Bu Reklamı Kapat
Bu Reklamı Kapat

Ay Tutulması Nedir? Kanlı Tutulma, Süper Mavi Ay Tutulması Gibi Çeşitleri Ne Anlama Gelir?

Ay Tutulması Nedir? Kanlı Tutulma, Süper Mavi Ay Tutulması Gibi Çeşitleri Ne Anlama Gelir?
8 dakika
17,461
  • Astronomi

Aralıklarla ay tutulması ve hatta kanlı ay tutulması veya kanlı mavi süper ay tutulması gibi astronomik olayların haberleri gündeme geliyor. Peki nedir bunlar? Gelin bir bakış atalım:

Ay tutulması, Dünya'nın Ay ile Güneş arasına girmesi sonucu yaşanan astronomik olayın ismidir. Dünya, Güneş'ten Ay'a doğru giden ışınların önünü kapattığı için, Ay üzerine Dünya'nın gölgesi düşer. Bu olaya "tutulma" adı verilir.

Bu Reklamı Kapat

Aslında Ay tutulması ya da genel olarak "tutulma" kavramı çok da ilginç bir atmosferik olay sayılmaz. Çünkü "tutulma" dediğimiz şey, bir gök cisminin, Güneş ile bir diğer gök cismi arasına girmesinden ibarettir. Bu, uzayın büyüklüğünü düşünecek olursanız (hatta Güneş Sistemi'nin bile büyüklüğünü düşünecek olursanız), bu tip tutulmalar neredeyse her gün bir yerlerde yaşanmaktadır. Satürn, bir başka gezegen ile Güneş arasına girer; Jüpiter'in ayları Jüpiter ile Güneş arasına girer (dolayısıyla Jüpiter üzerinde tutulma yaşanır). Yani bu, sürekli olan bir olaydır. Çünkü gezegenlerin kendileri ve uyduları, kendi yörüngeleri etrafında döndükçe, kaçınılmaz olarak Güneş ile bir diğer gök cismi arasına girerler ve "tutulma"ya neden olurlar.

Ama tutulmayı ilginç kılan şey, onu görüp, algılayabilecek bir hayvan türünün gezegen üzerinde yaşıyor olmasıdır. İşte o, biziz. Dolayısıyla eğer ki biz Dünya üzerinde var olmasaydık veya Dünya üzerinde zeki canlı yaşamı evrimleşmemiş olsaydı, burada olacak olan tutulmaların Jüpiter'de, Satürn'de veya başka gezegenlerde hemen hemen her gün olan veya yıl içinde birden fazla defa olan tutulmalardan hiçbir farkı olmayacaktı. Çünkü bunun hakkında konuşacak, bunun hakkında fikir beyan edecek kimse olmayacaktı. Yani tutulmaların astronomik olarak o kadar da ilginç olmamasının nedeni budur.

Bu Reklamı Kapat

Tabii biz insanlar için oldukça şaşırtıcı ve oldukça ilgi çekici bir doğa olayıdır. Ancak astronomik bir boyutta düşündüğümüzde tutulmalar, pek de anlamı olmayan, sadece basit bir ışık oyunundan ibarettir.

Ay Tutulması Ne Kadar Nadir Bir Olay?

Ay tutulması aslında sanıldığı kadar nadir olan bir olay değildir. Güneş tutulmasına göre biraz daha nadir bir olay olsa da, her yıl Dünya'da 2 veya 3 adet Ay tutulması yaşanmaktadır. Bu ay tutulmaları, Dünya'nın en az yarısı tarafından görülebilmektedir.

Örneğin Ay tutulmalarının sıklığıyla ilgili şunu söyleyebiliriz: 21. yüzyıl içerisinde toplamda 230 civarında Ay tutulması beklenmektedir! Bunların 83 civarı, tam Ay tutulması şeklinde yaşanacaktır. Dolayısıyla 100 yıllık bir periyotta epey bir Ay tutulması görmemiz mümkündür. Dolayısıyla, Ay tutulmasının nadirliğiyle ilgili haberler gerçeği her zaman yansıtmamaktadır. Nadir olan şey, Ay tutulmasının kendisi değildir.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Ay tutulmalarıyla ilgili haberlerde gördüğünüz "nadirlik" iddiaları, genellikle bir Ay tutulmasının özel bir diğer durum ile bir arada yaşanmasıdır. Buna, Ay tutulmasının "varyasyonları" demek mümkündür. Bunlara bir bakış atacak olursak:

Ay Tutulması Varyasyonları

Uzun Ay Tutulması

27 Temmuz 2018'de yaşanan Ay tutulması, ne kadar nadir olduğu ile gündemde kendine yer etmiş Ay tutulmalarına güzel bir örnektir. O tarihte yaşanan tutulma sırasında Ay, Dünya'nın gölgesinde yaklaşık olarak 4 saat kadar kalmıştır ve bunun 1 saat 43 dakikası "tam ay tutulması" şeklinde yaşanmıştır.

Bu, o kadar uzun bir süredir ki: Tam Ay tutulmasının maksimum teorik limiti 1 saat 47 dakikadır! Yani o Ay tutulması, teorik maksimum limite neredeyse ulaşmıştır! Bu uzunluğun nedeni, tutulmanın yerötesi, yani Ay'ın Dünya'dan en uzak olduğu konumda yaşanmış olmasıdır.

Lise fizik derslerinden Kepler Yasası'nı hatırlıyor olabilirsiniz: Kepler'in teorisine göre; bir gök cisminin, etrafında döndüğü cisme en uzak olduğu noktada en yavaş hızda geçmesi beklenmektedir. Dolayısıyla Ay, yerötesinde olduğu için, yani Dünya'dan en uzak olan noktada olduğu için, bu dönüşün en yavaş olduğu kısımda Ay tutulması yaşanmıştır. İşte Ay tutulmasının teorik maksimum limitine bu kadar yakın bir tutulma yaşanmasının nedeni de budur.

"Kanlı" veya "Kızıl" Ay Tutulması

Dünya, 28 Eylül 2015'te Türkiye saati ile sabaha karşı 3 civarında başlayacak olan ve Kanlı Ay Tutulması adı verilen ender gökyüzü olayına kilitlendi. Bu tarihi olay, son 500 yıl içinde sadece 3 kez gerçekleşti.

Bu Reklamı Kapat

Söz konusu tutulmanın diğerlerinden bir farkı yok: Yine Dünya, Ay ile Güneş arasına girdiği için tutulma yaşanıyor. Fark ise, Dünya'nın atmosferinin bu tutulmadaki rolünden kaynaklanıyor.

Eğer Dünya ölü bir gezegen olsaydı ve atmosferi olmasaydı Ay, tutulma sırasında tamamen karanlığa gömülürdü. Ama Dünya'nın atmosferi, Güneş'ten gelen ışınları kırabildiği için, Ay'ın üzerine sadece Dünya'nın gölgesi değil, aynı zamanda bizim atmosferimizden yansıyan ışınlar da düşmektedir. İşte tutulma sırasında Ay'a kızıllığını veren şey budur: Güneş'ten gelen ışınlar, Dünya'nın atmosferine ulaştığı zaman mavi ve mor dalga boyları daha çok saçılmaktadır; ancak kırmızı dalga boyu daha az saçıldığı için sadece hafif miktarda kırılıp, atmosferimizin içinden geçip, Ay'ın üzerine düşmektedir. İşte Ay'ı kırmızı olarak görme nedenimiz budur. Yoksa Ay'ın kendisinden kaynaklı bir durum değildir.

Fotoğrafta, 15 Nisan 2014 gecesi Ay'ın kıpkırmızı olan tutulması görülüyor. Tutulma, yaklaşık 1 saat boyunca sürdü. Ne yazık ki ülkemizden görülememiş olsa da, Batı Yarımküre'nin uzun yıllardır bu kadar net olarak gördüğü ilk ay tutulması olduğu için, profesyonel ve amatör astronomlarca heyecanla karşılandı. Bu fotoğraf, Karayip Adaları'nda bulunan Barbados Adası'ndan Ay'ın ve genel olarak gökyüzünün görüntüsü. Fotoğrafta, Ay'ın hemen altındaki parlak beyazımsı-mavimsi gök cismi Spica isimli yıldız. Başak takımyıldızının alfa yıldızı olarak biliniyor. Ay'dan sadece 2 derece kadar uzakta. Öte yandan, Ay'ın sağ alt köşesinde, yaklaşık 10 derece kadar açıkta görülen parlak kırmızı cisim ise "Kızıl Gezegen" olarak bilinen Mars. Bu anda Mars, halen tutulmadan birkaç gün önce meydana gelen hizalanmadan yeni yeni çıkıyor ve bu sebeple gökte parlak bir şekilde görülüyor.
Fotoğrafta, 15 Nisan 2014 gecesi Ay'ın kıpkırmızı olan tutulması görülüyor. Tutulma, yaklaşık 1 saat boyunca sürdü. Ne yazık ki ülkemizden görülememiş olsa da, Batı Yarımküre'nin uzun yıllardır bu kadar net olarak gördüğü ilk ay tutulması olduğu için, profesyonel ve amatör astronomlarca heyecanla karşılandı. Bu fotoğraf, Karayip Adaları'nda bulunan Barbados Adası'ndan Ay'ın ve genel olarak gökyüzünün görüntüsü. Fotoğrafta, Ay'ın hemen altındaki parlak beyazımsı-mavimsi gök cismi Spica isimli yıldız. Başak takımyıldızının alfa yıldızı olarak biliniyor. Ay'dan sadece 2 derece kadar uzakta. Öte yandan, Ay'ın sağ alt köşesinde, yaklaşık 10 derece kadar açıkta görülen parlak kırmızı cisim ise "Kızıl Gezegen" olarak bilinen Mars. Bu anda Mars, halen tutulmadan birkaç gün önce meydana gelen hizalanmadan yeni yeni çıkıyor ve bu sebeple gökte parlak bir şekilde görülüyor.

Tetrat Tutulma Dizisi Nedir?

Ay tutulmaları, kimi zaman dörtlü (tetrat) bir tutulma dizisi olarak yaşanabilmektedir. Yani çok yakın aralıklarla 4 ayrı ay tutulması yaşanabilir. Örneğin Türkiye'den de gözlenmiş olan 28 Eylül 2015'te yaşanan ay tutulması, tetratın sonuncusuydu. 4 farklı tutulma, 6 aylık aralıklarla gerçekleşmişti. Son tutulmadan öncekiler sırasıyla 15 Nisan 2014, 8 Ekim 2014, 4 Nisan 2015'te yaşanmıştı.

Normalde farklı ay tutulması türleri (penumbral, kısmi, umbral) rastgele sırayla meydana gelir. Çok nadiren aynı tür tutulma üst üste birkaç defa gerçekleşir. NASA bunu "poker oyunu sırasında şanslı bir el çekmeye" benzetiyor. 

Bu Reklamı Kapat

21. yüzyıl içerisinde bu tetratlardan epey bir bekliyoruz; ancak 20. yüzyılın devrilmesinden önce yaklaşık 300 yıl boyunca 1 defa bile böyle bir tetrat gözlenmedi. Yani böyle güzel bir olay Newton veya Mozart gibi dahiler tarafından asla gözlenmedi.

''Kanlı Mavi Süper Ay''

31 Ocak 2018'de yaşanan ''Kanlı Mavi Süper Ay'', 1866'dan beri ilk kez gözlenmiş olan bir Ay olayı idi. Ülkemizde bu olay, saat 18:21 dolaylarında, Ay doğumu sırasında en iyi gözlendi.

Aslında bu olay, yaygın olarak gerçekleşen 3 farklı Ay olayının bir arada gerçekleşmesinden kaynaklanıyor:

İlk olarak bu Ay, bir ay içindeki ikinci dolunaya karşılık geliyor. İngilizcede buna "mavi ay" deniyor. Bu, ayın renginden kaynaklı bir durum değil; sadece bir deyimden ibaret. Ay, 28 günlük bir döngü içinde olduğu için, iki dolunayın bir takvim ayı içine sığması nadiren gerçekleşen bir olay. İngilizcede buna, "çok nadir olay" anlamında "mavi ayda 1 kere" deniyor. Yoksa Ay, o gün farklı bir renkte gözükmeyedi.

Bu Reklamı Kapat

Agora Bilim Pazarı
Genel Matematik 1
  • Boyut: 20,0*25,0
  • Sayfa Sayısı: 470
  • Basım: 1
  • ISBN No: 9786053556374
Devamını Göster
₺220.00
Genel Matematik 1

İkincisi, o gün Ay, "Süper Ay" denen bir durumdaydı. Gökyüzünde, normalde olduğundan daha büyük (yaklaşık %17 daha büyük) gözüktü. Bunun sebebi, Ay'ın Dünya etrafında dairesel değil, eliptik olan yörüngesidir. Ay, kimi zaman Dünya'ya çok yakın, kimi zamansa çok uzak oluyor. Bu uzaklıklar arasında binlerce kilometre fark oluyor. İşte 31 Ocak 2018'de Ay, aynı zamanda gezegenimize en yakın pozisyonunda bulunacak. Bu nedenle, "Süper Ay yaşanacak." diyoruz.

Üçüncüsü ve en ilginç olanı ise, bunlar yetmezmiş gibi bir de Ay Tutulması yaşanacak. Bu da, "kanlı" unvanını veren olay. Elbette olayın gerçek "kan" ile hiçbir ilgisi yok. Yukarıda da izah ettiğimiz gibi, Dünya Güneş ile Ay arasına giriyor. Bu sırada Ay, Dünya'nın arkasına düşen gölgeye girdiği için "tutuluyor". Güneş'ten gelen ve Dünya atmosferinde kırılan kırmızı dalgaboyundaki ışık, Ay'ın yüzeyine vuracağı için kızıl bir renk alıyor. Bu, kan rengine benzediği için buna "Kanlı Ay" deniyor.

İşte bu 3 olay, bir arada yaşandığı için, bu olaya "Kanlı Mavi Süper Ay Tutulması" deniyor. 2018'deki tutulma en iyi Alaska, Kuzeybatı Kanada, Doğu Rusya, Doğu Çin ve Avusturalya'dan görüldü. Avrupa'nın neredeyse hiçbir kısmında görülmedi. Türkiye'de ise sadece Ay doğumu sırasında, geçici olarak görüldü. 

"İmkansız" Tutulma!

8 Ekim 2014 sabahı, Dünya tarihinde oldukça nadir gerçekleşen bir olay yaşandı: Dünya'nın bazı yerlerinde hem Güneş, hem Ay aynı anda görüldü, ancak aynı zamanda "kanlı" Ay tutulması yaşandı! Bu normalde teknik olarak imkansız bir olay, çünkü Güneş'i görebiliyorsak, Ay tutulması görebilmeyi bekleyemeyiz.

Ancak aslında Güneş'i görebilmemizin sebebi, Güneş'in fiziksel olarak görüş alanımızda olması değil, yeni doğan Güneş'in henüz doğmamış olsa bile atmosferde ışınlarının kırılması sebebiyle sanki doğmuş gibi gözükmesine neden olan bir ışık oyunu. Bu tıpkı su dolu bir bardağın arkasındaki yazının gerçekte olduğundan farklı gözükmesine benziyor. Dünya, henüz Güneş'in Ay'ı aydınlatabileceği kadar aradan çekilmemiş oluyor, ancak ışığın atmosferin üst tabakalarında yoğunluk farkından ötürü kırınımı, sanki Güneş doğmuş gibi bir izlenim uyandırıyor. Bu da, hem Güneş'in, hem de tutulan bir Ay'ın aynı anda görünebilmesini sağlıyor.

Bu muhteşem doğa olayını görebilen az sayıda insan vardı maalesef; ancak tutulma genel olarak oldukça fazla kişi tarafından gözlendi. 

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 3
  • Tebrikler! 2
  • Bilim Budur! 2
  • İnanılmaz 2
  • Umut Verici! 2
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 1
  • Merak Uyandırıcı! 1
  • İğrenç! 1
  • Güldürdü 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • D. Stanglin. Does Tuesday's 'Blood' Eclipse Signal The End Times?. (14 Nisan 2014). Alındığı Tarih: 28 Ekim 2019. Alındığı Yer: USA Today | Arşiv Bağlantısı
Bu Reklamı Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 17/08/2022 08:10:02 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/2178

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Kategoriler ve Etiketler
Tümünü Göster
Bu Reklamı Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Gönderiler
Canlılık Cansızlık
Yüz
Alzheimer
Süpernova
Deprem
Gerçek
Hamilelik
Sperm
2019-Ncov
Vegan
Zihin
Mikrop
Analiz
Irk
Ara Geçiş Türleri
Antropoloji
Sosyal Medya
Element
Aslan
Genetik Değişim
Samanyolu Galaksisi
Burun
Ana Bulaşma Mekanizması
Ölçüm
Sars-Cov-2 (Covid19 Koronavirüs Salgını)
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Başlık
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nda reklamları 2 şekilde kapatabilirsiniz:

  1. Ücretsiz üye girişi yapmak: Sitedeki reklamların %50 kadarını kapatmak için ücretsiz bir Evrim Ağacı üyeliği açmanız ve sitemizi/uygulamamızı kullanmanız yeterli!

  2. Maddi destekçilerimiz arasına katılmak: Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Raporla

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya diğer kullanıcıları oylama, teşekkür ve kabul edilen cevap araçları ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Soru Sor
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.