Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

Panik Atak, Anksiyete ve Kaygı Bozuklukları Nelerdir? Tedavilerinde Hangi Yöntemler Kullanılır?

Panik Atak, Anksiyete ve Kaygı Bozuklukları Nelerdir? Tedavilerinde Hangi Yöntemler Kullanılır? Flickr Public Domain
Panic Attack.
5 dakika
13,543
Tıbbi İçerik Uyarısı

Bu içerik tıp ve sağlık ile ilişkilidir. Sadece bilgi amaçlı olarak hazırlanmıştır. Bireysel bir tıbbi tavsiye olarak görülmemelidir. Evrim Ağacı'ndaki hiçbir içerik; profesyonel bir hekim tarafından verilen tıbbi tavsiyelerin, konulan bir teşhisin veya önerilen bir tedavinin yerini alacak biçimde kullanılmamalıdır.

Daha Fazla Bilgi Al
Tüm Reklamları Kapat

Türk Dil Kurumu, "kaygı" sözcüğünü "üzüntü, endişe duyulan düşünce" olarak tanımlıyor. Kulağa oldukça olumsuz geliyor, öyle değil mi?

Peki kaygı, gerçekten de "olumsuz" bir his mi? Kaygı, aslında hayatta kalma mekanizmasının evrimsel bir uzantısıdır. Daha basit olarak anlatmamız gerekirse kaygı, bir nevi "gelecek korkusu" olarak görülebilir. Mesela iş yerinde terfi alabilmemiz için bir sınavdan geçmemiz gerektiğini varsayalım. Haberi aldığımız anda aklımıza büyük ihtimalle “Ya sınavı geçemezsem?” sorusu gelecektir, yani kaygının ta kendisi!

Tüm Reklamları Kapat

Kaygıya nasıl cevap verebilirsiniz? Sınavda çıkacak soruları öğrenip ders çalışmaya başlayabilir ya da hiç ders çalışmayabilirsiniz. Hiç ders çalışmazsanız kafanızdaki gelecekle ilgili sorular daha da ağırlaşabilir. Zaman geçtikçe ve siz bu sınava hazırlanmamaya devam ettikçe kaygılarınız büyük ihtimalle artacaktır. Neden? Çünkü kaygı, gelecekle ilgili beklentilerinizin başarılı olabilmesi için evrimleşmiş bir stres mekanizmasıdır.

Panik Atak Nedir?

Şimdi geçmişe gidelim ve yaşamış ama bugün artık var olmayan en yakın kuzenlerimiz olan Neandertaller'e bir bakalım. Bir Neandertal'in gelecek beklentileri ne olabilir? Sınav ya da terfi beklentisi olmayacağı kesin. Aslında durum, düşündüğünüzden daha vahim. Bir Neandertal'in gelecekle ilgili tek bir derdi var: O da hayatta kalmak.

Tüm Reklamları Kapat

Diyelim ki avlanmaya çıkan Neandertal, vahşi bir hayvan ile karşı karşıya geldi. Tehlikenin farkına vardığı anda önce sempatik sinir sistemi, parasempatik sinir sisteminden kontrolü ele alıp bir dizi reaksiyon silsilesini aktive eder. Adrenalin ve noradrenalin salgılanır. Bu hormonlar bir çeşit yakıt gibi tehlike sistemini aktif tutar. Neandertal'in o anda iki seçeneği vardır: savaşmak veya kaçmak (bazı durumlarda donup kalmak da mümkündür).

İki seçenek de yüksek enerji gerektirdiği için kalp atışları hızlanmaya başlar, kaslar gerilip aksiyona hazırlanır, enerjinin yakılabilmesi için dışarıdan oksijen girişi artırılır, hızlı ve derin nefes alınmaya başlar. Vücut, sindirim ve boşaltım gibi o anda gereksiz olan sistemleri kapatarak bütün dikkatini karşıdaki tehlikeli duruma yöneltir. Bütün bu reaksiyona “savaş ya da kaç” tepkisi denir.

Savaş ya da kaç tepkisi tanıdık geliyor değil mi? Çünkü, panik atak semptomları ile aynı. Panik atak, savaş ya da kaç tepkisinin kaygı, düşünce ve olaylar karşısında yersiz yere çalışmaya başlaması sonucu oluşur.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Panic Attacked on ITV News Meridian West
Panic Attacked on ITV News Meridian West
Flickr Public Domain

Tanısal ve İstatistiki Mental Rahatsızlıklar El Kitabı panik atak semptomlarını şöyle tanımlıyor:

  • Kalp çarpıntısı, kalp sıkışması ya da nabzın hızlanması
  • Terleme
  • Titreme
  • Boğulma hissi ya da nefes darlığı
  • Kalp ağrısı
  • Bulantı ya da karın ağrısı
  • Baş dönmesi, denge kaybı, ya da bayılma
  • Üşüme ya da terleme
  • Uyuşma veya karıncalanma
  • Kontrolü kaybedip delirdiğini düşünme
  • Ölüm korkusu

Panik ataklar bütün anksiyete bozukluklarında görülebiliyor. Etiyolojik çalışmalar, panik atakların psikiyatrik nedenler haricinde de görülebileceğinden bahsediyor. Bu sebepten ötürü, sadece bir kere panik atak geçirmiş olmanız, psikiyatrik bir rahatsızlığınız olduğunuz anlamına gelmiyor.

Birçok tıbbi rahatsızlık da panik atak semptomlarını taklit edebiliyor. Yukarıda bahsettiğimiz semptomlardan şikayetçiyseniz, öncelikle bir hekime danışmalı ve tıbbi bir rahatsızlığınızın olmadığına emin olmalısınız.

Neredeyse bütün panik ataklar hiperventilasyon ile başlar. Otomatik olarak hızlı ve derin nefesler alınır. Üretilen enerji hızlanan kalp atışları ile kaslara iletilir. Bu noktaya kadar anlattıklarımızı özetleyelim.

  1. Panik atak, evrimsel hayatta kalma mekanizmasının aşırı hassas şekilde çalışması sonucu deneyimlenir.
  2. Panik atak, kalp krizi değildir.
  3. Panik atak, nefes darlığı değildir. Aksine yüksek miktarda oksijenin tüketildiği bir durumdur. Bayılma (senkop) beyne yeterli oksijen gitmemesi durumunda oluşur. Panik atak nedeni ile bayılmanız mümkün değildir (komorbid medikal bir rahatsızlığınızın olmadığını varsayarsak).
  4. Panik atak, o an ölmekte olduğunuz manasına gelmez.
  5. Korku, kaygı ve anksiyete panik atakları tetikleyebilir. O an öldüğünüzü düşünmeniz atak şiddetini artıracaktır. Bazı durumlarda herhangi bir neden (korku, kaygı, anksiyete) olmadan da panik atak yaşanabilir.
  6. Kaslara gönderilen oksijen ve aşırı enerji; kasılma, gerilme ve titremeye neden olabilir.
  7. Panik atak sinir sistemi tarafından organize edilip hormonlar tarafından yönetilir. Vücudunuz, uyarılmış savaş ya da kaç tepkisini sonsuza kadar devam ettiremez. Panik ataklar ortalama 10 dakika sürerler. Çok nadir durumlarda 20-30 dakikaya ulaşabilirler.

Panik Atak Geçiriyorum, Ne Yapmalıyım?

Panik atak geçirdiğinizi düşünüyor iseniz, öncelikle bir hekime başvurmalısınız. Hekim denetiminde SSRI (İngilizce: "Selective serotonin reuptake inhibitors") ve SNRI (İngilizce: "Serotonin norepinephrine reuptake inhibitors") gibi farmakolojik ilaçlar almanız istenebilir. Bunlar, akut anksiyete ve panik atak tedavisinde etkili olarak kullanılır.

Tüm Reklamları Kapat

Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT), panik atak, panik bozukluğu ve anksiyete bozuklukları tedavilerinde bilinen en etkili tedavi şekillerinden biridir. Araştırmalar, farmakolojik çözüm ile BDT karışımı tedavinin uzun vadeli olarak etkili olduğunu tespit etmiştir.

Panik atak sırasında nefesinizi kontrol altına almanız, reaksiyon silsilesini kıracaktır. Amaç, diyaframı kullanarak nefes alma hızınızı düşürmektir. Nefese odaklanarak rahatlama, yüzyıllardır kullanılan bir tekniktir. Günümüzde farkındalık meditasyonu olarak kullanılan egzersiz, Budizm'de aydınlanmanın adımlarından biri olarak görülür. Farkındalık meditasyonun etkinliği de birçok araştırma tarafından onaylanmıştır. Dr. Chen ve çalışma arkadaşları tarafından yürütülen, 200'den fazla araştırmanın karşılaştırıldığı sistematik incelemeye göre, düzenli meditasyonun anksiyete semptomlarının tedavisinde etkili bir şekilde kullanılabileceği saptanmıştır.

Panik atak sırasında çok kullanılan tekniklerden birisi de koşu gibi fiziksel bir aktivitede bulunmaktır. Üretilen fazla enerjinin anlık olarak tüketilmesi stres azaltmak için kullanılabilir. Düzenli spor, aerobik gibi yoğun fiziksel aktiviteler panik atağın hem tedavisinde hem de önlenmesinde aktif olarak kullanılmaktadır.

Ayrıca tükettiğiniz ürünlere de dikkat etmeniz önem arz ediyor: Yüksek miktarda ya da düzenli olarak tüketilen şeker, kafein, alkol, kenevir gibi keyif verici maddeler uyku bozukluklarına ve panik ataklara yol açabilmektedir.

D vitamini, B vitamini, magnezyum, kalsiyum, çinko, yeşil çayda bulunan L-teanin ve balıkta bolca bulunan Omega-3 yağ asitleri panik atak ve anksiyete tedavisi süresince destekleyici olarak kullanılmaktadır.

Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
73
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 41
  • Muhteşem! 17
  • İnanılmaz 7
  • Bilim Budur! 6
  • Merak Uyandırıcı! 5
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 4
  • Umut Verici! 3
  • Güldürdü 2
  • Korkutucu! 1
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 01/03/2024 14:21:31 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/8483

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Çocuklar İçin Bilim
Araştırma
Böcek Bilimi
Kemik
Diş Sorunları
Teknoloji
İlişki
Goril
Manyetik
Kromozom
Biyocoğrafya
Ateş
Antropoloji
Yemek
Yaşlanma
Avcı
Beyaz
Ergen
Grip
Parçacık
Albert Einstein
Doğa Gözlemleri
Uçma
Enzim
Eşey
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Kafana takılan neler var?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Youtube
Bir Beyin Cerrahının Gözünden BEYNİN İÇİ! | Mehmet Çağlar Berk (Anadolu Sağlık Merkezi Hastanesi)
Bir Beyin Cerrahının Gözünden BEYNİN İÇİ! | Mehmet Çağlar Berk (Anadolu Sağlık Merkezi Hastanesi)
Ötanazi: Ölüm Hakkımız Var mı? | Taner Beyter (Öncül Analitik Felsefe)
Ötanazi: Ölüm Hakkımız Var mı? | Taner Beyter (Öncül Analitik Felsefe)
Kediniz Sizi Nasıl Seks Makinasına Çeviriyor?
Kediniz Sizi Nasıl Seks Makinasına Çeviriyor?
Siz Ne Kadar Ortalama İnsansınız? | Galton Panosu!
Siz Ne Kadar Ortalama İnsansınız? | Galton Panosu!
Bu Motor, Nasıl Havada Asılı Durabiliyor?
Bu Motor, Nasıl Havada Asılı Durabiliyor?
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
D. Uyanık, et al. Panik Atak, Anksiyete ve Kaygı Bozuklukları Nelerdir? Tedavilerinde Hangi Yöntemler Kullanılır?. (9 Nisan 2020). Alındığı Tarih: 1 Mart 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/8483
Uyanık, D., Ateş, A. (2020, April 09). Panik Atak, Anksiyete ve Kaygı Bozuklukları Nelerdir? Tedavilerinde Hangi Yöntemler Kullanılır?. Evrim Ağacı. Retrieved March 01, 2024. from https://evrimagaci.org/s/8483
D. Uyanık, et al. “Panik Atak, Anksiyete ve Kaygı Bozuklukları Nelerdir? Tedavilerinde Hangi Yöntemler Kullanılır?.” Edited by Arda Ateş. Evrim Ağacı, 09 Apr. 2020, https://evrimagaci.org/s/8483.
Uyanık, Deniz. Ateş, Arda. “Panik Atak, Anksiyete ve Kaygı Bozuklukları Nelerdir? Tedavilerinde Hangi Yöntemler Kullanılır?.” Edited by Arda Ateş. Evrim Ağacı, April 09, 2020. https://evrimagaci.org/s/8483.
ve seni takip ediyor
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close