Yaz/Kış Saati Uygulamasını Sonlandırmanın Vakti Geldi De Geçiyor!

Yaz/Kış Saati Uygulamasını Sonlandırmanın Vakti Geldi De Geçiyor! Wallpaper Mania
4 dakika
29,876 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat

Birçoğumuzun saatlerin ileri ya da geri alınacağı gün eğer ki bir toplantıya, buluşmaya gidecekse ya da belirli bir saatte iş yapacaksa, diğer kişilerin saatin değişiminden haberi var mı, yok mu endişesi çektiği olmuştur. Bunun haricinde birçokları için saat uygulaması, senede bir gün 1 saat fazla uyku, bir gün 1 saat eksik uyku anlamına gelir. İyi ama bu uygulama gerçekten işe yarıyor mu? The Atlantic dergisinin buna yanıtı çok net:

Saatlerle oynamak son derece müsriftir, gereksizdir ve hatta tehlikelidir!

Bu uygulama ilk olarak 1895 senesinde, Yeni Zelandalı böcekbilimci ve astronom George Vernon Hudson tarafından tavsiye edilmiştir. Tahminine göre saatleri gün doğumu ve batımına bağlı olarak ileri veya geri almak, ülkelere daha verimli ve fazla çalışma imkanı verecek, böylece üretim payını arttıracaktır. İlk başta kimse Hudson'ın bu fikrini pek umursamadıysa da, ilk olarak 30 Nisan 1916'da Almanya ve Avusturya-Macaristan bu uygulamayı devreye sokmuştur. Böylece savaş zamanında gün ışığından daha fazla faydalanabilmek amaçlanmıştır. O zamandan sonra birçok gelişmiş ve gelişmekte olan ülke, bu uygulamayı devreye sokmuştur. Fakat bu ülkelerin neredeyse hepsinde, bu yöntemin işe yarar olup olmadığı tartışma konusu olmuştur. Bu nedenle uygulamaya dahil olan çoğu ülkede aralıklarla uygulama sonlandırılmış ve yeniden devreye sokulmuştur. Örneğin Türkiye Cumhuriyeti bu uygulamayı 1916'da 1 sene boyunca, 1920-1922, 1924-1925, 1940-1942, 1945-1951, 1962, 1964 ve 1970-1983 yılları arasında uygulamış, arada kalan diğer yıllarda uygulamamıştır. Ülkemizde son olarak, 1985 yılında yaz/kış saati uygulaması devreye sokulmuş ve o gün bugündür uygulama devam etmektedir.

Fotoğrafta, yaz/kış saati uygulamasını yapan ve yapmayan ülkeler gözükmektedir. Mavi olanlar kuzey yarımküreye göre uygulayanlar, turuncu olanlar güney yarımküreye göre uygulayanlar, açık gri olanlar eskiden kullanıp artık bu uygulamadan vazgeçenler, koyu gri olanlar ise bunu asla uygulamamış olanlardır.
Fotoğrafta, yaz/kış saati uygulamasını yapan ve yapmayan ülkeler gözükmektedir. Mavi olanlar kuzey yarımküreye göre uygulayanlar, turuncu olanlar güney yarımküreye göre uygulayanlar, açık gri olanlar eskiden kullanıp artık bu uygulamadan vazgeçenler, koyu gri olanlar ise bunu asla uygulamamış olanlardır.
Wikipedia

Yaz/Kış saati uygulamasının yarattığı sorunlar çok uzun süredir tartışılmaktadır. Bu uygulama, sadece zaman takibini zorlaştırmakla kalmaz; aynı zamanda seyahatleri, fatura işlemlerini, kayıt tutulma süreçlerini olumsuz etkiler; dahası, tıbbi cihazların, ağır ekipmanların, yüksek teknolojik cihazların ve bilgisayarlarını çalışmasını bozar ve tabii ki, uyku döngüsünün sapmasına neden olur.

Reklamı Kapat

Peki İşe Yarıyor Mu?

Bu konudaki araştırmaların ezici bir çoğunluğu, saat uygulamasının sıklıkla hiçbir işe yaramadığını, yarasa bile bunun önemsenmeyecek kadar küçük olduğunu, hatta kimi zaman beklenmedik olumsuzlukların etkisinin bir araya gelmesi nedeniyle, bu ufak faydanın da ortadan kalkarak zarara dönüştüğünü göstermektedir. 

Örneğin, Avustralya hükümeti 2000 senesinde yaz saati uygulamasını deneme ve Sidney Olimpiyatları'na katkı sağlaması amacıyla 2 ay boyunca uzatmıştır. Berkeley'deki Kaliforniya Üniversitesi'nin bu zaman dilimi üzerinde yaptığı çalışmada, uygulamanın elektrik tasarrufu açısından hiçbir katkısı olmadığını göstermiştir. 2006 senesinden beri saat uygulamasını sürdüren ABD'nin Indiana eyaletinde yakın zamanda yapılan bir araştırma, bırakın bu saat uygulaması nedeniyle elektrik tasarrufu yapmayı, saatlerin kaymasından ötürü daha fazla kullanılan havalandırmalar, ısıtma sistemleri ve klimalar nedeniyle normalden %1-4 arası daha fazla elektrik harcandığını bile göstermiştir. 

Bu uygulamanın "tatlı uykularımızı" bölmesi de, sanıldığından daha fazla zararlıdır. Örneğin, yapılan bir araştırmada Cumartesi günü değiştirilen saatlerin, Pazar gecesi uykusundan ortalamada 40 dakika çaldığını göstermektedir. "Eee, ne var bunda, çok sorun mu?" diyebilirsiniz. Aynı araştırma, ortalamda 40 dakikalık uyku kaybından kaynaklı yorgunluğun, ülke ekonomisinden yılda ortalama 434 milyon dolar çaldığını göstermektedir!

Her ne kadar bazı diğer araştırmalar, belli başlı sektörlerin maddi kazanç sağlayabileceğini gösterse de, ekonomi ve toplum genel olarak analiz edildiğinde, yaz ve kış saati uygulamasının dikkate değer hiçbir faydası olmadığı gibi, dikkate değer miktarda zarara neden olabildiği de gözükmektedir. Örneğin bazı araştırmalarda, yaz saati uygulaması sırasında meydana gelen trafik kazalarında %3-4 gibi düşük oranlarda azalma olduğunu gösterse de, aynı araştırmalarda bu saatin tekrar değiştirilmesini takip eden ilk 2 haftada trafik kazalarının %11'e kadar arttığı görülmektedir. Benzer şekilde, ABD Ulusal Golf Vakfı bu saat uygulaması sayesinde golf sektörünün yılda 200-300 milyon dolar kar edebileceğini, Avrupa Birliği ise hizmet sektöründe %3 civarında bir kar artışı olabileceğini açıklamış olsa da; saat uygulaması medya gelirlerini, arabaya servis yapan tüketim sektörünü, sinema ve tiyatroları maddi olarak olumsuz etkilemektedir. Örneğin, 2007 yılında bu saat uygulamasında yapılan değişimin, Kuzey Amerika kıtasına toplamda 500 milyon ila 1 milyar dolar arasında fırsat kaybı nedeniyle zarar ettirdiği hesaplanmıştır.

Uzun lafın kısası, eğer ki zorlanırsa bu saat uygulamasının birkaç ufak tefek faydası tespit edilebilir. Ancak tespit edilecek her olumlu taraf için, onu kısmen ya da tamamen egale edecek; hatta üstüne zarar bile birikmesine neden olabilecek olumsuz taraflar bulmak da mümkündür. National Geographic'in bildirdiğine göre, bu uygulama 1. Dünya Savaşı'nda bir miktar fayda sağlamış olsa da, sonrasındaki dönemlerde bunun herhangi bir işe yaradığına dair herhangi bir bilimsel veri bulunmamaktadır. Tufts Üniversitesi profesörü olan ve bu konuda önemli bir kitap olarak görülen "İleri Sarın: Yıllık Saat Uygulaması Çılgınlığı"nın yazarı Michael Downing, bunu çok hoş bir şekilde ifade etmektedir:

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Yüz yılı aşkın bir süredir bu diktaya boyun eğdik. Ama kimse, neden böyle bir şey yaptığımızı açıklayamaz bile!

Tüm bu nedenlerle, Evrim Ağacı olarak bizce, artık bu işlevsiz 19-20. yüzyıl uygulamasından vazgeçilmelidir.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 0
  • Tebrikler! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 28/11/2021 15:25:34 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/3356

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Kategoriler ve Etiketler
Tümünü Göster
Size Özel
İçerikler
Instagram
Doğal Seçilim
Pandemi
Maske Takmak
Orman
Köpekler
Sağlık Bilimleri
Sars-Cov-2
Evrimsel Tarih
Küresel Isınma
Vegan
Güneş Sistemi
Burun
Galaksi
Astronomi
Virüsler
Genetik
Yüz
Memeli
Yılan
Doğru
Mucize
Mit
Araştırmacılar
Nöron
Öğrenme Teorileri
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Bu Eseri Neden Tavsiye Ediyorsun?
Aşağıdaki kutuya, isimli neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin faydalı bulunması halinde Evrim Ağacı kullanıcılarından daha fazla UP kazanman [UP bilgi linki] mümkün olacak. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Tavsiye Et