Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat

James Webb Uzay Teleskobu'nun İlk Renkli Derin Uzay Fotoğrafı Neler Gösteriyor?

James Webb Uzay Teleskobu'nun İlk Renkli Derin Uzay Fotoğrafı Neler Gösteriyor?
5 dakika
132,569
Tarihi Geçmiş Haber

Bu haber 1 yıl öncesine aittir. Haber güncelliğini yitirmiş olabilir; ancak arşivsel değeri ve bilimsel gelişme/ilerleme anlamındaki önemi dolayısıyla yayında tutulmaktadır. Ayrıca konuyla ilgili gelişmeler yaşandıkça bu içerik de güncellenebilir.

Tüm Reklamları Kapat

Bin bir badire atlatarak uzaya gönderilmeyi başaran James Webb Uzay Teleskobu, ilk renkli derin uzay fotoğrafını gönderdi. Aşağıdaki fotoğrafın kenarında bulunan "İndir" tuşuna tıklayarak yüksek çözünürlükte indirebilirsiniz:

James Webb Uzay Teleskobu tarafından çekilen ilk derin uzay fotoğrafı
James Webb Uzay Teleskobu tarafından çekilen ilk derin uzay fotoğrafı
NASA

Fotoğraf Neler Gösteriyor?

James Webb Uzay Teleskobu üzerindeki Yakın-Kızılötesi Kamerası (NIRCam) tarafından çekilen bu fotoğrafın gösterdiği alan, bir kum zerresini elinize alıp, kolunuzu vücudunuzdan olabildiğince uzağa açtığınızda, o kum zerresinin gökyüzünde görüş alanınızda kapladığı ufacık alan kadar bir alana denk geliyor. Ama bu fotoğraf içinde farklı uzaklıklarda yüzlerce galaski var. Her birinin içinde on milyarlarca yıldız, toplamdaysa bu kare içinde potansiyel olarak trilyonlarca gezegen bulunuyor. Bu yıldızların bir kısmı Güneş gibi, o gezegenlerin bir kısmıysa Dünya gibi...

Fotoğraftaki dikenli gibi gözüken nesnelerin büyük bir kısmını tekil yıldızlar oluşturuyor. Bunların ışığı çok daha parlak olduğu için, teleskobun taşıyıcı elemanlarından geçerken difraksiyona uğruyor ve sensör üzerinde bu uzun çizgileri oluşturuyor. Yani bu, teleskobun tasarımından kaynaklı bir etki; eğer bu yıldızları çıplak gözle görebilseydiniz, bu tür bir diken yapısı görmeyecektiniz (sıradan bir nokta olarak görecektiniz).

Tüm Reklamları Kapat

Fotoğrafın ana öznesi, ortada daha sisli ve bulanık bir şekilde görülen SMACS 0723 galaksi kümesi. Bu objenin daha bulanık gibi gözükmesinin nedeni, James Webb Uzay Teleskobu'nun o nesneye odaklanarak çok fazla bilgi toplamış olması. Görsel veriye dönüştürdüğümüzde bunların hepsini aynı anda algılayamıyoruz; ancak astrofizikçiler bu bulanıklık içinde bulunan devasa miktardaki veriyi analiz ederek o galaksi kümesine dair çok daha fazla bilgi alabilecekler (fotoğrafta daha net gözüken galaksilere bile kıyasla daha çok bilgi alabilecekler).

Milyarlarca Yıl Öncesine Zaman Yolculuğu

SMACS 0723, Dünya'dan yaklaşık 4.6 milyar ışık yılı uzaktaki bir küme; dolayısıyla bu fotoğrafta, söz konusu galaksi kümesinin yaklaşık 4.6 milyar yıl önceki hâlini görüyoruz, çünkü James Webb Uzay Teleskobu'nun sensörüne ulaşan fotonlar, o galaksi kümesinden 4.6 milyar yıl kadar önce yola çıktı. Bunun anlamı şu: O galaksi kümesi şu anda çoktan farklı bir görünüme kavuşmuş olabilir. Üstelik Evren'in ivmelenerek genişliyor olmasından ötürü, bizden artık çok daha uzakta bulunuyor. Şöyle düşünün: Orada bir medeniyet varsa da şu anda Dünya'yı görebilecek kadar güçlü bir teleskopları varsa, bize baktıklarında bizim medeniyetimizi görmüyorlar, çünkü Dünya 4.6 milyar yıl önce henüz doğmamıştı; Güneş daha yeni yeni var oluyordu! Dolayısıyla buraya baktıklarında, henüz yaşamın evrimleşmediğini göreceklerdi; halbuki buradayız, varız!

Kütleçekim Lensleme Etkisi

Fotoğraftaki belirgin astrofiziksel olaylardan bir diğeriyse kütleçekim lensleme etkisi olarak bilinen bir optik doğa olayı. Dikkat ederseniz, ortadaki SMACS 0723'ün etrafında sünmüş, esnemiş ve yassılaşmış galaksiler bulunuyor. Bunların büyük bir kısmı, aslında SMACS 0723'ün arkasında kalıyor ve dolayısıyla o galaksilerle aramızda SMACS 0723'ün kendisi bulunduğundan onları teknik olarak göremememiz gerekiyor.

Fakat SMACS 0723'ün büyük kütleçekimi dolayısıyla, etrafındaki uzay-zaman dokusu bükülüyor:

Tüm Reklamları Kapat

Büyük kütleli cisimlerin uzay-zaman dokusunu bükerek etraflarındaki fotonların yönünü nasıl değiştirdiğini gösteren bir animasyon.
James Webb Space Telescope (JWST)

Bu sayede, aslında gözümüze (daha doğrusu teleskoplarımıza) asla ulaşamayacak olan fotonlar, bu bükülmüş uzay-zaman dokusu nedeniyle yön değiştirerek teleskoplarımıza ulaşabiliyorlar ve biz de görebiliyoruz:

Kütleçekim Lensleme Etkisi sayesinde aslen göremeyeceğimiz galaksilerin nasıl görünür olduğunu gösteren bir animasyon.
James Webb Space Telescope (JWST)

Bu mercekleme etkisinin halkalar hâlinde oluşmasının nedeni, SMACS 0723 galaksisinin arkasında farklı mesafelerde bulunan galaksilerin, SMACS 0723'ün etrafında 3 boyutlu bir şekilde yön değiştirmesi. Bunun tek bir gözlem noktasındaki karşılığı, SMACS 0723 etrafında oluşan ve farklı yarıçaplarda bulunan halkalar olmaktadır:

Kütleçekim mercekleme etkisinin neden iç içe geçmiş birden fazla halka oluşturduğunu gösteren bir animasyon.
James Webb Space Telescope (JWST)

Burada dikkat edilmesi gereken bir detay, o halka boyunca sünmüş şekilde gözüken galaksilerin bir kısmının, aslında aynı galaksinin birden fazla açıda oluşmuş, kendini tekrar eden görüntüleri olabilecek olmasıdır. Dolayısıyla karedeki bütün sünmüş galaksiler, SMACS 0723 arkasındaki farklı bir galaksiye denk gelmiyor olabilir; bazıları aynı galaksinin tekrarları olabilir. Her bir galaksinin spektral analizinin yapılması sonrasında eşsiz olan galaksiler ve kendini tekrar eden galaksiler tespit edilebilecektir.

Hubble'dan Farkı Ne?

Bu fotoğrafın başarısını anlayabilmek için, teleskobun öncülü olan Hubble Uzay Teleskobu'nun aynı bölgeye yönelik bir fotoğrafı ile arasındaki farkı incelemek mümkün:

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Uzayın birebir aynı noktasına yönelik Hubble fotoğrafı ve James Webb fotoğrafı.
Jason Short

Statik bir fotoğraf olarak incelemek isterseniz:

Aynı uzay sektörünün Hubble fotoğrafı (solda) ve James Webb fotoğrafı (sağda)
Aynı uzay sektörünün Hubble fotoğrafı (solda) ve James Webb fotoğrafı (sağda)
Ian Lauer

Aradaki bariz detay farkı, iki teleskop arasındaki devasa teknolojinin tek sonucu değil. Soldaki fotoğrafı çekmek için Hubble Uzay Teleskobu'nun o noktaya haftalarca aralıksız odaklanması gerekmişti. James Webb Uzay Teleskobu tarafından çekilen ve yukarıdaki görselde sağ tarafta gösterilen karenin çekilmesi içinse sadece 12.5 saatlik bir odaklanma yetti.

Şimdi Ne Olacak?

Bu, James Webb Uzay Teleskobu için bir ısınma turundan ibaretti. Artık NIRCam'in tamamen işlevsel olduğundan emin olduğumuz için, çok daha fazla fotoğraf çekmeye başlayabilecek ve çeşitli akademik çalışmaları beslemeye başlayacak. Rahatlıkla söyleyebiliriz ki bu, astronomide yeni bir çağın başlaması demek. Eskiden sınır gökyüzü denirdi, artık sınır Gözlenebilir Evren'in derinlikleri...

Ayrıca James Webb Uzay Teleskobu tarafından bu fotoğrafın yayınlanmasından sonraki 24 saat içinde yayınlanan diğer "ilk fotoğraflar" için aşağıdaki yazılarımızı okumanızı öneririz:

Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
236
1
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 187
  • Merak Uyandırıcı! 105
  • İnanılmaz 90
  • Muhteşem! 73
  • Bilim Budur! 64
  • Umut Verici! 52
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 41
  • Güldürdü 6
  • Üzücü! 1
  • Grrr... *@$# 1
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • NASA. Webb's First Deep Field Unveiled (Nircam Image). (11 Temmuz 2022). Alındığı Yer: NASA | Arşiv Bağlantısı
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 22/05/2024 10:47:37 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/12096

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Ornitoloji
Etimoloji
Uterus
Elektron
Şizofreni
Genel Görelilik
Yeni Koronavirüs
Nadir
Kimya
Jeoloji
Çalışma
Terapi
Çocuk
Hormon
Kadın
Canlı
İlişki
Kalp
Gebelik
Etik
Akıl
Hastalık Kataloğu
Felsefe
Entomoloji
Nükleik Asit
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Kafana takılan neler var?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
Ç. M. Bakırcı. James Webb Uzay Teleskobu'nun İlk Renkli Derin Uzay Fotoğrafı Neler Gösteriyor?. (12 Temmuz 2022). Alındığı Tarih: 22 Mayıs 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/12096
Bakırcı, Ç. M. (2022, July 12). James Webb Uzay Teleskobu'nun İlk Renkli Derin Uzay Fotoğrafı Neler Gösteriyor?. Evrim Ağacı. Retrieved May 22, 2024. from https://evrimagaci.org/s/12096
Ç. M. Bakırcı. “James Webb Uzay Teleskobu'nun İlk Renkli Derin Uzay Fotoğrafı Neler Gösteriyor?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, 12 Jul. 2022, https://evrimagaci.org/s/12096.
Bakırcı, Çağrı Mert. “James Webb Uzay Teleskobu'nun İlk Renkli Derin Uzay Fotoğrafı Neler Gösteriyor?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, July 12, 2022. https://evrimagaci.org/s/12096.
ve seni takip ediyor

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close