Pelikanlar ve Sıra Dışı Gagaları Hakkında Bilgiler

Gece Modu

Bu türev bir içeriktir. Yani bu yazının omurgası, The Wondrous isimli kaynaktan alınmıştır; ancak anlatım ve konu akışı gibi detaylar Evrim Ağacı yazarı/yazarları tarafından güncellenmiş, değiştirilmiş ve/veya geliştirilmiştir. Yazar, kaynaktan alınan metin omurgası üzerine kendi örneklerini, bilgilerini, detaylarını eklemiş, içeriği zenginleştirmiş ve/veya çeşitlendirmiş olabilir. Bu ek kısımlarla ilgili kaynaklar da, yazının sonunda gösterilmiştir. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Bu yazımızda size, pelikanlar ile ilgili birkaç ilginç bilgi vermek istiyoruz:

Pelikanlar gerçekten büyük kuşlardır. Kanat açıklıkları 5 metreyi bulabilir ve yerden 3000 metre irtifada uçabilirler. Dünya üzerinde Antarktika haricindeki bütün kıtalarda yaşayabilen pelikanların, günümüzde 8 farklı türü bulunmaktadır. Bunların büyük bir kısmı ılık ve sıcak bölgelerde yaşar. Çoğu zaman kıyı kenarları ve haliçlerde görülürler.

Fotoğrafta da görebileceğiniz üzere, pelikanlar çoğu zaman balıklar ile beslenirler. Ancak iribaşları, deniz kabuklularını ve hatta kimi zaman kaplumbağaları bile avlayabilirler. Avını yakalayan bir pelikan, kafasını sallayarak ağzının kenarlarından suyun çıkmasını sağlar. Sonrasında avını yutar.

Pelikanlar, söz konusu avlanmak olduğunda son derece sosyal hayvanlardır. Gruplar halinde avlanırlar. Bu konuda oldukça zeki oldukları da söylenebilir. Örneğin derin sulardaki balıkları, kanatlarını hızla suya vurup korkutarak sığ sulara yönlendirirler ve burada avlarlar.

Alt gagaları, irili ufaklı birçok farklı hayvanı su gibi akışkan bir ortamda yakalayabilmek üzere özelleşmiştir. Üst gagaları ise, kaygan avların geri kaçmasını engelleyecek şekilde evrimleşmiştir. Gezegen üzerindeki bütün kuşlar arasında gagası en fazla hacme sahip olan kuş pelikandır. Ortalama büyüklükteki kovalardan 3 tanesine sığdırabileceğiniz kadar balığı tek seferde içerisinde barındırabilir.

Pelikanlar aynı zamanda en ağır kuşlardan birisidir de... Buna karşılık iskeletleri, vücut ağırlıklarının sadece %10'una denk gelir. Kemikleri içerisinde, göğüslerinde, boyunlarında, kanatlarında ve deri altlarında uçabilmelerine yardımcı olan hava kesecikleri vardır. Bu keseler aynı zamanda yüzme konusunda da yardımcı olmaktadır.

Pelikanların burun delikleri yoktur. Gagalarından nefes alıp verirler.

Kahverengi Pelikan

Tüm hakları saklıdır.
Tüm hakları saklıdır.
Cüneyt Özdaş

Her ne kadar bu pelikanla ilgili dikkat çeken ilk özellik sapsarı kafasıysa da, türün adı Kahverengi Pelikan (Pelecanus occidentalis) olarak geçmektedir. İkinci dikkat çeken özellik, devasa gagasıdır ki vücut oranlarına göre en iri gagalı pelikanlardan birisidir. Kahverengi Pelikanlar, su yüzeylerini tarayarak uçarlar ve avları üzerine hızla dalarak dev gagalarıyla yakalarlar. 

Kahverengi Pelikanlar, aynı zamanda evrimsel biyoloji ve ekolojinin ortak çabasının müthiş zaferlerinden birisidir. 1960-1970'lerde DDT isimli böcek ilacının kullanımı, doğayı sadece küresel bir felaketin eşiğine getirmemiştir, aynı zamanda bu pelikanların yumurtalarının kabuklarının müthiş derecede incelmesine neden olmuştur. Bu nedenle yumurtaları çok daha kolay kırılmaya başlamıştır. Öyle ki, kuluçkaya yatan annenin ağırlığıyla bile yumurta kırılabilmektedir. Bu sebeple, yavruların neredeyse tamamı daha doğmadan ölmeye başlamıştır. Bu, Kahverengi Pelikan popülasyonunda kritik bir darboğaz yaratmıştır.

Sonradan, DDT'nin kullanımdan kalkmasıyla birlikte, biyologlar bu hayvanları kurtarmak amacıyla onları koruma altına almışlardır. Genleri detaylıca incelenen bireyler, özellikle birbirleriyle çiftleştirilerek çeşitliliğin artması hedeflenmiştir. Uzun çabalar sonunda, "neredeyse tamamen yok olmuş" statüsündeki kahverengi pelikanlar, "neredeyse hiç tehdit altında değil" statüsüne kadar kurtarılabilmiştir. Bu hayvanların sayısı halen artıştadır ve yok oluşun eşiğinden kurtulmuşlardır.

En yakın akrabaları, Peru Pelikanlarıdır. Bu iki pelikan türü, ortak atalarından coğrafi izolasyon dolayısıyla ayrılmıştır. Peru Pelikanları, bu türleşmeden sonra biraz daha iri hale gelmişlerdir. Bu iki pelikan türü, avlanmak için dalış yapan tek pelikan türleridir. Av üzerine dalma sırasında bu pelikanlar vücutlarını ve kafalarını sağa doğru eğerler. Bunun, yutak ve nefes borusunu koruma amaçlı bir davranış olduğu düşünülmektedir.

Bilinen en yaşlı Kahverengi Pelikan, 43 yaşındadır.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 0
  • Tebrikler! 1
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 09/12/2019 14:41:38 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/3914

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Soru Sorun!
Öğrenmeye Devam Edin!
Evrim Ağacı %100 okur destekli bir bilim platformudur. Maddi destekte bulunarak Türkiye'de modern bilimin gelişmesine güç katmak ister misiniz?
Destek Ol
Gizle
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“İnsanlar bana bilimin hayattaki büyük soruları asla yanıtlayamayacağını söylüyorlar. Saçmalık! Problem, sizin sorularınızın yeterince büyük olmaması!”
Phil Plait
Geri Bildirim Gönder