Facebook'taki Aşı Karşıtı Reklamların Yarısından Fazlası Sadece 2 Kişi Tarafından Kontrol Ediliyor!

Aşı Karşıtı Propagandanın İddialarının Aksine; Aşı Karşıtları Daha Tek Tip, Daha Organizeler ve Oldukça Yüksek Reklam Bütçelerine Sahipler!

Facebook'taki Aşı Karşıtı Reklamların Yarısından Fazlası Sadece 2 Kişi Tarafından Kontrol Ediliyor!
7 dakika
6,973 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat
Tıbbi İçerik Uyarısı

Bu içerik tıp ve sağlık ile ilişkilidir. Sadece bilgi amaçlı olarak hazırlanmıştır. Bireysel bir tıbbi tavsiye olarak görülmemelidir. Evrim Ağacı'ndaki hiçbir içerik; profesyonel bir hekim tarafından verilen tıbbi tavsiyelerin, konulan bir teşhisin veya önerilen bir tedavinin yerini alacak biçimde kullanılmamalıdır.

Daha Fazla Bilgi Al

Diğer tüm komplo teorisyenleri gibi, aşı karşıtlarının da taraftar toplamak için robotlaşmış bir şekilde tekrar ettiği yalanları duymuşsunuzdur: "Sağlık örgütleri tek bir merkezden yönetiliyor.", "İnsanları hasta yapanlar da, ilaç satanlar da aynı 1-2 ailenin çalışanları", "Amerikalı/İsrailli milyarderler, her yıl yüz milyonlarca dolar harcayarak sizin aşıların sağlıklı olduğuna inanmanızı istiyorlar.", "Biz, onların aksine sizin gibi sıradan insanlarız, ne çıkarımız olacak, size yalan söylemeyiz." ve daha nicesi...

Görünen o ki, en azından iş propaganda ve reklama geldiğinde, aşıların faydaları konusunda halkı bilinçlendirmeye çalışan organizasyonlar çok daha dağınık ve merkezsiz iken, aşı karşıtı organizasyonlar çok daha az sayıda kişi tarafından kontrol ediliyor.

Bu gerçek, ABD Hükümeti tarafından reklam faaliyetleri konusunda daha şeffaf olması için üzerinde baskı kurulan Facebook'un, reklam verilerini ve reklamveren geçmişini halka açık hale getirmesi sonucu ortaya çıktı. Facebook Reklam Arşivi verilerini inceleyen bilim insanları, bulgularını Vaccine dergisinde yayınladığı bir makale ile duyurdular.

Reklamı Kapat

13 Aralık 2018 ile 22 Şubat 2019 arasında Facebook'a aşılarla ilgili verilen 505 reklamı analiz eden ve 309 reklam üzerinde istatistiki çalışma yürüten uzmanların aşı karşıtı reklamlarla ilgili bulguları şöyle:

  • Aşı karşıtı 145 reklam verildi.
  • Bu reklamlar daha yeknesak (düzenli dağılmış ve tek-tip).
  • Reklamlar, çoğunlukla (%55) tek bir mesaj veriyor; aşıların sözde zararlarına odaklanıyor.
  • Aşı karşıtı reklamların %54'ü sadece 2 firma tarafından verildi:
  • Robert F. Kennedy Jr. tarafından yönetilen Dünya Cıva Projesi (WMP) 47 reklam verdi.
  • Larry Cook tarafından yönetilen Zorunlu Aşılamayı Durdurun (SMV) 36 reklam verdi. Bu firmanın reklamlarının çoğu "14 haftalık bebek 8 aşı birden oldu ve 24 saat içinde öldü." tarzında başlıklar taşıyordu.

Öte yandan aşıların faydaları hakkında bilinçlendirme kampanyaları:

  • Aşı destekçisi reklamlar tek merkezli değil: 83 eşsiz reklamveren, 163 farklı reklam satın aldı.
  • Çok daha geniş bir yelpazede bilgi veriyor ve hedefleri tek tip değil: %49'u aşı olmaya teşvik ediyor, %15'i aşılarla ilgili filantropik girişimleri tanıtıyor, %14'ü aşı politikalarından söz ediyor.

Araştırmanın sonuçları, aşı karşıtı grupların reklam bütçesinin oldukça yüksek olabildiğini gösteriyor. Tüm reklamların %93'ü 500 dolardan az bütçeye sahipti; ancak 100 dolardan az bütçeye sahip aşı destekçisi reklamların oranı %77 iken, 100 dolardan az bütçeye sahip aşı karşıtı reklamların oranı %55 idi.

Bu durum, aşı karşıtlarınca durmaksızın tekrar edilen "tek merkezli aşı kampanyası" fikrinin tamamen yanlış olduğunu; tam tersine aşı karşıtlığının birkaç grubun yüksek miktarda para harcamasıyla halk arasına yayıldığını gösteriyor.

Facebook'ta aşılarla ilgili 2'den fazla reklam veren organizasyonların verdikleri reklam sayısı (Kırmızılar aşı karşıtı reklamlar, maviler aşı destekçisi reklamlar)
Facebook'ta aşılarla ilgili 2'den fazla reklam veren organizasyonların verdikleri reklam sayısı (Kırmızılar aşı karşıtı reklamlar, maviler aşı destekçisi reklamlar)
Vaccine

Aşı Karşıtlığı İnsan Hayatına ve Toplum Sağlığına Kastediyor!

Aşı karşıtlığı yeni bir olgu değil. Ancak internetin insanları birbirine bağlaması ve bilimsel temeli olmayan veya art niyetli kişilerin komplo teorilerini daha geniş kitlelere ulaştırabilmeye başlaması sonrasında aşı karşıtlığı yükselişe geçti. Bu durum, insanların modern bilimin geliştirdiği en başarılı ve en güçlü araçlardan biri olan aşılara karşı daha önyargılı hale gelmesine neden oldu. Bu da, on yıllar önce aşılar sayesinde kökünü kazıdığımız hastalıkların halk arasında yeniden görülmesine neden oluyor. Örneğin MMR aşısı sayesinde kolaylıkla önlenebilen ama aksi takdirde potansiyel olarak ölümcül olan kızamık, aşı olmayan insanlar yüzünden hızla geri dönüyor: Sadece ABD'de, sadece 2019 yılında 1261 vaka görüldü. 2016 yılında bu sayı sadece 86 idi.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Bu gidişat, bilim insanlarını korkutuyor. Dünya Sağlık Örgütü, aşı tereddütü kavramını küresel sağlığı etkileyen 10 tehdit unsurundan biri olarak saymaya başladı. Aşılar konusunda tereddüte neden olan en temel nedense, sosyal medya üzerinden yayılan yalanlar ve yanlış bilgiler.

Facebook Buna Neden İzin Veriyor?

Facebook uzun zamandır politik reklamlar ile halk algısını manipüle etmesi dolayısıyla skandallarla ve suçlamalarla yüzleşmekte. Bu nedenle şirket imajını korumayı hedefleyen ama halk arasına yayılan mesajları o kadar önemsemeyen bir tavır izleyen Facebook'un politikaları, aşı destekçiliğine yönelik reklamları "politik reklam" olarak kategorize ediyor. Bu da aşılara yönelik pozitif içerikli mesajların "politik olduğu gerekçesiyle" otomatik olarak reddedilmesine veya yayından kaldırılmasına neden oluyor.

Aşı karşıtları ise bunun üstesinden gelmenin yolunu buldular: Aşı politikalarından bahsetmek yerine, verdikleri reklamlarda "özgürlük" ve "tercih" gibi anahtar kelimeler kullanarak, reklamları politik değilmiş gibi göstererek Facebook algoritmalarını kandırabiliyorlar. George Washington Üniversitesi'nde Mühendislik Yönetimi ve Sistem Mühendisliği bölümünden Doç. Dr. David Broniatowski şöyle diyor:

Aşı karşıtları, aşıların faydasına yönelik halk arasında genel geçer bir kabul yokmuş, bilim camiasında genel bir konsensüs yokmuş gibi davranıyorlar. Facebook, aşı karşıtlarının aşı meselesine yönelik bu yaklaşımını kabul ederek, sanki ortada bir tartışma varmış gibi bir izlenim yaratılmasına katkı sağlamış oluyor. Bu da aşılar konusunda daha çok tereddüte ve nihayetinde salgınlara neden oluyor.

Reklamı Kapat

Daha da kötüsü, Facebook'un uyguladığı politikalar aşı destekçisi içerikleri cezalandırıyor; çünkü Facebook, "politik" reklamların fon kaynaklarının ilan edilmesini zorunlu tutuyor; ancak aşılar konusunda bilgi vermeye çalışan kurumların birçoğu kendilerini politik organizasyonlar olarak görmüyorlar. Ek olarak, aşı karşıtları çok daha organizeler ve bu sayede, reklamlarının Facebook standartlarına uygun olacak biçimde dillendirildiğini garanti edebiliyorlar.

Makalenin yazarları şöyle yazıyor:

Reklamcılık, çevirimiçi ekonominin ana iticisi olduğu için, olası bir çıkar çatışması üzerinde durulacaksa, Facebook'un bu reklamlardaki payı da göz önüne alınmalıdır. Facebook, reklamverenlere yönelik daha katı kurallar uygulamak konusunda karmaşık teşviklere sahiptir.

Aşı Karşıtları Çok Daha Organizeler!

Organize olan ve profesyonel reklam taktikleri kullanan aşı karşıtları, hedef kitlelerine ulaşmak konusunda daha başarılılar: Aşı destekçisi reklamların %40'ı 1000'den az görüntüleme aldı; aşı karşıtı reklamlarınsa sadece %14'ü 1000'den az görüntüleme aldı.

Aşı karşıtları, çok az daha yüksek bütçelerle (100-499 dolar gibi), rahatlıkla 5000-50000 arası görüntülemeye ulaşmayı başardı. Bu kategorideki reklamların %41'ini aşı karşıtları reklamlar oluşturdu; sadece %12'si aşı destekçisi reklamlara aitti. En yüksek reklam harcamalarını yapan taraf (5000-50000 dolar arası) aşı destekçileriydi ve Facebook her 3 yüksek bütçeli reklamı da yayından kaldırdı (buna rağmen bu reklamlar, yüksek meblağ sayesinde yüz binlerce kişiye ulaşmayı başardı).

Reklamı Kapat

Facebook, Mart 2019'da yaptığı bir açıklamada, aşı karşıtlığına yönelik reklamlarla ilgili düzenlemeye gideceğini duyurmuş olsa da, bu konuda henüz dikkate değer bir adım atılmış değil.

Reklam performansı analizleri
Reklam performansı analizleri
Vaccine

Aşı Karşıtları Kadınları Daha Fazla Hedefliyor!

Aşı ile ilgili reklamların hedefinde çoğunlukla kadınlar var: Tüm reklamların %75'i kadınları hedef alıyor. Aşı karşıtları arasında kadınları hedef alma biraz daha belirgin: Aşı karşıtı reklamların %81'i kadınlara yönelikken, aşı destekçisi reklamların %79'u kadınları hedef alıyor.

İki reklam türü arasında yaş bakımından istatistiki olarak anlamlı bir fark olmasa da, aşı karşıtı reklamlar genç yetişkinleri daha çok hedef almaya meyilli; çünkü bu grubun yeni çocuk sahibi olma ihtimali daha yüksek.

Ayrıca aşı karşıtı reklamlar daha yerel popülasyonları hedef alıyor. Aşı destekçisi olan reklamlar daha çok sayıda eyaleti kullanırken, aşı karşıtları çoğunlukla Michigan, Ohio ve Washington gibi eyaletlere odaklanıyor. Bu eyaletler, yukarıda sözünü ettiğimiz kızamık salgınlarının başladığı ve halen devam ettiği eyaletler!

Aşılar Güvenlidir!

Bugüne kadar aşıların güvenli olduğu tekrar tekrar gösterildi. Aşılarla ilgili halen çok sayıda yanlış anlaşılma bulunuyor; bunlardan 5 tanesine burada yer veriyoruz. Bu konuda çok daha fazla bilgiyi buradaki yazımızda okuyabilirsiniz.

Her ilaç gibi aşıların da yan etkileri olabiliyor; ancak bunların sayı ve sıklığı, koruduğu kişi sayısı ve sıklığına göre çok ama çok küçük. Aşılardan önce hayatın nasıl olduğunu hatırlamak bile, aşıların değerini anlamamız için yeterlidir. Grip aşısı gibi çok daha etkisizmiş gibi ve düşük koruyuculuğu varmış gibi gözüken aşılar bile, sanılanın aksine, çok yüksek koruma değerlerine sahip; özellikle de risk altındaki gruplar (çocuklar, yaşlılar, hamileler, bağışıklık yetmezliği olanlar, vb.) için.

Dolayısıyla aşı karşıtlığıyla ilgili yalanları yaymak, az sayıda kişinin endişeli ebeveynler ve bilimsel gerçeklerden bihaber insanlar arasında popüler olmasını sağlayabilir, belki bir miktar kitap satar, sosyal medyada takipçi sayısını arttırır; ancak aynı zamanda bu insanlar ve yaydıkları yalanlar, çok sayıda insanın hayatını tehlikeye atıyor.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 8
  • Grrr... *@$# 6
  • Muhteşem! 3
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 3
  • Korkutucu! 3
  • İnanılmaz 2
  • Üzücü! 2
  • Bilim Budur! 1
  • Umut Verici! 1
  • Merak Uyandırıcı! 1
  • Güldürdü 0
  • İğrenç! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 20/10/2021 16:41:41 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/8051

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
Şüphecilik
Elementler
Makina
Renk
Kütle
Hematoloji
Güve
Astrofotoğrafçılık
Enzim
Deri
Sosyal Mesafelendirme
Sars-Cov-2
Kuş
Genetik
Doğa Yasaları
Kilo
Safsata
Yılan
Nükleotit
Kemik
Elektromanyetizma
Bilimsel
Onkoloji
Doğa
Besin Değeri
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın