Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat

Facebook'taki Aşı Karşıtı Reklamların Yarısından Fazlası Sadece 2 Kişi Tarafından Kontrol Ediliyor!

Aşı Karşıtı Propagandanın İddialarının Aksine; Aşı Karşıtları Daha Tek Tip, Daha Organizeler ve Oldukça Yüksek Reklam Bütçelerine Sahipler!

Facebook'taki Aşı Karşıtı Reklamların Yarısından Fazlası Sadece 2 Kişi Tarafından Kontrol Ediliyor!
7 dakika
7,686
Tıbbi İçerik Uyarısı

Bu içerik tıp ve sağlık ile ilişkilidir. Sadece bilgi amaçlı olarak hazırlanmıştır. Bireysel bir tıbbi tavsiye olarak görülmemelidir. Evrim Ağacı'ndaki hiçbir içerik; profesyonel bir hekim tarafından verilen tıbbi tavsiyelerin, konulan bir teşhisin veya önerilen bir tedavinin yerini alacak biçimde kullanılmamalıdır.

Daha Fazla Bilgi Al
Tüm Reklamları Kapat

Diğer tüm komplo teorisyenleri gibi, aşı karşıtlarının da taraftar toplamak için robotlaşmış bir şekilde tekrar ettiği yalanları duymuşsunuzdur: "Sağlık örgütleri tek bir merkezden yönetiliyor.", "İnsanları hasta yapanlar da, ilaç satanlar da aynı 1-2 ailenin çalışanları", "Amerikalı/İsrailli milyarderler, her yıl yüz milyonlarca dolar harcayarak sizin aşıların sağlıklı olduğuna inanmanızı istiyorlar.", "Biz, onların aksine sizin gibi sıradan insanlarız, ne çıkarımız olacak, size yalan söylemeyiz." ve daha nicesi...

Görünen o ki, en azından iş propaganda ve reklama geldiğinde, aşıların faydaları konusunda halkı bilinçlendirmeye çalışan organizasyonlar çok daha dağınık ve merkezsiz iken, aşı karşıtı organizasyonlar çok daha az sayıda kişi tarafından kontrol ediliyor.

Bu gerçek, ABD Hükümeti tarafından reklam faaliyetleri konusunda daha şeffaf olması için üzerinde baskı kurulan Facebook'un, reklam verilerini ve reklamveren geçmişini halka açık hale getirmesi sonucu ortaya çıktı. Facebook Reklam Arşivi verilerini inceleyen bilim insanları, bulgularını Vaccine dergisinde yayınladığı bir makale ile duyurdular.

Tüm Reklamları Kapat

13 Aralık 2018 ile 22 Şubat 2019 arasında Facebook'a aşılarla ilgili verilen 505 reklamı analiz eden ve 309 reklam üzerinde istatistiki çalışma yürüten uzmanların aşı karşıtı reklamlarla ilgili bulguları şöyle:

  • Aşı karşıtı 145 reklam verildi.
  • Bu reklamlar daha yeknesak (düzenli dağılmış ve tek-tip).
  • Reklamlar, çoğunlukla (%55) tek bir mesaj veriyor; aşıların sözde zararlarına odaklanıyor.
  • Aşı karşıtı reklamların %54'ü sadece 2 firma tarafından verildi:
  • Robert F. Kennedy Jr. tarafından yönetilen Dünya Cıva Projesi (WMP) 47 reklam verdi.
  • Larry Cook tarafından yönetilen Zorunlu Aşılamayı Durdurun (SMV) 36 reklam verdi. Bu firmanın reklamlarının çoğu "14 haftalık bebek 8 aşı birden oldu ve 24 saat içinde öldü." tarzında başlıklar taşıyordu.

Öte yandan aşıların faydaları hakkında bilinçlendirme kampanyaları:

  • Aşı destekçisi reklamlar tek merkezli değil: 83 eşsiz reklamveren, 163 farklı reklam satın aldı.
  • Çok daha geniş bir yelpazede bilgi veriyor ve hedefleri tek tip değil: %49'u aşı olmaya teşvik ediyor, %15'i aşılarla ilgili filantropik girişimleri tanıtıyor, %14'ü aşı politikalarından söz ediyor.

Araştırmanın sonuçları, aşı karşıtı grupların reklam bütçesinin oldukça yüksek olabildiğini gösteriyor. Tüm reklamların %93'ü 500 dolardan az bütçeye sahipti; ancak 100 dolardan az bütçeye sahip aşı destekçisi reklamların oranı %77 iken, 100 dolardan az bütçeye sahip aşı karşıtı reklamların oranı %55 idi.

Bu durum, aşı karşıtlarınca durmaksızın tekrar edilen "tek merkezli aşı kampanyası" fikrinin tamamen yanlış olduğunu; tam tersine aşı karşıtlığının birkaç grubun yüksek miktarda para harcamasıyla halk arasına yayıldığını gösteriyor.

Tüm Reklamları Kapat

Facebook'ta aşılarla ilgili 2'den fazla reklam veren organizasyonların verdikleri reklam sayısı (Kırmızılar aşı karşıtı reklamlar, maviler aşı destekçisi reklamlar)
Facebook'ta aşılarla ilgili 2'den fazla reklam veren organizasyonların verdikleri reklam sayısı (Kırmızılar aşı karşıtı reklamlar, maviler aşı destekçisi reklamlar)
Vaccine

Aşı Karşıtlığı İnsan Hayatına ve Toplum Sağlığına Kastediyor!

Aşı karşıtlığı yeni bir olgu değil. Ancak internetin insanları birbirine bağlaması ve bilimsel temeli olmayan veya art niyetli kişilerin komplo teorilerini daha geniş kitlelere ulaştırabilmeye başlaması sonrasında aşı karşıtlığı yükselişe geçti. Bu durum, insanların modern bilimin geliştirdiği en başarılı ve en güçlü araçlardan biri olan aşılara karşı daha önyargılı hale gelmesine neden oldu. Bu da, on yıllar önce aşılar sayesinde kökünü kazıdığımız hastalıkların halk arasında yeniden görülmesine neden oluyor. Örneğin MMR aşısı sayesinde kolaylıkla önlenebilen ama aksi takdirde potansiyel olarak ölümcül olan kızamık, aşı olmayan insanlar yüzünden hızla geri dönüyor: Sadece ABD'de, sadece 2019 yılında 1261 vaka görüldü. 2016 yılında bu sayı sadece 86 idi.

Bu gidişat, bilim insanlarını korkutuyor. Dünya Sağlık Örgütü, aşı tereddütü kavramını küresel sağlığı etkileyen 10 tehdit unsurundan biri olarak saymaya başladı. Aşılar konusunda tereddüte neden olan en temel nedense, sosyal medya üzerinden yayılan yalanlar ve yanlış bilgiler.

Facebook Buna Neden İzin Veriyor?

Facebook uzun zamandır politik reklamlar ile halk algısını manipüle etmesi dolayısıyla skandallarla ve suçlamalarla yüzleşmekte. Bu nedenle şirket imajını korumayı hedefleyen ama halk arasına yayılan mesajları o kadar önemsemeyen bir tavır izleyen Facebook'un politikaları, aşı destekçiliğine yönelik reklamları "politik reklam" olarak kategorize ediyor. Bu da aşılara yönelik pozitif içerikli mesajların "politik olduğu gerekçesiyle" otomatik olarak reddedilmesine veya yayından kaldırılmasına neden oluyor.

Aşı karşıtları ise bunun üstesinden gelmenin yolunu buldular: Aşı politikalarından bahsetmek yerine, verdikleri reklamlarda "özgürlük" ve "tercih" gibi anahtar kelimeler kullanarak, reklamları politik değilmiş gibi göstererek Facebook algoritmalarını kandırabiliyorlar. George Washington Üniversitesi'nde Mühendislik Yönetimi ve Sistem Mühendisliği bölümünden Doç. Dr. David Broniatowski şöyle diyor:

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Aşı karşıtları, aşıların faydasına yönelik halk arasında genel geçer bir kabul yokmuş, bilim camiasında genel bir konsensüs yokmuş gibi davranıyorlar. Facebook, aşı karşıtlarının aşı meselesine yönelik bu yaklaşımını kabul ederek, sanki ortada bir tartışma varmış gibi bir izlenim yaratılmasına katkı sağlamış oluyor. Bu da aşılar konusunda daha çok tereddüte ve nihayetinde salgınlara neden oluyor.

Daha da kötüsü, Facebook'un uyguladığı politikalar aşı destekçisi içerikleri cezalandırıyor; çünkü Facebook, "politik" reklamların fon kaynaklarının ilan edilmesini zorunlu tutuyor; ancak aşılar konusunda bilgi vermeye çalışan kurumların birçoğu kendilerini politik organizasyonlar olarak görmüyorlar. Ek olarak, aşı karşıtları çok daha organizeler ve bu sayede, reklamlarının Facebook standartlarına uygun olacak biçimde dillendirildiğini garanti edebiliyorlar.

Makalenin yazarları şöyle yazıyor:

Reklamcılık, çevirimiçi ekonominin ana iticisi olduğu için, olası bir çıkar çatışması üzerinde durulacaksa, Facebook'un bu reklamlardaki payı da göz önüne alınmalıdır. Facebook, reklamverenlere yönelik daha katı kurallar uygulamak konusunda karmaşık teşviklere sahiptir.

Aşı Karşıtları Çok Daha Organizeler!

Organize olan ve profesyonel reklam taktikleri kullanan aşı karşıtları, hedef kitlelerine ulaşmak konusunda daha başarılılar: Aşı destekçisi reklamların %40'ı 1000'den az görüntüleme aldı; aşı karşıtı reklamlarınsa sadece %14'ü 1000'den az görüntüleme aldı.

Aşı karşıtları, çok az daha yüksek bütçelerle (100-499 dolar gibi), rahatlıkla 5000-50000 arası görüntülemeye ulaşmayı başardı. Bu kategorideki reklamların %41'ini aşı karşıtları reklamlar oluşturdu; sadece %12'si aşı destekçisi reklamlara aitti. En yüksek reklam harcamalarını yapan taraf (5000-50000 dolar arası) aşı destekçileriydi ve Facebook her 3 yüksek bütçeli reklamı da yayından kaldırdı (buna rağmen bu reklamlar, yüksek meblağ sayesinde yüz binlerce kişiye ulaşmayı başardı).

Facebook, Mart 2019'da yaptığı bir açıklamada, aşı karşıtlığına yönelik reklamlarla ilgili düzenlemeye gideceğini duyurmuş olsa da, bu konuda henüz dikkate değer bir adım atılmış değil.

Tüm Reklamları Kapat

Reklam performansı analizleri
Reklam performansı analizleri
Vaccine

Aşı Karşıtları Kadınları Daha Fazla Hedefliyor!

Aşı ile ilgili reklamların hedefinde çoğunlukla kadınlar var: Tüm reklamların %75'i kadınları hedef alıyor. Aşı karşıtları arasında kadınları hedef alma biraz daha belirgin: Aşı karşıtı reklamların %81'i kadınlara yönelikken, aşı destekçisi reklamların %79'u kadınları hedef alıyor.

İki reklam türü arasında yaş bakımından istatistiki olarak anlamlı bir fark olmasa da, aşı karşıtı reklamlar genç yetişkinleri daha çok hedef almaya meyilli; çünkü bu grubun yeni çocuk sahibi olma ihtimali daha yüksek.

Ayrıca aşı karşıtı reklamlar daha yerel popülasyonları hedef alıyor. Aşı destekçisi olan reklamlar daha çok sayıda eyaleti kullanırken, aşı karşıtları çoğunlukla Michigan, Ohio ve Washington gibi eyaletlere odaklanıyor. Bu eyaletler, yukarıda sözünü ettiğimiz kızamık salgınlarının başladığı ve halen devam ettiği eyaletler!

Tüm Reklamları Kapat

Aşılar Güvenlidir!

Bugüne kadar aşıların güvenli olduğu tekrar tekrar gösterildi. Aşılarla ilgili halen çok sayıda yanlış anlaşılma bulunuyor; bunlardan 5 tanesine burada yer veriyoruz. Bu konuda çok daha fazla bilgiyi buradaki yazımızda okuyabilirsiniz.

Her ilaç gibi aşıların da yan etkileri olabiliyor; ancak bunların sayı ve sıklığı, koruduğu kişi sayısı ve sıklığına göre çok ama çok küçük. Aşılardan önce hayatın nasıl olduğunu hatırlamak bile, aşıların değerini anlamamız için yeterlidir. Grip aşısı gibi çok daha etkisizmiş gibi ve düşük koruyuculuğu varmış gibi gözüken aşılar bile, sanılanın aksine, çok yüksek koruma değerlerine sahip; özellikle de risk altındaki gruplar (çocuklar, yaşlılar, hamileler, bağışıklık yetmezliği olanlar, vb.) için.

Dolayısıyla aşı karşıtlığıyla ilgili yalanları yaymak, az sayıda kişinin endişeli ebeveynler ve bilimsel gerçeklerden bihaber insanlar arasında popüler olmasını sağlayabilir, belki bir miktar kitap satar, sosyal medyada takipçi sayısını arttırır; ancak aynı zamanda bu insanlar ve yaydıkları yalanlar, çok sayıda insanın hayatını tehlikeye atıyor.

Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
20
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 14
  • Grrr... *@$# 8
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 6
  • Korkutucu! 5
  • Muhteşem! 4
  • Bilim Budur! 3
  • Merak Uyandırıcı! 3
  • Üzücü! 3
  • İnanılmaz 2
  • Umut Verici! 2
  • Güldürdü 0
  • İğrenç! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 28/05/2024 22:56:30 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/8051

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Neandertaller
Ornitoloji
Atmosfer
Meyve
Temel
Entropi
Kas
Yumurta
Enfeksiyon
Doğal Seçilim
Maskeler
Filogenetik
Çağ
Konuşma
Köpekbalığı
Eğilim
Toplumsal Cinsiyet
Hayvanlar Alemi
Sars Mers
Kilometre
Metabolizma
Canlılık Ve Cansızlık Arasındaki Farklar
Karbonhidrat
Fizyoloji
Sağlık
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Bugün Türkiye'de bilime ve bilim okuryazarlığına neler katacaksın?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
Ç. M. Bakırcı. Facebook'taki Aşı Karşıtı Reklamların Yarısından Fazlası Sadece 2 Kişi Tarafından Kontrol Ediliyor!. (17 Kasım 2019). Alındığı Tarih: 28 Mayıs 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/8051
Bakırcı, Ç. M. (2019, November 17). Facebook'taki Aşı Karşıtı Reklamların Yarısından Fazlası Sadece 2 Kişi Tarafından Kontrol Ediliyor!. Evrim Ağacı. Retrieved May 28, 2024. from https://evrimagaci.org/s/8051
Ç. M. Bakırcı. “Facebook'taki Aşı Karşıtı Reklamların Yarısından Fazlası Sadece 2 Kişi Tarafından Kontrol Ediliyor!.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, 17 Nov. 2019, https://evrimagaci.org/s/8051.
Bakırcı, Çağrı Mert. “Facebook'taki Aşı Karşıtı Reklamların Yarısından Fazlası Sadece 2 Kişi Tarafından Kontrol Ediliyor!.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, November 17, 2019. https://evrimagaci.org/s/8051.
ve seni takip ediyor

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close