Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

Yetenek, Çaba, Optimizasyon: Öğrenmede Başarıyı Belirleyen Faktörler Nelerdir? Daha İyi Nasıl Öğrenebilirsiniz?

Yetenek, Çaba, Optimizasyon: Öğrenmede Başarıyı Belirleyen Faktörler Nelerdir? Daha İyi Nasıl Öğrenebilirsiniz? Pexels
10 dakika
1,504
  • Eğitim Bilimleri
  • Psikoloji
Evrim Ağacı Akademi: Bilime Dayalı Kişisel Gelişim Yazı Dizisi

Bu yazı, Bilime Dayalı Kişisel Gelişim yazı dizisinin 10. yazısıdır. Bu yazı dizisini okumaya, serinin 1. yazısı olan "Stanford Marshmallow Deneyi Nedir? Çocukken Sergilenen Öz Kontrol, Yetişkinlikte Başarıyı Nasıl Etkiler?" başlıklı makalemizden başlamanızı öneririz.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

EA Akademi Hakkında Bilgi Al
Podcast
12:42
İbrahim Uzun
Seslendiren
Bionluk Logo sponsorluğunda seslendirildi.
18
  • İndir

İster bir üniversite dersi için çalışıyor olun, ister yeni bir dil pratiği yapıyor olun veya en sevdiğiniz sporda gelişmeye çalışıyor olun, öğrenme sürecinizin ne kadar başarılı olacağını belirleyen üç faktör vardır. Bu faktörler;

  • sizin doğal yetenekleriniz,
  • öğrenmeye harcadığınız çaba miktarı ve
  • öğrenme sürecinizin ne kadar optimize olduğudur.

Bu makalede, bu faktörlerin her birinin öğrenmenizde oynadığı rol hakkında daha fazla bilgi edineceksiniz. Ardından, öğrenme sürecinizi geliştirmek için bu bilgiyi pratikte nasıl kullanabileceğinizi göreceksiniz.

Tüm Reklamları Kapat

Doğal Yetenekler, Öğrenmeyi Nasıl Etkiler?

Söz konusu öğrenme olduğunda, doğal yetenekleriniz önemlidir. Bu, ne kadar doğal yetenekli olursanız, yeni şeyler öğrenmenin ve becerilerinizi geliştirmenin o kadar kolay olacağı anlamına gelir.

Ancak, doğal yeteneklerin varlığı veya yokluğu çoğu durumda başarıyı veya başarısızlığı garanti etmez. İlk olarak bilinmelidir ki, birçok doğuştan yetenekli insan, gerekli çabayı göstermek istemedikleri veya potansiyellerini nasıl kullanacaklarını bilmedikleri için başarısız olur. Ayrıca, doğuştan yetenekli olmayan pek çok insan, gerekli çalışmaları yapmaya istekli oldukları ve öğrenme süreçlerini nasıl daha etkili hale getirebileceklerini anladıkları için başarılı olmayı başarır.

Tüm Reklamları Kapat

Elbette, ölçeğin her iki ucunda bunun da istisnaları vardır. Örneğin, bazı insanlar o kadar yeteneklidir ki, ne olursa olsun başarılı olacaklardır. Başka bir örnek olarak, çok zeki olan ve çalışmaya hiç zaman harcamadan herhangi bir derste başarılı olan öğrenciler gösterilebilir. Ayrıca bazı insanlar, en iyi NBA oyuncusu olmak için gerekli vücut tipine sahip olmayan kişilerde olduğu gibi, ne kadar pratik yapmaya istekli olsalar da belli bir hedefe ulaşmalarını engelleyecek şekilde bazı önemli becerilerden yoksun olabilir.

Yine de çoğu durumda doğuştan gelen yeteneklerimiz başarıyı garanti edemez veya hedeflerimize ulaşmamızı engelleyemez.

Buna ek olarak, birçok çalışma, öz disiplin gibi faktörlerin, söz konusu öğrenmede başarıya ulaşma olduğunda, zeka gibi faktörlerden daha az önemli, hatta bazen daha çok önemli olduğunu göstermektedir.[1] Örneğin yapılan bir çalışma, vicdanlılığın veya "düzenli, amaçlı, azimli ve öz disiplinli" olmanın, akademik başarının en iyi göstergesi olduğunu bulmuştur.[2] Bu, öğrencilerin notlarında, zekadan beş kat daha fazla fark yaratmaktadır.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Genel olarak, çoğu durumda doğal yeteneklerin öğrenme sürecindeki başarımız için önemli olduğunu söyleyebiliriz. Ancak doğal yeteneklerimiz, öğrenmede başarılı olup olmayacağımızdan çok, çoğunlukla öğrenmeye ne kadar çaba göstermemiz gerektiğini belirler.

Not: Genel olarak, öğrenme açısından hedefleriniz ne kadar büyükse, doğal yetenekleriniz o kadar önemli olacaktır. Çünkü daha fazla çaba göstermenin ve öğrenme sürecinizi optimize etmenin yeterli olmadığı bir noktaya ulaşma olasılığınız o kadar yüksektir. Bu sorun, başkalarıyla doğrudan rekabeti içeren öğrenme hedefleri söz konusu olduğunda yaygındır. Bununla birlikte, hedefleriniz ne kadar büyükse, doğal yeteneklerinizin başarıyı garanti etme olasılığı o kadar düşüktür. Çünkü yalnızca yetenekli olmanın yeterli olmadığı bir noktaya ulaşma olasılığınız o kadar yüksektir.

Çaba, Öğrenmeyi Nasıl Etkiler?

Her şey eşit olduğunda, öğrenmeye ne kadar çok çaba harcarsanız, o kadar başarılı olursunuz (belli bir noktaya kadar). Örneğin, bir sınavdan önce 4 saat çalışırsanız, her iki durumda da aynı çalışma tekniklerini kullandığınızı varsayarsak, yalnızca 2 saat çalışmaktan genellikle daha iyi sonuç alırsınız.

Ancak, öğrenmeye harcadığınız zaman ve verdiğiniz çabalar aynı sonuçlara yol açmaz. Örneğin, belirli bir sınava çalışmak için toplam 8 saatinizi ayırabileceğiniz bir durumu düşünün. Bu zamanı aşağıdaki yollardan biriyle geçirebilirsiniz:

  • Sınavdan önceki gece, konuların üzerinden arka arkaya 8 saat geçirdiğiniz yoğun bir oturum.
  • Sınavdan önceki günlerde geçirdiğiniz ve her biri 2 saat süren 4 çalışma oturumu.

Genel olarak, her iki durumda da öğrenme sürecine aşağı yukarı aynı miktarda zaman ve çaba harcamanıza rağmen, ikinci seçenek size çok daha iyi sonuçlar verecektir.[3] Bu, öğrenme şeklinizin, başarılı olmak için genellikle önemli ölçüde çaba sarf etmeniz gerekse de, ne kadar çaba sarf etmeyi seçtiğiniz kadar önemli olduğu gerçeğini gösterir.

Tüm Reklamları Kapat

Bu da bizi öğrenmede ne kadar başarılı olacağınızı belirleyen son faktör olan "öğrenme sürecinizin ne kadar optimize edildiği" maddesine götürmektedir.

Öğrenme Sürecini Optimize Etmek Öğrenmeyi Nasıl Etkiler?

Basitçe söylersek, öğrenme süreciniz ne kadar iyi optimize edilmişse, o kadar başarılı olacaktır.

Öğrenmenizi etkileyen üç faktörden genellikle göz önünde bulundurulması gereken en önemli faktör budur. Çünkü doğal yeteneklerinizi kontrol edemezsiniz ve akıllı bir şekilde çalışmadan çaba harcamak, gereksiz yere zor, motivasyon kırıcı ve etkisiz olabilir. Buna göre, nispeten küçük değişikliklerle bile öğrenme sürecinizi geliştirmek, yalnızca daha iyi sonuçlar elde etmenize yardımcı olmakla kalmaz, aynı zamanda zamandan ve emekten tasarruf ederken, öğrenme sürecinden aldığınız zevki de artırır.

Öğrenme sürecinizi, materyali öğrenme şeklinizi geliştirerek optimize edebilirsiniz. Örneğin, daha önce gördüğümüz gibi, hepsini tek seferde çalışmak yerine, öğreniminize ara verebilirsiniz. Benzer şekilde, konu becerilerinizi geliştirmek olduğunda, materyaldeki kilit noktaları belirleyebilir ve daha sonraki öğreniminizde bunlara odaklanabilirsiniz.

Tüm Reklamları Kapat

Genel olarak, öğrenme süreciniz ne kadar iyi optimize edilirse, öğrenmeye harcadığınız çabadan o kadar fazla fayda görürsünüz. Bu, öğrenme sürecinizi optimize etmenin, öğrenmenizde daha başarılı olmanızı sağladığı ve aynı zamanda öğrenme süreciniz ne kadar optimize edilmiş olursa olsun, yine de öğrenmeye biraz çaba sarf etmeniz gerektiği anlamına gelir.

Öğrenmede Çevrenin Rolü

Öğrendiğiniz ortam, öğrenme sürecinizi önemli ölçüde etkileyebilir. Bu; kötü bir öğrenme ortamının öğrenmenizi engelleyebileceği, iyi bir öğrenme ortamının ise kolaylaştırabileceği anlamına gelir.

Örneğin, yüksek sesli ve dikkat dağıtıcı seslerin olduğu bir yerde çalışıyorsanız, sessiz bir yerde veya konsantre olmanıza yardımcı olan ılımlı seslerle çalıştığınızdan muhtemelen daha kötü sonuçlar elde edeceksiniz. Benzer şekilde, diğer üyelerin kendini geliştirmekle ilgilenmediği bir ekibin parçası olarak belirli bir beceriyi öğrenmeye çalışırsanız, bu beceriyi tüm üyeleri sizi ileriye taşımaya çalışan ekipten öğrenmeye çalışmaktan muhtemelen daha kötü sonuçlar elde edersiniz.

Öğrenme ortamı, öğrenme sürecinizin ne kadar optimize edildiğini etkileyen ana faktörlerden biridir. Bu nedenle, öğrenme ortamınızın düzeltemeyeceğiniz bazı kusurları olsa da, ortamınızı mümkün olan her yerde geliştirmeye çalışmalısınız.

Tüm Reklamları Kapat

Agora Bilim Pazarı

Bu Faktörlerin Pratikteki Etkileri

Şimdiye kadar gördüğümüz gibi, öğrenmedeki başarınız üç faktöre bağlıdır:

  • Doğuştan ne kadar yetenekli olduğunuz.
  • Öğrenmek için ne kadar çaba sarf ettiğiniz.
  • Öğrenme sürecinizin ne kadar optimize olduğu.

Doğuştan ne kadar yetenekli olduğunuzu kontrol edemezsiniz. Öğrenmek için ne kadar çaba harcadığınızı kontrol edebilirsiniz, ancak iyi bir öğrenme süreci kullanmadan çok çalışmak hem verimsiz hem de etkisizdir. Bu da gereğinden fazla çalışmanıza neden olur ve materyali düzgünce öğrenme yeteneğinizi kısıtlar.

Bu nedenle, öğrenme sürecinizi optimize etmeye ve mümkün olan en akıllı şekilde çalışmaya odaklanmalısınız. Bunu yapmak sadece öğrenme sonuçlarınızı iyileştirmekle kalmayacak, aynı zamanda öğrenme sürecinin kendisini daha eğlenceli hale getirirken zamandan ve emekten tasarruf etmenizi de sağlayacaktır.

Öğrenme Süreci Nasıl Optimize Edilir?

Öğrenme sürecinizi optimize etmek için kendinize şu soruları sormalısınız:

  • Yaptığım şey verimli mi? Materyali, gösterdiğim çaba için bana en iyi sonuçları verecek şekilde mi öğreniyorum? Daha az zaman ve çaba harcayarak benzer sonuçlara ulaşmamı sağlayacak farklı bir yöntem veya yapabileceğim bir değişiklik var mı?
  • Yaptığım şey etkili mi? Kullandığım yöntem, materyali iyi öğrenmeme yardımcı oluyor mu ve onu daha sonra nasıl kullanmak istediğimle alakalı mı? Materyali daha iyi öğrenmeme yardımcı olacak farklı bir yöntem veya yapabileceğim bir değişiklik var mı?

Ardından, bu sorulara verdiğiniz yanıtlara göre, öğrenme sürecini mümkün olduğunca verimli ve etkili hale getirmek için değiştirmelisiniz. Bunu başarmanın birçok yolu vardır. Örneğin, aşağıdaki yöntemleri deneyebilirsiniz:

  • Öğrenmeyi kolaylaştırmak için farklı konuları veya uygulama biçimlerini karıştırmayı içeren bir öğrenme tekniği olan harmanlamayı kullanın.
  • "Çırak etkisi"nin faydalarından yararlanın. Bu etki; öğretmek, öğretiyormuş gibi yapmak veya başkalarına bilgi öğretmeye hazırlanmaktır ve bilgiyi öğrenmenize yardımcı olan psikolojik bir olgudur.
  • Öğreniminizde bilgi oluşturmaya odaklanın. Bu, kilit noktaları vurgulayarak, çeşitli bölümleri yeniden yapılandırarak ve farklı parçalar arasında bağlantılar kurarak öğrenme materyalini derinlemesine analiz etmek anlamına gelir.

Ayrıca bazı optimizasyonlar, içinde bulunduğunuz belirli bir durumla alakalı olabilir. Örneğin, yeni bir dilde kelime öğrenmeye çalışıyorsanız, renk kodlama tekniklerinden faydalanabilirsiniz. Benzer şekilde, bir derste not almanız gerekiyorsa, elle veya dizüstü bilgisayarda not almanın avantaj ve dezavantajlarını anladığınızdan emin olabilir ve ardından kendi durumunuz için daha iyi olan yaklaşımı seçebilirsiniz.

Özel durumunuzda geçerli olacak ilgili ipuçları ve teknikleri bulmak için, diğer öğrencilerden veya konuyla ilgili uzman kişilerden tavsiye isteyebilir veya ilgili bilgileri çevrimiçi olarak arayabilirsiniz (örneğin, "Fonksiyonların nasıl öğrenileceğine dair ipuçları" şeklinde arayabilirsiniz.).

Not: Orijinal ve optimize edilmemiş tekniğinizle aşağı yukarı aynı sonuçları elde etmek için daha az çalışmanızı ve daha az zaman harcamanızı gerektiren bir öğrenme tekniği bulmakta yanlış bir şey yoktur. İsterseniz, öğrenme süreciniz ne kadar optimize edilmiş olursa olsun, öğrenmeye her zaman aynı miktarda zaman ayırmayı seçebilirsiniz. Bu durumda tek fark, öğrenmede ne kadar başarılı olduğunuz açısından, harcadığınız zaman ve emek ile daha iyi bir getiri elde etmek olacaktır.

Erken Optimizasyondan Kaçının

Erken optimizasyon, bunu yapmak için çok erken olduğu bir aşamada işleri daha verimli hale getirmeye çalışma eylemidir. Örneğin, yeni bir spor öğrenmek söz konusu olduğunda, erken optimizasyon, siz daha öğrenmeye başlamadan o spor için en iyi ekipmanı seçmek için çok zaman harcamayı gerektirebilir.

Öğrenmeniz söz konusu olduğunda erken optimizasyondan kaçınmalısınız. Çünkü bu durum, kaynakları boşa harcamak veya öğrenme sürecinin kendisinden uzaklaşmak gibi çeşitli sorunlara yol açabilir. Spesifik olarak, herhangi bir potansiyel optimizasyonu inceleyebilir ve kendinize bu optimizasyonun daha sonra geçersiz hale gelme olasılığının ne olduğunu, bu optimizasyonu ertelemenin avantajlarını ve dezavantajlarını ve bu optimizasyona odaklanmazsanız başka ne üzerinde çalışabileceğinizi düşünebilirsiniz.

Tüm Reklamları Kapat

Aşırı Optimizasyondan Kaçının

Öğrenme süreciniz söz konusu olduğunda, tüm optimizasyonlar eşit oluşturulmaz. Öğrenmenize yarardan çok zarar sağlayan optimizasyonlardan kaçınmalısınız. Örneğin, bir optimizasyonu entegre etmek için gereken zaman, kazandırdığı zamandan fazlaysa, bundan uzak durmalısınız.

Optimizasyonlar, ya genel olarak ya da sizin özel durumunuzun doğasına uymadığından kusurlu oldukları için aşırı gelebilir. Gereğinden fazla optimizasyon yaptığınız için eklenen optimizasyonların yararlarının azalarak bittiği bir dönüm noktasına ulaşmış olabilirsiniz.

Bu nedenle, uygulamadan önce ve sonra herhangi bir optimizasyonun değerini değerlendirmek önemlidir. Akılda tutulması gereken iyi bir kural 80/20 kuralıdır. Bu durumda, yaptığınız optimizasyonların %20'sinden faydaların %80'ini elde edeceğinizi, hangi optimizasyonlara odaklanacağınızı ve hangilerini bırakacağınızı belirlemenize yardımcı olabileceği anlamına gelir.

Son olarak, hatırlanması gereken önemli şey şudur: Öğrenme sürecinizi optimize etmek kesinlikle faydalıdır, ancak günün sonunda yine öğrenme sürecinin kendisine zaman ve çaba harcamanız gerekecektir.

Buna göre, öğrenmeye çaba harcamaktan kaçınmanın bir yolu olarak aşırı optimizasyon yapmaktan kaçınmalısınız. Bunu yapmadığınızdan emin olmanın iyi bir yolu, öğrenme sürecini optimize etmek için harcadığınız zamanı, öğrenmeye harcadığınız zamanla karşılaştırmak ve sonrasında sonucu görmektir.

Özet ve Sonuçlar

  • Öğrenme sonuçlarınız üç ana faktöre bağlıdır: Doğal olarak ne kadar yetenekli olduğunuz, öğrenmeye ne kadar çaba sarf ettiğiniz ve öğrenme sürecinizin ne kadar optimize edildiği.
  • Doğal yetenek, değiştiremeyeceğiniz tek faktördür. Nihai öğrenme sonuçlarınızı ve öğrenmeye harcamanız gereken çaba miktarını etkilemesine rağmen, çoğu durumda yüksek seviye yetenekler başarıyı, düşük seviye yetenekler de başarısızlığı garanti etmez.
  • Çaba, kontrol edebileceğiniz önemli bir faktördür ve başarılı olmak için her zaman biraz çaba göstermeniz gerekecektir. Ancak bu çabayı mümkün olan en iyi şekilde nasıl kullanacağınızı düşünmeden, öğrenmeye harcadığınız çaba miktarını artırmak genellikle etkisizdir.
  • Öğrenme söz konusu olduğunda dikkate alınması gereken en önemli faktör, öğrenme sürecinizin ne kadar optimize edildiğidir. Çünkü öğrenme sonuçlarınızda önemli gelişmelere yol açan küçük değişiklikler yapabileceğiniz tek faktör budur.
  • Öğrenme sürecinizi, etkili öğrenme teknikleri kullanmak gibi çeşitli şekillerde optimize edebilirsiniz. Ancak özellikle sizi öğrenme sürecinden uzaklaştırdığı veya ilerlemenizi yardımcı olmaktan çok engellediği durumlarda, erken ve aşırı optimizasyondan kaçındığınızdan emin olmalısınız.
Alıntı Yap
Okundu Olarak İşaretle
39
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 20
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 12
  • Umut Verici! 9
  • Muhteşem! 6
  • Merak Uyandırıcı! 4
  • Bilim Budur! 1
  • Korkutucu! 1
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
Evrim Ağacı Akademi: Bilime Dayalı Kişisel Gelişim Yazı Dizisi

Bu yazı, Bilime Dayalı Kişisel Gelişim yazı dizisinin 10. yazısıdır. Bu yazı dizisini okumaya, serinin 1. yazısı olan "Stanford Marshmallow Deneyi Nedir? Çocukken Sergilenen Öz Kontrol, Yetişkinlikte Başarıyı Nasıl Etkiler?" başlıklı makalemizden başlamanızı öneririz.

EA Akademi Hakkında Bilgi Al
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 09/12/2022 04:38:43 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/12590

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Arkeoloji
Sahte
Sivrisinek
Gıda
Evrim Kuramı
Darwin
Toplumsal Cinsiyet
Teyit
İnsanlar
Şiddet
Bitki
Argüman
Türlerin Kökeni
Genetik Müdahale
Kontrol
Covıd-19
Biyolojik Antropoloji
Manyetik
Deney
Nükleik Asit
Dalga
Robot
Kimyasal Bağ
Böcek
Santigrat Derece
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Bugün Türkiye'de bilime ve bilim okuryazarlığına neler katacaksın?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Alıntı Yap
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
I. Shatz, et al. Yetenek, Çaba, Optimizasyon: Öğrenmede Başarıyı Belirleyen Faktörler Nelerdir? Daha İyi Nasıl Öğrenebilirsiniz?. (17 Ekim 2022). Alındığı Tarih: 9 Aralık 2022. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/12590
Shatz, I., Bakırcı, Ç. M., Selamet, . (2022, October 17). Yetenek, Çaba, Optimizasyon: Öğrenmede Başarıyı Belirleyen Faktörler Nelerdir? Daha İyi Nasıl Öğrenebilirsiniz?. Evrim Ağacı. Retrieved December 09, 2022. from https://evrimagaci.org/s/12590
I. Shatz, et al. “Yetenek, Çaba, Optimizasyon: Öğrenmede Başarıyı Belirleyen Faktörler Nelerdir? Daha İyi Nasıl Öğrenebilirsiniz?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, 17 Oct. 2022, https://evrimagaci.org/s/12590.
Shatz, Itamar. Bakırcı, Çağrı Mert. Selamet, . “Yetenek, Çaba, Optimizasyon: Öğrenmede Başarıyı Belirleyen Faktörler Nelerdir? Daha İyi Nasıl Öğrenebilirsiniz?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, October 17, 2022. https://evrimagaci.org/s/12590.

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'ndaki reklamları, bütçenize uygun bir şekilde, kendi seçtiğiniz bir süre boyunca kapatabilirsiniz. Tek yapmanız gereken, kaç ay boyunca kapatmak istediğinizi aşağıdaki kutuya girip tek seferlik ödemenizi tamamlamak:

10₺/ay
x
ay
= 30
3 Aylık Reklamsız Deneyimi Başlat
Evrim Ağacı'nda ücretsiz üyelik oluşturan ve sitemizi üye girişi yaparak kullanan kullanıcılarımızdaki reklamların %50 daha az olduğunu, Kreosus/Patreon/YouTube destekçilerimizinse sitemizi tamamen reklamsız kullanabildiğini biliyor muydunuz? Size uygun seçeneği aşağıdan seçebilirsiniz:
Evrim Ağacı Destekçilerine Katıl
Zaten Kreosus/Patreon/Youtube Destekçisiyim
Reklamsız Deneyim
Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Raporla

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya diğer kullanıcıları oylama, teşekkür ve en iyi cevap araçları ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Soru Sor
Aşağıdaki "Soru" kutusunu sadece soru sormak için kullanınız. Bu kutuya soru formatında olmayan hiçbir cümle girmeyiniz. Sorunuzla ilgili ek bilgiler vermek isterseniz, "Açıklama" kısmına girebilirsiniz. Soru kısmının soru cümlesi haricindeki kullanımları sorunuzun silinmesine ve UP kaybetmenize neden olabilir.
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.