Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Nosofobi: Hastalık Korkusu Nedir? Hipokondiyadan Nasıl Ayırt Edilir?

Nosofobi: Hastalık Korkusu Nedir? Hipokondiyadan Nasıl Ayırt Edilir?
Tavsiye Makale
Reklamı Kapat

Bu yazı, Evrim Ağacı'na ait, özgün bir içeriktir. Konu akışı, anlatım ve detaylar, Evrim Ağacı yazarı/yazarları tarafından hazırlanmış ve/veya derlenmiştir. Bu içerik için kullanılan kaynaklar, yazının sonunda gösterilmiştir. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Nosofobi, yani hastalık fobisi, bir bireyin herhangi bir hastalığa yakalanmak konusundaki anormal, irrasyonel ya da aşırı düzeyde olan korkmasına verilen bir isimdir. Çoğu insan, sağlığı konusunda endişelenir fakat mantık temelinde olmayan aşırı düzeyde hastalık ve hastalığa yakalanma korkusu fobiye girer ve nosofobi olarak adlandırılır. Diğer fobilerde olduğu gibi, eğer hastalığa yakalanma endişeniz rasyonel temellere dayanmıyorsa, gerçekliğe dayalı değilse ve kontrol edilemez düzeyde ise, nosofobik olma ihtimaliniz bulunmaktadır. Nosofobi, erkeklerde daha yaygın görülmektedir.

Nosofobikler, sağlık testlerine girip doktordan sağlıklı onayı alsalar bile korkuları devam eder ve farklı farklı doktorlara gidip kontrol ederler. Ayrıca, mikroplara karşı teması önlemek için aşırı önlemler alırlar. Yaş ilerledikçe ölümcül bir hastalığa yakalanma ihtimali de artar ve ölüm yaklaşır bu yüzden nosofobi sahibi insanlar ölmekten korktukları için yaşlanmak istemezler. Nosofobi hastalığına sahip kişiler hem kendi hayatlarını hem de çevresindekilerin hayatlarını zorlaştırıp sıkıntılara neden olabilir.

Hasta Olmaktan Korkmak
Hasta Olmaktan Korkmak
Teepublic

Neden Ortaya Çıkar?

Kişiden kişiye değişim gösteren birçok nedeni bulunmaktadır. Temelinde, diğer fobilere neden olan faktörler nosofobi içinde geçerlidir. Nosofobiye neden olabilecek faktörlerin başında şunlar bulunur:

  • Öncesinde, çevresinde hastalık veya ölüm görüp bundan büyük bir yıkım alıp etkilenmiş kişiler,
  • Erken dönemde ailenin çocuğuna sağlık açısından yaptığı aşırı korumacı ve travmatik davranışlar,
  • Travmalar,
  • Uzun süreli strese maruz kalmak ve kaygı bozukluğu yaşamak,
  • Genetik faktörler,
  • Büyük hastalık krizi salgınlarına maruz kalmak ve
  • Psikolojik bozukluklar

Semptomları Nelerdir?

Anksiyete bozukluğunun bir türü olduğu için, kaygı bozukluğu belirtilerine benzer semptomlar görülür. Fiziksel ve psikolojik olarak iki türde belirtileri bulunmaktadır.

Bazı Fiziksel Semptomlar

Nosofobinin fiziksel semptomları arasında şunlar bulunur:

  • Mide bulantısı,
  • Baş dönmesi,
  • Aşırı terleme ve sıcak basması,
  • Kalp ritminin artması,
  • Nefes alış-verişinin hızlanması,
  • Çarpıntı,
  • Kaşıntı,
  • Panik atak,
  • Nefes darlığı ve
  • Vücuda iğne batma hissi

Duygusal/Psikolojik Semptomlar

Nosofobinin duygusal ve psikolojik belirtileri arasında genel olarak şunlar yer alır:

  • Yeme alışkanlıklarına ve hijyene yönelik birçok takıntılı davranışlar,
  • Obsesiflik ve
  • Sürekli olarak endişeli bir ruh hali içerisinde olmak

Tedavi Yöntemleri Nedir?

Bu fobinin tedavisi veya azaltmaya yönelik tedaviler mevcuttur. Anksiyete bozukluğu olan fobilerin, temel tedavi yöntemleri nosofobi tedavisi içinde geçerlidir ve uygulanabilir. Kişiden kişiye değişen nosofobi nedenleri gibi tedavi yöntemleri de kişileştirilmiş olarak farklılık gösterebilir.

Bilişsel Davranışçı Psikoterapi (CBT)

Bilişsel Davranışçı Psikoterapi (CBT) genel olarak fobilerin tedavisinde kullanılan popüler yöntemlerden biridir. Türkiye Psikiyatri Derneği’ne göre bilişsel davranışçı terapi; düşünce, duygu ve davranışlar arasındaki ilişkiler konusunda çalışılır ve sorunlar üzerine odaklanılır. Sonrasında hastanın başa çıkabilmesi için bazı stratejiler üreterek beceriler kazandırılır. Becerileri kazanmış hasta, hayatına entegre ederek fobisinin üstesinden gelebilir.

Duyarsızlaştırma Terapisi

Duyarsızlaştırma Terapisi de bir diğer popüler tedavi yöntemidir. Göz Hareketleri ile Duyarsızlaştırma ve Yeniden İşleme (EMDR) Derneği’ne göre bir psikoterapi yaklaşımı olan duyarsızlaştırma terapisi; fizyolojik temelli olup izole anıların işlenmesini sağlar ve beyni zamanında yapamadığı işlemi yapmasını sağlar. Bu sayede de fobiye neden olan travma ortaya çıkarılıp çözülmesi üzerine çalışılır. Sonucunda da fobi sahibi kişi bu durumun üstesinden gelebilir.

Meditatif Uygulamalar

Yoga ve meditasyon gibi teknikler ile ruh halinden çıkmak ve farkındalığı arttırmak hedeflenebilir. Bunlar, birincil tedaviler olmasa bile, ana tedaviye ek olarak, yardımcı olması amacıyla uygulanabilir.

İlaç Tedavisi

Psikiyatri tarafından tıbbi bir tanı konulup ilaç ile tedavi edilmesidir.

Bazı durumlar da psikoterapiler ve diğer tıbbi olmayan yöntemler tek başına yeterli olmaz bu yüzden takviye olarak ilaç tedavisinin de eş zamanlı olarak uygulanması gerekebilir. Bu sayede nosofobi tedavi edilebilir ya da önemli bir ölçüde azaltılabilir.

Hipokondria
Hipokondria

Nosofobi ve Hipokondri Arasındaki Farklar

Nosofobi ve hipokondri çok benzer olan sorunlardır ve sıklıkla karıştırılırlar; ancak aralarında bazı ayırt edici farklar bulmak mümkündür.

Öncelikle, hipokondri, günümüzde giderek artan bir sıklıkla “hastalık kaygı/anksiyete bozukluğu” (IAD) olarak isimlendirilmektedir. Nosofobik birisi, spesifik bir hastalığa karşı irrasyonel bir korkuya sahiptir, hastalık kaygı bozukluğu ise genel olarak "hastalık" kavramına yönelik sağlığı bozacak düzeyde kaygı duymak ile karakterize edilir.

Hipokondriyak biri, baş ağrısı veya boğaz kaşınması gibi ufak tefek semptomlar geliştirdiğinde derin bir kaygıya kapılırken, nosofobik biri ortada hiçbir fiziksel semptom olmamasına rağmen, spesifik bir tıbbi rahatsızlık geliştireceklerinden korkarlar. Örneğin hipokondriyak biri, baş ağrısı yaşadığında beyin tümörü olduğunu düşünebilirken, nosofobik birisi baş ağrısı çekmezken bile beyin tümöründen irrasyonel derecede korkabilir.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • İnanılmaz 15
  • Tebrikler! 12
  • Bilim Budur! 8
  • Merak Uyandırıcı! 7
  • Muhteşem! 6
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 5
  • Umut Verici! 5
  • Güldürdü 3
  • Üzücü! 1
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 21/09/2020 19:36:36 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/9089

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Moleküler Biyoloji Ve Genetik
Doğum
Uçma
Ortak Ata
Kozmoloji
Bilimkurgu
Gezegen
Kozmik Mikrodalga Arkaplan Işıması (Cmb)
Doğa Gözlemleri
Çocuklar İçin Bilim
Fare
Jeoloji
İklim Değişikliği
Aşı
Ornitoloji
Salgın
Yayılım
Goril
Maske Takmak
Ara Geçiş Türleri
Besin Değeri
Genetik Müdahale
Yaşam
Köpekbalığı
Beslenme Biçimi
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Bir uzman, çok dar bir alanda yapılabilecek hataların tamamını yapmış kişiye denir.”
Niels Bohr
Geri Bildirim Gönder