Bu Reklamı Kapat
Bu Reklamı Kapat

COVID-19 Virüsü Olan SARS-CoV-2, Hangi Hücreleri Hedef Alıyor?

Akciğer, Geniz Yolu ve Bağırsakta Enfeksiyona Daha Duyarlı Olan Spesifik Hücreler Keşfedildi ve Bu, COVID-19'a Yönelik İlaç Araştırmalarına Hız Katabilir!

COVID-19 Virüsü Olan SARS-CoV-2, Hangi Hücreleri Hedef Alıyor? NIAID-RML
Enfekte olan hastadan izole edilen SARS-CoV-2 virüsünün laboratuvarda kültüre edilmiş hücrelerin yüzeyinden ortaya çıkışı
6 dakika
2,852
  • Epidemiyoloji
  • Viroloji
Tarihi Geçmiş Haber

Bu haber 2 yıl öncesine aittir. Haber güncelliğini yitirmiş olabilir; ancak arşivsel değeri ve bilimsel gelişme/ilerleme anlamındaki önemi dolayısıyla yayında tutulmaktadır. Ayrıca konuyla ilgili gelişmeler yaşandıkça bu içerik de güncellenebilir.

MIT'deki araştırmacılar; MGH, MIT ve Harvard Ragon Enstitüsü (İng: the Ragon Institute of MGH, MIT and Harvard); MIT ve Harvard Broad Enstitüsü (İng: the Broad Institute of MIT and Harvard) ve dünyanın dört bir yanından diğer meslektaşları ile, COVID-19 pandemisine neden olan koronavirüsün hedefleri gibi görünen belirli tip hücreleri tespit ettiler.

Araştırmacılar, farklı hücre tiplerinde bulunan RNA ile ilgili mevcut verileri kullanarak, SARS-CoV-2 virüsünün insan hücrelerine girmesine yardım eden iki proteini ifade eden (İng: "expression") hücreleri araştırdılar. Akciğer, geniz yolu ve bağırsakta bu proteinlerin her ikisi için de diğer hücrelerden çok daha fazla RNA ifade eden hücre alt kümeleri buldular.

Bu Reklamı Kapat

Araştırmacılar, bu bulguların yeni ilaç tedavileri geliştirmeye çalışan ya da COVID-19'u tedavi etme amacıyla uygun hale getirilebilecek mevcut ilaçları test eden bilim insanlarına rehberlik etmesini umuyor.

Pfizer-Laubach Kariyer Geliştirme Kimya doçenti, MIT Tıp Mühendisliği ve Bilim Enstitüsünü (IMES) çekirdek üyesi, Koch Bütünleştici Kanser Araştırma Enstitüsü'nün misafir üyesi, Ragon Enstitüsü'nün ortak üyesi ve Broad Enstitüsü'nde bir enstitü üyesi olan Alex K. Shalek şunları söylüyor:

Bu Reklamı Kapat

Hedefimiz, toplumu bilgilendirmek ve verileri insanca mümkün olan en hızlı sürede paylaşmaktır. Böylece bilimsel ve tıbbi topluluklarda devam eden çabaları hızlandırmaya yardım edebiliriz.

Shalek ve şu an Boston Çocuk Hastanesi'nde kendi laboratuvarını yöneten eski MIT doktora sonrası araştırmacısı Jose Ordovas-Montanes, 22 Nisan'da Cell'de çıkan çalışmanın kıdemli yazarlarıdır. Yazının baş yazarları; MIT lisansüstü öğrencileri olan Carly Ziegler, Samuel Allon, Sarah Nyquist ve Güney Afrika'daki Durban'da bulunan Afrika Sağlık Araştırma Enstitüsü'nde bir araştırmacı olan Ian Mbano'dur.

Enfekte olmuş bir hastadan izole edilen SARS-CoV-2 virüsünün laboratuvarda kültüre edilmiş hücrelerin yüzeyinden ortaya çıkışı
Enfekte olmuş bir hastadan izole edilen SARS-CoV-2 virüsünün laboratuvarda kültüre edilmiş hücrelerin yüzeyinden ortaya çıkışı
NIAID-RML

Verilere Derinlemesine Bakış

SARS-CoV-2 salgını başladıktan kısa bir süre sonra bilim insanları, viral "mızrak" (İng: "spike") proteinin insan hücrelerinde anjiyotensin dönüştürücü enzim 2 (ACE2) olarak bilinen reseptöre bağlandığını keşfetti. Başka bir insan proteini olan TMPRSS2 adlı enzim, hücreye girmesine olanak sağlamak için koronavirüs spike proteinini aktive etmeye yardımcı oluyor. Bağlanma ve aktivasyonun kombine edilmesi virüsün konak hücre içine girmesine olanak sağlıyor. Ordovas-Montanes şöyle diyor:

Bu proteinlerin rolünün biyokimyasal olarak doğrulandığını fark ettiğimiz gibi bu genlerin bizim mevcut veri kümelerimizde nerede olduklarını görmek için bakmaya başladık. Bu virüsün asıl olarak hedefleyebileceği hücreleri araştırmaya başlamak için gerçekten iyi bir pozisyondaydık.

Shalek'in laboratuvarı ve dünya çapındaki diğer birçok laboratuvar, belirli bir hücre tipinde hangi genlerin açıldığını belirlemek için tek hücreli RNA sekanslama teknolojisini kullandıkları on binlerce insan, insan-harici primat ve fare hücresinde büyük ölçekli çalışmalar gerçekleştirdi. Nyquist, geçen yıldan beri Broad Enstitüsü'ndeki arkadaşları ile bu veri kümelerinin büyük bir koleksiyonunu tek bir yerde depolamak için bir veri tabanı kuruyordu; bu veri tabanı, araştırmacıların belirli hücrelerin çeşitli bulaşıcı hastalıklardaki potansiyel rollerini çalışmalarına olanak sağlıyordu.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Verilerin çoğu, amacı insan vücudundaki her hücre tipi için gen aktivitesinin karakteristik modellerini listelemek olan İnsan Hücre Atlası Projesi'ne bağlı laboratuvarlardan geldi. MIT ekibinin bu çalışma için kullandığı veri kümeleri akciğerler, geniz yolu ve bağırsaktan yüzlerce hücre tipini içeriyordu. Araştırmacılar Covid-19 çalışması için bu organları seçti; çünkü önceki kanıt, virüsün bu organların her birini enfekte edebildiğini göstermişti. Daha sonra, sonuçlarını etkilenmemiş organlardaki hücre tipleriyle kıyasladılar. Shalek şunları söylüyor:

Bu inanılmaz bilgi deposuna sahip olduğumuzdan dolayı enfeksiyon için olası hedef hücrelerin neler olduğuna bakmaya başlayabildik. Bu veri kümeleri spesifik olarak Covid'i çalışmak için hazırlanmamış olsa da orayla ilişkisi olan bazı şeyleri tanımlamada bize umut verici şekilde hızlı bir başlangıç yaptırmıştır.

Araştırmacılar; geniz yolunda mukus üreten goblet hücrelerinin, SARS-CoV-2'nin hücreleri enfekte etmek için kullandığı her iki protein için de RNA eksprese ettiklerini buldu. Akciğerlerde, bu proteinlerin RNA'larını başlıca tip 2 pnömosit isimli hücrelerde buldular. Bu hücreler, akciğerdeki alveollerin (hava kesecikleri) yüzeyini kaplamaktadır ve onları açık tutmakla sorumludur.

Bağırsakta, bazı besinlerin emiliminden sorumlu olan emici enterosit isimli hücrelerin bu iki protein için RNA'ları diğer bağırsak hücre tiplerinden daha fazla eksprese ettiklerini buldular. Ordovas-Montanes şöyle diyor:

Bu, hikayenin tamamı olmayabilir ama kesinlikle çalışma alanının önceden durduğu yerden çok daha belirgin bir tablo çiziyor. Şu an bir miktar güven ile söz konusu reseptörlerin bu dokulardaki spesifik hücrelerde eksprese edildiğini söyleyebiliriz.

Enfeksiyonla Mücadele

Ayrıca araştırmacılar verilerinde şaşırtıcı bir olguyu da gördüler. ACE2 geninin ekspresyonu, vücudun viral enfeksiyonlara yanıt olarak ürettiği bir protein olan interferonla açıldığı bilinen genlerin ekspresyonu ile ilişkili gibi görünmekteydi. Araştırmacılar, bunu daha fazla incelemek için hava yolunu kaplayan hücreleri interferonla muamele ettikleri yeni deneyler yürüttüler ve bu muamelenin gerçekten de ACE2 genini açtığını ortaya çıkardılar.

İnterferon, viral replikasyona müdahale ederek ve bağışıklık sistemi hücrelerini aktif hale getirmeye yardım ederek enfeksiyonu gidermeye yardımcı oluyor. Önceki çalışmalar, ACE2'nin akciğer hücrelerinin hasarı tolere etmesine yardımcı olmada bir rol oynadığını ileri sürüyordu; fakat bu, ACE2'nin ilk kez interferon yanıtı ile ilişkilendirilişidir.

Bu Reklamı Kapat

Bulgu, koronavirüsün bazı proteinleri kendi kullanımı için ele geçirerek konak hücrelerin doğal savunmalarından faydalanmak üzere evrimleşmiş olabileceğini ileri sürüyor. Ordovas-Montanes şöyle diyor:

Bu, tek örnek değil. Koronavirüsün ve konak hücrelere girmenin yolları olarak interferonla uyarılmış genleri bizzat hedefleyen diğer virüslerin başka örnekleri de var. Bir bakıma; bu, konak hücrenin en güvenilir yanıtı.

İnterferon, viral enfeksiyonlara karşı pek çok yararlı etkiye sahip olduğu için bazı zamanlarda hepatit B ve hepatit C gibi enfeksiyonları tedavi etmek için kullanılır. MIT ekibinin bulguları, interferonun Covid-19 ile mücadeledeki olası rolünün karmaşık olabileceğini öne sürüyor. Bir taraftan, enfeksiyonu gideren genleri uyarabilir ya da hücrelerin zarara dayanmasına yardım edebilir. Fakat diğer bir taraftan, virüsün daha fazla hücreyi enfekte etmesine yardım eden ekstra hedefler sağlayabilir. Shalek şunları söylüyor:

Bu virüse karşı interferonun rolü hakkında geniş sonuçlar çıkarmak zordur. Bunu anlamaya başlamamızın tek yolu dikkatle kontrol edilmiş klinik deneylerden geçmektedir. Bizim yapmaya çalıştığımız şey, bilgiyi ortaya koymaktır; çünkü insanların yapıyor olduğu çok sayıda hızlı klinik yanıt bulunuyor. Biz, insanların konu ile ilgili olabilecek şeylerin farkında olması için uğraşıyoruz.

Şu an, Shalek bu çalışmada tanımlanan hücreleri kapsayan doku modellerinin profilini çizmek üzere iş arkadaşları ile çalışmayı umuyor. Bu tip modeller, mevcut antiviral ilaçları test etmek ve SARS-CoV-2 enfeksiyonunu nasıl etkileyebileceklerini tahmin etmek üzere kullanılabilirler.

MIT ekibi ve iş ortakları; bu çalışmada kullandıkları bütün verileri, kullanmak isteyen diğer laboratuvarlar için kullanılabilir hale getirdi. Shalek, bu çalışmada kullanılan verilerin çoğunun dünyanın dört bir yanından, paylaşım için çok istekli olan araştırmacıların işbirliği ile oluşturulduğunu söylüyor. Shalek şunları ekliyor:

Mümkün olan her yolla COVID'e karşı savaşa katkı sağlamakla ilgilenen çok sayıda farklı grubu kapsayan bilim topluluğundan inanılmaz bir bilgi akışı oldu. Dünya çapından çok sayıda laboratuvarın bunu denemek ve işbirliği içinde çözmek için bir araya gelişini görmek inanılmazdı.

Bu araştırma; Searle Scholars Programı, Beckman Genç Araştırmacı Programı, Pew-Stewart Kanser Araştırma İçin Bursiyerler Programı, Sloan Kimya Bursu, Ulusal Sağlık Enstitüsü (NIH), Aeras Vakfı, Bill ve Melinda Gates Vakfı, Richard ve Susan Smith Aile Vakfı, Ulusal Genel Tıp Bilimleri Enstitüsü, Klinik ve Dönüşümsel Bilim Projesi Pilot Programı İçin UMass Merkezi ve Sağlık İşleri Savunma Müsteşarı Ofisi (İng: "the Office of the Assistant Secretary of Defense for Health Affairs") tarafından finanse edilmiştir.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Umut Verici! 4
  • Tebrikler! 4
  • Muhteşem! 2
  • Bilim Budur! 1
  • İnanılmaz 1
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: ScienceDaily | Arşiv Bağlantısı
  • C. G. K. Ziegler, et al. (2020). Sars-Cov-2 Receptor Ace2 Is An Interferon-Stimulated Gene In Human Airway Epithelial Cells And Is Detected In Specific Cell Subsets Across Tissues. Cell. | Arşiv Bağlantısı
Bu Reklamı Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 17/08/2022 18:59:36 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/8611

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Bu Reklamı Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Gönderiler
Tüyler
Ağız
Odontoloji
Maske
Diş Hekimi
Radyasyon
Sağlık Örgütü
Burun
Tahmin
Ortak Ata
Genetik Müdahale
Böcek Bilimi
Diyabet
Şiddet
Karar
Oksijen
Sağlık Bakanlığı
Klinik Mikrobiyoloji
Yüksek
Güneş Sistemi
Çeviri
Yaşlılık
Gen
Dişler
İnsan Evrimi
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Başlık
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nda reklamları 2 şekilde kapatabilirsiniz:

  1. Ücretsiz üye girişi yapmak: Sitedeki reklamların %50 kadarını kapatmak için ücretsiz bir Evrim Ağacı üyeliği açmanız ve sitemizi/uygulamamızı kullanmanız yeterli!

  2. Maddi destekçilerimiz arasına katılmak: Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Raporla

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya diğer kullanıcıları oylama, teşekkür ve kabul edilen cevap araçları ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Soru Sor
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.