Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

Güneyli Halka Nebulası: James Webb Teleskobu, Evren'deki Bambaşka Dünyalara Açılan Kapıları Fotoğrafladı!

Güneyli Halka Nebulası: James Webb Teleskobu, Evren'deki Bambaşka Dünyalara Açılan Kapıları Fotoğrafladı! 16:9 ölçülerine sığdırabilmek adına görselin alt ve üst kısmındaki uzay, Photoshop'un akıllı doldurma aracıyla doldurulmuştur.
3 dakika
7,631
Tarihi Geçmiş Haber

Bu haber 1 yıl öncesine aittir. Haber güncelliğini yitirmiş olabilir; ancak arşivsel değeri ve bilimsel gelişme/ilerleme anlamındaki önemi dolayısıyla yayında tutulmaktadır. Ayrıca konuyla ilgili gelişmeler yaşandıkça bu içerik de güncellenebilir.

Tüm Reklamları Kapat

Bu fotoğrafta gördüğünüz karşılaştırma, James Webb Uzay Teleskobu'ndan çekilen Güney Halka Bulutsusu'nun yakın-kızılötesi ışıkta (solda) ve orta-kızılötesi ışıkta (sağda) nasıl gözüktüğünü göstermektedir.

Bu sahneye sebep olan şey, beyaz ve cüce bir yıldızdır. Beyaz cüceler, Güneş'imiz gibi bir yıldızın dış katmanlarını döktükten ve nükleer füzyon yoluyla yakıt yakmayı bıraktıktan sonra kalıntılarıdır. Bu dış katmanlar, artık bu fotoğraf boyunca etrafa saçılan gaz ve toz bulutunu oluşturmaktadır.

Tüm Reklamları Kapat

James Webb Uzay Teleskobu
  • James Webb Uzay Teleskobu tarafından çekilen bu fotoğrafı çok yüksek çözünürlükte, TIF (33.04 MB) veya PNG (29.12 MB) formatında indirebilirsiniz.

Soldaki Yakın Kızılötesi Kamera (NIRCam) görüntüsünde beyaz cüce, merkezdeki parlak yıldızın sol alt tarafında kalmaktadır ve oradaki difraksiyon (kırınım) artışıyla nedeniyle kısmen gizlenmiş hâldedir. Orta Kızılötesi Enstrüman (MIRI) görüntüsünde aynı yıldızı daha parlak, daha büyük ve daha kırmızı olarak görülmektedir. Bu beyaz cüce yıldız, aslında fotoğrafta göründüğünden daha küçüktür; fakat etrafını kaplayan kalın toz katmanları nedeniyle olduğundan daha büyük görünmektedir.

Her iki görüntüde de görebileceğiniz daha parlak yıldız, henüz dış katmanlarını dökmüş değildir. Daha sönük beyaz cücenin yörüngesinde dönerek, ondan fışkıran maddenin dağılmasına yardımcı olmaktadır.

Tüm Reklamları Kapat

Bu yıldız, bir beyaz cüce olmadan önce, binlerce yıl boyunca periyodik olarak kütlesini (spesifik olarak, fotoğrafta görünen malzemeyi) etrafa fışkırtmıştır. Buna bağlı olarak giderek sıkıştı, ısındı ve sonra, daha fazla malzemeyi dışarı itemediği için titreşmeye başlamıştır. Bu sırada yıldızı oluşturan malzeme, döner bir bahçe sulayıcı gibi her yöne fışkırmıştır ve bugün gördüğümüz bu asimetrik manzarayı oluşturacak malzemeleri sağlamıştır.

Günümüzde bu beyaz cüce, solda mavi, sağdaysa kırmızı görünen iç bölgelerdeki gazı ısıtmaya devam etmektedir. Her iki yıldız da, sırasıyla turuncu ve mavi ile gösterilen dış bölgeleri aydınlatmaktadır.

İki fotoğraf birbirinden çok farklı görünmektedir; çünkü NIRCam ve MIRI, farklı dalga boylarında ışıkları toplamaktadır: NIRCam, gözlerimizin algıladığı görünür dalga boylarına daha yakın olan "yakın kızılötesi" ışığı gözlemlemektedir. MIRI ise, aşina olduğumuz kırmızıya daha uzak olan, orta kızıl ötesi dalga boylarını yakalamaktadır. MIRI görüntüsünde ikinci yıldız daha net görünmektedir; çünkü bu alet, bu yıldızın etrafındaki parıldayan tozu da görebilmektedir.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Yıldızlar ve onların ışık katmanları, NIRCam görüntüsünde daha fazla dikkat çekerken, MIRI görüntüsünde toz (özellikle de yıldız tarafından aydınlatılan toz) başroldedir.

Her iki görüntünün merkezindeki dairesel bölgeye tekrar bakın. Her birinin titrek ve asimetrik bir malzeme kayışı içerdiğini göreceksiniz. Bulutsuyu oluşturan iki "kasenin" buluştuğu yer burasıdır (bu fotoğrafta bulutsu, 40 derecelik bir açıya sahiptir). Bu kuşağı MIRI görüntüsünde tespit etmek daha kolaydır (sarımsı daireyi görebilirsiniz); ancak NIRCam görüntüsünde de görmek mümkündür.

NIRCam görüntüsündeki turuncu tozun içinden geçen ve spot ışıklarına benzeyen ışık, daha uzun kızılötesi dalga boylarına bakan MIRI görüntüsünde kaybolmaktadır.

Yakın kızılötesi ışıkta yıldızlar, bu dalga boylarında çok parlak oldukları için daha belirgin difraksiyon uçlarına sahiptir. Orta-kızılötesi ışıkta, yıldızların çevresinde difraksiyon uçları da görünür, ancak bunlar daha soluk ve daha küçüktür (bunları tespit etmek için büyük boy fotoğrafta yakınlaştırma kullanabilirsiniz).

Bu görüntülerin çözünürlüğündeki farklılığın nedeni de fiziktir. Genel olarak, dalga boyu ne kadar uzunsa, görüntüler o kadar "kaba" olur. NIRCam'in hassas olduğu ışığın dalga boyları daha kısa olduğu için, daha yüksek çözünürlüklü bir görüntüleme sağlar. MIRI, daha uzun dalga boylarını topladığı için, daha "orta çözünürlüklü" görüntüler sağlar. Ancak her ikisi de gözlemledikleri her bir nesne hakkında inanılmaz miktarda ayrıntı toplayarak, Evren'in daha önce hiç görülmemiş manzaralarını bizlere sunmaktadır.

Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
56
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

Feragatname: Evrim Ağacı, doğrudan üniversiteler, akademik dergiler veya resmi bilim kurumları tarafından yayınlanan bu basın açıklamalarını temel editöryal düzenlemeden geçirmektedir; ancak açıklamaların isabetliliğinden sorumlu değildir. Basın açıklaması konusundaki sorularınızı aşağıdaki medya irtibat kişisine yöneltebilirsiniz.

Medya İrtibat

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 19
  • Bilim Budur! 14
  • İnanılmaz 8
  • Tebrikler! 7
  • Merak Uyandırıcı! 6
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 3
  • Umut Verici! 1
  • Güldürdü 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 02/03/2024 17:15:31 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/12103

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Madde
Görüş
Toplumsal Cinsiyet
Uzay Görevleri
Argüman
Plastik
Element
Akademi
Boyut
Çeviri
Video
Ağız
Moleküler Biyoloji
Elektron
Uzaylı
Hasta
Diş Hekimi
Kertenkele
Anksiyete
Meteor
Normal Doğum
Beslenme Davranışı
Ateş
Hastalık
Fotoğraf
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Bugün Türkiye'de bilime ve bilim okuryazarlığına neler katacaksın?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Youtube
OceanGate Faciasının Ses Kayıtları Yayınlandı!
OceanGate Faciasının Ses Kayıtları Yayınlandı!
Milyon Dolarlık Bahis: Yapay Zeka, Matematikte Liselileri Yenebilir mi?
Milyon Dolarlık Bahis: Yapay Zeka, Matematikte Liselileri Yenebilir mi?
Gerçek Bir Pokemon: Aksolot!
Gerçek Bir Pokemon: Aksolot!
"Domates Gribi" Hastalığı Neyin Nesi?
Bir Odaya Neden Girdiğinizi Neden Unutuyorsunuz?
Bir Odaya Neden Girdiğinizi Neden Unutuyorsunuz?
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
Ç. M. Bakırcı. Güneyli Halka Nebulası: James Webb Teleskobu, Evren'deki Bambaşka Dünyalara Açılan Kapıları Fotoğrafladı!. (13 Temmuz 2022). Alındığı Tarih: 2 Mart 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/12103
Bakırcı, Ç. M. (2022, July 13). Güneyli Halka Nebulası: James Webb Teleskobu, Evren'deki Bambaşka Dünyalara Açılan Kapıları Fotoğrafladı!. Evrim Ağacı. Retrieved March 02, 2024. from https://evrimagaci.org/s/12103
Ç. M. Bakırcı. “Güneyli Halka Nebulası: James Webb Teleskobu, Evren'deki Bambaşka Dünyalara Açılan Kapıları Fotoğrafladı!.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, 13 Jul. 2022, https://evrimagaci.org/s/12103.
Bakırcı, Çağrı Mert. “Güneyli Halka Nebulası: James Webb Teleskobu, Evren'deki Bambaşka Dünyalara Açılan Kapıları Fotoğrafladı!.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, July 13, 2022. https://evrimagaci.org/s/12103.
ve seni takip ediyor
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close