Bu Reklamı Kapat
Bu Reklamı Kapat

Teknolojik Evrimin Sınırı: Çok Gelişmiş Dünya Dışı Bir Uygarlık, Fizik Yasalarını Değiştirebilir mi?

Teknolojik Evrimin Sınırı: Çok Gelişmiş Dünya Dışı Bir Uygarlık, Fizik Yasalarını Değiştirebilir mi? Dr-Pen / Deviant Art
6 dakika
2,692
  • Astrobiyoloji
  • Astronomi

Bir uygarlığın fiziksel gerçeklik hakkında bildiklerimizi nasıl aşabileceğini hayal etmek, oldukça ilginç bir düşüncedir.

Evrende teknolojik olarak gelişmiş uygarlıkların kanıtlarını arayacaksanız, tam olarak ne aradığınızı düşünerek işe başlamalısınız. NASA'nın çatısı altındaki Atmosferik Teknoimzaları Kategorize Etme Programı'nda görev alan Adam Frank ve meslektaşları durmaksızın bunu düşünüyorlar.[1] Bunu yaparken sordukları bir soru var: Bir uygarlık, teknolojik olarak ne kadar gelişebilir?

Bu Reklamı Kapat

Anonim

Bu soru, daha önce ele aldığımız bir konu olan, Sovyet bilim insanı Nikolai Semyonovich Kardashev'in kendi ismiyle anılan, Kardashev Ölçeği ile doğrudan bağlantılıdır. Kardashev Ölçeği, tamamen "enerji hasadı" ile ilgilidir denebilir. Toplam enerji hasadına göre bir uygarlığın teknolojik gelişmişliğini değerlendiren bu ölçekte Tip I gelişmişlik sınıfındaki bir uygarlık, yıldızlarından gezegenlerine ulaşan ışık başta olmak üzere ana gezegeninin sağladığı tüm enerjiyi hasat edebilir. Tip II uygarlık, kendi yıldızının ürettiği tüm enerjiyi yakalayabilir ve Tip III bir uygarlık ise bulunduğu galaksinin ürettiği enerjinin tümünü kullanabilir.

Bütün bir galaksinin enerji çıktısını toplayabilmek, gerçekten de oldukça gelişmiş bir uygarlığın yapabileceği bir şey gibi görünüyor, yine de bu fikri daha da ileri götürebiliriz. Tip IV uygarlık veya Tip V uygarlık var olabilir mi? Teknolojik bir türün ilerlemesinde herhangi bir sınır var mıdır, eğer varsa bu sınırlar nerede bulunur?

Bu Reklamı Kapat

Öte yandan, kabul edelim ki bu doğrultuda düşünmeye yönelik herhangi bir girişim, en saf türden bir spekülasyondur. Bunun yanı sıra akla getirdiği önemli sorular bakımından bu tarz sorular, ayrıca önemli birer düşünce deneyidir. Bilimkurgu yazarı Stanislaw Lem'in Ustasının Sesi gibi kitaplarında ve Christopher Nolan'ın ünlü bilimkurgu filmi Yıldızlararası filminde de bu düşünce deneyi işlenmektedir.

Doğa Yasalarını Belirleyen Bir Medeniyet Olabilir mi?

Kardashev, Kardashev Ölçeği'ni geliştirirken, her şeye rağmen fizik yasalarına tabi olan uygarlıklar hayal etmiştir. Kardashev'e göre insanlık olarak evrenin fizik yasalarına ne kadar tabi isek, her ne kadar gelişmiş olursa olsun diğer teknoloji geliştirebilen türler için de bu durum aynen geçerli olacaktır; çünkü fizik yasaları herhangi bir şekilde değiştirilemez ve bu yasalardan yalnızca, teknolojik düzeye göre daha az ya da daha çok olmak üzere faydalanmaktan öteye geçilemez. Peki ya bir uygarlık, fizik yasalarını değiştirebilecek derecede teknolojik gelişmişliğe ulaşabilirse?

Fizik yasalarını manipüle edebilen bir uygarlık, sadece yapılan enerji hasadı boyutunun gelişmişlik düzeyini tanımlamasının ötesine geçmiş olurdu. Bu durumda enerji korunumu gibi yerleşik kurallarla enerjinin doğasının ta kendisi, mühendislik bilgisi kapsamında revizyona tabi olacaktır. New York'taki Columbia Üniversitesi'nde yer alan Astrobiyoloji Merkezi'nin direktörü, gökbilimci Caleb Asa Scharf, Fizik Yasaları, Bir Uzaylı Zekası mı? başlıklı makalesinde bu tür bir soruyu araştırmıştır.[2], [3]

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Scharf, hangi fizik kurallarının yeterince gelişmiş bir yaşam formu tarafından yeniden yazılmış olabileceğini araştırmıştır. İlginç bir olasılık, karanlık maddeyle ilgiliydi. Yıllar önce gökbilimciler, galaksilerin ve galaksi kümelerinin hareketlerini izlediklerinde tutarsız görünen bir gözlemde bulundular: Gözlemlenen hareketlerin gerçekleşebilmesi için gereken kuvvetlere neden olacak kadar kütle, galaksi ve galaksi kümelerinde yoktu.

Anonim

Bu tutarsız görünen gözleme bir açıklık getirmek isteyen astronomi camiası, gözlemlenen hareketlerin gerçekleşebilmesi için büyük miktarlarda, görülemeyen, daha önce hiç gözlemlenmemiş bir madde çeşidinin gerekli olduğunu ileri sürdüler. Bu farklı madde görülemez; çünkü bu madde, ışık ve enerji yaymamaktadır ve dolayısıyla bildiğimiz maddelerle kütleçekim haricinde hiçbir şekilde etkileşime girmez. Dolayısıyla bu çözüm, yapılan tutarsız gözlemlere karşılık olarak evrenin %80'lik büyük bir kısmının karanlık madde ile dolu olduğunu öne sürmektedir.

Öte yandan Scharf ise karanlık maddenin etkileşim eksikliğinin doğal yasaların bir sonucundan ziyade, gelişmiş bir Dünya dışı uygarlığın mühendisliğinin sonucu olup olmadığını merak etti. Belki de yaşamın; radyasyon sağanakları veya patlayan yıldızlardan gelen patlama dalgaları gibi varoluşsal risk bulunduran felaketlerden kaçınmasının en iyi yolunun, bu etkileşimleri olabildiğince en aza indirgeyerek evrenle olan bağlantısını neredeyse tamamen kesmek olabileceğini düşünen Scharf, karanlık maddeyi kastederek şöyle söylüyor:

Dünyanızı karanlık tarafta devasa miktarda bulunan 'gayrimenkule' yükleyebilir ve evrenle işiniz bitebilir.

Scharf'ın, evrenin genişlemesini hızlandıran şeyin hiper-gelişmiş bir uygarlık olduğu gibi (genel görüş, karanlık madde de olduğu gibi bir çeşit karanlık enerjinin buna neden olduğudur) başka spekülatif fikirleri de bulunuyor. Bunlara ilaveten Scharf, yeterince gelişmiş bir uygarlığın aslında hızlanma/ivme olgusunun sebebi olabileceği iddiasında da bulunmuştur. Scharf'a göre böyle bir uygarlık; hızlanmayı, evrenin nihai ısı ölümünü önlemek ve düzensizliğin evreni alt üst etmemesini sağlamak için kullanıyor olabilir.

Dr-Pen / Deviant Art

Gelişmiş Bir Uygarlık, Evren'in Dokusunda Oynamalar Yapabilir mi?

Ya aslında birçok farklı fizik yasası varsa ve evrim, organizmaların gözlemleyebileceklerini seçiyorsa? Belki gerçekten tek bir bütün oluşturan benlik ile gerçeklik arasındaki farkı belirleme sürecinde, sonsuz zenginlikteki bir evrenin gözlemcilere nasıl ayrıştırılıp gözlemlendiği konusunda bir miktar özgürlük vardır?

Bu Reklamı Kapat

Bu fikir, Dünya'ya gelen bir Dünya dışı akıllı yaşam formunun farklı bir bilişsel ve dilsel yapıya sahip olduğu ve bu yapılarının onlara çok farklı bir zaman fiziği algısı kazandırdığı Arrival filminde oldukça başarılı bir şekilde işlenmektedir. Bu tarz bir olasılık, Fermi Paradoksu'na ilginç başka bir çözüm olarak da yorumlanabilir. Fizik ve biyolojik öz-oluşum bu şekilde bağlantılıysa, belki de hiper-ileri bir uygarlık gerçekten de benliği ve evreni ayıran kaplamayı soyabilir ve fiziksel yasaları uygun gördükleri herhangi bir şekilde karıştırabilir ve eşleştirebilir.

Nihai Cevabı Henüz Bilmiyoruz!

İnanılmaz görünen bu ilginç fikirlerin herhangi biri gerçek olabilir mi? En basit ve doğru cevap: henüz bilmiyoruz. Evren'de pek çok şey mümkün olabilir ve bu olasılıkların çoğu halen fizik yasaları hakkında bildiklerimizin sınırları içerisinde yer almaktadır. Ancak bugün bildiğimiz fiziğin, yaşam ve yaşamın yapabileceklerine ciddi sınırlar koyması da mümkündür ve belki de daha olasıdır. Eğer teknoloji ile yapabileceklerimiz konusunda çeşitli fiziksel sınırlar veya bir sınır varsa, teknolojik gelişmeyi tür olarak bilimkurgumuzun hayal edebileceğinin çok gerisinde bırakacak kadar sınırlayabilir veya belki de bu sınırlar, bilimkurgumuzun uzandığı bir yerde veya hayal edebileceğimizin çok ötesinde de bulunuyor olabilir.

Örneğin, belki de ışık hızının dayattığı sınırları aşmanın herhangi bir pratik yolu yoktur ve yıldızlararası mesafeleri aşmak, her zaman son derece zor ve masraflı olacaktır.

Farklı kutuplardaki iki genel olasılığın da akılda bulunmasında fayda var; çünkü bu olasılıklar, sonuçları bakımından eşit derecede sarsıtıcı biçimde şaşırtıcıdır.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 13
  • Bilim Budur! 7
  • İnanılmaz 5
  • Muhteşem! 4
  • Merak Uyandırıcı! 3
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 2
  • Güldürdü 1
  • Umut Verici! 1
  • Üzücü! 1
  • Grrr... *@$# 1
  • İğrenç! 1
  • Korkutucu! 1
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Türev İçerik Kaynağı: Big Think | Arşiv Bağlantısı
Bu Reklamı Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 06/07/2022 12:32:33 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/11813

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Bu Reklamı Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Gönderiler
İntihar
Diyabet
Manyetik Alan
Safsata
Hayatta Kalma
Abd
Santigrat Derece
Biyocoğrafya
Tohum
Karanlık
Gözlem
Allah
Epistemik
Homeostasis
Hormon
Toplum
Hücreler
Koronavirüs
Mitler Ve Gerçekler
Boyut
Radyoaktif
Hayvan Davranışları
Gen İfadesi
Jeoloji
Factchecking
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Başlık
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Soru Sor
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nda reklamları 2 şekilde kapatabilirsiniz:

  1. Ücretsiz üye girişi yapmak: Sitedeki reklamların %50 kadarını kapatmak için ücretsiz bir Evrim Ağacı üyeliği açmanız ve sitemizi/uygulamamızı kullanmanız yeterli!

  2. Maddi destekçilerimiz arasına katılmak: Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Raporla

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya diğer kullanıcıları oylama, teşekkür ve kabul edilen cevap araçları ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.