Bu Reklamı Kapat
Bu Reklamı Kapat

Tazmanya'dan Bir Kaplan Geçti! Tazmanya Kaplanları Nasıl Canlılardı?

Tazmanya'dan Bir Kaplan Geçti! Tazmanya Kaplanları Nasıl Canlılardı? Tarkine
Tazmanya Kaplanı
6 dakika
936
  • Yok Oluş Olayları

Tazmanya kaplanı ya da Tazmanya kurdu olarak bilinen Thylacinus cynocephalus, sarı-kahverengimsi kısa tüyleri ve sırtından başlayıp kuyruğuna varan siyah çizgileri ile kendine özgü görüntüsüyle nesli tükenmiş endemik bir Avustralya türüdür. Bu endemik canlı türünün özellikleri nelerdi ve nesilleri nasıl tükendi? Bir göz atalım.

Yaşam Alanı ve Dağılımı

Avustralya’daki birçok memeli gibi keseli olan bu yırtıcı hayvan, bulunan kalıntılar ve yerli halk Aborjinler tarafından çizilen duvar resimlerinden anlaşıldığı üzere Avustralya ve Yeni Gine'de de yaşamıştı.[1] Ancak Avrupalılar bu canlıyı keşfettiğinde, 5000 sene önce adaya getirilen dingolar ile uzun süren rekabet süresince dingoların baskın gelmeleri sonucu yaklaşık 3500 yıl önce o bölgede nesilleri tükenmişti ve sadece Tazmanya adasında bulunuyorlardı.[2] Gececil bir canlı olduğu için gündüzleri orman ve çalılıklarda dinlenen Tazmanya kaplanları sulak açık arazilerde bulunan içi boş kütüklerde veya kaya çatlaklarında yaşamayı tercih ediyorlardı.

Bu Reklamı Kapat

Kuzey Avustralya, Kakadu Milli Parkı, Aborjinler tarafından çizilmiş kaya resmi.
Kuzey Avustralya, Kakadu Milli Parkı, Aborjinler tarafından çizilmiş kaya resmi.
Flickr

Taksonomik Tarihi ve Fiziksel Özellikleri

Tazmanya kaplanı ile ilk karşılaşma kaydı 1792 tarihinde bir keşif gezisi sırasında Avustralya faunasını açıklamalarıyla dikkat çekmiş biyolog Jacques Labillardière'ın günlüğünde belgelenmiştir. Türe dair ilk bilimsel açıklama ise ada yerleşiminden 5 sene sonra 1808 yılında George Prideaux Robert Harris tarafından yapılmıştır.[3] Harris Tazmanya kaplanını günümüzde içinde opossumların bulunduğu Didelphis cinsine yerleştirilmiş ve cynocephala tür adını vermiş, yani "köpek başlı opossum" olarak tanımlamıştır. Bunun ardından 1824’te Tazmanya kurdunun opossum olmadığı anlaşılmış ve kendi cinsi olan Thylacinus’a yerleştirilmiştir.

Harris tarafından çizilen 1808 tarihli ilk illüstrasyon. Tazmanya canavarı ve Tazmanya kaplanı
Harris tarafından çizilen 1808 tarihli ilk illüstrasyon. Tazmanya canavarı ve Tazmanya kaplanı
Wikimedia Commons

Tazmanya kaplanı, memelilerde yakınsak evrimin önemli örneklerinden sadece bir tanesidir. Canidae ailesi ile ortak atasından 160 milyon yıl önce ayrılan Tazmanya kurduna kurt denmesinin sebebi de kurtlara benzer anatomi ve özellikler evrimleştirmesidir. Kaplan olarak anılmasının sebebi ise sırtındaki çizgilerdir.[4]

Bu Reklamı Kapat

a, e: Tazmanya kaplanı (Thylacinus cynocephalus)   b, f: Gri kurt (Canis lupus)   c, g: Dingo (Canis lupus Dingo)  d,h: Çizgili çakal (Lupulella adusta)   Tazmanya kaplanının Canidae ailesi ile benzer kafatası
a, e: Tazmanya kaplanı (Thylacinus cynocephalus)
b, f: Gri kurt (Canis lupus)
c, g: Dingo (Canis lupus Dingo)
d,h: Çizgili çakal (Lupulella adusta)
Tazmanya kaplanının Canidae ailesi ile benzer kafatası
Research Gate
Tazmanya kaplanı'nın evrim ağacı (MY=Milyon yıl)
Tazmanya kaplanı'nın evrim ağacı (MY=Milyon yıl)
Phys.org

Tazmanya kaplanı su opossumu (Chironectes minimus) ile birlikte her iki cinsiyetinde de kesesi olduğu bilinen iki canlıdan biridir. Kısa ve yumuşak tüylü olan Tazmanya kaplanının yüksekliği 60 cm yani aşağı yukarı bir Golden Retriever kadardı, kilosu 12 ila 30 arasında değişiyordu ve uzunluğu ise burundan kuyruğa 1,5 metre kadardı. Canlıların erkekleri dişilerinden biraz daha büyüktü. Sıçramak için kullanabildikleri sert kuyrukları ayağa kalktıklarında üçüncü bir ayak görevi görüyordu ve böylece kangurular gibi kısa mesafeli sıçramalar yapabiliyorlardı.

Fosilleri

Tazmanya kaplanının 12 milyon ila 30 milyon zaman aralığından Victoria, Güney Avustralya, Batı Avustralya ve Queensland'den birçok fosili bulunmuştur. Bu fosillerden yola çıkarak uzmanlar bugüne kadar yaşamış en az 7 Thylacine türü olduğunu düşünüyorlar. Bundan 8 milyon yıl önce bunların sayısı tek türe kadar düşüyordu.[11]

Yaklaşık 4 ila 5.000 yıl öncesine tarihlenen Nullarbor Ovası'ndaki bir mağarada mumyalanmış bir şekilde bulunan Tazmanya kaplanı.
Yaklaşık 4 ila 5.000 yıl öncesine tarihlenen Nullarbor Ovası'ndaki bir mağarada mumyalanmış bir şekilde bulunan Tazmanya kaplanı.
TwilightBeasts

Beslenme ve Üreme

Tamamen etçil olan Tazmanya kaplanı, güçsüz bir yapıda olan ancak 90 dereceye kadar açabildiği çenesi ile kanguru ve vombat gibi güçlü canlıları rahatlıkla avlayamıyordu.[5] Özellikle Avustralya gibi geniş bir alanda yiyecek bulması o kadar kolay değildi. Bu durum da dingolarla rekabetlerinde onlara dezavantaj kazandırmış olabilir. Tazmanya kaplanı tek veya çiftler halinde gece avlanırdı. Pusucu bir avcıydı ancak benzer özellikler geliştirdiği kurtlar gibi hızlı hareket edemiyordu. Tercih ettiği avlar arasında genellikle küçük keseliler ve kuşlar bulunmaktaydı, Avrupalılar adaya geldikten sonra buzağı, koyun ve tavuk gibi küçük çiftlik hayvanlarını da avladıkları bilinmektedir. 5 ila 9 yıl arası yaşam süreleri olan Tazmanya kaplanlarının (esaret altında bu süre uzayabilir) üreme dönemleri ve detayları ile ilgili fazla bilgi olmasa da kış ve ilkbahar arasında yılda bir kez 2 ila 4 yavru yaptıkları, doğumdan sonra da yavrunun 3 ay gibi bir süre annesinin kesesinde kaldığı düşünülmektedir.[6]

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Davranışları

Tazmanya kaplanları ile ilgili doğada detaylı gözlem şansı bulunamamıştır ancak genelde gündüz gözlenen esaret altındaki bireyler çekingen ve insanlara karşı uysal canlılardı ve fazla saldırganlık göstermiyorlardı. Çok az miktarda saldırı kaydı vardı ancak ciddi sonuçlar doğurmamıştı. Zaten gececil canlılar oldukları için gündüz onları etkin görmek pek mümkün değildi. Esaret altında, Tazmanya kurtlarının hayvanat bahçesi personeli gibi potansiyel tehditleri görmezden geldiği ve sıcaklıktan bağımsız olarak güneşten korunmak istediği belgelenmiştir. Bu belgelere dayanarak güneş ışığının etkisiyle yarı kör olabilecekleri düşünülmektedir.[7] Gözlemlere paralel bir şekilde aynı zamanda sessiz hayvanlardı. Çıkardığı sesler arasında sinirlendiğinde alçak bir hırlama, başkalarıyla iletişim kurmak için sızlanma ve beslenirken öksürme ve havlama benzeri sesleri vardı.

Nesillerinin Tükenmesi

Yazının başında bahsettiğimiz gibi Avrupalılar tarafından keşfedildiğinde doğal sebeplerden dolayı zaten Avustralya ve Yeni Gine'de nesilleri tükenmişti. Tazmanya'nın kolonileşmesiyle birlikte adaya getirilen koyun sürülerine saldıran Tazmanya kaplanlarının kelle başına 1 sterlin ödül koyuldu, halkı teşvik etmek amacıyla koyulan bu ödül bir hayli işe yaradı ve canlılar tüfeklerle vurularak hızla öldürüldü ama nesillerinin tükenmesinde tek neden bu değildi. Diğer avcılarla rekabet konusunda pek iyi olmayan Tazmanya kaplanları adaya getirilen tilkilerle de avlanma yarışına girince besin bulmaları iyice zorlaştı. Bunun yanı sıra av köpekleri ve salgın hastalıklar da nesillerinin tükenme sürecini hızlandırdı. 1920'lerin sonunda vahşi doğada nesilleri iyice azaldı ve doğadaki son Tazmanya kaplanı 1930 yılında bir çiftçi tarafından vurularak öldürüldü.[8]

Doğada vurulan son Tazmanya kaplanı
Doğada vurulan son Tazmanya kaplanı
Wikimedia Commons

Türünün bilinen son ve aynı zamanda en uzun yaşamış olan üyesi Benjamin adıyla bilinen dişi bir Tazmanya kaplanıydı. Anneleriyle birlikte yakalanan ve Avustralya'daki Hobart Hayvanat Bahçesi'nde sergilenen üç yavrudan biriydi. Benjamin bu yavrulardan hayatta kalan son bireydi. Hayvanat bahçesi bekçisi, hayvanı gece için barınağına kilitlemeyi unuttuğu için hayvan soğuk bir zeminde 12 yıl 7 ay yaşadıktan sonra 1936 yılında donarak öldü. Ölümünün ardından 46 sene boyunca yaşadıklarına dair veri bulunamaması sonucu 1982 yılında İUCN nesli tükenen hayvanlar listesinde yerini aldı.

Nesli tükenen canlıları geri getirmek artık bir hayal veya bilim kurgu filminden ötede ve gelişen teknoloji ile zor olsa bile mümkün, hatta gerçekleştirildi. Pyrenean dağ keçisi 2003 yılında soyu tükendikten sonra hayata getirilen ilk canlı oldu. Bu çalışmalar mamut, yolcu güvercini, dodo gibi türlerin yanı sıra Tazmanya kaplanı için de sürüyor. Melbourne Üniversitesinde araştırmacı olan Profesör Andrew Pask ve ekibi bu konu üzerinde çalışıyorlar. 5 milyon dolarlık hayırsever bir bağış sayesinde kurulan Thylacine Entegre Genetik Restorasyon Araştırması laboratuvarı sayesinde Tazmanya kaplanını geri getirmeyi planlıyorlar.[9], [10] Eksiksiz bir genom dizilimi oluşturan ekip taşıyıcı anne ve kök hücre oluşturmak gibi konular üzerinde çalışıyor ve Tazmanya kaplanını geri getirmek için en azından 10 yıl gerektiğini ön görüyorlar. Eğer proje başarı ile sonuçlanırsa habitatları pek değişmeden kaldığı için bu canlıları Tazmanya ekosistemine dahil etmeyi planlıyorlar.

Sonuç

Avustralya için önemli bir değer olan Tazmanya kaplanlarını günümüzde görsel mecralarda görmek mümkün. Tazmanya'nın simgesi bu hayvanı klonlama çalışmaları başarı ile sonuçlanırsa Yeni Dünya'ya uzun süre sonra nasıl uyum sağlayacağı çok heyecan verici bir konu olabilir. Nesli tükenmiş canlıların hikayesini anlamak, nesli tükenmekte olanlar için çok geç olmadan harekete geçmenin başlangıç noktası olabilir.

Okundu Olarak İşaretle

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Merak Uyandırıcı! 4
  • Tebrikler! 3
  • İnanılmaz 2
  • Bilim Budur! 1
  • Güldürdü 1
  • Umut Verici! 1
  • Korkutucu! 1
  • Muhteşem! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
Bu Reklamı Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 05/10/2022 18:49:58 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/12176

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Bu Reklamı Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Gönderiler
Mers
Kozmoloji
Etik
Biyokimya
Çiçek
Araştırma
Çağ
Neandertal
Tercih
Aile
Kütle
Savaş
Moleküler Biyoloji Ve Genetik
Diyabet
İklim Değişimi
İmmünoloji
Lipit
Araç
Nasa
Türlerin Kökeni
Yanlış
Kuşlar
Türleşme
Farmakoloji
Hayvanlar
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Başlık
Kafana takılan neler var?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nda reklamları 2 şekilde kapatabilirsiniz:

  1. Ücretsiz üye girişi yapmak: Sitedeki reklamların %50 kadarını kapatmak için ücretsiz bir Evrim Ağacı üyeliği açmanız ve sitemizi/uygulamamızı kullanmanız yeterli!

  2. Maddi destekçilerimiz arasına katılmak: Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Raporla

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya diğer kullanıcıları oylama, teşekkür ve en iyi cevap araçları ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Soru Sor
Aşağıdaki "Soru" kutusunu sadece soru sormak için kullanınız. Bu kutuya soru formatında olmayan hiçbir cümle girmeyiniz. Sorunuzla ilgili ek bilgiler vermek isterseniz, "Açıklama" kısmına girebilirsiniz. Soru kısmının soru cümlesi haricindeki kullanımları sorunuzun silinmesine ve UP kaybetmenize neden olabilir.
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.