Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

Zehirli Kuş Türleri: Kuşlar, Kendilerini Zehirli Yapan Kimyasalları Nereden Buluyor?

Zehirli Kuş Türleri: Kuşlar, Kendilerini Zehirli Yapan Kimyasalları Nereden Buluyor? Flickr / Nick Borrow
Ifrita kowaldi
3 dakika
10,574
Tüm Reklamları Kapat

Zehirli ve zehirci birçok hayvan olduğunu biliyoruz. Ancak kuşlarda bu özelli,k diğer hayvanlara göre çok daha nadir görülüyor gibi duruyor. Buna rağmen, Kuşlar Alemi'nde de zehirli (İng: "poisonous") bazı türler bulmak mümkün. Bu yazımızda, bu türlere ve özelliklerine genel bir bakış atacağız.

Zehirli kuşların en ünlüsü Kukuleteli Pitohui'dir. 1992 yılında bu ilginç türün zehirli olduğunun keşfi, uzun bir süre boyunca zehirli hiçbir üyeyi barındırmadığı düşünülen Kuşlar Sınıfı'nda da zehirli türler olabileceğini göstermiştir.

Tüm Reklamları Kapat

Cins adı Pitohui olan bu kuşa ait günümüzde 6 farklı tür bulunmaktadır. Aslında bildiğimiz toksik kuşların cins sayısı da artık daha fazladır. Örneğin İfrit olarak bilinen Ifrita kowaldi türü ve Küçük Cırlak Ardıç olarak bilinen Colluricincla megarhyncha türü de benzer bir yapıdadır. Hatta kuşların ilk atalarından olan Sinornithosaurus'un zehirli bir ısırığı olduğundan şüphelenilmektedir. Ancak Pithoui ilk keşfedildiğinde, araştırmacılarda şok etkisi yaratmıştı.

Zehir Barındıran Bazı Kuş Türleri

Kukuleteli Pitohui

Tüylerinde ve derisinde taşıdığı toksik kimyasal, bir fareyi ve böcekleri öldürebilecek kuvvettedir. Derisini özenle parlatır, kavuniçi rengi ve siyah tüyleriyle "Sev beni!" edasıyla size yaklaşmaktadır. Bu davranışı aşağıda görebilirsiniz:

Tüm Reklamları Kapat

Ben Freeman

Aslında şüphelenmek gerekir. Çoğu kuş kaçma yoluna girerken niye bu kuşta bir korku emaresi yoktur? Tabii ki batrakotoksin içerikli toksik yapısıyla değdiği yeri uyuşturduğu, solunum yollarında yanma hissi uyandırdığı için olabilir. Bu kuşu elleyen elin sahibi, fotoğraf çekiminin birkaç saniye sonrasında toksinin acısını hissetmiştir. Ayrıca eğer toksin bulaşmış elinizi yalayacak olursanız, dilinizin de kısa bir süre içinde hissizleştiğini deneyimleyebilirsiniz.

Çok güçlü bir nörotoksin olan batrakotoksin, ölümcül zehirleri ile bilinen ünlü Zehirli Ok Kurbağası'nın (Dendrobatidae) zehri ile aynı kimyasaldır. Sinir hücrelerinin sodyum kanallarına bağlanır ve kapanmasını engeller, felce ve hatta kısa sürede ölüme yol açabilir. Bilinen bir panzehiri yoktur.

Batrakotoksin, C31H42N2O6
Batrakotoksin, C31H42N2O6
Wikipedia

Ancak bu kuşlar, bu ünlü zehri kendileri üretmezler. Çeşitli kaynaklardan vücutlarına alarak bir pasif savunma mekanizması olarak kullanırlar. Araştırmacılar, bahsedilen kuşlardan bazılarının bu zehri tükettikleri böceklerden aldığını doğrulamıştır. Bu kuşların gagalarında, tüylerinde ve derilerinde bulunan bu zehir, temas edilmesi halinde deride hissizlik ve uyuşukluğa yol açıyor. Öyle ki Pitohui dichrous, yaşam alanı olan Papua Yeni Gine'de kötü bir üne sahip olmuştu. Yerliler bu kuşu yediklerinde ağızlarına gelen kötü tattan ayrıca dilleri ve ağızlarında oluşan uyuşukluktan dolayı bu kuşa "çöp kuş" lakabını takmışlardı.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Pitohui dichrous
Pitohui dichrous
eBird

Afrika Mahmuzlu Kazı

Afrika Mahmuzlu Kazı (Plectropterus gambensis) ise zehirli başka bir kuş türü. Tabii ki bu kuş da aktif bir şekilde zehir üretip kullanmıyor. Meloidae üyesi böceklerle beslenen bu kazlar, böceklerin savunma mekanizması olan zehirlerini kendilerine almanın bir yolunu bulmuş gibi görünüyorlar. Bu özel diyetleri onların derilerini kantaridin adı verilen özel bir yağsı madde ile dolmasını sağlıyor. Böylece bu kazların etlerini tüketenler zehirli maddeyi de vücutlarına almış oluyorlar. Kantaridinin 10 mg'ı bir insanı öldürmeye yetiyor. Bayağı Bıldırcın (Coturnix coturnix) da benzer bir durumda karşımıza çıkıyor.

Bıldırcın

Bıldırcın, henüz hangi bitki olduğu konusu tartışmalı olsa da, belli bitki veya bitkileri tükettiğinde eti aynı Afrika Mahmuzlu Kazı'nınki gibi zehirli oluyor. Bıldırcının zehirli olabileceğini bilmeyen insanlar tarafından tüketilip zehirlenmelere yol açtığı biliniyor. Öyle ki 2007 yılında Türkiye'de akşam yemeğinde bıldırcın yiyen 10 kişiden 4'ünün zehirlendiği rapor edilmiştir. Bıldırcının zehri, kas ağrısıyla beraber ortaya çıkan ve böbrek yetmezliğine yol açabilen ve toplu hücre yıkımlarına sebep olan Coturnism hastalığına yol açabilir. Hastalık, ismini bayağı bıldırcının Latince ismi olan Coturnix coturnix'den alır.

Afrika mahmuzlu kazı
Afrika mahmuzlu kazı
Wikipedia

Bu şekilde bilinen zehirli kuş türlerinin sayısı diğer canlı gruplarına göre çok az olsa da yapılan araştırmalar sonucunda bilgilerimiz güncellenmeye devam edecektir.

Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
19
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • İnanılmaz 22
  • Korkutucu! 9
  • Tebrikler! 6
  • Merak Uyandırıcı! 4
  • Bilim Budur! 3
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 3
  • Muhteşem! 2
  • Güldürdü 1
  • Umut Verici! 1
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • A. Demirsoy. (2007). Yaşamın Temel Kuralları Omurgalılar / Amniyota (Sürüngenler Kuşlar Ve Memeliler) Cilt Iii / Kısım Ii. ISBN: 9757746029. Yayınevi: METEKSAN A.Ş..
  • R. Ligabue-Braun, et al. (2015). Poisonous Birds: A Timely Review. Toxicon, sf: 102-108. doi: 10.1016/j.toxicon.2015.03.020. | Arşiv Bağlantısı
  • M. Cartwright. Poisonous Birds Prove That Nature Wants You Dead. (24 Haziran 2015). Alındığı Tarih: 29 Eylül 2021. Alındığı Yer: Slate Magazine | Arşiv Bağlantısı
  • H. Arıkan. (2013). Zehirli Ve Tehlikeli Hayvanlar. Yayınevi: Konak Belediyesi.
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 22/02/2024 20:36:56 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/11035

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Odontoloji
Skeptisizm
Yörünge
Tardigrad
Şüphecilik
Kromozom
Popülasyon
Koaservat
Evrim Ağacı Duyurusu
Teori
Lgbt
Süt
Kuyruksuz Maymun
Beyin
Özel Görelilik
Cinsel Seçilim
Nobel Ödülü
2019-Ncov
Onkoloji
Tohum
Hastalık Kataloğu
Sinek
Deri
Anatomi
Mitler
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Bugün Türkiye'de bilime ve bilim okuryazarlığına neler katacaksın?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Youtube
Kırmızı Gören Boğalar Neden Sinirleniyor?
Kırmızı Gören Boğalar Neden Sinirleniyor?
Brian Cox, Evrim Ağacı'nda: Sonsuz Evren'de Yerimiz Ne?
Brian Cox, Evrim Ağacı'nda: Sonsuz Evren'de Yerimiz Ne?
İlk Defa Ne Zaman Giysi Giydik?
İlk Defa Ne Zaman Giysi Giydik?
Utandığınızda Yüzünüz Kızarıyor mu?
Utandığınızda Yüzünüz Kızarıyor mu?
Bu Sıvı Neden Elimde Kaynıyor?
Bu Sıvı Neden Elimde Kaynıyor?
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
G. Kaçıra, et al. Zehirli Kuş Türleri: Kuşlar, Kendilerini Zehirli Yapan Kimyasalları Nereden Buluyor?. (29 Eylül 2021). Alındığı Tarih: 22 Şubat 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/11035
Kaçıra, G., Ağacı, E., Öztürk, . (2021, September 29). Zehirli Kuş Türleri: Kuşlar, Kendilerini Zehirli Yapan Kimyasalları Nereden Buluyor?. Evrim Ağacı. Retrieved February 22, 2024. from https://evrimagaci.org/s/11035
G. Kaçıra, et al. “Zehirli Kuş Türleri: Kuşlar, Kendilerini Zehirli Yapan Kimyasalları Nereden Buluyor?.” Edited by Evrim Ağacı. Evrim Ağacı, 29 Sep. 2021, https://evrimagaci.org/s/11035.
Kaçıra, Göktuğ. Ağacı, Evrim. Öztürk, . “Zehirli Kuş Türleri: Kuşlar, Kendilerini Zehirli Yapan Kimyasalları Nereden Buluyor?.” Edited by Evrim Ağacı. Evrim Ağacı, September 29, 2021. https://evrimagaci.org/s/11035.
ve seni takip ediyor
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close