Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Helyum Hidrit: Evrendeki En Basit Yapılı Molekül!

Büyük Patlama'dan Sonra Evren'de İlk Oluşan Moleküllerin İzlerine İlk Defa Rastlandı!

Helyum Hidrit: Evrendeki En Basit Yapılı Molekül!
Ngc 7635 Gezegenimsi Bulutsu (Nebula)
Redsearch
Tavsiye Makale
Reklamı Kapat

Bu yazı, Welt der Physik isimli kaynaktan birebir çevrilmiştir. Çevirmen tarafından, metin içerisinde (varsa) açıkça belirtilen kısımlar haricinde, herhangi bir ekleme, çıkarma veya değişiklik yapılmamıştır. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Helyum hidrit evrendeki en basit moleküldür: Hidrojen atomu çekirdeği içerisindeki bir proton ve bir helyum atomundan oluşur. Helyum hidrit, genç evrende önemli bir rol oynamasına rağmen bu moleküle dair uzayda yapılan arayışlar sonuçsuz kalmış ve bu teoriden şüphe duyulmaya başlanmıştır.

Ancak bilim insanları sonunda SOFIA (Stratospheric Observatory for Infrared Astronomy; Kızılötesi Astronomi İçin Stratosfer Gözlemevi) uçan gözlem istasyonu yardımıyla bu kuşkuları gidermeyi başardılar. Nature dergisinde yazdıkları makaleyle yaklaşık 3000 ışık yılı uzaktaki gezegenimsi bulutsu (nebula) içerisinde helyum hidrit tespit ettiklerini duyurdular.

13.8 milyar yıl önce yeni başlamış evrenin termal koşulları 4000 santigrat derecenin altına düştüğünde nötr helyum atomları oluşmuştur. Daha sonra bunlar iyonize hidrojenle bağlanmıştır. Bu bağlanmadan oluşan ilk helyum hidrit atomlarına benzer atomlar, 1925 yılı gibi erken bir tarihte, basit bağlar şeklinde laboratuvar ortamında elde edilmiştir. Ancak uzay ortamında bu bağların herhangi bir izine şu ana dek rastlanmamıştı. Bu nedenle araştırmada bulunan Max Planck Astronomi Enstitüsünden Rolf Güsten şöyle diyor:

Evrenin kimyası, helyum hidrit ile başladı. Bu molekülün yıldızlararası uzayda bir kanıtının bulunmayışı uzun süredir astronomi için bir ikilem oluşturmuştur.

Modeller, molekülün yalnızca genç evrende değil, gezegenimsi bulutsular (nebula) içerisinde de oluşabildini gösteren ilk kanıtlara ulaştı. Bunlar gelişim sürecinde yıldızları oluşturan gaz bulutlarıdır. Helyum hidrit arayışlarında Rolf Güsten ve meslektaşları, uçan gözlem istasyonu SOFIA'da bulunan GREAT (German Receiver at Terahertz Frequencies) adlı yüksek çözünürlüklü kızılötesi spektrometre ile gezegenimsi bulutsu (Nebula) NGC 7027'yi gözlemledi. Spektrometreler (tayfölçer) kullanılarak yapılan bu tarz bir gözlem sayesinde helyum hidrit moleküllerinin yaydığı radyasyonu tespit etmenin mümkün olduğu gösterildi.

Bu radyasyonun dalga boyu 0.149 milimetre olduğundan iki terahertz frekansına karşılık gelmektedir. Terahertz radyasyonu, yeryüzünün atmosferi tarafından güçlü bir şekilde emildiği için yalnızca uzaydan veya SOFIA gibi yüksek uçan gözlem istasyonlarıyla ölçülebilmektedir. Güsten bu gelişmenin nedeni ile ilgili olarak şunları söylüyor:

Radyasyon alanında yüksek çözünürlüklü spektroskopiyi kullanmamızı mümkün kılan yalnızca terahertz teknolojisindeki son gelişmelerdi.
Gezegenimsi bulutsu NGC 7027'nin fotoğrafı ile helyum hidrit molekülünün illüstrasyonu. Nötr helyum atomlarının (kırmızı ile gösterilmiştir) iyonize hidrojenle (mavi) bağ kurmasından meydana gelen helyum hidrit evrenin erken döneminde oluşmuş en basit yapılı moleküldür ve Dünya'dan yaklaşık 3000 ışık yılı uzaktaki gezegenimsi bulutsu NGC 7027 içerisinde de tespit edilmiştir.
Gezegenimsi bulutsu NGC 7027'nin fotoğrafı ile helyum hidrit molekülünün illüstrasyonu. Nötr helyum atomlarının (kırmızı ile gösterilmiştir) iyonize hidrojenle (mavi) bağ kurmasından meydana gelen helyum hidrit evrenin erken döneminde oluşmuş en basit yapılı moleküldür ve Dünya'dan yaklaşık 3000 ışık yılı uzaktaki gezegenimsi bulutsu NGC 7027 içerisinde de tespit edilmiştir.
NASA/ESA/Hubble Processing: Judy Schmidt

Yapılan gözlem, teorik olarak gezegenimsi bulutsu içerisinde helyum hidrit bulunabileceğini söyleyen teorilere bir deneysel kanıt niteliğinde olup aynı zamanda, yıldızın yapmış olduğu ışınım sayesinde bir elektronun, nötr hidrojen atomlarından sökülebildiğini göstermesi bakımından da oldukça ilginçtir. Araştırmacılara göre keşif, doğanın zor koşullar altında bile moleküller üretebildiğini göstermektedir. 

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 6
  • Bilim Budur! 5
  • Merak Uyandırıcı! 4
  • Muhteşem! 2
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 2
  • Umut Verici! 1
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: Welt der Physik | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 27/10/2020 18:39:29 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/7793

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Kitap
Yumurtalık
Diş Hekimi
Grip
Bilim İnsanları
Şehir Hastanesi
Sosyal Mesafelendirme
Akciğer
Entropi
Göğüs Hastalığı
Editör Seçkisi
Maske Takmak
Koku
Toplum
Psikoloji
Abiyogenez
Evrimsel Psikoloji
Hematoloji
Hız
Metabolizma
Neandertaller
Bağışıklık Sistemi
Salgın
Kanıt
Einstein
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Anlamadığınız her şey, siz onu anlayana kadar size tehlikeli gelir.”
Larry Niven
Geri Bildirim Gönder