Reklam
Reklam

Hubble Teleskobu Ne Çekti: Yaratılış Sütunları'ndan Macellan Bulutu'na...

Gece Modu

Bu yazı, Evrim Ağacı'na ait, özgün bir içeriktir. Konu akışı, anlatım ve detaylar, Evrim Ağacı yazarı/yazarları tarafından hazırlanmış ve/veya derlenmiştir. Bu içerik için kullanılan kaynaklar, yazının sonunda gösterilmiştir. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Hubble Uzay Teleskopu, Discovery Uzay Aracı tarafından 24 Nisan 1990'da uzaya gönderildi. Yani bu sene, bize Evren'in sırlarını aralayan dev bir teleskobun 25. yılı içerisindeyiz. Boyu 13.2 metre ağırlığı ise 11.110 kilogram (11 ton) olan teleskobun ayna çapı 2.4 metredir (en geniş çapı 4.2 metredir). Yerden yaklaşık 559 kilometre yukarıda, Dünya yörüngesinde dönmekte olan teleskobun en erken 2021, en geç 2032 yılında görevinin tamamlanması ve yörüngeden indirilmesi beklenmektedir. Bunun nedeni, geliştirilmekte olan James Webb Teleskobu'dur.

Güneyli Yengeç Nebulası
Güneyli Yengeç Nebulası
Hubble Site

Hubble, saniyede 7.5 kilometrelik devasa hızıyla, her 96-97 dakikada bir Dünya'nın etrafında 1 tam tur atmaktadır. Yani her gün Dünya'nın çevresini 14-15 defa turlamaktadır. Bu sırada, üzerindeki 4 aygıt sayesinde uzaydan gelen mor ötesine yakın, görünür ve kızılötesine yakın dalga boylarındaki dalgaları gözlemlemekte ve fotoğraflamaktadır.

Samanyolu Galaksisi Etrafındaki Globüler Kümeler
Samanyolu Galaksisi Etrafındaki Globüler Kümeler
Hubble Site

Yeryüzünden teleskopla bakıldığında hava koşullarından dolayı görebileceğimiz cisimleri göremeyebiliriz. Bu atmosferin görüntüyü bulanıklaştırmasından kaynaklanır. Hatta ozon tabakası ışığın belli dalga boylarını tuttuğu için morötesi ışınım gibi bazı dalga boylarını göremiyoruz. Bu yüzden bilim insanları teleskoba yeryüzünden bakmak yerine, uzaya uzaydan bakmaya karar vermişlerdir ve Hubble Uzay Teleskobu'nu Dünya yörüngesine yerleştirmişlerdir. 

Bedin 1 Cüce Galaksisi
Bedin 1 Cüce Galaksisi
Hubble Site

Uzay Teleskobu uzaya fırlatılmasından bu yana toplamda 4000'den fazla gözlem programı gerçekleştirmiştir. 2011'in yaz aylarında, bu programlar kapsamındaki 1 milyonuncu gözlemini gerçekleştirmiştir. Bu 1 milyonuncu gözlem, dış gezegen HAT-P-7b'yi gözlemek olmuştur. Sadece Hubble'dan gelen veriler sayesinde bugüne kadar 10.000'den fazla bilimsel makale yayınlanmıştır. Bugüne kadar çektiği fotoğraflarla evrenin genişlemesi, gök adaların yaşamı, kara delikler, gezegenlerin oluşumu hakkında geniş çaplı bilgiler elde etmemize yardımcı olmuştur. Örneğin aşağıdaki fotoğrafta, Samanyolu Galaksisi'nin yörüngesinde olduğu düşünülen "Macellan Bulutu"nun fotoğrafını Hubble Uzay Teleskopu sayesinde çekebilmiştir.

M100 WFC3
M100 WFC3
Hubble Site

25 yıla yakın bir süredir uzayda olan teleskop, daha önce "Yaratılış Sütunları" adı verilen gaz ve toz bulutlarının fotoğraflarını yeniden çekmiştir (ana görselde bu görülmektedir). Sütun benzeri bu yapılar isimlerini "yıldız yaratım ocakları" gibi görev görüyor olmalarından almaktadır. Bu sütunlar içerisinde ve etrafında yakın zamanda doğmuş yıldızlar yer almaktadır. Hubble sayesinde, insanlığın eline bugüne kadar "Yaratılış Sütunları"na ait en belirgin fotoğraflar geçmiştir. Ayrıca Hubble, Andromeda Galaksisi'nin 13 bin civarında yeni fotoğrafını çekerek elimizdeki en geniş fotoğraf albümünü oluşturdu.

SPT0615-JD Lenslenmiş Galaksi
SPT0615-JD Lenslenmiş Galaksi
Hubble Site

Hubble Uzay Teleskopu ile Satürn'ün Halkaları, Carina Nebulası, Kelebek Nebulası, Atbaşı Nebulası ve bunun gibi birçok gök cisminin fotoğrafları çekilmiştir. 

Bebek Yıldız/Gezegen Sistemleri

Fotoğrafta Hubble Teleskobu tarafından çekilen ve Orion Nebulası içerisinde yer alan 30 farklı
Fotoğrafta Hubble Teleskobu tarafından çekilen ve Orion Nebulası içerisinde yer alan 30 farklı "bebek yıldız/gezegen sistemleri" gözükmektedir. Bunlar, henüz yeni oluşmakta olan yıldız sistemleridir ve oluşumları tamamlandığında, Güneş Sistemi'ne benzer sistemler meydana getireceklerdir.

Evren'in her bir köşesinde, bu şekilde tamamen doğal süreçlerle süregelen galaksi ve sistem oluşumları olduğu düşünüldüğünde, bir yerlerde Dünya harici yaşamın var olmaması imkansıza yakın gözükmektedir. 13.82 milyar yıldır bu oluşumlar süregelmektedir ve daha trilyonlarca ve katrilyonlarca yıl boyunca devam etmesi beklenmektedir. Bizler, Büyük Patlama'dan bu yana geçen 13.82 milyar yıllık sürecin sonucunda, Dünya üzerindeki biyolojik evrim sayesinde var olduğumuz için, sanki her şeyin sonu bizmişiz gibi düşünmekteyiz. Halbuki Dünya, Güneş Sistemi veya Samanyolu Galaksisi şu anda yok oluverecek olsa, Evren'in bundan en ufak rahatsızlığı bile olmayacak, şu ana kadar geçen zamanın trilyonlarca katı süre boyunca varlığını sürdürecek, yeni galaksiler, sistemler, gezegenler oluşacak ve belki, üzerlerinde yaşam filizlenecektir.

Stephan'ın Beşlisi (Kuinteti), içlerinden 4 tanesi
Stephan'ın Beşlisi (Kuinteti), içlerinden 4 tanesi "sıkışık galaksi grubu" oluşturduğu keşfedilen ilk galaksi kümesidir. 1877 yılında Édouard Stephan tarafından keşfedilen bu gruba, onun adı verilmiştir. Fotoğrafta sağ üstteki galaksi, bize en yakın olanıdır. "Sadece" 40 milyon ışık yılı uzakta... Bir diğer deyişle, o galaksiden bizim Dünya'mızı inceleyen gözler varsa, şu anda primatların yeni yeni dallanmaya başladığını görüyorlar. Daha ortada insana, hatta insansı maymunlara dair hiçbir iz yok!
NASA

Biz, hala bebek bir Evren içerisinde yaşıyoruz. Bu sebeple kendimizi üstün, "son ürün", "bizden ötesi olmayan ve olamayacak olan" canlılar olarak düşünmemiz son derece gülünçtür. Evren içerisinde hiçbir özelliği olmayan bir galaksi içerisindeki bir toz parçasından ibaretiz. Belki de şu anda Evren'in bir diğer köşesinde, tıpkı bizim gibi doğal evrim süreci sonucunda meydana gelmiş ve kendilerini üstün sanıp, her şeyin kendileri için var olduğunu sanan varlık/canlı yığınları vardır. Kim bilir?

Meşhur Hubble Teleskobu'nun yerini alması planlanan James Webb Uzay Teleskobunun (JWST) aynasının Hubble'a kıyasla ne kadar büyük olacağını gösteren harika bir görsel. Webb, bizden 13 milyar ışık yılı uzaktaki galaksileri bile gözleyebilecek! Bunu yapabilmek için, devasa bir aynaya ihtiyaç duyuyor. NASA, bu aynayı şu anda üretiyor ve yörüngeye gönderildiğinde, bugüne kadar uzaya fırlatılmış en büyük teleskop aynası olacak. Daha büyük bir ayna, uzaydan daha fazla ışık toplayabilmeyi sağlıyor. Bu da, daha net görüntüler demek...
Meşhur Hubble Teleskobu'nun yerini alması planlanan James Webb Uzay Teleskobunun (JWST) aynasının Hubble'a kıyasla ne kadar büyük olacağını gösteren harika bir görsel. Webb, bizden 13 milyar ışık yılı uzaktaki galaksileri bile gözleyebilecek! Bunu yapabilmek için, devasa bir aynaya ihtiyaç duyuyor. NASA, bu aynayı şu anda üretiyor ve yörüngeye gönderildiğinde, bugüne kadar uzaya fırlatılmış en büyük teleskop aynası olacak. Daha büyük bir ayna, uzaydan daha fazla ışık toplayabilmeyi sağlıyor. Bu da, daha net görüntüler demek...
NASA

Daha fazla fotoğraf için buraya tıklayabilirsiniz.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 9
  • Tebrikler! 10
  • Bilim Budur! 9
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 4
  • Güldürdü 1
  • İnanılmaz 2
  • Umut Verici! 1
  • Merak Uyandırıcı! 4
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • A. Zülal. Hubble Uzay Teleskobu. (2019, Haziran 03). Alındığı Tarih: 03 Haziran 2019. Alındığı Yer: Bilim Çocuk
  • BBC. Hubble 'Eski Dostunun' Fotoğraflarını Çekti. (2015, Ocak 06). Alındığı Tarih: 03 Haziran 2019. Alındığı Yer: BBC

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 17/11/2019 19:38:41 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/3193

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Soru Sorun!
Reklam
Reklam
Öğrenmeye Devam Edin!
Evrim Ağacı %100 okur destekli bir bilim platformudur. Maddi destekte bulunarak Türkiye'de modern bilimin gelişmesine güç katmak ister misiniz?
Destek Ol
Gizle
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“İnsanlar sürekli 'Bilim her şeyi bilmiyor!' deyip duruyor. E herhalde bilim her şeyi bilmediğini biliyor. Eğer her şeyi bilseydi, artık dururdu. Ama bilimin her şeyi bilmiyor oluşu, aradaki bilinmeyen boşlukları size en çekici gelen peri masalıyla, kafanıza göre doldurabileceğiniz anlamına gelmiyor.”
Dana O'Briain
Geri Bildirim Gönder