Sonsuz ve Başlangıçsız Evren Modeli: Büyük Patlama Hiç Yaşanmamış Olabilir mi?

Sonsuz ve Başlangıçsız Evren Modeli: Büyük Patlama Hiç Yaşanmamış Olabilir mi?
Yazar Lisa Zyga
3 dakika
12,022 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat
Tarihi Geçmiş Haber

Bu haber 6 yıl öncesine aittir. Haber güncelliğini yitirmiş olabilir; ancak arşivsel değeri ve bilimsel gelişme/ilerleme anlamındaki önemi dolayısıyla yayında tutulmaktadır. Ayrıca konuyla ilgili gelişmeler yaşandıkça bu içerik de güncellenebilir.

Einstein'ın Genel Görelilik Teorisi'ne, Kuantum Mekaniği'nin düzeltici terimlerini uygulayan yeni bir denklem, evrenimiz ezelden beri var olduğunu gösteriyor. Ayrıca model, fiziğin başındaki birçok problemi tek seferde çözerek, karanlık madde ve karanlık enerjiyi de açıklayabilir.

Evrenin aşırı geniş bir şekilde kabul gören ve Genel Görelilik Teorisi'ne göre hesaplanan yaşı 13.8 milyar yıldır. Başlangıçta, var olan her şeyin tekil ve sonsuz yoğunlukta bir noktada toplandığı düşünülmektedir. Buna, tekillik adı verilir. Bu noktadan sonra Büyük Patlama adı verilen genişleme dönemi başlamış ve Evren resmi olarak var olmuştur.

Her ne kadar Büyük Patlama'daki tekillik Genel Görelilik Teorisi'nin matematiğinden doğrudan ve kaçınılmaz bir şekilde doğuyor olsa da, bazı bilim insanları bunu sorunlu görüyorlar çünkü bu matematik yalnızca tekillikten hemen sonra neler olduğunu açıklayabiliyor. Hemen öncesini veya patlama anını değil... Mısır'da bulunan Benha Üniversitesi ve Zewail Bilim ve Teknoloji Merkezi'nden Ahmed Farag Ali şöyle söylüyor:

Reklamı Kapat

Büyük Patlama tekilliği genel göreliliğin en büyük problemidir; çünkü fizik kuralları o noktada işlevini yitirir.

Ali ve eş yazar Kanada'daki Lethbridge Üniversitesi'nden Saurya Das, Physics Letters B dergisinde yayımladıkları makalede, geliştirdikleri yeni model dahilinde Büyük Patlama tekilliğinin ortadan kalktığını ve Evren'in başı ile sonunun olmadığını ileri sürüyorlar.

Eski Fikirler Yeniden Gözden Geçiriliyor!

Fizikçiler, kuantum düzeltme terimlerinin, Büyük Patlama'yı ortadan kaldırmak amacıyla, bilerek veya özellikle eklenmediğinin altını çiziyorlar. Araştırmaları, teorik fizikçi ve fizik felsefesine katkılarıyla bilinen David Bohm'un çalışmalarını temel alıyor. 1950'li yıllardan itibaren Bohm klasik jeodezik kuantum yörüngeleri üzerine çalışıyor. Jeodezik, eğimli bir yüzeydeki iki nokta arasındaki en kısa mesafeyi inceleyen bilim dalıdır.

Makalelerinde Ali ve Das, Bohm'un yörüngelerini 1950'li yıllarda Hindistan'ın Kolkata kentinde bulunan Kraliyet Üniversitesi'nden Amal Kumar Raychaudhuri tarafından geliştirilen denklemlere uyarladılar. Raychaudhuri aynı zamanda Das'ın lisans öğretmeniydi.

Kuantum-düzeltilmiş Raychaudhuri denklemlerini kullanan araştırmacılar, kuantum-düzeltilmiş Friedmann denklemleri ürettiler. Bu denklemler Evren'in, Büyük Patlama da dahil olmak üzere genişlemesini ve evrimini Genel Görelilik kapsamında açıklayan denklemlerdir. Her ne kadar Kuantum Kütleçekim Teorisi'ni kapsayamıyor olsa da, bu denklemler hem Kuantum Teorisi'ni, hem de Genel Görelilik'i içerisine almaktadır. Ali ve Das, buldukları sonuçların tam bir Kuantum Kütleçekim Teorisi inşa edildiğinde de sağlam bir şekilde ayakta kalacağını umuyor.

Ne Tekillik, Ne Karanlık Şeyler

Yeni model Büyük Patlama tekilliğini ortadan kaldırdığı gibi, Büyük Çöküş tekilliğini de dışlıyor. Genel Görelilik dahilinde Evren'imizin nihai kaderlerinden bir tanesi, kendi üzerine çökerek yeniden sonsuz yoğunlukta bir noktaya (tekilliğe) dönüşmesidir.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Ali ve Das makalelerinde modelin tekilliklerden uzak durabiliyor olmasının temel nedeninin klasik jeodezik ile Bohm yörüngeleri arasındaki fark olduğunu söylüyor. Klasik jeodezikteki yörüngeler nihayetinde birbirleriyle kesişirler ve bu kesişim noktaları tekilliklere neden olur. Buna karşılık, Bohm yörüngeleri hiçbir zaman kesişmezler, dolayısıyla bu denklemlerden tekillikler ortaya çıkmaz.

Kozmolojik açıdan bakacak olursak, bilimi insanları kuantum düzelticilerin kozmolojik sabit ve bir radyasyon terimi gibi düşünülebileceğini söylüyorlar. Kozmolojik sabit, karanlık enerjiye olan ihtiyacı ortadan kaldırıyor. Bu terimler, Evren'in sonlu bir büyüklükte olmasını sağlıyor ve bu sayede yaşını sonsuz olarak verebiliyorlar. Aynı zamanda bu terimler, kozmolojik sabit ve Evren'in yoğunluğu gibi günümüzdeki gözlemlerle de büyük oranda örtüşüyorlar.

Yeni Kütleçekim Parçacığı

Fiziksel açıdan bakacak olursak, bu model Evren'in bir "kuantum sıvısı" ile dolu olduğunu öngörüyor. Bilim insanları bu sıvının gravitonlardan oluştuğunu ileri sürüyorlar. Gravitonlar, henüz ispatlanmamış (hipotetik) kütlesiz parçacıklardır ve kütleçekimine neden olurlar. Eğer ki bu parçacıklar gerçekten varsa, Kuantum Kütleçekim Teorisi için büyük önem arz edeceklerdir.

Alakalı bir diğer makalede Das ve bir diğer yazar, Kanada'daki McMaster Üniversitesi'nden Rajat Bhaduri, bu modeli daha da güçlü kılmayı başardılar. Bu diğer makalede ikili, gravitonların Bose-Einstein yoğuşuğu (kondensatı) oluşturabileceklerini gösterdiler. Bu yoğuşuk, ismini Albert Einstein ile Hintli fizikçi Satyendranath Bose'den alıyor. Bu yoğuşuk, Evren içerisinde bugüne kadar yaşandığı tespit edilen bütün sıcaklıklarda oluşabiliyor.

Reklamı Kapat

Modelin Büyük Patlama sorununu çözüyor olmasından ve karanlık madde ile karanlık enerjiyi açıklayabilmesinden güç alan bilim insanları, gelecekte modellerini daha da kapsamlı olarak incelemeyi planlıyorlar. Gelecekteki çalışmaları, Evren içerisindeki ufak düzensizlik (inhomogeneous) ve eşyönsüz (anisotropy) bozuklukları hesaba katarak daha da kapsamlı hale gelecek. Ancak araştırmacılar, bu eklentilerin sonuçlarını dikkate değer ölçüde etkilemeyeceğini düşünüyor. Das, sözlerini şöyle bitiriyor:

Bu kadar basit düzeltmelerin, birçok sorunu bir seferde çözebildiğini görmek oldukça tatmin edici.
Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • İnanılmaz 3
  • Tebrikler! 2
  • Bilim Budur! 2
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 1
  • Muhteşem! 0
  • Güldürdü 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: Phys.org | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 16/10/2021 06:08:22 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/3265

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
Yaşlılık
İlaç
Canlılık Cansızlık
Hamilelik
Evrimsel Antropoloji
Hastalık Dağılımı
Kuyrukluyıldız
Bilgi Felsefesi
Avrupa
Cinsiyet Araştırmaları
Sürüngen
Hafıza
Yayılım
Fotosentez
Kanser Tedavisi
Sars-Cov-2
Antikor
Kadın Doğum
Uçma
Foton
Yeni Koronavirüs
Enerji
İklim
Kimyasal Evrim
Beslenme Davranışı
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın