Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

Öğrenme ve Öğretimde Bilgiyi Anlatmak ve Bilgiyi İnşa Etmek: Bir Konuyu Çalışırken Kullandığınız Teknik Öğrenme Etkinliğinizi Etkiliyor Olabilir mi?

Öğrenme Tekniğinizi Değiştirerek Daha Etkili Bir Öğrenme Sağlanabilir mi?

Öğrenme ve Öğretimde Bilgiyi Anlatmak ve Bilgiyi İnşa Etmek: Bir Konuyu Çalışırken Kullandığınız Teknik Öğrenme Etkinliğinizi Etkiliyor Olabilir mi? Kaushal Moradiya
10 dakika
3,877
  • Eğitim Bilimleri

Eğitim unsurları göz önünde bulundurulduğunda, öğrenimde ve öğretimde öne çıkarılabilecek "bilgi anlatma" (İng: "knowledge-telling") ve "bilgi inşa etme" (İng: "knowledge-building") olarak adlandırılan iki yaklaşım arasında önemli bir ayrım bulunmaktadır:

  • Bilgi anlatma, öğrenilecek materyal ile görece daha yüzeysel olarak etkileşime geçen öğrenim ve öğretim yaklaşımıdır. Bu yaklaşım başlıca, materyalin üzerinde derinlemesine düşünme ya da inceleme yapılmaksızın gözden geçirilmesinden oluşur. Öğrenimde bilgi anlatma yaklaşımının en genel örneklerinden birisi, bir materyalin ezberlenene kadar tekrar tekrar okunmasıdır. Öğretimde ise bu yaklaşıma, öğrencilerden beklenen tek şeyin söylenenleri dinlemek ve deftere geçirmek olduğu bir ders örnek olarak verilebilir.
  • Bilgi inşa etme, öğrenilecek materyal ile görece daha derin bir şekilde etkileşime girilen öğrenim ve öğretim yaklaşımıdır. Bu yaklaşımda öğrenilecek olan materyal derinlemesine incelenir ve çeşitli açılardan ele alınır. Bilgi inşa etme yaklaşımı çeşitli tekniklerin kullanılması, materyalin farklı bölümleri arasında ilişki kurulması ve materyalle ilgili açık uçlu soruların sorulmasıyla desteklenebilir.
Bir materyali sadece yazarak gözden geçirmek, nispeten yüzeysel bir etkileşime yol açar ve öğrenci için verimsiz olabilir.
Bir materyali sadece yazarak gözden geçirmek, nispeten yüzeysel bir etkileşime yol açar ve öğrenci için verimsiz olabilir.
Tirachard Kumtanom

Bu konu üzerinde yapılan araştırmalar, bu yaklaşımlarla ilgili olarak insanların ders çalışma tekniklerine dair iki önemli gerçeği göstermektedir: Öncelikle, bilgi inşa etmenin bir yaklaşım olarak hem öğrencilerin materyali öğrenme becerisi hem de öğrencilerin bağımsızlığı, yeterliliği ve motivasyonu açısından öğrenimde daha verimli çıktılar sağladığı anlamına gelmektedir.[1], [2] Bununla birlikte, araştırmalar, belirgin derecede daha az etkili bir öğrenme yöntemi olmasına rağmen, insanların içgüdüsel olarak bilgi anlatma yaklaşımına yöneldiğini göstermektedir.[1]

Tüm Reklamları Kapat

Özetle, bilgi anlatma yaklaşımı basitçe öğrenilecek materyalin üzerinden geçmeye dayanan, materyalle görece daha yüzeysel bir etkileşimi içermekte ve daha az etkili olmasına rağmen, daha yaygın olarak kullanılmaktadır. Buna karşılık, çeşitli tekniklerle desteklenen bilgi inşa etme yaklaşımı, materyalin görece daha derin işlenmesini içermektedir. Ancak genel olarak daha verimli bir yaklaşım olmasına rağmen daha az yaygındır.

Bilgi inşa etmenin daha etkili ancak daha az yaygın olmasından dolayı, bilgi anlatma yerine bu yaklaşımın nasıl teşvik edileceğini anlamak önemlidir.

Tüm Reklamları Kapat

Öğrencilerin materyal ile etkileşime girmelerini sağlamak daha etkili bir öğrenime yol açar.
Öğrencilerin materyal ile etkileşime girmelerini sağlamak daha etkili bir öğrenime yol açar.
ROMAN ODINTSOV

Kişinin Kendi Öğreniminde Bilgi İnşa Etme Yaklaşımı Nasıl Kullanılır?

Öğrenimde bilgi inşa etme yaklaşımını teşvik etmek için öğrenilecek olan materyalin pasif bir şekilde tüketilmesinden ziyade, materyal ile aktif bir şekilde etkileşime girilmesi gerekir. Bu da şu gibi tekniklerle sağlanabilir:

  • Materyaldeki anahtar noktaları belirlemek ve bu noktaları vurgulamak.
  • Yapılandırmasını geliştirmek amacıyla materyali yeniden düzenlemek.
  • Materyalin farklı bölümleri arasında ilişki kurmak.

Bu tekniklerin kullanılışını daha iyi anlamak adına, aktif bir şekilde kendinize materyal hakkında sorular sorma yöntemi göz önünde bulundurulabilir. Bu yöntem, materyalin genel olarak analiz edilmesini ve farklı açılardan ele alınmasını teşvik ettiğinden dolayı bilgi inşa etmeyi en iyi destekleyen yöntemlerden birisidir.[3]

Örneğin mitokondri hakkında bir materyali öğrenmeye çalışan bir kişi, kendisine şunlar gibi konuyla ilgili temel soruları sorarak bu yöntemi uygulayabilir:

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

  • Mitokondrinin ana işlevi nedir?
  • Mitokondrinin yapısı nasıldır?
  • Mitokondri nerede bulunur?

Ayrıca sorulan soruların yalnızca temel bilgileri ezberlemeyi gerektirmediğine emin olunması önemlidir. Çünkü bu durum bilgi anlatma yaklaşımına daha yakındır. Bunu önlemek için öğrenen kişi kendisine, öğrendiği bilgiyi farklı açılardan ele alabileceği sorular sorarak konuya yönelik idrak düzeyini geliştirebilir. Bu sorular ise şöyle olabilir:

  • Bir hücrenin içerisindeki mitokondrilerin hepsi bir anda çalışmayı durdurursa ne olur?
  • 5 yaşındaki bir çocuğa mitokondrinin hücredeki rolünü nasıl açıklarız?
  • Mitokondri tarafından tüketilen ve üretilen maddeler mitokondriye girişlerinden çıkışlarına kadar nasıl bir yolculuktan geçerler?

Bu çeşit soruları sormak, kişiye verilen temel bilgiyi harfi harfine ezberlemek yerine materyal ve temel bilgi üzerinde daha detaylı düşünmeyi teşvik ettiği için bilgi inşa etmeyi destekler.

Not: Öğrenilen materyal üzerindeki kavrayışı geliştirmenin iyi bir yolu da bunu başkalarına öğretmektir. Bu yöntem "Protege Etkisi" (İng: "Protégé Effect") olarak bilinir.[4] Bu yöntem uygulandığında öğrencilerin konuyla ilgili düşündükleri herhangi bir soruyu sormaları teşvik edilir.[3] Bu şekilde hem öğrenciler hem de öğreten kişi materyali daha iyi öğrenebilir. Kişinin kendi öğrenimine gelince, bu yöntemin kayda değer bir faydası da diğerlerinin sorduğu soruların kişinin materyali daha önce bakmadığı açılardan ele almasını sağlayabilmesidir. Bu da bilgi inşa etme yöntemini uygulama yeteneğinin gelişmesine yardımcı olur.

Protege Etkisi, öğrenilen materyali daha iyi kavramak adına başkalarına öğretmeye verilen isimdir. Bu sayede hem öğrenen hem de öğrenen kişi konuyu daha iyi anlayabilir.
Protege Etkisi, öğrenilen materyali daha iyi kavramak adına başkalarına öğretmeye verilen isimdir. Bu sayede hem öğrenen hem de öğrenen kişi konuyu daha iyi anlayabilir.
Pexels

Başkalarına Öğretirken Bilgi İnşa Etme Yaklaşımı Nasıl Kullanılır?

Alfred North Whitehead, Eğitimin Amaçları kitabında şuna değinmiştir:[5]

Bir çocuğu düşünsel aktivite konusunda eğitirken her şeyden önce 'atıl fikirler' dediğim; yani faydası görülmeden, test edilmeden ya da yeni fikir kombinasyonlarına karıştırılmadan sadece hafızaya atılan fikirlerden sakınmalıyız.

Başkalarına eğitim verirken bilgi inşa etme yaklaşımını öne çıkarmak için kişi kendi öğreniminde kullandığı yöntemlere benzer yöntemler kullanabilir ya da öğrencileri bu teknikleri kullanmaları için cesaretlendirebilir.

Tüm Reklamları Kapat

Örneğin, bilgi inşa etme yaklaşımını öne çıkarmak adına sorular sorulacağı sırada, içerisinde bulunulan duruma göre şu yöntemlerin bir kombinasyonu kullanılabilir:

  • Öğrencilere direkt olarak materyalle ilgili bilgi inşa etmeye dayalı sorular sorulabilir.
  • Öğrencilerin kendi bilgi inşa etmeye dayalı sorularını sormaları sağlanabilir.
  • Öğrencilerin kendi sorduğu bilgi inşa etmeye dayalı sorulara kendilerinin cevap bulmaları sağlanabilir.
  • Öğrencilerin kendi aralarında bilgi inşa etmeye dayalı soruları sorup, birbirlerine cevaplar vermeleri sağlanabilir.

Buna benzer olarak, materyalin farklı yönleri arasında bağ kurma konusuna gelince ise bunu öğretici kişi kendisi yapabilir ya da öğrencilerinin bireysel olarak ya da grup halinde bu bağları kurmasına destek olabilir.

Kasıtlı Öğrenme ve Yansıtıcı Öğrenmeyi Öne Çıkarmak

Hem kişinin kendi öğreniminde, hem de başkalarına uyguladığı öğretimde bilgi inşa etme yaklaşımına ek olarak kasıtlı öğrenme (İng: intentional learning) ve yansıtıcı öğrenmeyi (İng: reflective learning) de öne çıkarmak faydalı olabilir:[1], [6]

  • Kasıtlı öğrenme materyal ile etkileşime girerken aynı zamanda aktif bir şekilde öğrenmeye çalışmayı içinde barındırır.[7] Örneğin, kasıtlı öğrenme dahilinde materyal ile etkileşime geçerken öğrenen kişi sürekli karşılaştığı yeni bilgileri aktif bir şekilde halihazırda bildiği bilgilerle bağdaştırmaya ve bu yeni bilgileri nasıl kullanabileceğini anlamaya çalışır.
  • Yansıtıcı öğrenme, öğrenme süreci boyunca öğrenen kişinin kendi bilgisini, yeteneklerini ve performansını aktif bir şekilde izleyip değerlendirmesini kapsar.[8] Örneğin, yansıtıcı öğrenme sürecinde öğrenen kişi hem sahip olduğu bilgilerde herhangi bir boşluğun, hem de materyalde anlamadığı noktaların olup olmadığını belirlemek ister.
Kasıtlı öğrenimde öğrenen kişi, etkileşime girilen materyali öğrenme sürecinde yeni öğrenilen bilgiler ile halihazırda bilinen bilgiler arasında ilişkiler kurmaya çalışır.
Kasıtlı öğrenimde öğrenen kişi, etkileşime girilen materyali öğrenme sürecinde yeni öğrenilen bilgiler ile halihazırda bilinen bilgiler arasında ilişkiler kurmaya çalışır.
Pexels

Bilgi İnşa Etme Hakkında Uyarılar

Araştırmalar bilgi inşa etme yaklaşımının çoğunlukla bilgi anlatmaya nazaran daha etkili olduğunu öne sürse de, konuyla alakalı birkaç önemli uyarı bulunmaktadır.

Tüm Reklamları Kapat

Öncelikle, bu konuyla alakalı araştırmaların çoğu insanların başkalarına eğitim verirken kullandıkları bilgi anlatma ve bilgi inşa etme yöntemlerine odaklanmıştır. Bu araştırma bulgularının insanların öğrenimine ve öğretimine rehberlik etmek adına kullanılmasının makul olmasıyla birlikte, yine de bu araştırmaya bel bağlarken dikkate alınması gereken önemli bir kısıtlamadır.

Bununla beraber, özellikle farklı koşullar altındayken insanların farklı öğrenim ve öğretim yöntemlerine değişik tepkiler verebileceği bazı bireysel farklılıkların olabileceğini unutmamak gerekir. Bu da, bazı durumlarda bilgi inşa etme yerine bilgi anlatma yaklaşımı tercih edilebilir anlamına gelmektedir. Bu yüzden her bir durumu kendi içerisinde değerlendirmek ve içerisinde bulunan koşullar göz önünde bulundurularak en etkili olacak yaklaşımı kullanmak büyük önem taşımaktadır.

Son olarak, uygulanacak olan öğrenme ve öğretme yaklaşımlarını seçerken bu yaklaşımların hangisinin daha etkili olduğunun ötesinde başka değerlendirmelerin de bulunduğunu unutmamak önemlidir. Örneğin, bilgi inşa etme yöntemleri öğretmen ya da öğrencinin daha fazla zaman ve çaba harcamasını gerektirebilir. Bu durum, daha iyi kazanımlara yol açma potansiyeli bulunmasına rağmen bu yaklaşımı daha az çekici hale getirebilir.

Her ne kadar bilgi inşa etme, bilgi anlatma yaklaşımına göre daha etkili ve daha verimli olsa da kullanılabilecek en uygun yaklaşım içinde bulunulan koşullara göre değişiklik gösterebilir.
Her ne kadar bilgi inşa etme, bilgi anlatma yaklaşımına göre daha etkili ve daha verimli olsa da kullanılabilecek en uygun yaklaşım içinde bulunulan koşullara göre değişiklik gösterebilir.
Pexels

Kullanılan Terimler Üzerine Notlar

Bazı durumlarda, "bilgi inşa etme" ve "bilgi anlatma" terimleri bu yazıdaki gibi genel hatlarıyla ele alındığı asıl anlamlarından biraz daha farklı anlamlarda kullanılmıştır. Örneğin, konu üzerindeki bir çalışma bu terimler hakkında şöyle bir açıklamayı barındırmaktadır:[9]

Tüm Reklamları Kapat

Agora Bilim Pazarı
Abajur Dünya Küresi Siyasi 26 cm

Globe light serimizde bulunan dünya temalı abajurlarımız ile mekânlarınızın aydınlatmasına katkıda bulunmayı hedefliyoruz.

Devamını Göster
₺230.00
Abajur Dünya Küresi Siyasi 26 cm

Bilgi inşa etme, bir topluluk için değerli olan fikirlerin sürekli olarak üretilmesine ve geliştirilmesine odaklanan ortak bir işlem olarak tanımlanır... Bilgi inşa etmenin tam zıttı ise bilgi anlatmadır. Bilgi anlatmada asıl önemli olan, bireyin halihazırda var olan bilgiyi ve bu bilgiyi doğrulayan ve geçerli kılan aktiviteleri kavraması, içselleştirmesi ve biriktirmesidir. Bunun aksine, bilgi inşa etmede asıl önemli olan ise bilgiyi daha ileri götürmek için fikirlerin yaratıcı kullanılması, geliştirilmesi, detaylandırılması ve üzerine derince düşünülmesi, çeşitlendirilmesi, iletişim kurulması ve üretilmesinde öğrencinin katkısının olmasıdır.

Buna ek olarak, bilgi anlatma ve bilgi dönüştürme (İng: knowledge-transforming) terimleri bazı zamanlarda, özellikle yazılı derleme bağlamında, bilgi anlatma ve bilgi inşa etme ile aynı şekilde kullanılmıştır. Konu ile ilgili bir yazıda bu terimler şu şekilde tanımlanmıştır:[6], [10]

Yazı yazmanın gerektirdiği bilgi işleme düzeyi çok yüksek gibi görünmekteydi. Bu nedenle bu araştırmanın amaçlarından birisi de çocukların bu gereksinimle nasıl başa çıktığını açıklamaktı (Scardamalia, 1981).

Bu sorudan yola çıkarak 'bilgi anlatma stratejisi' olarak adlandırdığımız bir sonuca vardık. Bu strateji kişinin bildiklerini akla geldiği sırayla, biçime dair kısıtlamaları göz önünde bulundurarak ve metne dair başlıca ipuçlarını daha önceki metne dayandırarak anlatmasından oluşmaktadır. Bu strateji genç yazarların, yetişkin yazarların yoğun emek vererek tamamladığı yazı ödevlerini hızlıca ve kolayca tamamlamalarına olanak sağlayan, oldukça etkili bir stratejidir.

Daha yetişkin yazarlar ise 'bilgi dönüştürme' olarak adlandırılan daha karmaşık bir stratejiye başvurmaktadırlar. Bu strateji, yazı yazma kaygıları ile bilgi ve inanç kaygıları arasında bir döngüyü içerir. Yapılan işi bitirme konusunda daha az etkili olmasına rağmen daha yetişkin yazarların kullandığı bu stratejinin, yazarın bilgi ve inançlarının bu döngüsel süreç sırasında gelişime uğradığı önemli bir faydası bulunmaktadır. Bunun yanında 'bilgi anlatma' stratejisinin yazarın bilgisine olan etkisi yok denecek kadar azdır.

Özet ve Sonuçlar

  • Öğrenilecek olan materyal gözden geçirilirken, hem kendi öğrenimimizde hem de başkalarına öğretirken öne çıkarabileceğimiz bilgi anlatma ve bilgi inşa etme olarak bilinen iki yaklaşım arasında önemli bir ayrım bulunmaktadır.
  • Bilgi anlatma yaklaşımı, öğrenilecek materyal ile görece yüzeysel bir etkileşimi barındırmaktadır. Bu etkileşim, üzerinde derinlemesine düşünme ya da analiz yapılmadan, başlıca olarak materyali basitçe gözden geçirmeye dayanmaktadır. Öte yandan bilgi inşa etme yaklaşımı öğrenilecek olan materyal ile görece daha derin bir etkileşimi barındırmaktadır. Bu etkileşim ise materyali çeşitli açılardan incelemeye dayanmaktadır.
  • Bilgi inşa etme yaklaşımı, hem öğrencilerin materyali öğrenme becerisi hem de öğrencilerin bağımsızlık, yeterlilik ve motivasyonu açısından öğrenimde genellikle daha verimli çıktılara yol açmaktadır. Ancak buna rağmen, insanlar çoğunlukla bilgi anlatma yaklaşımını kullanmaya eğilimlidirler.
  • Öğrenim ve eğitimde bilgi inşa etme yaklaşımını öne çıkarmak için materyaldeki önemli noktalara dikkat çekmek, materyalin farklı bölümleri arasında ilişki kurmak ve materyalle ilgili açık uçlu sorular sormak gibi çeşitli yöntemler kullanılabilir.
  • Bilgi inşa etme yaklaşımının yanında, aynı zamanda kasıtlı öğrenme ve yansıtıcı öğrenmeyi de öne çıkarmak faydalı olabilir. Kasıtlı öğrenme materyalle etkileşime girerken aynı zamanda aktif bir şekilde öğrenmeye çalışmayı barındırırken, yansıtıcı öğrenme bütün öğrenme süreci boyunca kişinin bilgisini aktif bir şekilde kontrol etmesini içermektedir.
Alıntı Yap
Okundu Olarak İşaretle
54
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 36
  • İnanılmaz 4
  • Bilim Budur! 3
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 2
  • Muhteşem! 1
  • Umut Verici! 1
  • Merak Uyandırıcı! 1
  • Güldürdü 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 07/12/2022 22:10:15 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/12479

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Doğa Yasası
Sosyal
Müzik
Sahte
Cinsiyet
Yanlış
Biyokimya
Wuhan Koronavirüsü
Astronomi
Evrimsel Biyoloji
Çeşitlilik
Manyetik
Su Ayısı
Karanlık Madde
Obezite
Kimya Tarihi
Lgbt
Tedavi
Avcı
Göğüs Hastalığı
Doğru
Savunma
Önlem
Nasa
Atmosfer
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Bugün Türkiye'de bilime ve bilim okuryazarlığına neler katacaksın?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Alıntı Yap
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
I. Shatz, et al. Öğrenme ve Öğretimde Bilgiyi Anlatmak ve Bilgiyi İnşa Etmek: Bir Konuyu Çalışırken Kullandığınız Teknik Öğrenme Etkinliğinizi Etkiliyor Olabilir mi?. (30 Eylül 2022). Alındığı Tarih: 7 Aralık 2022. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/12479
Shatz, I., Göçmen, A., Özyazgan, . (2022, September 30). Öğrenme ve Öğretimde Bilgiyi Anlatmak ve Bilgiyi İnşa Etmek: Bir Konuyu Çalışırken Kullandığınız Teknik Öğrenme Etkinliğinizi Etkiliyor Olabilir mi?. Evrim Ağacı. Retrieved December 07, 2022. from https://evrimagaci.org/s/12479
I. Shatz, et al. “Öğrenme ve Öğretimde Bilgiyi Anlatmak ve Bilgiyi İnşa Etmek: Bir Konuyu Çalışırken Kullandığınız Teknik Öğrenme Etkinliğinizi Etkiliyor Olabilir mi?.” Edited by Aylin Göçmen. Evrim Ağacı, 30 Sep. 2022, https://evrimagaci.org/s/12479.
Shatz, Itamar. Göçmen, Aylin. Özyazgan, . “Öğrenme ve Öğretimde Bilgiyi Anlatmak ve Bilgiyi İnşa Etmek: Bir Konuyu Çalışırken Kullandığınız Teknik Öğrenme Etkinliğinizi Etkiliyor Olabilir mi?.” Edited by Aylin Göçmen. Evrim Ağacı, September 30, 2022. https://evrimagaci.org/s/12479.

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'ndaki reklamları, bütçenize uygun bir şekilde, kendi seçtiğiniz bir süre boyunca kapatabilirsiniz. Tek yapmanız gereken, kaç ay boyunca kapatmak istediğinizi aşağıdaki kutuya girip tek seferlik ödemenizi tamamlamak:

10₺/ay
x
ay
= 30
3 Aylık Reklamsız Deneyimi Başlat
Evrim Ağacı'nda ücretsiz üyelik oluşturan ve sitemizi üye girişi yaparak kullanan kullanıcılarımızdaki reklamların %50 daha az olduğunu, Kreosus/Patreon/YouTube destekçilerimizinse sitemizi tamamen reklamsız kullanabildiğini biliyor muydunuz? Size uygun seçeneği aşağıdan seçebilirsiniz:
Evrim Ağacı Destekçilerine Katıl
Zaten Kreosus/Patreon/Youtube Destekçisiyim
Reklamsız Deneyim
Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Raporla

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya diğer kullanıcıları oylama, teşekkür ve en iyi cevap araçları ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Soru Sor
Aşağıdaki "Soru" kutusunu sadece soru sormak için kullanınız. Bu kutuya soru formatında olmayan hiçbir cümle girmeyiniz. Sorunuzla ilgili ek bilgiler vermek isterseniz, "Açıklama" kısmına girebilirsiniz. Soru kısmının soru cümlesi haricindeki kullanımları sorunuzun silinmesine ve UP kaybetmenize neden olabilir.
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.