Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

Taşa Başvurma Mantık Hatası: İnsanlar Argümanları Göz Ardı Etmek İçin Neden "Saçma" Olarak Nitelerler?

Taşa Başvurma Mantık Hatası: İnsanlar Argümanları Göz Ardı Etmek İçin Neden "Saçma" Olarak Nitelerler? Pixabay
7 dakika
1,228
Evrim Ağacı Akademi: Mantık Hataları, Bilişsel Önyargılar ve Safsatalar Yazı Dizisi

Bu yazı, Mantık Hataları, Bilişsel Önyargılar ve Safsatalar yazı dizisinin 21. yazısıdır. Bu yazı dizisini okumaya, serinin 1. yazısı olan "Tartışma Nedir? Münazara Yapmanın Önemi Nedir? Tartışmalarda Bilimsel Argümanlar Nasıl Üretilir?" başlıklı makalemizden başlamanızı öneririz.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

EA Akademi Hakkında Bilgi Al

Taşa başvurma mantık hatası, bir kimse, rakibinin argümanı üzerine hiçbir şekilde düşünmeksizin veya absürtlüğüne yönelik yeterli kanıt sunmaksızın "absürt" olarak nitelediğinde gerçekleşen bir mantık hatasıdır. Bunun bir örneği, tartışma içinde bulunduğu rakibinin bütün iddialarına gülen ve bu iddiaları hiçbir gerekçeye dayanmadan "saçma" olarak niteleyen bir kimsedir.

İnsanlar birçok durumda taşa başvurur, taşa başvurma da küçümseyici ve göz ardı edici doğasından ötürü tartışma sürecine zarar verir. Bu çerçevede makalemizde taşa başvurma mantık hatası hakkında bilgi edinecek ve bu hataya başvuran insanlara karşı neler yapabileceğinizi göreceksiniz.

Tüm Reklamları Kapat

Taşa Başvurmayı Anlamak

Taşa başvurma mantık hatasının adı, ünlü bir İngiliz yazar olan Samuel Johnson ve filozof George Berkeley'in arasında zihnimizin dışında hiçbir maddi şeyin var olmadığı fikri, yani immaterializm kavramı hakkında geçtiği iddia edilen bir konuşmaya atfedilmektedir. Bu fikre katılmayan Johnson, büyük bir taşa doğru yürüyüp taşı tekmelemiş, "Bunu bu şekilde reddediyorum!" diyerek fikre karşı çıkmıştır. Bu nedenle "çürütme sırasında taşa başvurma" anlamında "taşa başvurma safsatası" adını almıştır.

Taşa başvurmaya içkin reddediş, karşıt argümanla doğrudan alay etme veya karşıt argümanın tartışmaya değmez olduğu imasıyla birlikte konunun incelikli bir şekilde değiştirilmesi gibi çeşitli şekillerde gerçekleşebilir.

Tüm Reklamları Kapat

Buna ek olarak taşa başvurma, sıklıkla diğer çeşitli safsatalar ve retorik tekniklerle, örneğin rakibin itibarını sarsmak için ad hominem ile, karşıt görüşün daha kolay göz ardı edilebilmesi için öncesinde rakibin duruşu çarpıtılıyorsa saman adam safsatası ile, bir arada kullanılır.

Not: Bu mantık hatası, bazen Latince adı olan "argumentum ad lapidem" ile de karşımıza çıkmaktadır.

Scott Webb

Taşa Başvurma Örnekleri

Taşa başvurma özünde bir kişinin uygun bir gerekçe olmaksızın karşıt bir argümanı reddetmesidir. Bunun bir örneği şu şekildedir:

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Ahmet: Binlerce bilim insanı az önce ülkelerin iklim değişikliğinin risklerini dikkate almasına yönelik bir belgeyi imzaladı.

Beril: Kimin umurunda! Zaten saçma bir fikir.

Ahmet: Ne? Nasıl yani?

Beril: Bilmiyorum. Kulağa uydurma gibi geliyor. Seni bilmem ama ben buna inanmıyorum.

Burada Ahmet önemli bir konuyu dile getiriyor ve Beril, konuyu saçma bularak nedenini açıklamaksızın reddediyor. Bu, Ahmet ve Beril farkında olsun olmasın, taşa başvurmanın tipik bir örneğidir.

Tüm Reklamları Kapat

Taşa başvurma, sözde bilim savunucularının meşru bilimsel teorileri itibarsızlaştırma girişimlerinde sıklıkla benzer şekilde kullanılmaktadır. Sözde bilimi bu şekilde savunanlar genellikle reddettikleri bilimsel teoriler hakkında cahilce bir tutum sergilerler veya konuyu yanlış anlamışlardır. Örneğin:

Evrim teorisinin saçma olduğunu bilmek için birazcık araştırma yapman yeterli. Yani, hepimizin maymun olduğunu düşünüyorlar!
Pixabay

Taşa Başvurmaya Nasıl Karşı Çıkılır?

Yukarıda da gördüğümüz gibi taşa başvurma, karşıt bir argümanı yeterli gerekçelendirme olmaksızın reddetmeyi içerir. Bu nedenle birinin size karşı bu mantık hatasını kullandığını fark ettiğinizde en uygun davranış karşınızdaki kişinin ne yaptığını doğrudan söylemek ve argümanınızı neden saçma bulduğunu temellendirerek neden göz ardı ettiğini açıklamasını rica etmektir. Örneğin, birisi ifadenizi saçma bularak göz ardı ederse şu yanıtı verebilirsiniz:

Böyle düşündüğünüzü anlıyorum, ancak bunun neden saçma olduğunu düşündüğünüzü açıklayabilir misiniz?

Bazı durumlarda ilk argümanınızı desteklemek üzere daha fazla kanıt sunabilirsiniz. Buna karşın böylesi durumlarda ek kanıtlar ile argümanınızı savunmanın bir işe yaramayabileceğini de unutmamalısınız; zira karşınızdaki kişi muhtemelen ilk argümanınızı göz ardı ettiği şekilde sunduğunuz kanıtları da göz ardı edebilir.

Bu nedenle içinde bulunduğunuz durum ısrarcı olmanızı gerektiriyorsa ısrarcı olmalı, diğer kişinin argümanınızı reddetme sebebini savunmasını sağlamalısınız. Bu çerçevede ispat yükümlülüğünün de argümanınızı göz ardı eden kişide olduğunu unutmamalısınız; yani, argümanınızın reddedilme gerekçesini açıklama yükümlülüğü argümanınızı reddeden kişidedir.

Tüm Reklamları Kapat

Son olarak, bu mantık hatasını ele alırken sakin kalmayı unutmamalı ve karşınızdaki kişinin sizi sinirlendirmesine izin vermekten kaçınmalısınız. Bu kurallar ana hatlarıyla tartışmalar için çok önemlidir, ve insanlar buradaki örnekler gibi safsatalarla bezeli ve göz ardı edici argümanlar kullandığında çok daha önemlidir.

Kasıtlı ve Kasıtsız Taşa Başvurma

Taşa başvurmaya karşı çıkarken çevrenizdeki insanların bu mantık hatasını kasıtlı veya kasıtsız olmak üzere iki şekilde sergileyebileceğini göz önünde bulundurmalısınız.

Çevrenizdeki bir kimse taşa başvurduğunun farkında değilse bu kimseyi çatışmacı olmayan bir şekilde duruşunu sorgulamaya itme yoluyla akıl yürütme sürecindeki sorunları görmesine yardımcı olabilirsiniz. Bu çerçevede duruşlarını gerekçelendirmelerini istemek de faydalıdır. Bununla beraber bir kimse kasıtlı bir şekilde taşa başvuruyorsa bu kimseyi bu konuda uyarmak ve argümanları neden göz ardı ettiğini gerekçelendirmesini istemek en iyi yaklaşımdır; ancak bu bile bu kimsenin düşüncesini değiştirmeye yetmeyebilir.

Bu çerçevede söylediğiniz veya yaptığınız hiçbir şeyin karşınızdaki kişinin fikrini değiştirmeyeceği bazı durumlar da olduğunu unutmamalısınız. Bu sabit fikirlilik, karşınızdaki kişi kasıtlı bir şekilde argümanlarınızı göz ardı ediyorsa muhtemeldir; ancak karşınızdaki kişi argümanlarınız kasıtsız bir şekilde göz ardı ediyorsa da fikri değişmeyebilir.

Tüm Reklamları Kapat

Agora Bilim Pazarı
Through the Looking Glass and What Alice Found There (Lewis Caroll)

Through the Looking-Glass, and What Alice Found There (also known as Alice Through the Looking-Glass or simply Through the Looking-Glass) is a novel published on December 27, 1871 (though indicated as 1872) by Lewis Carroll and the sequel to Alice’s Adventures in Wonderland (1865). Alice again enters a fantastical world, this time by climbing through a mirror into the world that she can see beyond it. There she finds that, just like a reflection, everything is reversed, including logic (for example, running helps one remain stationary, walking away from
something brings one towards it, chessmen are alive, nursery rhyme characters exist, and so on).

Through the Looking-Glass includes such verses as “Jabberwocky” and “The Walrus and the Carpenter”, and the episode involving Tweedledum and Tweedledee. The mirror above the fireplace that is displayed at Hetton Lawn in Charlton Kings, Gloucestershire (a house that was owned by Alice Liddell’s grandparents, and was regularly visited by Alice and Lewis Carroll) resembles the one drawn by John Tenniel and is cited as a possible inspiration for Carroll.

It was the first of the “Alice” stories to gain widespread popularity, and prompted a newfound appreciation for its predecessor when it was published.

Warning: Unlike most of the books in our store, this book is in English.
Uyarı: Agora Bilim Pazarı’ndaki diğer birçok kitabın aksine, bu kitap İngilizcedir.

Devamını Göster
₺44.00
Through the Looking Glass and What Alice Found There (Lewis Caroll)

Bu nedenle taşa başvurma mantık hatasını ne noktada ele alacağınızı ve ne noktada ele almayacağınızı dikkatle seçmeli; tamamen küçümseyici davranan bir kişiye nasıl davranacağınızı düşünürken ilk etapta kendinize "Uğraşmaya değer mi?" sorusunu sormalısınız.

Tartışma Seyircileri

Genellikle biriyle tartışırken çevrenizde bu tartışmayı takip eden kişiler bulunur. Bu seyirciler, taşa başvurma mantık hatasını nasıl ele alacağınıza yönelik kararınızı iki şekilde etkiler.

İlk olarak karşınızdaki kişiyi taşa başvurma mantık hatasını kullandığı yönünde uyarırsanız, karşınızdaki kişi bu hatasını düzeltmezse bile insanlar size inanabilir.

Ancak karşınızdaki kişiyi başarıyla uyarmanıza karşın seyirciler rakibinizin safsatalarına inanmayı tercih edebilirler. Zira insanlar bir tartışmada her zaman en güçlü argümanı desteklemez; konuşanın özgüveni seyircilerin görüşlerini bir taraftan bir tarafa kaydırmada temel bir rol oynar. Buna da ek olarak insanlar, yanlış olsa bile bazen daha basit argümanı savunan tarafı desteklemeyi tercih ederler; zira basit argümanları anlamak daha kolaydır ve kolay argümanları desteklemek daha çekicidir.

Bu bilgiler çerçevesinde rakibiniz taşa başvurduğunda davranışlarınızın rakibiniz ve seyirciler tarafından nasıl yorumlanacağını göz önünde bulundurmak önemlidir. Bu konuda alacağınız nihai karar, hangi tarafın tartışmaya yönelik fikirlerine daha çok önem verdiğinize bağlıdır.

Pexels

Ya Siz Kasıtsız Bir Şekilde Taşa Başvuruyorsanız?

Taşa başvurma mantık hatasını farkında olmadan kullanıyor olabilirsiniz. Bu ihtimali göz önünde bulundurmak son derece önemlidir.

Bu hataya düşüp düşmediğinizi anlamak için kendinize insanların iddialarını, bu iddiaların geçerliliğini ve sağlamlığını düzgünce dikkate almadan saçma bulup bulmadığınızı sormalısınız. Eğer bunu yapıyorsanız (ki neredeyse hepimiz zaman zaman yaparız), bu tür durumlarda bilgiyi işleme şeklinizi değiştirmeyi düşünebilir; argümanları göz ardı etmeden önce neden saçma olduğunu düşündüğünüzü kendinize sorabilirsiniz.

Taşa başvurma mantık hatasını özellikle onaylama önyargısı olarak bilinen, mevcut inançlarımıza belirli şekillerde kayda değer ölçüde ters düşen bilgilerle karşılaştığımızda kullandığımız bilişsel önyargı ile birleştirme eğiliminde olduğumuzu unutmamalısınız. Bu nedenle inançlarınıza ters düşen bilgilerle karşılaştığınızda daha dikkatli olmalı, diğer insanların argümanlarını değerlendirmeksizin göz ardı etmemelisiniz.

Özet ve Sonuçlar

  • Taşa başvurma mantık hatası, bir tartışma sırasında rakibinin argümanını değerlendirmeksizin ve yeterli kanıta dayandırmaksızın absürt olarak nitelediği durumlarda ortaya çıkar.
  • Örneğin bir kimse "Binlerce bilim insanı iklim değişikliğinin azaltılmasına yönelik hazırlanmış bir yasaya destek verdi." diye bir ifadede bulunduğunda taşa başvuran bir kimse cevaben "Kimin umrunda, iklim değişikliği zaten saçma bir şey." diyebilir.
  • Bu mantık hatası, ismini bir yazarın immateryalizm (zihnimiz dışında hiçbir şeyin gerçek olmadığı) konulu bir tartışma sırasında bir taşa yürüyüp tekme atmasıyla, ve "Bunu bu şekilde reddediyorum!" demesiyle kazanmıştır.
  • Taşa başvurma mantık hatasına karşı çıkmanın temel yolu rakibinizin kasıtlı veya kasıtsız bir şekilde taşa başvurduğu durumun farkına varmanız, ardından neden argümanınızı göz ardı ettiğini gerekçelendirmesini isteyerek uyarmanızdır.
  • Bu hataya istemeden düşmenizi engellemek için karşınıza çıkan, özellikle mevcut inançlarınıza ters düşen bilgileri hiçbir gerekçeye dayanmaksızın göz ardı etmemeye dikkat etmelisiniz.
Alıntı Yap
Okundu Olarak İşaretle
32
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 4
  • Tebrikler! 4
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 4
  • Bilim Budur! 1
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Evrim Ağacı Akademi: Mantık Hataları, Bilişsel Önyargılar ve Safsatalar Yazı Dizisi

Bu yazı, Mantık Hataları, Bilişsel Önyargılar ve Safsatalar yazı dizisinin 21. yazısıdır. Bu yazı dizisini okumaya, serinin 1. yazısı olan "Tartışma Nedir? Münazara Yapmanın Önemi Nedir? Tartışmalarda Bilimsel Argümanlar Nasıl Üretilir?" başlıklı makalemizden başlamanızı öneririz.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

EA Akademi Hakkında Bilgi Al
Sıkça Sorulan Sorular

Bir kimse, rakibinin argümanı üzerine hiçbir şekilde düşünmeksizin veya absürtlüğüne yönelik yeterli kanıt sunmaksızın absürt olarak nitelediğinde gerçekleşen bir mantık hatasıdır.

Samuel Johnson ve Berkeley arasında zihnimizin dışında hiçbir maddi şeyin var olmadığı fikri, yani immaterializm kavramı hakkında geçtiği iddia edilen bir konuşmaya atfedilmektedir. Bu fikre katılmayan Johnson, büyük bir taşa doğru yürüyüp taşı tekmelemiş, "Bunu bu şekilde reddediyorum!" diyerek fikre karşı çıkmıştır.

Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 07/12/2022 10:16:18 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/13386

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Doğa Yasası
Sosyal
Müzik
Sahte
Cinsiyet
Yanlış
Biyokimya
Wuhan Koronavirüsü
Astronomi
Evrimsel Biyoloji
Çeşitlilik
Manyetik
Su Ayısı
Karanlık Madde
Obezite
Kimya Tarihi
Lgbt
Tedavi
Avcı
Göğüs Hastalığı
Doğru
Savunma
Önlem
Nasa
Atmosfer
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Bugün Türkiye'de bilime ve bilim okuryazarlığına neler katacaksın?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Alıntı Yap
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
I. Shatz, et al. Taşa Başvurma Mantık Hatası: İnsanlar Argümanları Göz Ardı Etmek İçin Neden "Saçma" Olarak Nitelerler?. (24 Kasım 2022). Alındığı Tarih: 7 Aralık 2022. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/13386
Shatz, I., Karagözoğlu, M. (2022, November 24). Taşa Başvurma Mantık Hatası: İnsanlar Argümanları Göz Ardı Etmek İçin Neden "Saçma" Olarak Nitelerler?. Evrim Ağacı. Retrieved December 07, 2022. from https://evrimagaci.org/s/13386
I. Shatz, et al. “Taşa Başvurma Mantık Hatası: İnsanlar Argümanları Göz Ardı Etmek İçin Neden "Saçma" Olarak Nitelerler?.” Edited by Mert Karagözoğlu. Evrim Ağacı, 24 Nov. 2022, https://evrimagaci.org/s/13386.
Shatz, Itamar. Karagözoğlu, Mert. “Taşa Başvurma Mantık Hatası: İnsanlar Argümanları Göz Ardı Etmek İçin Neden "Saçma" Olarak Nitelerler?.” Edited by Mert Karagözoğlu. Evrim Ağacı, November 24, 2022. https://evrimagaci.org/s/13386.

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'ndaki reklamları, bütçenize uygun bir şekilde, kendi seçtiğiniz bir süre boyunca kapatabilirsiniz. Tek yapmanız gereken, kaç ay boyunca kapatmak istediğinizi aşağıdaki kutuya girip tek seferlik ödemenizi tamamlamak:

10₺/ay
x
ay
= 30
3 Aylık Reklamsız Deneyimi Başlat
Evrim Ağacı'nda ücretsiz üyelik oluşturan ve sitemizi üye girişi yaparak kullanan kullanıcılarımızdaki reklamların %50 daha az olduğunu, Kreosus/Patreon/YouTube destekçilerimizinse sitemizi tamamen reklamsız kullanabildiğini biliyor muydunuz? Size uygun seçeneği aşağıdan seçebilirsiniz:
Evrim Ağacı Destekçilerine Katıl
Zaten Kreosus/Patreon/Youtube Destekçisiyim
Reklamsız Deneyim
Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Raporla

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya diğer kullanıcıları oylama, teşekkür ve en iyi cevap araçları ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Soru Sor
Aşağıdaki "Soru" kutusunu sadece soru sormak için kullanınız. Bu kutuya soru formatında olmayan hiçbir cümle girmeyiniz. Sorunuzla ilgili ek bilgiler vermek isterseniz, "Açıklama" kısmına girebilirsiniz. Soru kısmının soru cümlesi haricindeki kullanımları sorunuzun silinmesine ve UP kaybetmenize neden olabilir.
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.