Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

Vücudumuzda Doğal Olarak Bulunan Staphyloccocus aureus Bakterisi Nasıl Olur da Bizi Zehirler?

Vücudumuzda Doğal Olarak Bulunan Staphyloccocus aureus Bakterisi Nasıl Olur da Bizi Zehirler? Wikipedia
Elektron Mikroskobunda Üzüm Salkımı Şeklinde Kümelenmiş Staphylococcus Aureus
8 dakika
395
  • Gıda Mühendisliği
  • Besin Mikrobiyolojisi

Dünyada görülen gıda kaynaklı zehirlenmelerin başında Staphylococcal intoksikasyonlar ilk sıralarda bulunur. Staphylococcus aureus bakterisi, Gram (+), hareketsiz, katalaz (+), küre şekillidir; mikroskobik incelemelerde çiftler, kısa zincirler veya üzüm salkımı şeklinde kümeler halindedir. Staphylococcus "ubiquter"dir; yani her yerdedirler: Toprakta, suda, havada ve tüm yüzeylerde bulunabilirler. Çevreden tamamen yok edilmeleri imkansızdır.

Staphylococcus cinsinden 32 tür ve alt türün çoğu çevresel, insan ve hayvan kontaminasyonu nedeniyle gıdalarda potansiyel olarak bulunurlar.

Tüm Reklamları Kapat

İlk olarak 1884 yılında tanımlanmış ve o dönemde mortalite oranı %82 olarak belirlenmiştir. Fakat penisilinin keşfiyle bu oran ciddi bir düşüş göstermiştir. İlk kez 1914 yılında kontamine süt nedeniyle yaşanan kusma ve diyare sonucu Staphylococcus gıda kaynaklı hastalıklarla ilişkilendirilmiştir. 1930 yılında Dack ve çalışma arkadaşları gönüllü olarak kontamine kekten izole edilmiş "sarı hemolitik Staphylococcus" kültürlerinden oluşan bir sıvı tüketip kaçınılmaz olarak hastalanmış, deneyleri kusma, karın ağrısı ve diyare ile sonuçlanmıştır. Penisilinin keşfinden sonra vakalar her ne kadar azalsa da, 1940 yılında ilk penisiline dirençli Staphylococcus suşu tespit edilmiştir. 1960'lara gelindiğinde ise, methicilin ve oxacilin antibiyotiklerinin tanıtımı yapılmış ancak bu sefer de metisiline dirençli S. aureus (MRSA) suşu ortaya çıkmıştır.

S. aureus, en dirençli sporsuz insan patojenlerinden biridir ve kuru ortamlarda (0,83 aw) uzun süre hayatta kalabilirler.

Tüm Reklamları Kapat

Staphylococcus mezofiliktir ve S. aureus genellikle 7-47,8oC aralığında gelişebilirken optimum 35oC'de gelişir. S. aureus hücreleri, enterotoksinlere göre ısıya karşı daha duyarlıdır. Toksinin ise 100oC'de 30 dakikalık ısıl işlem muamelesiyle bile yok edilemediği tespit edilmiştir. Toksinin ısıl işleme dirençli olması gıda endüstrisi için ciddi bir tehdit oluşturmaktadır. Ayrıca dondurma işlemine ve donmuş muhafaza şartlarına da (-20oC) dayanıklıdır. Geliştiği pH aralığı 4,5-9,3 arasında olup optimum 6-7,1 pH aralığında canlılığını devam ettirir. pH 5'in altında ve 9'un üzerinde toksin oluşturamadıkları bildirilse de laboratuvar ortamında yapılan çalışmalarda 4,6 ve 4,9 pH değerlerinde de toksin oluşturabildiği tespit edilmiştir.

S. aureus rekabetçi olmayan bir patojendir. Örneğin turşu veya yoğurt gibi bir gıdada, eğer S. aureus'un başlangıçtaki sayısı düşük miktarda ise, bu gıdaların ortamında bulunan doğal mikrobiyal flora ile mücadele edemez.

Bu patojen için bir diğer önemli özellik, şekerli ve tuzlu ortamlara karşı oldukça yüksek tolerans göstermesidir; maksimum %20'ye kadar tuz içeren ortamda gelişebilirken, maksimum %10'a kadar tuz içeren ortamda da toksin geliştirebilir.

Reklam
Yılbaşı indirimi başladı! NordVPN’de %63 indirim
1 ve 2 yıllık planlarla 3 ay ÜCRETSİZ kullanın
  • Önde gelen VPN hizmetini edinin
  • Dosya indirirken kötü amaçlı yazılımları tespit edin
  • Parolalarınızı ve dosyalarınızı koruyun
Fırsatı Yakalayın
30 günlük para iadesi garantisi

Enfektif Dozu

Ürettiği enterotoksin ile hastalığa sebep olan S. aureus, gıdalarda 105-106 kob/g veya kob/ml seviyesine ulaşmasıyla yeterli miktarda toksin oluşturabilir ve ≤1 mikrogram toksin tüketimi, Staphylococcal intoksikasyon için yeterlidir.

Patojenite ve Virülans Faktörleri

Bu patojen, exotoksin olarak bilinen enterotoxin, hemolysin ve leukocidin gibi çeşitli hücre dışı (İng: "extracellular") proteinler üretir. Hemolysinler, beyaz kan hücrelerini yok ederken, enterotoxinler ise konak T hücrelerini uyararak sitokin fırtınasına (bağışıklık sistemimizi oluşturan hücrelerin kontrolsüz sitotoksin üreterek yüksek seviyede enflamasyona sebep olmasıyla ilişkili durum) neden olur.

Staphylococcal enterotoxinler (SEs) ısıya dirençli enterotoksinlerin (SEA, SEB, SEC, SED, SEE, SEG, SEH, SEI ve SEJ) dokuz majör serolojik türüdür ve bunlar pirojenik toksin süper-antijenlerinin geniş bir ailesidir. Pirojenik toksinler, bağışıklığın baskılanması ve spesifik olamayan T hücrelerinin çoğalması gibi süper-antijenik aktiviteye sebep olurlar. SEs'in bu süper-antijenik aktivitesinin, toksinin kan dolaşımına girmesine izin veren transsitozun (makromoleküllerin epitelyal hücre katmanları boyunca veziküler taşınması) kolaylaştırılmasına yardımcı olduğu, böylelikle antijen oluşturan hücreler ve T hücreleri ile etkileşime girmesine olanak sağladığı varsayılmaktadır.

Staphylococcal gıda kaynaklı hastalıklarda temel etken SEs'tir ve süper-antijenik aktiviteleri nedeniyle fokal bir enflamatuar tepki başlatarak ya da bağırsak mast hücrelerini etkileyerek bunların degranülasyonuna neden olduğu düşünülmektedir.

SEs oldukça stabil, yüksek ısıya dirençli, donma ve kuruma gibi çevresel stres şartlarına karşı da oldukça dirençlidirler. Ayrıca pepsin veya tripsin gibi proteolitik enzimlere ve düşük pH'ya karşı da dirençli olmalarıyla, sindirim sonrasında gastrointestinal sistemde işlevsel olmaları kolaylaşır.

Tüm Reklamları Kapat

SEs'in gıda zehirlenmesi oluşturma mekanizması hala tam olarak bilinmemekle beraber doğrudan bağırsak epitelini ve emetik merkezin (kusmamızı sağlayan) uyarılmasına neden olan vagus sinirini etkilediği düşünülmektedir.

Gıdalara Bulaşma (Kontaminasyon) Kaynakları ve Örnek Salgınlar

Gıdalara bulaşma kaynakları arasında ilk sırada insan faktörü yer alır. Çünkü insanlar, birbirlerine ve gıdalara bu enfeksiyonu yaymada doğal taşıyıcıdırlar. Sağlıklı insanların %30-50'sinin burun mukozası, S. aureus için temel kolonizasyon alanıdır. Ayrıca ellerimiz, derimiz ve apseli yaralarımız üzerinde de mevcut olduğu için doğrudan temas yoluyla veya öksürüp hapşırdığımızda saçılan solunum damlacıklarıyla gıdalara ve insanlara bulaşırlar. S. aureus kaynaklı gıda salgınlarının çoğu, gıdaların hazırlığında insandan gıdaya kontaminasyon nedeniyle gerçekleşmektedir. Bu aşamada yetersiz personel hijyeni en önemli kontaminasyon kaynağıdır. Isıl işlem görmüş gıdalara çoğunlukla insanlar tarafından bulaşır ve bu kontamine gıdalar ortam sıcaklığında birkaç saat bekleyip tüketildiğinde intoksikasyon kaçınılmaz olacaktır.

Hayvanlar da S. aureus'un en önemli kaynaklarından biridir. Özellikle S. aureus'un neden olduğu mastitis hayvan hastalıklarının sebepleri arasında ilk sıralarda yer alarak, bu hastalığa sahip hayvanların süt ve et ürünleri de insanlar için ciddi bir halk sağlığı sorunudur. Mastitis, ABD'de büyükbaş hayvancılıkta tek başına en maliyetli hastalıktır. Büyükbaş hayvancılığın yanı sıra S. aureus, kanatlı sektöründe de ciddi bir sorun teşkil etmektedir. Özellikle kanatlıların tüyleri, derileri ve tüy yolma makinaları aracılığıyla hayvanların etlerine enterotoksijenik Staphylococcus tarafından kontamine olduğu tespit edilmiştir.

Gıda işletmeleri bir diğer önemli kontaminasyon kaynağıdır. S. aureus farklı çevresel şartlarda ve yüzeylerde canlılığını sürdüren bir patojendir. Dolayısıyla gıda işletmelerinde özellikle yetersiz hijyen ve sanitasyon şartları, kullanılan alet ve ekipmanların uygun temizlik ve dezenfeksiyona tabii tutulmaması ciddi bir kontaminasyon kaynağı oluşturur.

Tüm Reklamları Kapat

Gıda Kaynaklı Hastalıkları Önlemede Personel Hijyenine Dikkat Edilmeli
Gıda Kaynaklı Hastalıkları Önlemede Personel Hijyenine Dikkat Edilmeli
BBC

ABD'deki gıda kaynaklı salgınların yaklaşık %14'ü Staphylococcal kaynaklı olup, en yaygın görülen üçüncü bakteriyel gıda kaynaklı hastalık etkenidir.

ABD Gıda ve İlaç Dairesi'nin (FDA) tespit ettiği S. aureus kaynaklı en büyük salgınlardan biri Texas'ın 16 şehrinde 5824 öğrenciye servis edilen yemekten 1364 çocuk etkilenmiş ve tipik Staphylococcal gıda zehirlenmesi görülmüştür. Yapılan soruşturmada, hasta çocukların %95'inin yüksek seviyede S.aureus içeren tavuklu salata yedikleri tespit edilmiştir. Soruşturmanın ayrıntılarında, öğünün bir gün önce hazırlandığı, donmuş tavukların 3 saat boyunca haşlandıktan sonra kemiklerinin ayıklandığı, bir fan aracılığıyla oda sıcaklığına soğutulduğu, küçük parçalara doğranıp 30,5 cm derinliğinde bir kap içerisinde 5,5-7oC'de soğuk muhafazaya alındığı öğrenilmiştir. Takibindeki sabah, diğer salata malzemeleri eklenerek tavuklu salata hazır edilmiş ve konteynera alınarak sabah 9:30-10:30 arasında okullara sevk edilmiştir. Öğle yemeği için 11:30-12:00 arasında servis edilene kadar oda sıcaklığında tutulmuştur. Salgın kaynağı olarak en olası tahmin, tavuğun haşlama sonrası kemiklerinin ayrılması aşamasında kontamine olduğu, tavuk parçalarının da oldukça derin bir kapta saklanması ve kabın derinliği nedeniyle hızlı soğuyamaması patojenin gelişip yeterli toksin oluşturması için uygun bir ortam sağladığıdır. İlave olarak, servis edilmeden önce de oda sıcaklığında bekletilmesi patojenin gelişmesi için ilave bir fırsat olmuştur.

2012 yılında, ABD'de bir askeri birliğin düzenlediği öğle yemeği partisinden iki-üç saat sonra 22 personel tkilenmiş ve 13 personel bulantı, kusma, karın ağrısı, ishal gibi gıda zehirlenmesi belirtileri ile hastanelik olmuştur. CDC (ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezi)'nin yapmış olduğu soruşturmada kaynağın ''perlo'' adı verilen (tavuk, sosis ve pirinç içerikli) yemeğin olduğu ve Staphylococcal enterotoxin A içerdiği tespit edilmiştir. Kontaminasyon kaynağı olarak ise eldiven kullanmadan yemeği hazırlayan personelin olabileceği tahmin edilmiştir.

Staphylococcal birçok geri çağırma vakasına da ratlanmaktadır. Örneğin 2015 Temmuz ayında, FSIS (ABD Tarım Bakanlığına bağlı Gıda Güvenliği ve Denetim Servisi)'in yaptığı duyuruda, Murray's Inc. adlı markaya ait yaklaşık 10 ton glutensiz panelenmiş tavuk nugget geri çağrılmış ve yapılan testlerde Staphyloccocal enterotoxin pozitif bulunmuştur.

Geri Çağrılan Nugget Ürünü
Geri Çağrılan Nugget Ürünü
FSIS

Belirti ve Semptomlar

Özellikle enterotoksin tip A en şiddetli etkileyen toksin olup bağışıklık sistemi hassas olan bireylerde 1 mikrogramı intoksikasyona sebep olacak kadar yeterli bir miktardır. Semptomlar genellikle kontamine gıdanın tüketilmesinin ardından 0,5-6 saat içerisinde gözlenmektedir. Bulantı, kusma, mide krampları, ishal, baş ağrısı, halsizlik yaygın semptomlar arasındadır. 24-48 saat içerisinde iyileşme gözlenir. S. aureus kaynaklı ölümler çok nadir görülse de özellikle çocuklar, yaşlılar ve bağışıklık sistemi baskılanmış bireylerde akut dolaşım çökmesine bağlı ölümlere rastlanılmaktadır.

Önlem Yöntemleri

  • Besicilikte, süt veren hayvanların meme sağlığına dikkat edilmeli, sağımda kullanılan süt makinelerinde, süt işlemede ve işletmelerde sıkı hijyen kuralları uygulanmalıdır.
  • Gıda işletmelerinde personel hijyenine dikkat edilmeli, üretimde gerekli alanlarda personeller maske, bone ve eldiven kullanmalıdır. Personelin çıplak el ile gıdaya teması engellenmeli, eğer personelin elinde yara varsa iyileşene kadar üretim alanından uzaklaştırılmalıdır.
  • Gıda işletmeleri HACCP temelli BRC, ISO 22000 gibi gıda güvenliği standartları ile iyileştirilmeli ve Kalite Kontrol yöneticileri tarafından üretimde çalışan personellere gıda güvenliği ve halk sağlığı ile ilişkili eğitimler verilmelidir.
  • Gıda üretimi yapan işletmelerde, ısıl işlem görmüş ürünlerin kontaminasyonu alınacak önlemlerle engellenmeli ve soğuk muhafaza şartlarına dikkat edilmelidir. Gıda ile temas eden tüm yüzeylerin, alet ve ekipmanların hijyen ve sanitasyonu etkin bir şekilde sağlanmalıdır.
  • Çiğ süt ve çiğ sütten yapılmış ürünlerin tüketilmesinden kaçınılmalıdır.
  • Çiğ ürünlerin hazırlığında kullandığımız ekipmanların pişmiş ürünler ile temasından kaçınılmalıdır. Evlerimizde hazırladığımız yemekler olabildiğince günlük taze tüketilmek üzere küçük porsiyonlarda hazırlamak en idealidir. Bir sonraki gün de tüketmek üzere fazla miktarda yemek pişirmişsek eğer, kalanı mutlaka +4oC' de buzdolabında muhafaza edilmelidir.
  • Yemek pişirilmeden öncesinde eller mutlaka yıkanmalı ve mutfak tezgahı gibi gıdanın hazırlandığı ve temas edeceği yüzeylerin temiz olmasına dikkat edilmelidir.
Alıntı Yap
Okundu Olarak İşaretle
10
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 0
  • Tebrikler! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • T.J. Montville, et al. (2005). Food Microbiology: An Introduction. ISBN: 978-1-55581-396-3. Yayınevi: ASM Press. sf: 189-200.
  • İ. Erol. (2007). Gıda Hijyeni Ve Mikrobiyolojisi. ISBN: 9786257564175. Yayınevi: Ankara Nobel Tıp Kitabevleri. sf: 135-144.
  • FSIS. Murry's Inc., Recall Chicken Products Due To Staphylococcal Enterotoxin Contamination. Alındığı Tarih: 8 Ocak 2023. Alındığı Yer: fsis.usda | Arşiv Bağlantısı
  • J. Kadariya, et al. (2014). Staphylococcus Aureus And Staphylococcal Food-Borne Disease: An Ongoing Challenge In Public Health. Biomed Research International. doi: 10.1155/2014/827965. | Arşiv Bağlantısı
  • L. Grispoldi, et al. (2019). Study On Growth And Enterotoxin Production By Staphylococcus Aureus In Canned Meat Before Retorting. Toxins. doi: 10.3390/toxins11050291. | Arşiv Bağlantısı
  • H. Li, et al. (2019). Antimicrobial Resistance And Virulence Gene Profiles Of Methicillin-Resistant And Susceptible Staphylococcus Aureus From Food Products In Denmark. Frontiers in Microbiology. | Arşiv Bağlantısı
  • CDC. Outbreak Of Staphylococcal Food Poisoning From A Military Unit Lunch Party. (20 Aralık 2013). Alındığı Tarih: 20 Aralık 2013. Alındığı Yer: CDC | Arşiv Bağlantısı
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 31/01/2023 20:39:58 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/13367

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Galaksi
Gıda Güvenliği
Sosyal
Hızlı
Ölümden Sonra Yaşam
Stephen Hawking
Evrim Kuramı
Doğa Olayları
Filogenetik
Köpekbalığı
Müfredat
Ortak Ata
Dünya
Sosyal Mesafelendirme
Sürüngen
Evrimsel Biyoloji
Oyun
Evrim Teorisi
Sağlık Bakanlığı
Yumurtalık
Manyetik
Yanlış
Egzersiz
İyi
Entomoloji
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Kafana takılan neler var?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Alıntı Yap
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
G. Çelik, et al. Vücudumuzda Doğal Olarak Bulunan Staphyloccocus aureus Bakterisi Nasıl Olur da Bizi Zehirler?. (24 Ocak 2023). Alındığı Tarih: 31 Ocak 2023. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/13367
Çelik, G., Bakırcı, Ç. M. (2023, January 24). Vücudumuzda Doğal Olarak Bulunan Staphyloccocus aureus Bakterisi Nasıl Olur da Bizi Zehirler?. Evrim Ağacı. Retrieved January 31, 2023. from https://evrimagaci.org/s/13367
G. Çelik, et al. “Vücudumuzda Doğal Olarak Bulunan Staphyloccocus aureus Bakterisi Nasıl Olur da Bizi Zehirler?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, 24 Jan. 2023, https://evrimagaci.org/s/13367.
Çelik, Gonca. Bakırcı, Çağrı Mert. “Vücudumuzda Doğal Olarak Bulunan Staphyloccocus aureus Bakterisi Nasıl Olur da Bizi Zehirler?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, January 24, 2023. https://evrimagaci.org/s/13367.

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'ndaki reklamları, bütçenize uygun bir şekilde, kendi seçtiğiniz bir süre boyunca kapatabilirsiniz. Tek yapmanız gereken, kaç ay boyunca kapatmak istediğinizi aşağıdaki kutuya girip tek seferlik ödemenizi tamamlamak:

10₺/ay
x
ay
= 30
3 Aylık Reklamsız Deneyimi Başlat
Evrim Ağacı'nda ücretsiz üyelik oluşturan ve sitemizi üye girişi yaparak kullanan kullanıcılarımızdaki reklamların %50 daha az olduğunu, Kreosus/Patreon/YouTube destekçilerimizinse sitemizi tamamen reklamsız kullanabildiğini biliyor muydunuz? Size uygun seçeneği aşağıdan seçebilirsiniz:
Evrim Ağacı Destekçilerine Katıl
Zaten Kreosus/Patreon/Youtube Destekçisiyim
Reklamsız Deneyim
Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Moderatöre Bildir

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya size sunulan (oylama gibi) diğer araçlar ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Öncül Ekle
Sonuç Ekle
Mantık Hatası Seç
Soru Sor
Aşağıdaki "Soru" kutusunu sadece soru sormak için kullanınız. Bu kutuya soru formatında olmayan hiçbir cümle girmeyiniz. Sorunuzla ilgili ek bilgiler vermek isterseniz, "Açıklama" kısmına girebilirsiniz. Soru kısmının soru cümlesi haricindeki kullanımları sorunuzun silinmesine ve UP kaybetmenize neden olabilir.
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.