Bu Reklamı Kapat
Bu Reklamı Kapat

Hayata Döndürebileceğimiz 8 Soyu Tükenen Canlı Türü

Hayata Döndürebileceğimiz 8 Soyu Tükenen Canlı Türü Discover Magazine
6 dakika
19,381
  • Moleküler Biyoloji ve Genetik
  • Antropoloji

ık iseBaba ve oğul olan iki bilim insanı soyu tükenmiş canlı türlerini nasıl hayata döndüreceğimiz konusunda bilgi veriyor.

"De-extinction" (Soy tükenmesini tersine çevirmek)

George ve Hendrik Poinar, son yıllarda büyük gelişmeler kaydedilen "soyu tükenmiş canlı türlerini canlandırma" konusundaki aşamaları anlatıyorlar. George, önemli teknolojik gelişmeler henüz icat edilmeden önce bu fikir doğrultusunda yapılan öncü çalışmalara liderlik ediyordu. Daha sonra Hendrik ve George birlikte, antik DNA'ların elde edilmesi ve dizilenmesi konusunda yeni metotlar geliştirdiler.

Bu Reklamı Kapat

Ancak, elde edilen genetik taslakların yaşayan organizmalara nakledilmesi, çok zorlu bir süreç. Önde gelen yaklaşımlardan biri, hayatta olan benzer bir türün genlerini modifiye ederek, soyu tükenmiş akrabasının benzerini elde etmek. Fakat, bu durumda elde edilen canlı türü tam olarak soyu tükenen tür olamayacak.

Bir diğer yaklaşım ise yumurtanın modern bir canlıdan alınıp, DNA'nın ise soyu tükenen canlınınkiyle değiştirip bu canlıyı geri getirmek.

Bu Reklamı Kapat

Hazırlanmış olan listede hayata döndürülmeye aday sekiz soyu tükenmiş tür ile onların yeniden var olmalarını sağlayacak yollar görebilirsiniz.

1- Pyrenean Dağ Keçisi

Pyrenean Dağ Keçisi
Pyrenean Dağ Keçisi
Sol: R. Lydekker/Wild Oxen Sheep & Goats of All Lands, Living and Extinct (1898)/Biodiversity Heritage Library; Sağ: L Rabanedo/Shutterstock

Dünyanın ilk soy tükenmesinden hayata döndürülen canlı türü Fransız dağlarında yaşamış olan Pyrenean dağ keçisidir. 2003 yılında, İspanyol bilim insanları, yaşamış olan son Pyrenean dağ keçisine ait hücre çekirdeğini, çekirdeği çıkarılmış evcil keçi yumurtalarına enjekte ettiler. Sonra bu yumurtaları, İspanyol keçisi (fotoğrafta sağda) gibi taşıyıcı annelere naklettiler. Hamile kalan yedi keçiden altısının hamileliği düşük ile sonlandı. Bir tanesi ise sezaryen yöntemi ile doğum yaptı, fakat yavru sadece 10 dakika yaşayabildi.

2- Yünlü Mamut

Yünlü Mamut
Yünlü Mamut
Sol: Ozja/Shutterstock; Sağ: Jan Havlicek/Shutterstock

Yünlü mamut, geri gelme yolu en uzun olan soyu tükenmiş canlı türü olarak düşünülüyor. Hendrik, geçtiğimiz günlerde yünlü mamut genomunun tamamının dizilimini yayınladı. Harvard'dan George Church ve ekibi ise geçtiğimiz aylarda, mamut genlerini (uzun kılları, deri altı yağ tabakası, soğuğa direnç ve mamut dişi ile ilgili olan) Asya fili genomuna naklettiler.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Church, genlerinin %9'u mamut olan bir fil elde etmenin bile 20 yıl sürebileceğini ve belki de bu soyu tükenmiş canlının bire bir aynısının hiç bir zaman elde edilemeyeceğini söylüyor.

3- Yolcu Güvercin (Passenger Pigeon)

Yolcu Güvercin (Passenger Pigeon)
Yolcu Güvercin (Passenger Pigeon)
Sol: Tim Hough; Sağ: Robert L. Kothenbeutel

Yolcu güvercinler, genleri kesilip, yaşayan en yakın kuzenleri olan şerit kuyruklu güvercinlerin (fotoğrafta sağda) genomuna eklenerek yeniden canlandırılabilir gibi görünüyor.

California Üniversitesi'nden antik DNA araştırıcısı Beth Shapiro ve "Revive and Restore" (yeniden canlandırmak ve yenilemek) ekibinden biyolog Ben Novak, müze koleksiyonlarından 88 adet yolcu güvercin örneği topladılar. Fakat, yolcu güvercinleri, kaya güvercinlerinden ayıran genleri ve bu genlerin ne işe yaradığını bulmak çok uzun bir süreç.

Eklenilen genlerin, soyu tükenmiş olan kuşun uzun kuyruğunu, kırmızı gözlerini ve şeftali rengindeki göğüsünü ortaya çıkarması gerekecek.

4- Midede Yavrulayan Kurbağa

Midede yavrulayan kurbağa doğum yaparken.
Midede yavrulayan kurbağa doğum yaparken.
ANT PHOTO LIBRARY/SCIENCE SOURCE

2011 yılında, bir Avustralyalı ekip, Dolly'nin elde edilmesini sağlayan klonlama yöntemini, midede yavrulayan kurbağa (fotografta solda) elde etmek için kullandılar. Bu kurbağa türü dişisi, yumurtalarını yutup, midede geçirilen hamilelik sonrası yavrularını dışarı kusmaktaydı.

Bu Reklamı Kapat

Bilim insanları, soyu tükenmiş bu kurbağa türünün hücre çekirdeğini, çizgili kurbağa yumurta hücrelerine naklettiler. Fakat şimdiye kadar, embriyolar tamamiyle gelişme aşamasına gelemedi.

5- Quagga

Quagga
Quagga
Sol: Photo Researchers/Science Source; Sağ: Stuart G Porter/Shutterstock

1980'lerde, Berkeley'den moleküler biyolog Allan Wilson 140 yıllık posttan Quagga türüne ait genetik materyal elde etti. Quaggalar, kahverengi-beyaz çizgili ve zebraların (fotoğrafta sağda) yakın akrabası olan soyu tükenmiş bir canlı türü.

Revive & Restore adındaki ticari olmayan kuruluşun hayata döndürmeyi planladığı türlerden biri de quaggalar.

Araştırma grubu, Afrika ova zebraları (fotografta sağda) üzerinde seçerek çiftleştirme yöntemiyle nesiller sonra soyu tükenmiş quaggaya görünüş olarak benzeyen zebraların evrilmesini umuyorlar. Bunun için daha az çizgili ve kahverengimsi rengi olan zebraları seçip çiftleştiriyorlar.

Bu Reklamı Kapat

6- Yünlü Gergedan

Yünlü Gergedan
Yünlü Gergedan
CHARLES R. KNIGHT, NATIONAL GEOGRAPHIC

Yünlü gergedanlar, Pleistosen Dönemi megafaunasına ait bir diğer memeli türüdür. Prehistorik mağara sanatı örneklerinde mamutlarla birlikte yer almakta. Tüylü gergedanlar, son buzul çağının sonlarına doğru yaklaşık 10000 yıl önce yok oldular.

Sibirya'da ve Polonya'da iyi durumda yünlü gergedan örnekleri elde edildi. Üzerlerinde birkaç genetik çalışma da yapıldı. Bu çalışmalar sonucu yaşayan en yakın akrabalarının kritik seviyede soy tükenme tehlikesi altında olan Sumatra gergedanları olduğu anlaşıldı.

Hayata döndürülme olasılıkları sorulduğunda, Hendrik Poinar pek iyimser değil: "Yünlü gergedanlarla ilgili problem, örneklerin çok sınırlı olması. Her yüz mamut örneğine karşılık sadece bir yünlü gergedan örneği bulunabiliyor." diyor.

Mamutlara göre, geri döndürülmesi çok daha zor bir tür. Nedenleri, fazla örnek bulunamaması ve taşıyıcı anne olabilecek olan Sumatra gergedanlarının zaten soy tükenme tehlikesi altında olması sayılabilir.

Bu Reklamı Kapat

Agora Bilim Pazarı
Mühendislik Termodinamiğinin Problemleri
  • Boyut: 16 X 24
  • Sayfa Sayısı: 562
  • ISBN No: 9779758624899
Devamını Göster
₺190.00
Mühendislik Termodinamiğinin Problemleri

7- Dodo Kuşu

Dodo kuşu.
Dodo kuşu.
FOX PHOTOS/GETTY IMAGES

Fotografta dodo iskeleti ile, rekonstrüksiyon modeli karşılıklı durmakta. Dodo kuşu, Hint Okyanusu'nda Mauritius Adası'nda yaşamış olan uçamayan bir kuş türüdür.

Geniş kabul gören düşünce, dodoların en son 1662 yılında, Hollandalı denizciler tarafından tanımlandıktan sadece 100 yıl sonra görüldüğü yönünde. Bu büyük kuşlar denizciler ve yırtıcı hayvanlar tarafından avlanıyordu.

Bir kaç dodo örneği erken dönemlerde Avrupalılar tarafından koleksiyonluk olarak ele geçirildi ve bunların kalıntıları günümüzde hala müzelerde bulunmakta. Son kazılar sonucu bu kuşun yumuşak dokuları da elde edildi.

Revive & Restore grubundan Ben Novak, "Çalışmamız, eğer iyi korunmuş deri veya kas dokularına sahipseniz, canlı türünün bütün genomunu, kaliteli derecede elde edebileceğinizi göstermiştir." diyor.

Bir çeşit güvercin olan dodo kuşuba evrimsel olarak yakın olan türler genetik araştırmalar sonucu görülecek (belki de bu sayede taşıyıcı anne bulunabilecek). Bazı çalışmalar Nicobar güvercininin bu türün en yakın akrabası olduğunu öne sürmektedir.

8- Tazmanya Kaplanı/Kurdu

Henüz soyları tükenmemişken çekilen Tazmanya kaplanı/kurdu fotoğrafı.
Henüz soyları tükenmemişken çekilen Tazmanya kaplanı/kurdu fotoğrafı.
SMITHSONIAN INSTITUTION ARCHIVES

Neredeyse bir köpek boyutlarında olan, thylacine ya da Tazmanya kaplanı, Avustralya, Tazmanya ve Yeni Gine'de yaşamış olan, çizgili, etçil bir keseli memeli türüydü. Tazmanya, yaşadığı son bölgeydi ve 1930'larda ise bu canlının soyu tükendi. Yaşam alanlarının azalması ve köpeklerin bölgeye getirilmelerinin de rolü olmasına rağmen çoğu biyoloğa göre avlanma ana nedendi.

Novak'a göre thylacine'i hayata döndürmek çok zorlu bir süreç olacaktır. Nedeni ise yaşayan emsallerinden çok farklı olmasıdır. Tazmanya kaplan

Tazmanya kaplanı/kurdu ve en yakın akrabası olan keseli karıncayiyen.
Tazmanya kaplanı/kurdu ve en yakın akrabası olan keseli karıncayiyen.
Sol: Ozja/Shutterstock; Sağ: Julian W/Shutterstock

ı ve keseli karıncayiyenler (fotoğrafta sağda) yaşayan en yakın akrabalarıdır, fakat onlar da oldukça küçük.

Buna rağmen bilim insanları denemekten vazgeçmiyorlar. 2008 yılında Melbourne Üniversitesi'nden Andrew Pask 100 yıllık deri kalıntısı ve alkol içinde saklana üç yavru örneklerinden thylacine DNA'sı elde etti. Pask'ın ekibi kısa bir dizilim izole edip buna işaretçiler (marker) yerleştirdiler ve bir fare embriyosuna enjekte ettiler. Bu deney sonucu soyu tükenmiş bu canlı türünün genlerinin işlevli olduğunu gösterdiler.

Okundu Olarak İşaretle

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • İnanılmaz 10
  • Bilim Budur! 9
  • Tebrikler! 8
  • Muhteşem! 5
  • Merak Uyandırıcı! 5
  • Umut Verici! 4
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 2
  • Korkutucu! 2
  • Güldürdü 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Türev İçerik Kaynağı: Discover Magazine | Arşiv Bağlantısı
Bu Reklamı Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 24/09/2022 20:04:39 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/7030

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Bu Reklamı Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Gönderiler
Memeli
Maymun
Virüsler
Zehirli Mantar
Çevre
Okyanus
Koronavirüs
Diş Hekimliği
Yeni Koronavirüs
Koruma
Endokrin Sistemi Hastalıkları
Doğal Seçilim
Molekül
Evrenin Genişlemesi
Antikor
Modern
Deney
Balık
Eğitim
Elektron
Beyin
Evrim Teorisi
Balina
Bebek Doğumu
Pandemik
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Başlık
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nda reklamları 2 şekilde kapatabilirsiniz:

  1. Ücretsiz üye girişi yapmak: Sitedeki reklamların %50 kadarını kapatmak için ücretsiz bir Evrim Ağacı üyeliği açmanız ve sitemizi/uygulamamızı kullanmanız yeterli!

  2. Maddi destekçilerimiz arasına katılmak: Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Raporla

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya diğer kullanıcıları oylama, teşekkür ve en iyi cevap araçları ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Soru Sor
Aşağıdaki "Soru" kutusunu sadece soru sormak için kullanınız. Bu kutuya soru formatında olmayan hiçbir cümle girmeyiniz. Sorunuzla ilgili ek bilgiler vermek isterseniz, "Açıklama" kısmına girebilirsiniz. Soru kısmının soru cümlesi haricindeki kullanımları sorunuzun silinmesine ve UP kaybetmenize neden olabilir.
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.