmiş, çok daha isabetli hâle gelmiş ve dolayısıyla eskiden daha kuşkulu yaklaşabilen bilim insanlarının sayısı da yok denecek kadar az bir düzeye inmiştir.

Gerçekten de 2006 yılında Scientific American tarafından yapılan bir çalışmada, söz konusu dilekçeye imza atan rastgele 30 isme ulaşılmıştır. Bunların 26'sı dergiye cevap vermiş, onların 11'i fikrini değiştirmediğini söylemiştir (bu kişilerin sadece 1'i iklimbilimcidir). 6'sı (%20), söz konusu dilekçeye tekrar imza atmayacaklarını, fikirlerini değiştirdiklerini beyan etmişlerdir.[27] Buradan yola çıkarak yapılan bir tahmin, 2006 yılı itibariyle iklimbilim camiasında sadece 200 kadar kişinin, yani önemsenmeyecek kadar az sayıda kişinin iklim değişimi konusunda kuşkulu olduğunu göstermektedir.

Bu Reklamı Kapat

Bunu tamamen destekleyen bir şekilde, Dünya'nın en prestijli akademik dergilerinden olan Science dergisini de çıkaran Amerikan Bilimin İlerleyişi Birliği'ne göre, alanda uzman akademik cemiyetlerin hepsi, iklim değişiminin gerçek ve insan kaynaklı olduğu konusunda hemfikirdir; yani bilim camiasında bu konuda net bir konsensüs bulunmaktadır.[2]

Sonuç: Neden Yalan Söylüyorlar?

Gerçekler oldukça açıktır: İklimbilimde bugüne kadar yayınlanmış bütün makalelerin %97'si insan kaynaklı iklim değişimini doğrulamaktadır; kalan %3'ü de hatalı, eksik veya yanlış yorumlanmış makalelerdir.[28] Ayrıca daha önceden anlattığımız üzere, içinde bulunduğumuz iklim değişiminin yönü, hızı ve biçimi, doğal nedenlerle izah edilememektedir. Ancak ne zaman ki insan faktörü de işin içine katılır, o zaman gözlediğimiz iklim değişimi tamamen izah edilebilir hâle gelmektedir.

Görseldeki ince çizgi, küresel sıcaklıkların değişimine yönelik yaptığımız doğrudan gözlem. Yani sıcaklığın değişimi o şekilde olmakta. Eğer ki insanın sebep olduğu faktörleri göz ardı edecek olursak, sıcaklığın nasıl değişmesi gerektiğini gösteriyor. Görebileceğiniz gibi, eğer ki sadece o alandan gelen etkilere bakacak olursak, 1970'lerin sonundan sonra bir soğuma eğilimi görmemiz gerekirdi. Halbuki böyle bir şeyi görmüyoruz (ince çizgi tam tersi yöne gidiyor). Ancak ne zaman ki doğal etmenler üzerine, insanın neden olduğu etkileri de ekliyoruz, işte o zaman görseldeki diğer alanı elde ediyoruz. Doğal ve insan etkisini gösteren o alan, direkt gözlemlerimizi gösteren ince çizgiye tam oturuyor! Yani Küresel İklim Değişikliği'ne gerçekten de aslen insanlar neden oluyorlar
Görseldeki ince çizgi, küresel sıcaklıkların değişimine yönelik yaptığımız doğrudan gözlem. Yani sıcaklığın değişimi o şekilde olmakta. Eğer ki insanın sebep olduğu faktörleri göz ardı edecek olursak, sıcaklığın nasıl değişmesi gerektiğini gösteriyor. Görebileceğiniz gibi, eğer ki sadece o alandan gelen etkilere bakacak olursak, 1970'lerin sonundan sonra bir soğuma eğilimi görmemiz gerekirdi. Halbuki böyle bir şeyi görmüyoruz (ince çizgi tam tersi yöne gidiyor). Ancak ne zaman ki doğal etmenler üzerine, insanın neden olduğu etkileri de ekliyoruz, işte o zaman görseldeki diğer alanı elde ediyoruz. Doğal ve insan etkisini gösteren o alan, direkt gözlemlerimizi gösteren ince çizgiye tam oturuyor! Yani Küresel İklim Değişikliği'ne gerçekten de aslen insanlar neden oluyorlar
EPA

Yukarıda, sadece doğal nedenler olsaydı iklimin nasıl değişeceği ile, insan faktörü de katıldığında iklimin nasıl değişeceği beklentilerimiz ve doğadan toplanan gerçek veriler bir arada gösterilmektedir. Görebileceğiniz gibi, doğadan elde edilen veriler, ancak ve ancak insan faktörü de işin içine katılırsa izah edilebilmektedir. Dolayısıyla iklim değişimini tetikleyen faktörün insan faaliyeti olduğu, bilim camiasında tartışmalı bir konu değildir.

İklim krizinin varlığını tamamen reddedenler ve/veya iklim değişiminin insan kaynaklı olmadığına/olamayacağına kanaat getirmiş kimseler, içinde yaşadığımız çağın bir iklim krizine tanıklık ettiği ve bu krizin ana sorumlusunun Endüstri Devrimi'nden beri olan insan faaliyeti olduğu konusunda bilim camiasındaki genel geçer kanıyı ve görüş birliğini kabullenememektedirler. Bu nedenle de bu tür bilim-dışı yollarla kamuoyunu etkilemeye çalışmaktadırlar.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 8
  • Korkutucu! 3
  • Muhteşem! 2
  • Bilim Budur! 2
  • Güldürdü 1
  • Umut Verici! 1
  • Merak Uyandırıcı! 1
  • Üzücü! 1
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • İnanılmaz 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
Bu Reklamı Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 15/08/2022 04:32:02 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/11068

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Bu Reklamı Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Gönderiler
Ağrı
Uterus
İletişim
Yüzey
Besin Değeri
Darwin
Makina
Anne
Mühendislik
Canlılık
Dinozor
Video
Araştırma
Kadın
Elektron
Köpekgil
Kimyasal Bağ
Sahte
Avcı
Böcek
Hidrotermal Baca
Sinir
Doğru
Görme
Doğa
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Başlık
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nda reklamları 2 şekilde kapatabilirsiniz:

  1. Ücretsiz üye girişi yapmak: Sitedeki reklamların %50 kadarını kapatmak için ücretsiz bir Evrim Ağacı üyeliği açmanız ve sitemizi/uygulamamızı kullanmanız yeterli!

  2. Maddi destekçilerimiz arasına katılmak: Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Raporla

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya diğer kullanıcıları oylama, teşekkür ve kabul edilen cevap araçları ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Soru Sor
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.