Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Jüpiter, Güneş'in Merkezinde Değil; Güneş'in Dışında Kalan Bir Merkez Etrafında Dönüyor!

Jüpiter, Güneş'in Merkezinde Değil; Güneş'in Dışında Kalan Bir Merkez Etrafında Dönüyor! Phil Plait
Tavsiye Makale
Reklamı Kapat

Bu yazı, IFL Science isimli kaynaktan birebir çevrilmiştir. Çevirmen tarafından, metin içerisinde (varsa) açıkça belirtilen kısımlar haricinde, herhangi bir ekleme, çıkarma veya değişiklik yapılmamıştır. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Güneş Sistemi’mizin 5. gezegeni Jüpiter NASA’nın Juno göreviyle tekrar gündemde. Jüpiter büyük. Gerçekten devasa. O kadar büyük ki aslında Dünya’mız gibi tam olarak Güneş’in yörüngesinde döndüğünü söyleyemeyiz. Güneş Sistemi’ndeki diğer tüm gezegenlerin kütlelerinin toplamının 2,5 katı kütlesiyle Jüpiter, Güneş ile arasındaki kütleçekimi merkezini Güneş’in dışına (yaklaşık olarak uzayda, Güneş yüzeyinin biraz ötesinde bir noktaya) taşıyacak kadar büyüktür.

Şöyle ki: Uzayda küçük bir obje, daha büyük bir objenin yörüngesinde kusursuz bir daire çizmez. Daha ziyade, her iki obje de ortak bir kütleçekimsel merkez etrafında hareket ederler.

Dünya'nın Güneş yörüngesinde dönmesi gibi bizim daha aşina olduğumuz durumlarda ortak çekim merkezi büyük kütleli olan cismin merkezine o kadar yakındır ki, bu olgu gözardı edilebilir seviyede kalır. Büyük obje hareketsiz görünürken, küçük olan etrafında daireler çizer.

Ancak gerçekte durum daha karmaşık. Örneğin, Uluslararası Uzay İstasyonu (ISS) Dünya'nın yörüngesinde dönerken Dünya ve ISS beraber ortak bir kütle çekim merkezi etrafında dönerler. Fakat bu çekim merkezi, objelerin kütleleri arasındaki devasa farktan dolayı Dünya'nın merkezine o kadar yakındır ki bu çekimin gezegen üzerinde yarattığı farkın gözlemlenebilmesi imkansızdır. Bu sebeple ISS, Dünya yörüngesinde hemen hemen kusursuz bir daire çizerek hareket eder.

Güneş ve diğer gezegenler arasındaki ilişki, Dünya ile ISS arasındaki ilişkiye oldukça benzerdir. Güneş’in kütlesi o kadar büyüktür ki Dünya, Venüs, Merkür hatta Satürn’ün ortak çekim merkezleri yıldızın derinliklerinde, merkezine oldukça yakın bir yerde konumlanır.

Ancak Jüpiter’inki değil!

Bu gaz devi gezegen o kadar büyüktür ki, ortak kütle merkezini Güneş yarıçapının 1.07 katı uzağında - ya da başka bir tabirle, Güneş yüzeyinin üzerinde Güneş yarıçapının %7’si kadar dışında kalan uzaysal bir noktada- konumlandırır. Bu etki sebebiyle Güneş ve Jüpiter, bu ortak çekim merkezi etrafında dönerler. Bunu aşağıda görebilirsiniz:

Jüpiter ve Güneş'in Yörünge Dansı
Jüpiter ve Güneş'in Yörünge Dansı

İşte Güneş ve Jüpiter uzayda böyle hareket ediyor. Tabii mesafeler ve kütlelerin oldukça farklı olduğunu, Güneş kütlesinin Jüpiter’inkinin yaklaşık 1048, Dünya kütlesinin ise 332,946 katı kadar olduğunu hatırlatalım.

Bir dahaki sefere biri size uzayla ilgili şaşırtıcı bir gerçeği sorduğunda ne söylemeniz gerektiğini biliyorsunuz: Devasa Jüpiter, aslında tam olarak Güneş’in merkezi etrafında dönmüyor; Güneş'in hacminin dışında kalan bir merkez etrafında dönüyor!

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 8
  • Merak Uyandırıcı! 7
  • Muhteşem! 6
  • Bilim Budur! 6
  • İnanılmaz 6
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 3
  • Umut Verici! 2
  • Güldürdü 1
  • Korkutucu! 1
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: IFL Science | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 28/09/2020 12:57:19 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/7312

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Diyet
Sinir Hücresi
Beslenme Biçimi
Balık
Balık Çeşitliliği
Diş Hekimliği
Yapay Seçilim
Kanser
Elektrokimya
Hamilelik
Tekillik
Doğa Gözlemleri
Genel Halk
Ay Görevleri
Deizm
Yumurta
Cansız
Beslenme Davranışı
Nöron Hücresi
Mitler Ve Gerçekler
İspat Yükü
Karanlık Enerji
Neandertaller
Covid-19
Güve
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Evren dediğimiz kitap, yazıldığı dil ve harfler öğrenilmedikçe anlaşılamaz. Matematik dilinde yazılmış bu kitapta harfler üçgen, daire ve diğer geometrik şekillerdir. Bu dil ve harfleri öğrenmedikçe kitabın tek bir sözcüğünü bile anlayamaz, karanlık bir labirentte dolanıp dururuz.”
Galileo Galilei
Geri Bildirim Gönder