Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

Jüpiter Nedir? Jüpiter Hakkında Neler Biliyoruz?

Jüpiter Nedir? Jüpiter Hakkında Neler Biliyoruz?
8 dakika
40,261
  • Gezegen Bilimi
Evrim Ağacı Akademi: Güneş Sistemi ve Gezegenler Yazı Dizisi

Bu yazı, Güneş Sistemi ve Gezegenler yazı dizisinin 27. yazısıdır. Bu yazı dizisini okumaya, serinin 1. yazısı olan "Güneş Sistemi İçin Bir Kılavuz: Güneş Sistemi İçindeki Cisimler Hakkında Neler Biliyoruz?" başlıklı makalemizden başlamanızı öneririz.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

EA Akademi Hakkında Bilgi Al

Jüpiter Güneş Sistemi'nde 5. sırada yer alır ve en büyük gezegendir. Jüpiteri'n kütlesi, Güneş Sistemi'ndeki diğer tüm gezegenlerin kütlesinin toplamından 2 kat büyüktür. Jüpiter'in dışarıdan bakıldığında görülen çizgileri ve kıvrımları; soğuk, rüzgarlı, amonyak ve su buharlarıyla kaplı, hidrojen ve helyumdan oluşan atmosferinde bulunur. Hepimizin fotoğraflarda gördüğü Jüpiter'deki "Büyük Kırmızı Nokta" olarak adlandırılan fırtına, Dünya'dan daha büyüktür.

Jüpiter'in etrafı 79 adet kendi uydusuyla çevrilidir. Bilim insanlarının ilgisini en çok Galileo Uyduları ile çekmektedir. Bu uydular ismini 1610 yılında Galileo Galilei tarafından keşfedildiği için almıştır. Galileo uyduları isimleri; IO, Europa, Ganymede ve Callisto'dir. Ayrıca Jüpiterin de halkaları vardır. Ancak Satürn'ün halkaları gibi buzdan değil tozdan oluşmakta ve daha soluktur. Bu yüzden görünmesi de bir o kadar zordur.

Tüm Reklamları Kapat

Boyutu ve Uzaklığı

Jüpiter'in yarı çapı 69.911 km'dir. Dünyadan 11 kat daha geniştir. Örnek verecek olursak, eğer Dünya 10 kuruş büyüklüğünde bir madeni para olsaydı, Jüpiter onun yanında bir basketbol topu olurdu.

Jüpiterin Güneş'e olan uzaklığı 778 milyon kilometredir. Bu 5.2 au (astronomik mesafe) yapar. 1 astronomik mesafe Dünya ile Güneş arasındaki uzaklıktır. Güneşten çıkan ışınlar Jüpitere 43 dakika ulaşır. Yani o mesafe ışık hızıyla gidilecek olursa, yolculuk 43 dakika sürer.

Tüm Reklamları Kapat

İskoçya'nın Edinburgh kentinde bulunan bir Jüpiter işareti. Jüpiter, Dünya'ya en yakın olduğu zaman 588 milyon kilometre, en uzak olduğu zaman 968 kilometre uzaktadır. Sanıyoruz işarette olabileceği en uzak mesafe, hata payıyla birlikte verilmektedir.
İskoçya'nın Edinburgh kentinde bulunan bir Jüpiter işareti. Jüpiter, Dünya'ya en yakın olduğu zaman 588 milyon kilometre, en uzak olduğu zaman 968 kilometre uzaktadır. Sanıyoruz işarette olabileceği en uzak mesafe, hata payıyla birlikte verilmektedir.

Yörünge ve Rotasyon

Jüpiter, Güneş Sistemi içerisinde en kısa gün uzunluğuna sahip gezegendir. Jüpiter için bir gün 10 saat sürer. Bu Jüpiter'in kendi etrafında bir tur atması için gereken süredir. Jüpiter'in Güneş etrafında 1 tam tur atması için gereken süre ise 12 Dünya yılıdır (ya da 4333 Dünya günü).

Jüpiter Güneş etrafında dönerken yalnızca 3 derecelik bir eğim yapar. Bu demek oluyor ki, Jüpiter diğer gezegenlerdeki gibi çeşitli mevsimler yoktur. Dünya'da ise bu eğim 23.5 derecedir ve mevsimleri oluşturan faktör budur.

Jüpiter öylesine büyüktür ki, gezegenin yörüngesinin merkezi diğer gezegenlerinki gibi Güneş'in yarıçapı boyunca bir noktada değil, Güneş'in yarıçapının 1.07 katı uzakta bir noktadadır. Bu konuyu daha iyi anlamak için buradaki yazımızı okuyabilirsiniz.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Jüpiter'in Güney Yarımküre'ye doğrudan bakıldığında nasıl göründüğünü anlamak isteyen bilim insanları, Cassini Uzay Aracı'nın gönderdiği 18 fotoğrafı birleştirerek bu kareyi elde ettiler. Bu fotoğraflar, Cassini'nin Satürn'e doğru giderken, 2000 yılında Jüpiter'e uğraması sırasında çekilmişti.
Jüpiter'in Güney Yarımküre'ye doğrudan bakıldığında nasıl göründüğünü anlamak isteyen bilim insanları, Cassini Uzay Aracı'nın gönderdiği 18 fotoğrafı birleştirerek bu kareyi elde ettiler. Bu fotoğraflar, Cassini'nin Satürn'e doğru giderken, 2000 yılında Jüpiter'e uğraması sırasında çekilmişti.
Star Talk

Oluşumu

Güneş'in 4.5 milyar yıl önce oluştuğu sırada yerçekimi girdap gibi dönen gaz ve toz bulutlarını çekerek Jüpiter'in şeklini oluşturdu. Jüpiter, Güneş'in oluşumundan sonra kalan kütlenin çoğunu bünyesine kattı ve güneş sistemindeki diğer cisimlerin toplam malzemesinden 2 kat daha büyük bir cisim oldu. Aslında Jüpiter, bir yıldızla aynı içeriğe sahiptir ancak ateşlenecek kadar büyük değildir.

Yapısı

Daha önce bahsettiğimiz üzere Jüpiterin yapısı bir yıldız yapısına benzer. Bu yüzden Jüpiter'in çoğunlukla hidrojen ve helyum yapısı Güneş'e de benzer. Atmosferin derinliklerinde, basınç ve sıcaklık artar. Bu basınç artışı sebebiyle hidrojen bir sıvıya sıkıştırılır. Bu Jüpiter'in güneş sistemindeki en büyük okyanusa sahip olmasını sağlar. Ancak bu okyanus su ile değil, hidrojen ile doludur. Bilim insanları gezegenin derinliklerinde basıncın büyüklüğünden kaynaklı olarak, hidrojen atomlarının elektronları sıkılarak oluşan elektron dolu sıvının bir metal gibi iletken olabileceğini düşünüyorlar. Jüpiter'in hızlı dönüş hızı, bu bölgedeki elektrik akımlarını sürdürdüğü ve gezegenin güçlü bir manyetik alanını oluşturduğu düşünülmektedir. Jüpiter'in tamamen katı ya da kalın, sıcak ve yoğun bir çorba kıvamında bir merkeze sahip olup olmadığı henüz bilinmiyor. Merkezin çoğunlukla demir ve silikat minerallerinden oluşan 50.000 derece Santigrat olabilceği düşünülüyor.

Loïc Hommel tarafından tasarlanan bu görselde, eğer ki gezegenimiz Jüpiter'in bir uydusu olsaydı gökyüzümüzün kabaca nasıl gözükeceğini görüyoruz.
Loïc Hommel tarafından tasarlanan bu görselde, eğer ki gezegenimiz Jüpiter'in bir uydusu olsaydı gökyüzümüzün kabaca nasıl gözükeceğini görüyoruz.
Loïc Hommel

Yüzey

Bir gaz devi olarak bilinen Jüpiter, aslında gerçek bir yüzeye sahip değildir. Gezegen daha çok dönen gazlar ve sıvılardan oluşmaktadır. Jüpiter yüzeyine bir uzay aracı indirecek olursak buna uygun bir yüzey bulamayız. Hatta basınç ve sıcaklıktan dolayı bir araç uçurmayı denersek bile, gezegene uçmaya çalışan araç erir ve buharlaşır. Bu konuda çok daha kapsamlı bilgi için buradaki yazımızı okuyabilirsiniz.

Kimi zaman başka gezegenlerin uydularından gezegenler nasıl gözükürdü diye merak ediyor olabilirsiniz. Sonuçta bizim tek bildiğimiz, Ay'dan Dünya'nın nasıl gözüktüğü. Fakat Dünya ile Ay boyutça o kadar da farklı gök cisimleri değil; en azından Jüpiter ve Io arasındaki farkı düşünecek olursanız. Bu iki gök cismi arasında 422.000 kilometre civarında bir mesafe vardır; yani Ay ile Dünya arasında olandan birazcık fazla... Ancak Dünya'nın çapı Ay'ınkinden sadece 3.6 kat fazlayken, Jüpiter'in çapı Io'dan 38.4 kat fazladır! Bu nedenle Jüpiter, Io'nun gökyüzünün önemli bir bölümünü kaplamaktadır!
Kimi zaman başka gezegenlerin uydularından gezegenler nasıl gözükürdü diye merak ediyor olabilirsiniz. Sonuçta bizim tek bildiğimiz, Ay'dan Dünya'nın nasıl gözüktüğü. Fakat Dünya ile Ay boyutça o kadar da farklı gök cisimleri değil; en azından Jüpiter ve Io arasındaki farkı düşünecek olursanız. Bu iki gök cismi arasında 422.000 kilometre civarında bir mesafe vardır; yani Ay ile Dünya arasında olandan birazcık fazla... Ancak Dünya'nın çapı Ay'ınkinden sadece 3.6 kat fazlayken, Jüpiter'in çapı Io'dan 38.4 kat fazladır! Bu nedenle Jüpiter, Io'nun gökyüzünün önemli bir bölümünü kaplamaktadır!

Atmosfer

Jüpiter'in dışarıdan görünümü renkli bulut grupları ve lekelerden oluşan bir duvar halısı gibidir. Muhtemelen gaz devinin gökyüzü içerisinde dolaşan 3 farklı bulut katmanı var. En üstteki bulut muhtemelen amonyak buzu kaplı bir buluttur. Orta katmanı ise amonyum hidrosülfür kristallerinden oluşur. En içteki bulut katmanı ise muhtemelen buz ve sıcak su buharından oluşur.

Jüpiter boyunca kalın bantlar halinde gördüğünüz canlı renkler, gezegenin daha sıcak olan iç kısımlarından yükselen kükürt ve fosfor içeren gazların bulutsu parçalarıdır. Jüpiter'in hızlı dönüşü, güçlü jet akışları oluşturarak bulutları karanlık ve aydınlık olarak ayırır.***

Tüm Reklamları Kapat

Fırtınaları yavaşlatacak sağlam bir yüzeye sahip olmayan Jüpiter, lekeleri yıllarca sürebilir. Yoğun fırtınalar geçiren Jüpiter, ekvatorda saatte 539 km'ye kadar ulaşan bir düzineden fazla rüzgarla süpürülmektedir. Dev gezegende Büyük Kırmızı Nokta isimli fırtına, 300 yıldır devam ediyor ve Dünya'dan 2 kat büyüklüktedir. Daha yakın zamanlarda, Büyük Kırmızı Nokta'nın yarısı büyüklüğünde yeni bir fırtına oluştuğu gözlemlendi. Bu fırtınaya Küçük Kırmızı Nokta ismi verildi. Henüz bu fırtınanın ne kadar köklü bir fırtına olacağı bilinmiyor.

Jüpiter'in "Gözü" Olarak Bilinen Dev Fırtına'daki "Gözbebeği"!

NASA'nın meşhur Hubble teleskobu, Nisan 2014'te Jüpiter'in gerçek renkli fotoğraflarını çekerken, Jüpiter'in de dosdoğru "onlara baktığını" fark etti! Jüpiter'in üzerinde dev bir göz gibi gözüken, aslında Jüpiter'in ekvatorunun 22 derece güneyinde yer alan bir antisiklonik fırtınanın ortasında, simsiyah bir karaltı gördüler. Jüpiter'deki bu fırtınadan 1635 yılında Leander Banditus'un gözlemlerinden beri haberdarız. Bu fırtına, "kalıcı bir fırtına" olarak tanımlanıyor ve "Kırmızı Dev Nokta" olarak isimlendiriliyor. Her 6 Dünya gününde (her 14 Jüpiter gününde) 1 tur atıyor. Doğu-batı yönünde 24.000 ila 40.000 kilometre arasında bir genişliğe, kuzey-güney yönünde ise 12000-14000 kilometre uzunluğuna sahip.

Ancak burada ilginç olan, bu fırtına değil, çünkü dediğimiz gibi, asırlardır bildiğimiz bir şey. Ancak ortasındaki kapkara nokta, pek aşina olmadığımız bir durum. Aslında bilim insanları için buna benzer bir görüntü çok nadir görülen bir durum değil. Çünkü bu, bir "ay tutulması"ndan ibaret. Jüpiter'in uydularından Ganymede, Io, Europa ve Callisto'nun gölgeleri sık sık Jüpiter üzerine vuruyor. Ancak bu fotoğrafı özel kılan, bu gölgenin tam Kırmızı Dev Nokta'nın üzerindeyken Hubble tarafından yakalanması. Bu sefer gölgesi düşen, Ganymede idi... 

Yaşam İhtimali

Jüpiter'in ortamı, muhtemelen yaşam için hiç elverişli bir yer değil. Bu gezegeni karakterize eden sıcaklık, basınç ve gezegeni oluşturan malzemeler büyük olasılıkla organizmaların adapte olamayacağı kadar sert ve değişkendir.

Tüm Reklamları Kapat

Jüpiter gezegeni yaşam için pek elverişli olmasa da uyduları için aynı durum geçerli değildir. Europa, güneş sisteminde Dünya harici bir yerde yaşam olma ihtimali en yüksek yerlerden biridir. Buzlarla kaplı yüzeyi altında yaşam izlerine rastlayabileceğimiz kocaman bir okyanus olduğu biliniyor.

Uyduları

Jüpiter, 4 büyük uydu ve daha bir çok küçük uydu ile adeta ikinci bir güneş sistemi oluşturmuştur. Jüpiter'in kayıtlara geçmiş 79 adet uydusu vardır.

Jüpiter'in 4 büyük uydusu (Io, Europa, Ganymede, Callisto) ilk olarak 1610 yılında ilkel teleskopuyla Galileo Galilei tarafından keşfedildi. Bu dört uydu günümüzde Galilean uyduları olarak biliniyor ve Güneş Sistemi'ndeki en büyüleyici yerlerdendir.

Io uydusu güneş sistemi içerisinde volkanik olarak en etkin bölgedir. Ganymede, Güneş Sistemi içerisindeki en büyük uydudur ve Merkür gezegeninden bile büyüktür. Callisto'nun yüzeyindeki kraterlerin sayısındaki azlık bize iç aktivitesinin düşüklüğünü gösteriyor. Europa'nın buzlarla kaplı yüzeyi altındaki devasa okyanus ise bize orada bir yaşamla karşılaşabileceğimizi işaret ediyor.

Halkaları

1979 yılına kadar Jüpiter'in halkaları olduğunu bilmiyorduk. Ancak Voyager 1 aracı bize bir sürpriz yaptı. Halkalar küçük ve koyu parçacıklardan oluştuğu için , Güneş ışınlarının Jüpiter'in arkasından gelmesi dışında gözlemlememiz çok zordu. Uzay aracından elde edilen verilere göre halkalar, Jüpiter'in uydularına çarpan meteorların çıkarttığı toz parçacıkları tarafından oluşmuştur.

Gutenberg
Alıntı Yap
Okundu Olarak İşaretle
Evrim Ağacı Akademi: Güneş Sistemi ve Gezegenler Yazı Dizisi

Bu yazı, Güneş Sistemi ve Gezegenler yazı dizisinin 27. yazısıdır. Bu yazı dizisini okumaya, serinin 1. yazısı olan "Güneş Sistemi İçin Bir Kılavuz: Güneş Sistemi İçindeki Cisimler Hakkında Neler Biliyoruz?" başlıklı makalemizden başlamanızı öneririz.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

EA Akademi Hakkında Bilgi Al
52
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 26
  • Merak Uyandırıcı! 19
  • Tebrikler! 12
  • İnanılmaz 11
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 9
  • Bilim Budur! 4
  • Güldürdü 2
  • Korkutucu! 2
  • Umut Verici! 1
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 04/02/2023 05:09:21 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/3685

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Beslenme Davranışları
Yok Oluş
Kuş
Hormon
Makroevrim
Genetik Mühendisliği
Doğa Gözlemleri
Eşey
Antikor
Biyocoğrafya
Doğa Yasası
Böcek Bilimi
Hız
Vejetaryen
Bilim İnsanı
Besin
Köpekgil
Kozmoloji
Radyasyon
Komplo
Kromozom
Bakteri
Robot
Enerji
Epidemik
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Alıntı Yap
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
Ç. E. Bakırcı, et al. Jüpiter Nedir? Jüpiter Hakkında Neler Biliyoruz?. (19 Ekim 2019). Alındığı Tarih: 4 Şubat 2023. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/3685
Bakırcı, Ç. E., Bakırcı, Ç. M. (2019, October 19). Jüpiter Nedir? Jüpiter Hakkında Neler Biliyoruz?. Evrim Ağacı. Retrieved February 04, 2023. from https://evrimagaci.org/s/3685
Ç. E. Bakırcı, et al. “Jüpiter Nedir? Jüpiter Hakkında Neler Biliyoruz?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, 19 Oct. 2019, https://evrimagaci.org/s/3685.
Bakırcı, Çınar Ege. Bakırcı, Çağrı Mert. “Jüpiter Nedir? Jüpiter Hakkında Neler Biliyoruz?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, October 19, 2019. https://evrimagaci.org/s/3685.

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'ndaki reklamları, bütçenize uygun bir şekilde, kendi seçtiğiniz bir süre boyunca kapatabilirsiniz. Tek yapmanız gereken, kaç ay boyunca kapatmak istediğinizi aşağıdaki kutuya girip tek seferlik ödemenizi tamamlamak:

10₺/ay
x
ay
= 30
3 Aylık Reklamsız Deneyimi Başlat
Evrim Ağacı'nda ücretsiz üyelik oluşturan ve sitemizi üye girişi yaparak kullanan kullanıcılarımızdaki reklamların %50 daha az olduğunu, Kreosus/Patreon/YouTube destekçilerimizinse sitemizi tamamen reklamsız kullanabildiğini biliyor muydunuz? Size uygun seçeneği aşağıdan seçebilirsiniz:
Evrim Ağacı Destekçilerine Katıl
Zaten Kreosus/Patreon/Youtube Destekçisiyim
Reklamsız Deneyim
Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Moderatöre Bildir

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya size sunulan (oylama gibi) diğer araçlar ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Kural İhlali Seç
Öncül Ekle
Sonuç Ekle
Mantık Hatası Seç
Kural İhlali Seç
Soru Sor
Aşağıdaki "Soru" kutusunu sadece soru sormak için kullanınız. Bu kutuya soru formatında olmayan hiçbir cümle girmeyiniz. Sorunuzla ilgili ek bilgiler vermek isterseniz, "Açıklama" kısmına girebilirsiniz. Soru kısmının soru cümlesi haricindeki kullanımları sorunuzun silinmesine ve UP kaybetmenize neden olabilir.
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.