Chimborazo'nun İntikamı: Dünya Üzerindeki En Yüksek Dağ, Teknik Olarak Everest Dağı Değildir!

Chimborazo'nun İntikamı: Dünya Üzerindeki En Yüksek Dağ, Teknik Olarak Everest Dağı Değildir!
Yazar Josh Hrala Çağrı Mert Bakırcı Editör Çağrı Mert Bakırcı
2 dakika
12,942 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat

Sir Edmund Hillary, 1953 yılında Everest Dağı'nın zirvesine ulaştığında, binlerce maceracı, dağın ölümcül zirvesini fethetmeye koyulmuştu. Aslında, her yıl o kadar fazla sayıda insan bunu deniyor ki, Himayalar'daki bu güzellik, tek kelimeyle yavaşça bir pislik yığınına dönüyor.

Everest, kendi ününü 'dünyadaki en yüksek dağ' ünvanına borçlu, fakat gerçekte, bilime göre öyle değil. Evet, dünyanın en yüksek dağı aslında Çimborazo (And sıra dağlarının parçası olan Ekvator'daki bir tabakalı yanardağ), çünkü bu dağ, Dünya'nın merkezinden en uzak nokta ve bu yüzden, mesafe bakımından da en yüksek. 

The New York Times'tan Eli Rosenberg'a göre, Çimborazo'nun zirvesi, deniz seviyesinden 6.248 metre yükseliyor. Yani yüksekliği Everest'ten 2.600 metre daha kısa... Fakat, Dünya'nın merkezine olan uzaklık ölçüldüğü zaman bunların hepsi değişiyor.

Reklamı Kapat

Esasında, Dünya düz olmadığı için (üzgünüz Düz Dünya Topluluğu!), ekvatorda dışa doğru çıkıntı oluşturuyor ve kutuplarda düzleşiyor. Bu durum, ekvator yakınında bulunan dağların teknik olarak diğer bölgelerde bulunan dağlardan daha yüksek olduğu anlamına geliyor ve şu işe bakın ki, Everest 28 derece kuzeyde bulunurken Çimborazo, gezegenimizin neredeyse bel çizgisine isabet ediyor. 

Peki bu dağ ne kadar yüksek? Bir rapora göre Everest, Dünya'nın merkezinden 6.382 kilometrelik bir mesafeye uzanıyor. Buna karşılık Çimborazo ise, Dünya'nın merkezinden 6.385 kilometreden birazcık fazlasına uzanıyor. Arada sadece 3.2 km'lik bir fark olsa da, iş uzunluk unvanlarına taç giydirmeye geldiğinde bu her şey demek. Aslında bu 3.2 kilometre, Çimborazo'yu bir numaraya koymaya ve Everest'i ilk 20'nin dışına atmaya yetiyor! Çünkü bu iki dağ arasında birçok dağ, merkezden ölçüldüğünde Everest'ten daha "yüksek" oluyor!

Yine de ilginç olan aslen bu değil. NPR, 2007 yılında Çimborazo hakkında bir rapor hazırladı. Peki Çimborazo gözden kaçarken, Everest neden herkesin sevgisini kazanıyor? Bütün hepsi, tırmanmanın ne kadar zor olduğuyla ilgili.

Eğer bir dağcıysanız, Everest'in sunduğu gibi, en zor daveti istersiniz. Sadece Everest'in üssüne ulaşmak 10 gün, iklime alışmak altı hafta ve dik tepeye tırmanmak dokuz gün sürüyor. Diğer taraftan Çimborazo'ya tırmanmak, yaklaşık iki haftalık iklime alışma süresinden sonra sadece iki gün sürüyor diyor Rosenberg.

Ayrıca, deniz seviyesinde ölçüldüğü zaman Everest'in hâlâ en başarılı sonucu aldığını belirtmekte fayda var. Eğer bunu bir ölçüt olarak kullanıyorsanız, Çimborazo And dağlarındaki en yüksek tepe bile sayılmaz. Bu ünvan, deniz seviyesinden 6.961 metre yükselen Akonkagua Dağı'na ait.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Bu yüzden, eğer Everest'e tırmanma ve Sir Edmund Hillary'nin yanında isminize bir yer kazanma planlarınızı çoktan yaptıysanız, korkmayın, çünkü hâlâ dünyadaki en yüksek dağa tırmanıyorsunuz (eğer ölçütünüz deniz seviyesiyse). Ondan sonra Çimborazo'ya da gidersiniz, çünkü oraya tırmanmak, parkta bir yürüyüş yapmaya benzeyecektir.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 2
  • Bilim Budur! 1
  • İnanılmaz 1
  • Merak Uyandırıcı! 1
  • Muhteşem! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • Umut Verici! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: Science Alert | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 22/10/2021 05:46:57 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/4609

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
Samanyolu Galaksisi
Yaşamın Başlangıcı
Yakınsak Evrim
Balıklar
Köpekgil
Gezegen
Tüy
Kedigiller
Şiddet
Alkol
İspat
Tardigrad
Hastalık Dağılımı
Uygulama
Eğilim
Kas
Kelebek
Dişler
Astrobiyoloji
Tehdit
Uçuş
Komplo Teorisi
İnternet
Depresyon
Astrofotoğrafçılık
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın