Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

Hibrit Türleşme: İki Ayrı Türün Çiftleşerek Melezleşmesi Sonucu, Hibrit Türleşme Yoluyla Üçüncü ve Yeni Bir Tür Evrimleşebiliyor!

Hibrit Türleşme: İki Ayrı Türün Çiftleşerek Melezleşmesi Sonucu, Hibrit Türleşme Yoluyla Üçüncü ve Yeni Bir Tür Evrimleşebiliyor!
7 dakika
1,495
  • Ornitoloji
  • Hibrit Türleşme
Evrim Ağacı Akademi: Türleşme Yazı Dizisi

Bu yazı, Türleşme yazı dizisinin 14. yazısıdır. Bu yazı dizisini okumaya, serinin 1. yazısı olan "Taksonomi Nedir? Sınıflandırma Biliminin Temel Kurallarını Öğrenin!" başlıklı makalemizden başlamanızı öneririz.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

EA Akademi Hakkında Bilgi Al

Çoğu insanın düşündüğünün aksine, iki tür vahşi doğada doğal yolla melezleşerek üçüncü bir tür oluşturabilir. Hibrit türleşme olarak bilinen bu evrim türü, türlerin evrimine dair anlayışımızı temelden değiştiren bir bulgudur.

Burada söz ettiğimiz, ayrı türler olan kaplanlar ile aslanların çiftleşmesinden doğan ve üçüncü bir tür olan kaslanlar veya yine apayrı türler olan boz ayılarla kutup ayılarının çiftleşmesinden doğan grolar ayıları gibi yepyeni türlerdir! Benzer şekilde, kuşlarda da iki ayrı türün çiftleşerek üçüncü bir türün evrimini tetikleyebileceği gösterilmiştir. Peki melezler, sağlıklı bir tür yaratabilirler mi?

Tüm Reklamları Kapat

Hibrit türleşme hayvanlar aleminde oldukça nadirdir, ancak yine de tamamen doğal bir şekilde meydana gelebilir. Bu durumda ortaya çıkan hibrit popülasyon, her iki ebeveyn türünden üreme açısından izole olan, bağımsız ve yeni bir türdür. Heliconius kelebeği, bunun bir örneğidir.[1] Bu parlak renkli kelebekler Güney ve Orta Amerika'da yaygındır ve hatta Kuzey Amerika'nın bazı bölgelerinde de görülür. Kanat desenlerinin şaşırtırıcı çeşitliliği ve grupları içinde yaygın olarak görülen, detaylı taklit (mimikri) özellikleri ile dikkat çekerler.

Kuşlar arasında, melez türlerin muhtemelen en iyi bilinen örnekleri Passer italiae olarak da bilinen İtalyan serçesi, Lepidothrix vilasboasi olarak da bilinen altın taçlı manakin ve ilk kez 1980'lerde evrimleştiği tahmin edilen, yakın zamanda tanımlanmış ancak henüz isimlendirilmemiş bir Galapagos ispinozudur.[2]

Tüm Reklamları Kapat

Bu örneklere rağmen, yeni bir türün diğer iki türün melezlenmesi yoluyla evrimleşebileceği fikri Darwin'in düşüncesine aykırıdır; çünkü bu, bir türün temel tanımını ihlal eder: üreme izolasyonu.[3] Ayrıca, türler kendi özel nişlerine adapte olduklarından ve melez yavrular, ebeveynlerinin karakterlerinin aşağı yukarı ara bir karışımı olduklarından, melezler ebeveynlerin nişine daha az uyum sağlar ve bu nedenle hayatta kalma olasılıkları daha düşük olur. Bunun sonucunda, melezler zamanla yok olma eğilimindedir. Bu nedenlerle hibrit türleşme, hayvanlar alemine neredeyse tamamen yabancı bir kavramdır.

Fakat bir melez türün belirli bir nişe her iki ebeveyn türünden daha fazla adapte olduğu çok nadir durumlarda melez, ebeveyn türlerinden birinin veya her ikisinin yerini alabilir veya daha önce boş olan özel bir niş içinde kendi yerini oluşturabilir.

Elbette, hayvanlarda melez türleşmeyi engelleme yönünde çalışan genetik kısıtlamalar da vardır. En kalıcı melez türler, her iki ebeveyn türüyle eşit sayıda kromozoma sahiptir. Bu, her iki ebeveyn türünün, melez yavrularındaki eşleşmemiş kromozomlarla ilişkili genetik ve gelişimsel sorunlardan kaçınmak için yakından akraba olması gerektiği anlamına gelir. Homoploid hibrit türleşme olarak bilinen bu melezleşme biçimi, hayvanlar arasında en yaygın olanıdır. (En ünlü memeli melezi olan katır, farklı sayıda kromozoma sahip bir at ve bir eşeğin ürünüdür ve bu nedenle melezlerini kısır kılar.)

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

En Şaşırtıcı Keşif

Justus Liebig Üniversitesi Hayvan Ekolojisi ve Sistematiği Bölümü'nde Baş Araştırmacı olan Juan Masello şöyle diyor:

Aslında, Güney Okyanusu'nun Antarktika ve Antarktika altı sularına özel bir dağılıma sahip olan ve monofiletik bir takson olan Pachyptila cinsi fırtına kuşları (priyonlar) arasındaki ilişkilere bakıyorduk.

Dr. Masello, özellikle papağanlar ve deniz kuşları olmak üzere yabani kuş popülasyonlarının davranışsal ekolojisi, parazitolojisi ve moleküler ekolojisi konularında uzmanlaşmıştır. Dr. Masello, yardımcı yazar olan Venda Üniversitesi'nde zooloji profesörü Yoshan Moodley'in danışmanlığında popülasyon genetiğini araştırmaktadır.

Pachyptila cinsi fırtına kuşları, aynı ataya ("monofiletik") sahip, birbiriyle yakın akraba olan küçük bir deniz kuşları grubudur. Güvercin büyüklüğünde, alt kısımları beyaz, üst kısımları mavi-gridir ve sırtlarında uzun, ince bir kanat ucundan diğerine uzanan is rengi bir "M" harfi vardır. Antarktik Okyanusu boyunca geniş çapta dolaşırlar ve hepsi, özellikle sert, rüzgârla savrulan Antarktika altı denizleri üzerine yakınken görüldüklerinde, birbirlerine son derecede benzedikleri fark edilir.

"Pachyptila salvini" olarak da bilinen orta gagalı Salvin fırtına kuşu, görüldüğü üzere, "Pachyptila desolata" türü Antarktika fırtına kuşu ve "Pachyptila vittata" türü geniş gagalı fırtına kuşu arasında melez bir türdür.
"Pachyptila salvini" olarak da bilinen orta gagalı Salvin fırtına kuşu, görüldüğü üzere, "Pachyptila desolata" türü Antarktika fırtına kuşu ve "Pachyptila vittata" türü geniş gagalı fırtına kuşu arasında melez bir türdür.
Forbes

Dr. Masello, Profesör Moodley ve iş arkadaşları, tam olarak kaç tane Pachyptila türü olduğunu nihayet öğrenmek için bu esrarengiz deniz kuşlarını dikkatlice incelediler. Dr. Masello ve Profesör Moodley, şöyle açıklıyorlar:

Filogenetikten yola çıkarak iki ila yedi tür olduğu fark edildi, ancak bu konu tartışmalıydı.

Ancak Dr. Masello, Profesör Moodley ve iş arkadaşları, kaç tür olduğunu belirlemek için çalışırken, garip bir şeyle karşılaştılar:

Tüm Reklamları Kapat

Bu ilişkileri önceki iki çalışmada araştırdık, ancak (orta büyüklükte gagası olan Salvin fırtına kuşu) Salvini'de beklenenden farklı bir şey olduğunu fark ettik.

Böylece Dr. Masello, Profesör Moodley ve meslektaşları araştırmaya devam ettiler.

Her fırtına kuşu türünün, yalnızca bir veya birkaç spesifik Antarktika altı adada ve yılın farklı zamanlarında üremesinden dolayı, Dr. Masello, Profesör Moodley ve çalışma arkadaşları, her türün oyuk yuvalarının tam olarak nerede ve ne zaman bulunabileceğini belirleyebildiler.

Salvin priyonu, Pachyptila salvini (gri daire) olan melez türlerin yalnızca Marion Adası'nda (gri daire) ürediğini, bu nedenle bu türün iki ebeveyn türünden ve Pachyptila vittata olarak bilinen geniş gagalı fırtına kuşu (turuncu daireler), Antarktika fırtına kuşu ve Pachyptila desolata'dan (yeşil daireler) genetik olarak ayrı tutulduğunu gösterdiler.

Pachyptila (Procellariiformes) üreme kolonileri bu çalışmada örneklenmiştir. [Geniş gagalı prionlar (Pachyptila vittata): turuncu daireler. Salvin priyonları (Pachyptila salvini): gri daireler. Antarktika priyonları (Pachyptila desolata): yeşil daireler. İnce gagalı priyonlar (Pachyptila belcheri): mavi daireler. Peri priyonları (Pachyptila turtur): mor daireler.] Daireler koloni başına ortalamaları belirtir ve hata çubukları standart sapmalara karşılık gelir. Yalnızca canlı bireylerden veya yeni cesetlerden gelen veriler dahil edilmiştir.
Pachyptila (Procellariiformes) üreme kolonileri bu çalışmada örneklenmiştir. [Geniş gagalı prionlar (Pachyptila vittata): turuncu daireler. Salvin priyonları (Pachyptila salvini): gri daireler. Antarktika priyonları (Pachyptila desolata): yeşil daireler. İnce gagalı priyonlar (Pachyptila belcheri): mavi daireler. Peri priyonları (Pachyptila turtur): mor daireler.] Daireler koloni başına ortalamaları belirtir ve hata çubukları standart sapmalara karşılık gelir. Yalnızca canlı bireylerden veya yeni cesetlerden gelen veriler dahil edilmiştir.
Forbes

Kuş Gagaları, Belirli Diyetler İçin Evrimleşmiş, Özel "Çatal Bıçak Takımlarıdır"!

Fırtına kuşları (priyonlar), sadece nerede ve ne zaman ürediklerine göre değil, aynı zamanda gagalarına göre de farklılık gösterirler. Gerçekten de kuş gagalarının uzunluğu, genişliği ve yüksekliği, verimli yiyecek arama açısından çok önemlidir. Bu nedenle Pachyptila prion türlerini, gagalarını dikkatlice inceleyerek, sadece görünüşlerine göre ayırt etmek mümkündür: Cinsteki altı türden üçünün, balenli balinalardaki gibi, küçük deniz kabuklularını ve balıkları tutmak için süzgeç görevi gören ve kenarlarında saçak (lameller) bulunan düzleştirilmiş gagaları vardır. Bu yapı, kuşların testere benzeri gagasının tırtıklı kenarlarına atfen Yunanca priōn ("testere") kelimesinden gelen bu kuşların ortak adına yansımıştır. Ayrıca yaygın olarak "balina kuşları" olarak da bilinirler.

Tüm Reklamları Kapat

Dr. Masello, Profesör Moodley ve çalışma arkadaşları, altı Pachyptila türündeki tüm kuşların gagalarının boyutlarını ölçtüklerinde, türlerin hiçbiri arasında bir örtüşme bulamadılar.

Örneklenen tüm Pachyptila (Procellariiformes) türleri için gaga genişliği ve uzunluğu. Türler renk kodludur [Geniş gagalı priyonlar (Pachyptila vittata): turuncu daireler. Salvin priyonları (Pachyptila salvini): gri daireler. Antarktika priyonları (Pachyptila desolata): yeşil daireler. İnce gagalı priyonlar (Pachyptila belcheri): mavi daireler. Peri priyonları (Pachyptila turtur): mor daireler.] Daireler koloni başına ortalamaları belirtir ve hata çubukları standart sapmalara karşılık gelir. Yalnızca canlı bireylerden veya yeni cesetlerden gelen veriler dahil edilmiştir.
Örneklenen tüm Pachyptila (Procellariiformes) türleri için gaga genişliği ve uzunluğu. Türler renk kodludur [Geniş gagalı priyonlar (Pachyptila vittata): turuncu daireler. Salvin priyonları (Pachyptila salvini): gri daireler. Antarktika priyonları (Pachyptila desolata): yeşil daireler. İnce gagalı priyonlar (Pachyptila belcheri): mavi daireler. Peri priyonları (Pachyptila turtur): mor daireler.] Daireler koloni başına ortalamaları belirtir ve hata çubukları standart sapmalara karşılık gelir. Yalnızca canlı bireylerden veya yeni cesetlerden gelen veriler dahil edilmiştir.
Forbes

Genler Bize Ne Anlatıyor?

Dr. Masello, Profesör Moodley ve meslektaşları, Pachyptila türlerinin beşi ve yakın akrabası olan mavi kuş Halobaena caerulea için 425 bireyin DNA'sını sıraladı ve inceledi.[4] Genetik olarak, mitokondriyal DNA (mtDNA), Salvin’in orta gagalı priyonu ve Antarktika prionunu aynı kümede gruplandırır; ancak nükleer mikrosatelit DNA'sı, genetik mesafeyi tahmin etmek için kullanılan yönteme bağlı olarak onu Antarktika priyonu veya geniş gagalı priyonla aynı kümeye yerleştirir. Orta gagalı Salvin priyonunun hibrit kökeni, bu sıradışı sonuçları açıklayabilir.

Peki, Dr. Masello'yu bu çalışmanın bulgularıyla ilgili en çok şaşırtan şey neydi? Dediğine göre, ebeveyn özelliklerinin kombinasyonunun, orta gagalı Salvin priyonu için hem artan zindeliğe hem de üreme izolasyonuna yol açmasıydı:

Bu çalışma, türler arası melezleşmenin evrim sürecinin sonu olmak zorunda olmadığını ve bazen bu şekilde de yeni bir türün oluşabileceğini gösteriyor. Ayrıca, özellikle üreme izolasyonunun tam olarak gelişmemiş olduğu yeni veya hızla evrimleşen tür gruplarında, bu türleşme yönteminin düşünülenden daha yaygın olabileceği ihtimaline de dikkat çekiyor.
Alıntı Yap
Okundu Olarak İşaretle
Evrim Ağacı Akademi: Türleşme Yazı Dizisi

Bu yazı, Türleşme yazı dizisinin 14. yazısıdır. Bu yazı dizisini okumaya, serinin 1. yazısı olan "Taksonomi Nedir? Sınıflandırma Biliminin Temel Kurallarını Öğrenin!" başlıklı makalemizden başlamanızı öneririz.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

EA Akademi Hakkında Bilgi Al
11
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 7
  • Tebrikler! 6
  • Bilim Budur! 5
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 2
  • İnanılmaz 2
  • Güldürdü 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: Forbes | Arşiv Bağlantısı
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 08/02/2023 01:18:31 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/10443

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Kişilik
Galaksi
Evrenin Genişlemesi
Uydu
Kuşlar
Süpernova
Kuantum
Astrofotoğrafçılık
Covıd-19
Mikrobiyoloji
Antropoloji
Teori
Kimyasal
Değişim
Sinek
Damar
Korku
Sağlık Bakanlığı
Kuantum Fiziği
Kök Hücre
Mit
Manyetik Alan
Öğrenme Teorileri
Allah
Orman
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Bugün Türkiye'de bilime ve bilim okuryazarlığına neler katacaksın?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Alıntı Yap
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
-. GrrlScientist, et al. Hibrit Türleşme: İki Ayrı Türün Çiftleşerek Melezleşmesi Sonucu, Hibrit Türleşme Yoluyla Üçüncü ve Yeni Bir Tür Evrimleşebiliyor!. (9 Mayıs 2021). Alındığı Tarih: 8 Şubat 2023. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/10443
GrrlScientist, -., Recep, A., Bakırcı, Ç. M. (2021, May 09). Hibrit Türleşme: İki Ayrı Türün Çiftleşerek Melezleşmesi Sonucu, Hibrit Türleşme Yoluyla Üçüncü ve Yeni Bir Tür Evrimleşebiliyor!. Evrim Ağacı. Retrieved February 08, 2023. from https://evrimagaci.org/s/10443
-. GrrlScientist, et al. “Hibrit Türleşme: İki Ayrı Türün Çiftleşerek Melezleşmesi Sonucu, Hibrit Türleşme Yoluyla Üçüncü ve Yeni Bir Tür Evrimleşebiliyor!.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Translated by Arzu Recep, Evrim Ağacı, 09 May. 2021, https://evrimagaci.org/s/10443.
GrrlScientist, ---. Recep, Arzu. Bakırcı, Çağrı Mert. “Hibrit Türleşme: İki Ayrı Türün Çiftleşerek Melezleşmesi Sonucu, Hibrit Türleşme Yoluyla Üçüncü ve Yeni Bir Tür Evrimleşebiliyor!.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Translated by Arzu Recep. Evrim Ağacı, May 09, 2021. https://evrimagaci.org/s/10443.

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'ndaki reklamları, bütçenize uygun bir şekilde, kendi seçtiğiniz bir süre boyunca kapatabilirsiniz. Tek yapmanız gereken, kaç ay boyunca kapatmak istediğinizi aşağıdaki kutuya girip tek seferlik ödemenizi tamamlamak:

10₺/ay
x
ay
= 30
3 Aylık Reklamsız Deneyimi Başlat
Evrim Ağacı'nda ücretsiz üyelik oluşturan ve sitemizi üye girişi yaparak kullanan kullanıcılarımızdaki reklamların %50 daha az olduğunu, Kreosus/Patreon/YouTube destekçilerimizinse sitemizi tamamen reklamsız kullanabildiğini biliyor muydunuz? Size uygun seçeneği aşağıdan seçebilirsiniz:
Evrim Ağacı Destekçilerine Katıl
Zaten Kreosus/Patreon/Youtube Destekçisiyim
Reklamsız Deneyim
Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Moderatöre Bildir

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya size sunulan (oylama gibi) diğer araçlar ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Kural İhlali Seç
Öncül Ekle
Sonuç Ekle
Mantık Hatası Seç
Kural İhlali Seç
Soru Sor
Aşağıdaki "Soru" kutusunu sadece soru sormak için kullanınız. Bu kutuya soru formatında olmayan hiçbir cümle girmeyiniz. Sorunuzla ilgili ek bilgiler vermek isterseniz, "Açıklama" kısmına girebilirsiniz. Soru kısmının soru cümlesi haricindeki kullanımları sorunuzun silinmesine ve UP kaybetmenize neden olabilir.
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.