Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

Kadın İnfertilitesi Nedir? Neden Oluşur ve Nasıl Tedavi Edilir?

Kadın İnfertilitesi Nedir? Neden Oluşur ve Nasıl Tedavi Edilir? Health Magazine
7 dakika
4,077
Feminam Infecunditate
  • Türkçe Adı Kadın İnfertilitesi
  • İngilizce Adı Female Infertility
  • Latince Adı Feminam Infecunditate
  • ICD GA31
  • Diğer İsimleri Kadınlarda Kısırlık

Genel Bilgiler: Patoloji ve Mekanizma

İnfertilite (kısırlık), en az 1 sene boyunca yavru üretme amacıyla düzenli olarak seks yapılmasına rağmen başarılı olamama durumuna verilen isimdir. Çiftlerin deneyimlediği kısırlığın yaklaşık 3'te 1'i kadın infertilitesi, 3'te 1'i erkek infertilitesi olarak görülmektedir. Geri kalan vakalarda ise infertilitenin nedeni tespit edilememektedir veya kadın-erkek karışık faktörlerden kaynaklanmaktadır.

Kadın infertilitesi, teşhis etmesi zor bir hastalıktır; ancak bir kez teşhis edildikten sonra çok sayıda tedavi yöntemine başvurmak mümkündür. Hatta infertilite tanısı konmuş kadınların birçoğu, tedavi bile görmeksizin çocuk sahibi olabilmektedir; çünkü 2 yıl boyunca uğraşan çiftlerin %95'i başarıyla çocuk sahibi olabilmektedir. İnfertilite sınırı 1 yıl olarak belirlendiği için, "infertil" olarak nitelenen kadınların hepsi "çocuk sahibi olması mümkün olmayan" kişiler değillerdir.

Tüm Reklamları Kapat

Gebelik oluşumu için gerekli olan süreçler kabaca ovulasyon (yumurtlama) , partnerin iyi kalitede sperme sahip olması, düzenli cinsel birleşme ve kadın genital sisteminin gebeliğe ev sahipliği yapacağı anatomik bileşenleri olan fallop tüpleri ve rahmin sağlıklı olması olarak söylenebilir. Sonuçta tüm belirtiler, semptomlar, tedavi yöntemleri; bu süreçlerde oluşan hastalıklar ve tedavi edilmeleriyle ilişkili olarak karşımıza çıkacaktır.

Fizyolojik olarak gebelik oluşması için her iki yumurtalıktan birinin kaliteli bir olgunlaşmış yumurta üretmesi (ovulasyon) , bu yumurtanın fallop tüpleri tarafından yakalanması, partnerden gelen spermin rahmin iki parçasından birisi olan serviksten kuyruk hareketiyle yüzüp diğer parçası olan uterusa ulaşması gerekmektedir. Son olarak fallop tüpünün genellikle ampulla bölgesinde yumurta ve spermin birleşip döllenme sürecinin gerçekleşmesi gerekmektedir.

Tüm Reklamları Kapat

Kadınlarda bu aşamalarda görülebilecek herhangi bir lezyon infertiliteyle sonuçlanacaktır. Örneğin beyindeki hipotalamus bölgesinden salgılanan ve görevi yine beyindeki hipofiz bezinin salgıladığı gonadotropinleri (FSH ve LH) salıvermek olan gonadotropin salgılatıcı hormonun (GnRH) üretimindeki bozukluk ve görevi yumurtanın olgunlaşması olan follikül stimülan hormon (FSH) ile görevi gebelikte bir süre için embriyonun canlılığının korunmasını sağlamak olan lüteinleştirici hormon (LH) üretimindeki bozukluk; kısacası hipotalamik disfonksiyon durumu infertilite sürecinde hekimlerin karşısına sıklıkla çıkmaktadır.

Belirti ve Semptomlar

Kadınlarda menstrüel döngü çok uzun (35 günün üstünde) veya çok kısa (21 günün , kimi kaynaklara göre de 15 günün altında) sürüyorsa, düzensizse veya hiç olmuyorsa bu durum ovulasyonun olmadığını göstermektedir. Bu durumun dışında herhangi bir belirti veya semptom olmayabilir.

Amerikan Üreme Sağlığı Derneği'ne göre:

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

  • 35 yaşın altındaki kadınlarda 1 yıllık düzenli cinsel ilişkiye ve herhangi bir doğum kontrol yöntemi kullanılmamasına rağmen veya,
  • 35 yaş ve üstündeki kadınlarda 6 aylık düzenli cinsel ilişkiye ve herhangi bir doğum kontrol yöntemi kullanılmamasına rağmen veya,
  • 40 yaşın üstündeki kadınlarda zamana bakılmaksızın gebeliğin oluşmaması

infertilite semptomu olarak kabul edilmektedir. Buradaki kritik nokta, yaşı ilerleyen kadınların daha çabuk gebe kalması beklentisi değil, yaş ilerledikçe infertilite müdahalesinde zaman kaybetmek istenmemesidir. Çünkü yaş ilerledikçe, çocuk sahibi olabilme ihtimali azalmaktadır ve bu nedenle eğer çocuk sahibi olunmak isteniyorsa olabildiğince erken harekete geçilmesi gerekmektedir.

Bunun dışındaki belirti ve semptomlar infertiliteye sebep olabilecek ikincil hastalıklar varlığında ortaya çıkabilir. İkincil hastalıklar olarak endometriozis, Polikistik Over Sendromu, Asherman Sendromu, hiperprolaktinemi (kanda yüksek miktarda prolaktin hormonu bulunması) örnek gösterilebilir.

Hastalıkla İlişkili Genler, Etken Faktörler ve Risk Faktörleri ve Korunma Yöntemleri

Kadın üreme sistemi henüz embriyonik dönemde temelleri atılan genetik ve biyokimyasal açıdan çok faktörlü olan, karmaşık bir süreçtir. Sateesh Maddirevula ve ekibinin 2019 yılının sonlarında yaptıkları çalışmada, infertiliteyle ilişkilendirilen genler üç başlıkta toplanmıştır:

  • İnfertilite veya tekrarlayan gebelik kaybıyla ilişkilendirilen genler: TLE6, NLPR7, ZP1 ve FSHR.
  • İnfertilite veya tekrarlayan gebelik kaybıyla yalnızca deneysel olarak ilişkilendirilebilen genle: NLRP5 ve PCD.
  • İnfertilite veya tekrarlayan gebelik kaybıyla henüz ilişkilendirilememiş ancak hipotezler öne sürülmüş genler: CCDC68, CBX8, PABPC1L, CENPH, PLK1, RIF1 ve REXO4.

Bilinen etken faktörleri incelendiğinde sıklık sırasına göre şu sebepleri görmekteyiz:

  • ovulatuar bozukluklar,
  • endometriozis,
  • tubal blokajlar,
  • diğer tüp anomalileri,
  • hiperprolaktinemi, vb.

Risk faktörleri için ve benzer şekilde bu faktörlerin önüne geçtiğimiz takdirde korunma yöntemleri olarak literatürde ilişkilendirilmiş durumları şu şekilde ifade edebiliriz:

Tüm Reklamları Kapat

  • 35 yaşın üstünde olmak,
  • günde 10 adet veya daha fazla sigara tüketmek,
  • günde 10 gram etanolden fazla alkol tüketmek (yaklaşık 2 kadeh şarap veya 33 cc bira) ,
  • günde 200 miligramdan fazla kafein tüketmek,
  • miktarı net belirtilmemekle beraber kuru temizleme çözücüleri, ağır metaller, pestisitler ve bisfenol A gibi çevre kirleticilere maruz kalmak,
  • tekrarlayan cinsel yolla bulaşan hastalıklara sahip olmak.

Teşhis Yöntemleri

İnfertilite şüphesiyle başvuran kadınlarda hekimi şüphelendiren durumlara karşı tanısal amaçlı birçok test, görüntüleme yöntemi ve cerrahi prosedürler uygulanmaktadır.

  • Anti-Müllerian Hormon (AMH), Östrojen hormonları (E1, E2, E3), Follikül Stimülan Hormon (FSH), Lüteinize Hormon (LH), Progesteron ve Prolaktin hormonları seviyelerinin ölçümü gibi kan veya idrar tetkiki,
  • Histerosalpingografi (HSG), Sonohisterografi, Histeroskopi gibi görüntüleme yöntemleri,
  • Laparoskopi gibi cerrahi prosedürler olarak ifade edilebilir.

Özellikle belirtilmelidir ki bu yöntemlerin bazen bir kısmı bazen tamamı tanı için kullanılmaktadır. Aynı zamanda bu yöntemler yalnızca infertilite tanısı için değil diğer birçok hastalık tanısı için de kullanılmaktadır.

Tedaviler veya İdare Yöntemleri

İnfertilitenin üç ana tedavi yöntemi bulunmaktadır: ilaçlar, cerrahi prosedürler ve yardımcı üreme teknikleri. Ama hangi yöntem uygulanırsa uygulansın, hemen her hastada risk faktörlerini azaltmak amacıyla yaşam tarzının değiştirilmesi önerilmektedir.

İlaçlar

  • klomifen (alternatif olarak tamoksifen veya bir aromataz inhibitörü olan letrozol), düzenli ovulasyonu (yumurta üretimi) olmayan kadınlarda ovulasyonu düzenli ve sürekli hale getirmede,
  • gonadotropinler, gonadotropin salgılatıcı hormon ve dopamin agonistleri, ovulasyonun oluşumunun tetiklenmesinde,
  • metformin, Polikistik Over Sendromu'na bağlı olarak gelişen infertilitenin tedavisinde,
  • bromokriptin, hiperprolaktinemiye ikincil infertilitenin tedavisinde kullanılmaktadır.

İlaçların yan etkilerine bakıldığında enjekte edilen ilaçlar özelinde çoğul gebelik ve bunlar içinde de en sık ikiz gebelik görülmekle beraber çoğul gebeliğe ikincil gebelik sürecinde fetüsün prematür (erken) doğum, düşük doğum ağırlığı, nörolojik ve zihinsel gelişim problemleri görülmektedir. Ayrıca ovulasyonun tetiklenmesi için yoğun ilaç kullanımı bir süre sonra yumurtalıkta aşırı ve kalitesiz yumurta üretiminin gerçekleştiği Ovaryan Hiperstimülasyon Sendromu (OHSS) denilen bir duruma yol açabilmektedir.

Tüm Reklamları Kapat

Cerrahi Prosedürler

Cerrahi prosedürler, yumurtanın spermle döllenmesi sürecinde kat edeceği anatomik yollardaki herhangi bir lezyon için cerrahi prosedürler kullanılarak bu sorunlar ortadan kaldırılmaktadır. Bunlar içinde en çok laparoskopik cerrahi (karından bir veya birkaç santimlik cerrahi giriş noktaları belirlenerek rehber kamera ve ilgili cerrahi malzemelerin yardımı ile lezyonun giderilmesi) ve histeroskopik cerrahi (histeroskopik cerrahiden farklı olarak benzer prosedürlerin vajina ve rahim girişi üzerinden uygulanması) yöntemleri kullanılmaktadır. Örnek olarak fallop tüplerindeki blokajlar, endometriozis diye bilinen rahmin histolojik olarak üç parçasından biri olan endometriumun bez ve stroma tabakalarının rahim dışındaki bir dokuda bulunması durumu, fibroid (rahim miyomu) denilen rahimin uterus bölümünün kanser ile ilişkisiz anormal büyümesi durumunun yukarıda bahsedilen yöntemlerle giderilmesi söylenebilir.

Yardımcı Üreme Teknikleri

  • Intrauterin Inseminasyon (IUI): Yapay döllenme olarak da ifade edilen bu işlemde önce spermler erkekten alınır ve incelenip uygun yıkama yöntemleriyle ayrıştırıldıktan sonra en iyi kalitedeki spermler (burada milyonlarca sperm kastediliyor) rahim duvarına plastik bir tüp aracılığıyla servikse geçebilsin diye verilir.
  • In Vitro Fertilizasyon (IVF): Yumurtanın insan vücudu dışında döllenmesinin sağlanmasıdır. Bu işlemde önce kadından yumurta toplanır, daha sonra dış ortamda uygun şartlarda yumurtanın spermle döllenmesi sağlanır. Oluşan embriyo da uygun zaman dilimi tespit edilerek rahime gelişimine devam etmesi üzere verilir.

Görülme Sıklığı ve Dağılımı (Epidemiyoloji)

İnfertilite, ABD'de çiftlerin %10-18 kadarında, genel olarak Batı ülkelerinde her 7 çiftten 1'inde, gelişmekte olan ülkelerde ise her 4 çiftten 1'inde görülmekteyken, gelişmemiş ülkelerde standardize edilmiş tanı ve tedavi yöntemleri olmadığı için net durum bilinmemektedir. Genel popülasyona bakıldığında ise üreme çağındaki insanların %8-12'si infertil olarak tanı almıştır.

Üreyebilme becerisi üzerine yapılan çalışmalar da 1950'lerde dünyada bir kadının doğurduğu çocuk sayısını ortalama 5 olarak göstermekteyken, bu rakam günümüzde 2,5 seviyesinde olup ileri projeksiyon yöntemleri kullanılıp 2050 yılı için yapılan tahminlerde aynı rakam 2 olarak öngörülmektedir. Ayrıca erkek doğurganlığının da son dönemde giderek düştüğü bilinmektedir.

Etimoloji

Kısırlık kelimesi Eski Türkçede doğurmayan insan veya hayvan olarak kullanılagelmiştir. "hasis, kıt, evlenmemiş dişi" olarak kullanılan "kız" kelimesinden türetilmiş olabilir; ancak bu yaklaşım kesin değildir.

Fertile kelimesi, Proto Hint-Avrupa kökenli dillerdeki "-bher (taşımak, çocuk sahibi olmak)" kelimesinden evrilmiştir. Daha sonra Latincede "fertilis" kelimesine evrilip 15. yüzyılda Fransızcada bugünkü anlamıyla kullanılmaya başlanmıştır. Başındaki in- ön eki de bu durumun karşıtını ifade etmektedir.

Alıntı Yap
Okundu Olarak İşaretle
8
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 5
  • Tebrikler! 2
  • Üzücü! 2
  • Bilim Budur! 1
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 1
  • Umut Verici! 1
  • Korkutucu! 1
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 29/11/2022 11:42:50 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/10510

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Ses
Zeka
Psikoloji
Sahtebilim
Güneş
Galaksi
Üreme
Kalp
Popülasyon
Beslenme
Endokrin Sistemi
Hekim
Farmakoloji
Toplumsal Cinsiyet
Hastalık Kontrolü
Genel Halk
Test
Su Ayısı
Genetik Müdahale
Samanyolu Galaksisi
Adaptasyon
Primatlar
Entropi
Kitap
Şempanzeler
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Alıntı Yap
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
S. Omurtay, et al. Kadın İnfertilitesi Nedir? Neden Oluşur ve Nasıl Tedavi Edilir?. (4 Haziran 2021). Alındığı Tarih: 29 Kasım 2022. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/10510
Omurtay, S., Bakırcı, Ç. M. (2021, June 04). Kadın İnfertilitesi Nedir? Neden Oluşur ve Nasıl Tedavi Edilir?. Evrim Ağacı. Retrieved November 29, 2022. from https://evrimagaci.org/s/10510
S. Omurtay, et al. “Kadın İnfertilitesi Nedir? Neden Oluşur ve Nasıl Tedavi Edilir?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, 04 Jun. 2021, https://evrimagaci.org/s/10510.
Omurtay, Salih. Bakırcı, Çağrı Mert. “Kadın İnfertilitesi Nedir? Neden Oluşur ve Nasıl Tedavi Edilir?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, June 04, 2021. https://evrimagaci.org/s/10510.

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'ndaki reklamları, bütçenize uygun bir şekilde, kendi seçtiğiniz bir süre boyunca kapatabilirsiniz. Tek yapmanız gereken, kaç ay boyunca kapatmak istediğinizi aşağıdaki kutuya girip tek seferlik ödemenizi tamamlamak:

10₺/ay
x
ay
= 30
3 Aylık Reklamsız Deneyimi Başlat
Evrim Ağacı'nda ücretsiz üyelik oluşturan ve sitemizi üye girişi yaparak kullanan kullanıcılarımızdaki reklamların %50 daha az olduğunu, Kreosus/Patreon/YouTube destekçilerimizinse sitemizi tamamen reklamsız kullanabildiğini biliyor muydunuz? Size uygun seçeneği aşağıdan seçebilirsiniz:
Evrim Ağacı Destekçilerine Katıl
Zaten Kreosus/Patreon/Youtube Destekçisiyim
Reklamsız Deneyim
Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Raporla

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya diğer kullanıcıları oylama, teşekkür ve en iyi cevap araçları ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Soru Sor
Aşağıdaki "Soru" kutusunu sadece soru sormak için kullanınız. Bu kutuya soru formatında olmayan hiçbir cümle girmeyiniz. Sorunuzla ilgili ek bilgiler vermek isterseniz, "Açıklama" kısmına girebilirsiniz. Soru kısmının soru cümlesi haricindeki kullanımları sorunuzun silinmesine ve UP kaybetmenize neden olabilir.
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.