Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

Tardigradlar ve Antarktika: Dünya'nın En Zorlu Bölgesinde Dünya'nın En Dayanıklı Hayvanını Aramak

Antarktika, Tardigradlar Üzerinde Araştırma Yapmak İçin Çok Zorlu ama Yine de Harika Bir Kıta!

Tardigradlar ve Antarktika: Dünya'nın En Zorlu Bölgesinde Dünya'nın En Dayanıklı Hayvanını Aramak Big Think
20 dakika
3,823
  • Mikrobiyoloji
  • Ornitoloji
Evrim Ağacı Akademi: Hidrobiyoloji ve Tardigradlar (Su Ayıları) Yazı Dizisi

Bu yazı, Hidrobiyoloji ve Tardigradlar (Su Ayıları) yazı dizisinin 6. yazısıdır. Bu yazı dizisini okumaya, serinin 1. yazısı olan "Hidrobiyoloji Nedir? Hidrobiyoloji Neyi Araştırır? Yapılan Çalışmalarda Canlıların Rolü Nedir?" başlıklı makalemizden başlamanızı öneririz.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

EA Akademi Hakkında Bilgi Al

"7. Kıta" olarak da bilinen Antarktika, yeryüzündeki en zorlu şartlardan bazılarını bir arada bulunduran, sıra dışı bir yerdir. Böylesine sıra dışı bir kıta, yeryüzündeki en sıra dışı hayvanlardan birisi olan tardigradlar üzerinde araştırma yapmak için eşsiz ama bir o kadar da zorlu imkanlar sunmaktadır.

Bu yazımızda, üç konu başlığını bir arada inceleyeceğiz. Bunlardan birincisi, Dünya'nın en zorlu ortamları arasında kuşkusuz başı çeken Antarktika'da Dünya’nın en dayanıklı hayvanı olarak lanse edilen, popüler bilimin yeni maskotu tardigradları aramak ile ilgili olacak. İkinci konumuz, "Tardigradlar, Antarktika faunasının bir parçası mı, yoksa kozmopolit yayılım gösteren tardigradların sıkışıp kaldıkları uğrak bir nokta mı?" sorularını cevaplamayı hedefleyecek. Son olarak üçüncüsü ise, "Eğer ki tardigradların bazı türleri için Antarktika uğrak noktası görevi görüyor ise buraya nasıl geldiler?" sorusuna odaklanacak.

Tüm Reklamları Kapat

Her ana başlık altında hatırlatma yapmak adına ilk iki paragrafın genel bilgilere yer vereceğiz ve akabindeki paragraflarda ilgili çalışma verilerini sizlerle paylaşacağız. Tardigradlar ve onların zorlu uzay serüvenleri hakkında daha fazla bilgiye erişmek isterseniz buradaki bağlantıyı takip edebilirsiniz.

Keyifli okumalar.

Tüm Reklamları Kapat

Antarktika’nın Dondurucu Soğuğunda Tardigradları Aramak...

Her araştırmacının gönlünde Antarktika’da yapılması planlanan bir projede görev almak tarif edilemez duygulara zemin hazırlamaktadır. Fakat Antarktika’da yapılacak her çalışma Dünya’nın belki de herhangi bir yerinde yapılacak çalışmalardan kat ve kat zorlu ve maliyetli olacaktır. Tabi bir de projenin ana kahramanının tardigradlar gibi mikroskobik canlılar olduğunu düşündüğümüzde bu, gerçekten zorlu bir serüvenin sizleri beklediğinin en büyük göstergesi olacaktır.

Tardigradlar, sahip oldukları kriptobiyoz yetenekleri sayesinde Antarktika bölgesinin zorlu karasal ve denizel ortamlarına egemen olmayı başarabilen omurgasızlardan biridir. Bu özellikleri sayesinde Antarktika’da yaşayabildiklerini bilsek dahi ortamın zorlu koşullarından dolayı çok fazla çalışma gerçekleştirilememiş ve buna bağlı olarak Antarktik tardigradlar hakkında çok fazla bilgi açığa çıkarılamamıştır. Bu yüzden Antarktika’da yapılan çalışmalarının büyük çoğunluğunun birincil amacı çalışma alanının Tardigrada faunasının tespiti üzerinedir.

Küresel ölçekte Antarktika'ya bakış.
Küresel ölçekte Antarktika'ya bakış.
WikiMedia

İlerleyen paragraflarda bahsedilecek olan yeni denizel tardigrad çalışmasının bir diğer ilgi çekici tarafı ise hali hazırda kayıt altına alınmış denizel tür sayısının karasal türlere nazaran kayda değer şekilde az olması ve tabi ki denizel örneklemenin karasal örneklemeye göre oldukça zor olmasının yanında bunun bir de Antarktika’da yapılıyor olmasıdır.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Oldukça Zorlu Olan Bu Görevde Tardigradlara Nasıl Ulaşıldı?

Öncelikli hedef deniz tabanından tespit edilen noktadan bir tortu örneği almak... Pardon, aslında öncelikli hedefiniz, buzulları aşabilen bir gemiye sahip olmaktı! Bu yüzden görev için buz kırıcı Shirase adında bir gemi hazırlanmış ve gerekli ekipmanlar ile donatılmıştı. Tortu almak adına 59. Japonya Antarktik Araştırma Seferi sırasında Doğu Antarktika’da bulunan Lützow-Holm Körfezi'nden 149 m derinliğindeki bir alan seçilip Smith McIntyre Kepçesi (ekman kepçesinin daha gelişmiş denizel versiyonu) yardımı ile tabandan tortu örneği alınmıştır.

Buz Kırıcı Shirase gemisine ait görüntü.
Buz Kırıcı Shirase gemisine ait görüntü.
Britannica

Kepçe 30 cm x 35 cm boyutlarında olup deniz tabanının 15 cm derinliğine kadar materyal toplayabiliyordu. Toplanan tortunun belli yerleri başka amaçlara hizmet eden deneyler için kullanılmış ve geri kalanı meiofauna (tardigradların da içinde olduğu hem deniz hem de tatlı su ortamlarında yaşayan küçük bentik omurgasızlar) ayıklanması için kullanılmıştır. Bu çamurlu kum tortusu, gemide −20°C'de korunmuş ve Japonya Tohoku Üniversitesi Deniz Biyolojisi Araştırma Merkezi'nde daha fazla işleme tabi tutulana kadar Japonya Ulusal Polar Araştırma Enstitüsü'nde −20°C'de tutulmuştur.

Denizel taban örneklemesi için daldırılmak üzere olan Smith McIntyre Kepçesi.
Denizel taban örneklemesi için daldırılmak üzere olan Smith McIntyre Kepçesi.
WordPress

Dondurulmuş tortu, musluk suyu içerisinde çözülüp, santrifüjlendi ve süpernatantı (santrifüj sonrası oluşan faz farkından dolayı üste kalan kısmı) mikrometrik gözeneklere sahip bir elekte elendi. Eleme işleminden sonra meiofaunal örnekler hemen stereomikroskop altında ayrılmış ve teşhis işlemlerine hazırlanmıştı. Sadece morfolojik gözlem çalışmaları yapılacak örnekler tamponlu formaldehit içinde sabitlenmiştir. Bunun yanında moleküler veriler için olanlar ise vakit kaybedilmeden -80°C'de dondurulmuştur.

Tortunun İçindeki Meiofaunada Yeni Bir Şeyler Vardı!

Tortu içerisinden çeşitli işlemler ile ayrılan meiofauna ait bireyler arasından tardigradlar ayrı bir alana alındı. Sıra artık teşhis işlemlerindeydi, bu yüzden tardigrad örneklerinin preparatları yapılıp akabinde faz kontrast mikroskoplar altında morfolojik özellikleri dikkate alınarak teşhisleri gerçekleştirildi.

Araştırmacılar tortu örneğinden toplamda 40 adet tardigrad toplamayı başarabilmişlerdi, fakat bunların büyük bir çoğunluğu ayıklama ya da deneyler sırasındaki aksiliklerden dolayı kullanılmaz hale gelmiştir. İşinizi ne kadar hassasiyet ile yapsanız da mikrometrik canlılar ile çalışmanızın bir handikabı olarak tahminlerinizin dışında bir şeylerin gerçekleşmesi/aksaklıkların çıkması oldukça olağandır. Bu aksaklıkların bir sonucu olarak araştırmacıların beyan ettikleri raporda yeni türün 3 örneği SEM hazırlığı sırasında kaybedilmiş ve yine bu çalışmada yeni türün 25 örneği kullanılamamıştır.

Tüm Reklamları Kapat

Stereo mikroskop altında istenmeyen materyalden ayrılmış tardigradların videosu.
Akın Karahasan

Araştırmacılar bütün zorlu çalışmalara rağmen karşılaştıkları türlerin arasında bir tanesini tanımlamakta oldukça zorlandılar ve şüphe duydular, ilerleyen günlerde bunun nedeninin üzerinde çalışmalar yürüttükleri bu tardigradın daha önce tanımlanmamış olmasından kaynaklı olduğunu anlayacaklardı. Bu yeni tür hali hazırda var olan Styraconyxidae familyasına aitti, bu yüzden detaylı incelemede familyada yer alan aynı cinsten bireyler ile benzerlikleri oldukça yüksekti fakat yeni tür olarak isimlendirilmesi adına tanımlanmış diğer tüm türlerden bazı farklılıklarının olması gerekiyordu. Bu farklılıklar ise Styraconyx nanoqsunguak adlı yeni bulunan türe oldukça benzeyen tardigrad ile karşılaştırmalı gözlemler sayesinde tespit edildi.

Bu gözlemler sonucunda; S. nanoqsunguak'ın küçük veziküllerde sonlanan dar seminal yuva kanallarının aksine, tipik, şişmiş veziküllerde sonlanmayan kalın seminal priz kanallarına sahip olmasının yanında bölünmemiş ağızdaki papillaların ve daha büyük gövdenin varlığı, yeni tespit edilen türleri S. nanoqsunguak'tan farklı kılmıştır.

Antarktika'nın deniz tabanından gerçekleştirilen örneklemede bilim dünyasına kazandırılan yeni tardigrad türünün fotoğrafı.
Antarktika'nın deniz tabanından gerçekleştirilen örneklemede bilim dünyasına kazandırılan yeni tardigrad türünün fotoğrafı.
Spinger

Sürekli olarak adından yeni tür olarak bahsettiğimiz bu tür literatüre Styraconyx takeshii sp. nov. olarak geçmiştir. Bu türün isimlendirmesinde hali hazırda çok benzediği cins olan Styraconyx cins adını ve onu bulan kişinin (Takeshi Tamura) tanımlayıcı adını almıştır.

Tardigradlar Antartika’da Ev Sahibi Miydi? Yoksa Antarktika’nın Hiç Gitmeyen Misafirleri Miydi?

Zorlu çevresel koşullarda uzun süreli sağ kalım deneyleri, nematodlar, tardigradlar ve rotiferler gibi mikrometazoanlarda sıklıkla çalışılan konu başlıklarından biri olmuştur. Kriptobiyozun canlıya kazandırdığı etkileyici fizyolojik özellikler bu canlıların en ekstrem ortam koşullarında bile karşımıza çıkmasını sağlamıştır. Mikrometazoanların uzun süreli hayatta kalmasına yönelik ilkin çalışmalarda, hayatta kalma kriteri birincil önem taşıyıp geride kalan üreme ve vücut bütünlüğünü devam ettirebilme davranışlarına odak verilmemişti.

Tüm Reklamları Kapat

Bu söylem elbette belli bir dönemde yapılan çalışmalar için ortaya atılan bir söylemdi çünkü günümüzde tardigradlar ile yapılan birçok çalışmada, bakılmak istenen tüm parametreler hayvanların deney öncesi, sırası ve sonrasındaki durumlarının incelenmesinin çalışmaya değer kattığı apaçık ortadaydı. Günümüzde morfoloji ağırlıklı bu çalışmalara ek olarak moleküler çalışmalar da işin içerisinde önemli bir yer tutmaya başladı.

Antarktika faunasının önemli parçası olan penguenlerin gün geçtikçe hızla erimekte olan buzul parçası üzerindeki hallerini yansıtan bir fotoğraf karesi.
Antarktika faunasının önemli parçası olan penguenlerin gün geçtikçe hızla erimekte olan buzul parçası üzerindeki hallerini yansıtan bir fotoğraf karesi.
News and Guts

Şimdi tekrar odağımızı Antarktika’ya çevirmek gerekir ise, belli bir döneme kadar Antarktika’da yapılan örneklemelerden elde edilen tardigradlar ağırlıklı olarak morfolojik tanımlamalar ile teşhis ediliyordu. Bu yöntem aklımıza gelebilecek bazı soruları cevaplamakta bizlere yardımcı olmakta oldukça zorluk çıkarmaktaydı. Peki neydi bu sorular? Tardigradlar Antarktika’ya ana karadan bir taşıyıcı vasıtası ile gelmişti, yoksa hali hazırda Antarktika’ya özgü endemik tardigrad türleri mi vardı? Bu muazzam düşünce araştırmacıların kollarını sıvaması için kaçınılmaz bir çalışma alanı oluşturdu.

Antarktika’da Endemik Tardigrad Türlerinin Varlığı

Antarktika 100-65 milyon yıl önce güney ılıman veya tropik iklime sahip olduğu konumundan yavaşça güney kutup bölgesine doğru ilerlemekteydi. Drake Geçidi ve Tasman Geçidi'nin 45 ila 30 milyon yıl önce açılması, Antarktika'yı diğer kıtalardan ayırdı ve bu da kıtayı dünyanın geri kalanından termal olarak izole eden Antarktika cirumpolar akımını başlattı. Fosil kayıtları, Antarktika'nın buzullaşmasının tam bu noktada başladığını ve serin ılıman tundra topluluklarının son kalıntılarının 14-12 milyon yıl önce tükendiğini gösteriyor. O zamandan günümüze kadar olan süreçte Antarktika buz tabakalarının boyutunu kestirebilmek oldukça zordu fakat şu anda arazinin sadece %0.32'sinin buzsuz olduğu araştırmacılar tarafından kayıt altına alındı.

Antarktika'da etkin olan okyanus akıntıları.
Antarktika'da etkin olan okyanus akıntıları.
Alchetron

Antarktika’daki karasal canlılar genellikle yüksek endemizm (endemik: belli bir bölgeye has anlamı taşır) ile karakterizedir ve yapılan çalışmaların büyük bir bölümü Antarktika’da yer alan canlıların çoğunun eski kökenli olduğunu göstermektedir. Bu bilgi kulağa oldukça doğru gibi gelse de yapılan çalışmalarda moleküler işaretleyiciler ile çalışılmadığından dolayı doğruluğu hakkında net veriler sunamamaktadır. Bu yüzden araştırmacılar bu eksiklikten yola çıkarak Antarktika’daki tardigradların soy hatlarını izleyip Antarktika faunasının bir parçası mı yoksa dünya çapında kozmopolit bir faunanın bir parçası olup olmadıklarını tespit etmeyi amaçladılar.

Tüm Reklamları Kapat

Agora Bilim Pazarı
Zamanın Unuttuğu Ağaç: Ginkgo

Tanınmış botanikçi Peter Crane, New Scientist dergisinin “2013 Yılının En İyi Bilim Kitapları” listesine giren bu kitabında, Dünya’daki en eski ağaç olan ginkgo biloba’nın gizemli bir şekilde ortaya çıkışından çoğalmasına, neredeyse yok olacak hale gelişinden tekrar canlanmasına kadar uzanan 250 milyon yıllık tarihini keşfe çıkıyor.

  • Çevirmen: Şule Ölez
  • Yayın Tarihi: 24.09.2020
  • Baskı Sayısı: 1. Baskı
  • Sayfa Sayısı: 346
  • Cilt Tipi: Karton Kapak
  • Kağıt Cinsi: Kitap Kağıdı
  • Boyut: 17 x 22.5 cm
  • ISBN: 9786058023161
Devamını Göster
₺82.00
Zamanın Unuttuğu Ağaç: Ginkgo

Limno-karasal tardigradlar genel anlamda kozmopolit dağılımlıdır. Bu kozmopolit dağılım kıta hareketlerinin izlenimleri hakkında dahi bizlere bilgiler verebilecek seviyededir. Bu durum mevcut faunanın bazı bireylerinde hem jenerik hem de familya düzeyinde belirgin şekilde farklılıklar ile temsil edilmek ile birlikte bu farklılıklar Lavrasya / Gondwana ayrılmasını gösteren kanıtlar taşıyan filumlara saçılmıştı.

Tardigradlar okyanus sedimanlarından Antarktika nunataklarının (Antartika’daki buz ile kaplı olmayan dağlar, sırtlar vb.) buzul tepelerine kadar hemen hemen tüm ortamlarda bulunur. Kriptobiyoz, tardigradların donma, kuraklık, iyonlaştırıcı radyasyon ve ozmotik stres gibi abiyotik streslere dayanmasına izin verir. Bu fizyolojik yetenekler, tardigradları sert kurak Antarktika koşullarından dayanabilmek için ideal bir şekilde uyarlanır.

Antarktika'daki nunutaklara bir örnek Atanasoff Nunatak'ı.
Antarktika'daki nunutaklara bir örnek Atanasoff Nunatak'ı.
Wikipedia

Mikrometrik boyutları, hafif ve kriptobiyotik yeteneklerinin varlığına rağmen, tardigradların uzun mesafelerde belli bir dağılım yeteneği yoktu, bu yüzden Antarktika’ya nasıl geldiği yönünde şüpheler barındırıyordu. Tardigradların oldukça küçük ve hafif oldukları yeniden göz önüne alındığında dağılımın rüzgarla gerçekleşmesi söz konusu olabilirdi fakat bu çok çok küçük bir ihtimaldi ve bu şekilde açıklanamıyordu.

2012 senesine kadar Antarktika'dan 64 tardigrad türü tanımlanmıştır, bunların 37'si (% 58) endemiktir, bu da herhangi bir biyocoğrafi bölge için rapor edilen endemik tardigrad türlerinin en yüksek oranıdır. Bu çapta bir endemizim, Antarktika üzerinde dağılım gösteren tardigradların uzun süreli bir izolasyona (en azından Pleyistosen kökenli) maruz kaldıkları düşünülmektedir.

Bugün itibarı ile ülkemizdeki tardigrad çeşitliliği 70’e yakın tür ile temsil edilmektedir. Bu sayı ülkemizin Asya ve Avrupa’yı birbirine bağlayan ve canlılar için geçiş bölgesi özelliği göstermesi, aynı şekilde konumundan dolayı geçmişte yaşanan buzul dönemlerde pek çok canlı için refijyum özelliği göstermesi, çok kısa mesafelerde değişen coğrafik yapının birbirinden farklı birçok makro ve mikro habitatlara ev sahipliği yapması gibi özellikleri düşünüldüğünde oldukça azdır. Bunun başlıca sebebi ülkemizde tardigrada faunası üzerine yeni yeni durulmaya başlanmış olmasından dolayıdır.

Tardigradların Antarktika’nın Zorlu Karasal Şartlarında Toplanması

Antarktika’daki Sør Rondane Dağları, deniz seviyesinden 1200 m ile 1400 m yükseklikteki birkaç nunataktan oluşur. Araştırmacılar belirledikleri iki ana nunataktan yani Tanngarden ve Brattnipane örnekleme işlemini gerçekleştirdi. Her bir alanda toprak örnekleri, çapraz kontaminasyondan kaçınmak adına kilitli buzdolabı poşetlerine yerleştirilip -80oC’de donduruldu.

Tardigradların habitatlarından olan karayosunu substratında gözlemlenen bir tardigrad.
Tardigradların habitatlarından olan karayosunu substratında gözlemlenen bir tardigrad.
PBS

Toprak numuneleri incelenmek istenildiğinde öncelikle ılık su altında çözülme işlemi gerçekleştirildi akabinde topraktan tardigradları çıkarmak için santrifüjleme yöntemi kullanıldı; tüm ekipman her numune arasında damıtılmış su ile temizlendi. Elek ile ayıklama işleminden sonra ortamdan toplanan tardigradlar, bir stereo-mikroskop kullanılıp her bir bireyi deneyler için gerekli olan çözeltiler ile beraber Eppendorf tüpüne yerleştirildi. Stereo mikroskop altında morfolojik bir teşhis işleminin gerçekleştirilmemesinin sebebi araştırmacıların tamamen moleküler metotlar ile tür teşhisi yapmayı amaçlamasından dolayıydı.

Peki Moleküler Çalışmalarda Hangi Genler Üzerinde Çalışmalar Yapılacaktı? Bu Çalışmalarda Neden Bu Genler Seçilmişti?

Araştırmacılar çalışma alanı olarak üç gen bölgesini belirledi ve bu bölgelerinin daha rahat çalışılabilmesi adına PCR işlemi ile çoğaltılması gerçekleştirildi. Belirlenen 3 gen bölgesi şunlardı;

  • rDNA (18S) analizi, uygun karşılaştırma verileri sağlayan tardigrad sistematiğinde uygunluğu ve yaygın kullanımı nedeniyle seçilmiştir.
  • Kanatsız gen (Wingless Gene [Wg]), Mendel kalıtımının olduğu varsayılan tek bir nükleer gen olduğu için kullanıldı ve tardigrad'ı araştıran daha önceki bir çalışmada potansiyel olarak yararlı bir popülasyon genetik markeri olarak gösterildi.
  • Sitokrom c oksidaz alt birim I geni (COI), beklenen yüksek mutasyon oranına bağlı olarak ince ölçek çeşitliliğini (örneğin, türler ve popülasyon seviyesi) tespit etmek için kullanıldı.

İlgili genlerin tardigradlardan çıkarılması, çoğaltılması, yürütülmesi vb. işlemler için çeşitli prosedürler takip edildi.

Çalışmanın Sonucunda Genler Bizlere Neler Söylemekteydi? Tardigradlar Uzun Bir Süredir Antarktika’nın Faunasında Yer Almakta Mıydı?

Çalışmada belirlenen iki farklı nunutaktan toplamda 7 toprak örneği alınıp tespit edilen 126 tardigrad örneğine yukarıda yer alan prosedürler uygulanmıştır. Hem Macrobiotidae familyasına hem de Hypsibiodea familyasına ait bireylerin Sør Rondane Dağları’ndaki ağ analizinde derin soy ayrımı tespit edilmiş ve tardigradların daha yerel seviyelerde (Brattnipane adlı aynı nunutakın farklı lokasyonlarında bulunan tardigradların karşılaştırılması) dahi birbirlerinden izole olabilecekleri fikrini desteklemiştir. Ancak daha uzak nunataklar (Brattnipane ve Tangarden adlı nunutakların tardigradlarının karşılaştırılması) arasında çok daha keskin ve izole bir dağılım söz konusu idi.

Zırhı tardigradlar diye adlandırdığımız Echiniscoidea takımına ait bir birey.
Zırhı tardigradlar diye adlandırdığımız Echiniscoidea takımına ait bir birey.
BaerTierChen

Ayrıca çalışmadan elde edilen sonuçlar doğrultusunda tespit edilen türlerin Antarktika'da uzun süredir soylarını devam ettirdiğine ve izolasyonuna dair kanıtlar sağlar niteliktedir, ancak bu çalışma canlıların Antarktika’ya nasıl ve ne şekilde geldiklerine dair net bir bilgi verememektedir. Bunun en temel sebebinin yer yer oluşan ve yok olan buzulların bazı zamanlarda bir geçiş bölgesi görevi görebileceği gibi zaman içerisinde farklı iklim tiplerine hizmet ederken refijyum (sığınak) alanı olarak kullanılıp ardından türlerin bu alanda sıkışıp kalması söz konusu olabilir. Bunu kanıtlar nitelikte olmasa da geçmişe bir ışık tutabilecek fosil kayıtları mevcuttur.

Tüm Reklamları Kapat

Işık mikroskobu altında Eutardigrada sınıfının Parachela takımından bir bireyin adımlaması.
Akın Karahasan

Buzullar hayvanların fosillerini en iyi şekilde saklayabilen doğal kapan türlerinden biridir. Kutup bölgelerindeki buzulların içerisinde tardiradlara ait fosiller araştırmacılar tarafından kayıt altına alınmıştır. Yapılan çalışmalarda, sırasıyla 4.000, 12.500 ve 42.000 yaşına kadar olan Macrobiotus furciger, Macrobiotus blocki ve Acutuncus antarcticus'un özellikle boş yumurtalarının fosillerine ulaşılmıştır.

Doğal kapanlardan biri olan buzulların en etkileyici yanı diğer türlerine nazaran canlının morfolojisinin büyük oranda korunmasını sağlamasıdır.
Doğal kapanlardan biri olan buzulların en etkileyici yanı diğer türlerine nazaran canlının morfolojisinin büyük oranda korunmasını sağlamasıdır.
Pikabu

Bu çalışmanın sonucunda araştırmacılar, bütünleştirici bir sınıflandırma sağlamak için morfoloji ve moleküler tekniklerin birlikte kullanımı önerilmiştir. Macrobiotus spp. (ve genel olarak tardigrad türlerinin) türlerin morfolojik olarak tanımlanmasının zorluğu tekrardan kanıtlanmıştır. Yapılan çalışmalar sonucunda elde edilen veriler moleküler çalışmalar ile geçmişe dair projeksiyonların tutulup canlıların mevcut alandaki durumları hakkında bizlere bilgiler sağlayabiliyordu. Yine aynı şekilde çalışmadan elde edilen moleküler veriler Sør Rondane Dağları'nın oldukça uzun bir süre izole edildiğini göstermektedir. Dizi ayrışmasının aynı dağ aralığındaki nispeten yakın nunataklardaki popülasyonların ayrıldığını, izole edildiğini ve önemli bir süre boyunca sınırlı nüfus değişimiyle sergilediğini gösterdi.

Peki Tardigradlar Antarktika’ya Kuşlar ile Birlikte Gelebilir mi?

Antarktika, gezegendeki en zorlu koşullara sahip kıtalardan biridir. Dondurucu soğuğu ve sıvı haldeki suya ulaşımın zor olması gibi faktörler nedeni ile mevcut fauna ve flora diğer kıtalara göre çok fazla çeşitlilik gösteremese bile yüksek bir endemizmi bünyesinde barındırır. Antarktika'nın ana karasına nazaran denizlerinde muazzam bir biyoçeşitlilik söz konusudur. Bunun en temel sebeplerinden birinin 14 milyon kilometre karelik alanı kaplayan “kara” parçasının farklı özelliklere sahip su akımları ile etrafının sarılı olmasından kaynaklandığı düşünülmektedir. Yaklaşık 28 milyon yıl önce, Güney Okyanusu tarafından diğer kıtalardan izole edilmiş ve Kıta üç birime ayrılmıştır: Doğu Antarktika, Batı Antarktika ve Antarktika Yarımadası.

Diğer çalışmalarda olduğu gibi bu çalışmada da araştırmacılar Antarktika'nın çoğu bölgesinde yapılan araştırmalarda özellikle mikroomurgasızların yeterince bilinmediğinden yakınmışlardır. Bu yüzden Antarktika’daki organizmalar hakkındaki bilgimiz düzensiz ve parçalanmıştır, çünkü çoğu çalışma araştırma istasyonları çevresindeki çok erişilebilir bölgelere odaklanmıştır.

Tüm Reklamları Kapat

Peru'da bir adada ağırlıklı olarak Mavi Ayaklı Sümsük kuşlarından oluşan koloni.
Peru'da bir adada ağırlıklı olarak Mavi Ayaklı Sümsük kuşlarından oluşan koloni.
Science

Bu çalışmada odaklanmak istenen mikrofauna, organik materyallerin yani yosunlar, likenler veya kuş kolonilerinin yakınında yer alan zengin habitatlar ile ilişkilidir. Mikrofaunanın ilk akla gelen bireyleri olan Rotifer, nematod veya tardigrad gibi mikrofaunal taksonların besinlerin geri dönüşümünde çok önemli bir rolü vardır.

Tardigrada şubesi şu anda dünya genelinde karasal ve sucul (tatlı su ve deniz) ortamlarda yaşayan 1300’e yakın taksondan oluşmaktadır. Antarktika tardigradları üzerine yapılan çalışmalar yirminci yüzyılın başlarında başladı ve şimdiye kadar oldukça yavaş bir şekilde ilerledi. Bunun sebebi haliyle zorlu ortam koşulları ve ciddi bir mali destek kaynağına ihtiyaç duyulmasıydı. Özellikle Antarktika'nın yarım adasında dağılım gösteren kuşların bulunduğu alandaki tardigradlar hakkında çok az çalışma vardı.

Antarktika'daki araştırma istasyonlarından biri olan Halley VI modülleri.
Antarktika'daki araştırma istasyonlarından biri olan Halley VI modülleri.
Phys

Kuşlar burada karşımıza çıkıyor, limno-karasal tardigradlar için tipik mikrohabitatlar, birçok Antarktik kuşun yuvalarını doldurmak için kullandığı yosunlar ve likenlerdir. Yapılan ön araştırmada, kuş yuvalarından toplanan yosun ve liken örneklerinde birçok tanımlanmamış tardigrad türüne rastlanılmıştır. Ardından araştırmacıların akıllarına kuşların tardigradların taşınımları üzerinde etkisi olup olmadığı sorusu gün yüzüne çıkmıştır. Bu soru doğrultusunda, Antarktika'nın yarım adasındaki iki bölgesinden (komşu Ardley Adası ve Arjantin Adaları ile Kral George Adası) kelp martısının yuvasındaki yosun, liken vb. örnekler toplanacak ve bu örneklerden tardigradlar aranacaktı eğer rastlanılır ise Kelp Martısı ile taşına bilme durumları hakkında değerlendirme yapılmaya çalışılacaktır.

Kelp Martılar Farkında Olmadan Yuvalarında Tardigradları Barındırıyor Olabilir Miydi?

Bir önceki paragrafta bahsi geçen adalardan kelp martılarının yuvalama döneminden sonra, yuvada kalan ve yuva etrafındaki yosunlar, likenler vb. örnekler el ile toplanmıştır. Tüm numuneler kağıt zarflara paketlenmiş, 25 ° C sıcaklıkta kurutulmuş ve Poznan Mic, Adam Mickiewicz Üniversitesi Biyoloji Fakültesi'nde laboratuvara teslim edilmiştir. Burada işlem sırası gelen tardigradlar çeşitli ayıklama işlemlerinden sonra (buradaki videoyu izleyerek siz de kolayca tardigrad örneklemesi yapabilirsiniz) daimi preparatları yapılmış ve teşhis işlemleri gerçekleştirilmiştir.

Tüm Reklamları Kapat

Antarktika'nın florasında yer alan karayosunlarına ait bir fotoğraf karesi.
Antarktika'nın florasında yer alan karayosunlarına ait bir fotoğraf karesi.
ABC

Toplamda, King George Adası (Ardley Adası dahil) ve Arjantin Adaları'ndan 12 yuva incelenmiş (ancak sadece yedisinde su ayısı bulunmuş) ve 13 tardigrad taksonu (tür düzeyinde 12) bulunmuştur. Bulunan tardigradların içerisinden dört tür yeni kayıt özelliği taşımakta aynı şekilde bulunan diğer türlerden ikisi Antarktika Yarımadası bölgesi için ilk kez kayıt altına alınmıştır.

Peki Araştırmacılar Yayılımları Hakkında Ne Gibi Sonuçlara Ulaşmışlardı?

Antarktika'da yarım adasındaki kuşlar, göçleri sırasında (kısa veya uzun mesafeler) karasal bitki örtüsünün çeşitli bölümlerinin (briyofitler, likenler, yosunlar ve vasküler bitkiler) taşınmasından sorumlu en önemli hayvanlardan bazılarıdır. Bitki naklinde büyük rol oynayan kuşlara örnek olarak: Kelp martı (L. dominicanus) ve Korsan martı türleri (Stercorarius antarcticus, S. maccormicki) verilebilir.

Bu çalışmada başta oluşturmuş olduğumuz sorunun cevabına ulaşabilmek adına tardigradları topladığımız bitkilerin kökenini, yayılımını açıklamak oldukça büyük öneme sahiptir. Bunun farkında olan araştırmacılar yuvalarda bulunan tüm bitki örneklerini ve likenleri teşhis edip dağılımları hakkında bilgi edindiler akabinde tardigradların muhtemelen toplanan yosun ve liken topluluklarıyla ilişkili olduklarını düşündüler. Tabi bu yosunlar sadece yuvalarda yer almıyordu o yüzden bu ifadenin hem yuvalardaki hem de çevre bitki örtüsündeki tardigrad faunasına odaklanan daha ileri çalışmalarla doğrulanması gerekmekteydi.

Bir Kelp martının (Larus dominicanus) yuvası ve arka planda bu yuva ile ilişkilendirilebilecek yosunlar ve likenlerin yer aldığı bir fotoğraf karesi.
Bir Kelp martının (Larus dominicanus) yuvası ve arka planda bu yuva ile ilişkilendirilebilecek yosunlar ve likenlerin yer aldığı bir fotoğraf karesi.
Auscape

Kuşlar tarafından briyofitler ve likenler ile birlikte taşınan tardigradlar, kuşların yuvalarında çeşitli sebepler ile ölebilir veya bitkiler uygun habitatlara dönüşürse veya tardigradlar toprağa yayılırsa yeni bir alanı kolonize edebilirler.

Tüm Reklamları Kapat

Tardigradların ayrıca kuş aktivitesinin başka bir yönü tarafından yayılımlarının desteklenmesi de mümkündür. Kuzey Kutbu'nda deniz kuşları (özellikle küçük dalıcı martı kuşunun [auk, Alle alle Linnaeus] büyük kolonileri), zayıf tundra ekosistemleri için çok fazla besin sağlayan ve yerel biyojeokimyayı önemli ölçüde etkileyen ve bitki örtüsünü arttıran büyük miktarda guano (dışkı) biriktirir. Bu tür bir ilişkiye Dünya’nın birçok yerinde rastlayabilirsiniz fakat bu Antarktika için çok daha önemlidir çünkü nispeten toprak içeriği zayıftır.

Bayağı Deniz Papağanlarının (Fratercula arctica) dışkılarının ile kaplı kaya parçaları.
Bayağı Deniz Papağanlarının (Fratercula arctica) dışkılarının ile kaplı kaya parçaları.
Science

Kuşların Dışkısı ile Tardigradlar Arasında Ne Gibi Bir İlişki Kurulabilirdi?

Araştırmacılar Spitsbergen’de (Norveç’te bir ada) yaptıkları bir çalışmada bu tür besin maddelerinin toprak kollembola (sıçrar kuyruk) toplulukları üzerinde olumlu bir etkiye sahip olduğunu göstermiştir. Hatta araştırmacılar Auk kolonilerinden gelen besin maddelerinin sadece kollembola üzerindeki çeşitlilik ve bolluğunu değil, aynı zamanda büyüklüklerini de olumlu etkilediğini gösterdi.

Bununla birlikte, bazı araştırmacılarda Ross Adası'ndaki (Antarktika) penguen dışkılarında zıt sonuçları olduğunu bildirdi ve aşırı besin birikimlerinin toprak tuzluluğunu arttırdığını buna bağlı olarak nematodlar, rotiferler ve tardigradlar gibi toprak omurgasızlarının sayısını sınırladığını belirtti. Buna benzer sonuçlar birçok araştırmacı tarafından kayıt altına alındı.

Kayaların üzerindeki pembe yapılar Penguenlerin guanoları (dışkı).
Kayaların üzerindeki pembe yapılar Penguenlerin guanoları (dışkı).
Space

Penguen kolonilerinin yayılım gösterdiği topraklarda tardigradların ve rotiferlerin bulunmadığını ve diğer alanlardaki topraklara kıyasla nematod sayısının önemli ölçüde daha az olduğunu gösteren çalışmalar da bulunmaktadır. Bu doğrultuda kuş yuvalarının ve kolonilerin meiofauna üzerindeki etkileri hala tam olarak anlaşılamamıştır.

Tüm Reklamları Kapat

Çalışılan on iki yuva örneğinden yedisinde yuvalardaki tardigradlar oldukça yaygındı. Bununla birlikte, elde edilen verilen, incelenen alandaki tardigrad faunasının hala çok iyi bilinmediğini göstermektedir. Elde edilen verilen Antarktika Yarımadası ve komşu adalar üzerinde yapılan diğer çalışmalarla tutarlı bir profil sergilemektedir. Buna karşılık, omurgasız fauna Antarktika'nın diğer bölgelerinde çok daha azdır.

Bu çalışmanın bir sonucu olarak bazı kuş türlerinin yuvalarını yapmakta kullandıkları ya da yuvalarını üstlerine yaptığı bitkilerin ve likenlerin bazı parçalarının kuşlar tarafından farklı alanlara taşınması ihtimalinin varlığından bahsediliyor ve buna bağlı olarak taşınan parça içerisinde Antarktika'nın tardigrada faunasından bireyler var ise kuşun uğrak noktalarına bu bireyler taşınabilir. Taşındıkları bu ortam eğer üremek, beslenmek için uygun bir ortam ise burada koloni oluşturabilirler. Tabi aynı durum diğer kıtalardan Antarktika'ya gelen kuşların taşıdıkları bitkilerin içerisindeki tardigradlar içinde söz konusudur. Bitkilerin dışkıları ile taşınım kısmı ise hala tartışılmalı bir konudur.

doi: 10.47023/ea.bilim.8669

Alıntı Yap
Okundu Olarak İşaretle
30
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 5
  • Merak Uyandırıcı! 2
  • Bilim Budur! 1
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 1
  • Umut Verici! 1
  • Tebrikler! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • S. Fujimoto, et al. (2020). Marine Tardigrades From Lützow Holm Bay, East Antarctica With The Description Of A New Species. Polar Biology, sf: 1-15. | Arşiv Bağlantısı
  • L. Kaczmarek, et al. (2017). Tardigrades From Larus Dominicanus Lichtenstein, 1823 Nests On The Argentine Islands (Maritime Antarctic). Polar Biology, sf: 283–301(2018). | Arşiv Bağlantısı
  • P. Czechowski, et al. (2012). Antarctic Tardigrada: A First Step İn Understanding Molecular Operational Taxonomic Units (Motus) And Biogeography Of Cryptic Meiofauna. Invertebrate Systematics, sf: 526–538. | Arşiv Bağlantısı
Evrim Ağacı Akademi: Hidrobiyoloji ve Tardigradlar (Su Ayıları) Yazı Dizisi

Bu yazı, Hidrobiyoloji ve Tardigradlar (Su Ayıları) yazı dizisinin 6. yazısıdır. Bu yazı dizisini okumaya, serinin 1. yazısı olan "Hidrobiyoloji Nedir? Hidrobiyoloji Neyi Araştırır? Yapılan Çalışmalarda Canlıların Rolü Nedir?" başlıklı makalemizden başlamanızı öneririz.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

EA Akademi Hakkında Bilgi Al
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 05/12/2022 08:50:07 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/8669

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Cinsiyet Araştırmaları
Beyaz
Kök Hücre
Irk
Çiftleşme
Yeme
İnsanın Evrimi
Etoloji
Besin Değeri
Halk Sağlığı
Kedigiller
Retrovirüs
Sahte
Köpekbalığı
Video
Komplo
Maske Takmak
Yapay Zeka
Böcek
Seçilim
İklim
Amerika
Davranış
Savunma
Hukuk
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Kafana takılan neler var?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Alıntı Yap
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
A. Karahasan. Tardigradlar ve Antarktika: Dünya'nın En Zorlu Bölgesinde Dünya'nın En Dayanıklı Hayvanını Aramak. (10 Mayıs 2020). Alındığı Tarih: 5 Aralık 2022. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/8669 doi: 10.47023/ea.bilim.8669
Karahasan, A. (2020, May 10). Tardigradlar ve Antarktika: Dünya'nın En Zorlu Bölgesinde Dünya'nın En Dayanıklı Hayvanını Aramak. Evrim Ağacı. Retrieved December 05, 2022. from https://doi.org/10.47023/ea.bilim.8669
A. Karahasan. “Tardigradlar ve Antarktika: Dünya'nın En Zorlu Bölgesinde Dünya'nın En Dayanıklı Hayvanını Aramak.” Edited by Akın Karahasan. Evrim Ağacı, 10 May. 2020, https://doi.org/10.47023/ea.bilim.8669.
Karahasan, Akın. “Tardigradlar ve Antarktika: Dünya'nın En Zorlu Bölgesinde Dünya'nın En Dayanıklı Hayvanını Aramak.” Edited by Akın Karahasan. Evrim Ağacı, May 10, 2020. https://doi.org/10.47023/ea.bilim.8669.

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'ndaki reklamları, bütçenize uygun bir şekilde, kendi seçtiğiniz bir süre boyunca kapatabilirsiniz. Tek yapmanız gereken, kaç ay boyunca kapatmak istediğinizi aşağıdaki kutuya girip tek seferlik ödemenizi tamamlamak:

10₺/ay
x
ay
= 30
3 Aylık Reklamsız Deneyimi Başlat
Evrim Ağacı'nda ücretsiz üyelik oluşturan ve sitemizi üye girişi yaparak kullanan kullanıcılarımızdaki reklamların %50 daha az olduğunu, Kreosus/Patreon/YouTube destekçilerimizinse sitemizi tamamen reklamsız kullanabildiğini biliyor muydunuz? Size uygun seçeneği aşağıdan seçebilirsiniz:
Evrim Ağacı Destekçilerine Katıl
Zaten Kreosus/Patreon/Youtube Destekçisiyim
Reklamsız Deneyim
Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Raporla

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya diğer kullanıcıları oylama, teşekkür ve en iyi cevap araçları ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Soru Sor
Aşağıdaki "Soru" kutusunu sadece soru sormak için kullanınız. Bu kutuya soru formatında olmayan hiçbir cümle girmeyiniz. Sorunuzla ilgili ek bilgiler vermek isterseniz, "Açıklama" kısmına girebilirsiniz. Soru kısmının soru cümlesi haricindeki kullanımları sorunuzun silinmesine ve UP kaybetmenize neden olabilir.
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.