COVID-19'a Neden Olan Virüsün, Hayvandan İnsana Geçmesini Mümkün Kılan Faydalı Mutasyon Tespit Edildi!
182.000 virüs genomu üzerinde yapılan çalışma, mızrak proteini üzerindeki tek bir faydalı mutasyonun 20 kat avantaj sağlayarak, virüsün hayvanlardan insanlara bulaşmasını kolaylaştırmış olabileceğini ortaya koydu.

Bu haber 3 yıl öncesine aittir. Haber güncelliğini yitirmiş olabilir; ancak arşivsel değeri ve bilimsel gelişme/ilerleme anlamındaki önemi dolayısıyla yayında tutulmaktadır. Ayrıca konuyla ilgili gelişmeler yaşandıkça bu içerik de güncellenebilir.
Dünya çapında 3,2 milyondan fazla insanın hayatını yitirmesine neden olan ve önceki koronavirüslerin neden olduğu ölümlerin sayısını tek bir yıl içinde gölgede bırakan COVID-19 pandemisinde salgın bilimciler (epidemiyologlar), hastalığa neden olan SARS-CoV-2 isimli virüsün, hayvanlardan insana zoonotik olarak geçtiğini düşünüyorlar. Ancak virüsün insanlara adapte olmasını mümkün kılan viral mutasyonlar hakkında çok az şey biliniyordu.
Cell dergisinde yayınlanan yeni bir çalışma, virüsün insan da dahil konak hayvanların hücrelerine tutunup onları enfekte etmesini sağlayan "mızrak" proteininin kritik bir bölgesini başarıyla tanımladı.[1] Mızrak proteinleri, virüsün özellikle de akciğer hücrelerine bağlanmasını sağlayan, virüse taç ("korona") şeklini veren yapılardır. Araştırmacılar, bu proteinler üzerinde güçlü bir seçilim baskısı olduğunu keşfettiler ve mutasyona uğrayarak insanlara son derece hızlı bir şekilde yayılmasına izin veren genetik diziyi tanımlamayı başardılar.

20 Kat Fazla Yayılma Etkisi!
Çalışma yazarları, ile yaptıkları çalışmada, reseptör bağlanma alanlarında (İng: "receptor binding domain" ya da kısaca "RBD") bulunan bu genlerde, bugüne kadar dizilenen SARS-CoV-2'ye ait 182.000 ayrı genom örneğinde sabitlenmiş, eşanlamlı olmayan (yani fiziksel değişime neden olan) 1 adet nükleotid polimorfizmi belirlediklerini söylüyorlar. Bu mutasyon, tüm insan SARS-CoV-2 dizilerinde mevcuttur, ancak yarasalar ve pangolinlerle yakından ilişkili virüslerde yoktur. Bu durum, o mutasyonun virüsün insana geçmesini kolaylaştırıcı bir faktör olduğuna işaret ediyor.
Bu mutasyon, SARS-CoV-2 genomunun 1114. nükleotitinde adenini guanine çevirmektedir (bu yüzden mutasyon A1114G olarak anılmaktadır). Buna bağlı olarak mutasyon, aminoasit diziliminin 372 numaralı aminoasidi olan trenoyini alanine çevirmektedir. Buna bağlı olarak glikolizasyon yeteneği ortadan kalmakta ve bu, virüsün, insan akciğer (ve diğer doku) hücrelerinde bulunan ACE2 reseptörlerine bağlanmasını kolaylaştırmaktadır.

Ancak araştırmacılar, bunu sadece "varsaymakla" kalmadılar, o mutasyona sahip olmayan ata virüsleri genetik mühendislik yöntemleriyle (A372T mutasyonu yoluyla) üretip, günümüzde insanları hasta eden SARS-CoV-2 virüsleriyle kıyasladılar. Gördükleri, son derece etkili bir faydalı mutasyon örneğiydi: Bu mutasyon, tek başına, SARS-CoV-2'ye, D614G mutasyonuna sahip klasik koronavirüslere nazaran 20 kat fazla bulaşıcılık sağlıyor.

Bu nedenle bilim insanlarının sonuçları, bu mutasyonun muhtemelen "hayvan rezervuarlarından" SARS-CoV-2'nin ortaya çıkmasına katkıda bulunduğunu, aynı zamanda insandan insana daha fazla bulaşmaya izin verdiğini gösteriyor.
Evrim Ağacı'nda tek bir hedefimiz var: Bilimsel gerçekleri en doğru, tarafsız ve kolay anlaşılır şekilde Türkiye'ye ulaştırmak. Ancak tahmin edebileceğiniz Türkiye'de bilim anlatmak hiç kolay bir iş değil; hele ki bir yandan ekonomik bir hayatta kalma mücadelesi verirken...
O nedenle sizin desteklerinize ihtiyacımız var. Eğer yazılarımızı okuyanların %1'i bize bütçesinin elverdiği kadar destek olmayı seçseydi, bir daha tek bir reklam göstermeden Evrim Ağacı'nın bütün bilim iletişimi faaliyetlerini sürdürebilirdik. Bir düşünün: sadece %1'i...
O %1'i inşa etmemize yardım eder misiniz? Evrim Ağacı Premium üyesi olarak, ekibimizin size ve Türkiye'ye bilimi daha etkili ve profesyonel bir şekilde ulaştırmamızı mümkün kılmış olacaksınız. Ayrıca size olan minnetimizin bir ifadesi olarak, çok sayıda ayrıcalığa erişim sağlayacaksınız.
Makalelerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!
Bu makalemizle ilgili merak ettiğin bir şey mi var? Buraya tıklayarak sorabilirsin.
İlgili Sorular
Soru & Cevap Platformuna Git- 14
- 8
- 7
- 6
- 3
- 3
- 3
- 1
- 0
- 0
- 0
- 0
- ^ L. Kang, et al. (2021). A Selective Sweep In The Spike Gene Has Driven Sars-Cov-2 Human Adaptation. Elsevier BV. doi: 10.1016/j.cell.2021.07.007. | Arşiv Bağlantısı
Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?
Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:
kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci
Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 22/02/2025 09:46:37 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/10733
İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.