Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

Dünya'nın Merkezi Kırşehir mi?

Dünya'nın Merkezi Tam Olarak Nerede?

Dünya'nın Merkezi Kırşehir mi?
10 dakika
34,963
  • Coğrafya
  • Sosyal Bilimler Safsataları

İddia

Kırşehir, Dünya'nın coğrafi merkezidir.

Gerçek mi?

Karışık
Karışık

Gerçek Taraflar

Dünya'nın yüzeyindeki bütün karaların okullarda yaygın olarak kullanılan, Avrupa-merkezli, 2 boyutlu bir haritasını alıp, onları ufak karelere bölüp, bu karelerin hepsine ortalamada "en eşit" uzaklıkta olan (yani her noktaya mesafesi ortalamada en düşük olan) coğrafi noktayı belirleyecek olursanız, tam olarak hangi coğrafi yapıları "kara parçası" olarak belirlediğinize bağlı olarak Kırşehir, Ankara veya Çorum'a denk gelen bir nokta elde edebilirsiniz. Buna "Dünya'nın coğrafi merkezi" denir.

Sahte Taraflar

Dünya bir küre olduğu için, merkezi yüzeyinde değil, çekirdeğindedir; Dünya'nın yüzeyinin bir merkezi yoktur. Ancak yazıda göreceğimiz yöntemlerle Dünya'nın coğrafi merkezini hesaplayacak olsaydınız bile bunun hiçbir özel tarafı olmazdı. Aslına bakılırsa bu, sıradan bir geometrik oyundan fazlası değildir; zira Ayrıca Dünya'nın 3 boyutlu bir küre olması nedeniyle, 2 boyutlu haritanızın sınırlarını ve yönelimini/oryantasyonunu değiştirerek istediğiniz herhangi bir diğer noktayı "coğrafi merkez" olarak belirleyebilirsiniz (sadece Avrupa-merkezli Dünya haritalarında, yaygın olarak kabul edilen kara parçalarını hesaba katarsanız Türkiye "coğrafi merkez" olacaktır). Bu nedenle daha ziyade kapalı olmayan şekillerin, mesela "sadece Türkiye'nin coğrafi merkezi" veya "sadece ABD'nin coğrafi merkezi" biraz daha anlamlıdır ve belki o bölgedeki turizmin yeşermesine yardımcı olabilir. Son olarak, yüzeydeki karaların konumları her yıl birkaç santimetre değiştiği için, bu karaların coğrafi merkezi de zamanla değiştiği unutulmamalıdır.

Tüm Reklamları Kapat

Dünya'nın merkezi yüzeyinde değil, çekirdeğindedir. Dünya'nın yüzeyinin bir merkezi yoktur.
Dünya'nın merkezi yüzeyinde değil, çekirdeğindedir. Dünya'nın yüzeyinin bir merkezi yoktur.

İddianın Kökeni

Bu iddia, Dünya'nın merkezinin Kudüs'e denk geldiğini, dolayısıyla Kudüs'ün İncil'de belirtildiği gibi özel bir yeri olduğunu ispatlamaya çalışan Hristiyan yaratılışçılar tarafından ileri sürülmüş bir iddiadır (coğrafi merkezin Kudüs'te değil de Türkiye'de çıkması yaratılışçılar için üzücü olmuştur).[1]

2022 yılının sonundaysa, yabancı bir emlak ajansının Kırşehir'deki yatırımlarını değerlendirmek amacıyla bu konuyu gündeme getirmesi nedeniyle bu konu Türkiye'de yeniden gündeme oturmuştur. Kimi zaman "Kuzey Amerika'nın coğrafi merkezi" gibi tartışmalar da ABD'de gündeme getirilmekte ve hangi şehrin bu "unvana" erişmesi gerektiği tartışılmaktadır.[2], [3], [4]

Tüm Reklamları Kapat

Bilgiler

Dünya'nın Yüzeyinin Merkezi Yoktur!

3 boyutlu, kapalı bir şekil üzerinde bir "merkez" aramanın saçmalığı, kullandığınız haritaya bağlı olarak bu merkezin değişecek olmasından kaynaklanmaktadır. Türkiye'nin "coğrafi merkez" çıkabilmesi için, spesifik olarak şu haritanın kullanılması gerekmektedir:

Ancak 3 boyutlu bir küre olan Dünya'yı 2 boyutlu bir haritada göstermenin tek yolu bu değildir. Örneğin ABD'de şu tür bir harita kullanılabilir:

ABD-merkezli bir harita
ABD-merkezli bir harita

Benzer şekilde, Japonya'da veya Çin'de (veya herhangi bir Pasifik ülkesinde) şöyle bir harita kullanılabilir:

Reklam
Yılbaşı indirimi başladı! NordVPN’de %63 indirim
1 ve 2 yıllık planlarla 3 ay ÜCRETSİZ kullanın
  • Önde gelen VPN hizmetini edinin
  • Dosya indirirken kötü amaçlı yazılımları tespit edin
  • Parolalarınızı ve dosyalarınızı koruyun
Fırsatı Yakalayın
30 günlük para iadesi garantisi

Pasifik-merkezli bir harita
Pasifik-merkezli bir harita

Hatta ve hatta Avustralya'da şu tür bir harita kullanılabilmektedir:

Avustralya-merkezli, Güney kutbunu haritanın üzerine koyan, dolayısıyla Kuzey yarımkürede yaşayanlar için "ters" gelen, halbuki en az aşina olduğumuz haritalar kadar "doğru" olan bir harita
Avustralya-merkezli, Güney kutbunu haritanın üzerine koyan, dolayısıyla Kuzey yarımkürede yaşayanlar için "ters" gelen, halbuki en az aşina olduğumuz haritalar kadar "doğru" olan bir harita

Bu haritaların hiçbirinde Türkiye'nin "coğrafi merkez" olmayacağı açıktır. Bu nedenle coğrafi merkez, bilimsel bir terim olarak görülmez. Ancak spesifik bir harita kullanarak, spesifik bir bölgenin coğrafi merkezini hesaplamayı deneyebilirsiniz. Bu şekilde bir merkez elde etmeniz mümkündür; fakat bu sözde-merkezin hiçbir anlamı olmayacaktır.

Coğrafi Merkez Nasıl Hesaplanır?

Coğrafi merkez, istenilen bir coğrafi bölgenin 2 boyutlu yüzeyini alıp, bir iğne üzerinde dengeleyebileceğimiz noktasıdır. Bu nokta, coğrafi alan içerisinde diğer tüm noktalara ortalamada en kısa mesafeye sahip olan noktadır. Bu, birkaç farklı şekilde hesaplanabilecek olsa da, en yaygın metot şu şekildedir:[1]

  1. Dünya'daki bütün karaları küçük, eşit, birim karelere bölün.
  2. Bu karelerden bir tanesini seçin.
  3. Bu seçtiğiniz karenin diğer bütün karelere olan mesafesini hesaplayın.
  4. Bu mesafelerin hepsini toplayıp, hesapladığınız mesafe sayısına bölün. Bu, o seçtiğiniz karenin diğer bütün birim karelere olan ortalama mesafesi olacaktır.
  5. Yukarıdaki 4 adımı, Dünya'yı böldüğünüz bütün kareler için tekrarlayın.
  6. Elde ettiğiniz ortalama mesafe değerlerini birbiriyle kıyaslayın. En küçük olan sayıya karşılık gelen kare, Dünya'nın coğrafi merkezi olacaktır.

Görebileceğiniz gibi bu oldukça masraflı bir işlemdir ve ancak bilgisayar programları sayesinde yapılabilir. Çünkü Dünya'yı mesela 1 kilometrekarelik karelere bölecek olursanız, 510.1 milyon adet kare elde ederdiniz. Bunların hepsinin diğerlerine göre ortalama mesafesini hesaplamak onlarca yılınızı alırdı. Tabii ki bazı kestirmeler yapıp, coğrafi merkez olamayacak kadar kenarda köşede kalmış kareleri göz ardı edebilirsiniz. Ancak yine de bir bilgisayardan yardım almaksızın bu işlemi yapmak oldukça zor olacaktır.

Eğer bir bilgisayar kullanacak olursanız, coğrafi merkezi şu şekilde hesaplayabilirsiniz:

Tüm Reklamları Kapat

xc=16A∑i=0n−1(xi+xi+1)(xiyi+1−xi+1yi)\Large x_c=\frac{1}{6A}\displaystyle\sum^{n-1}_{i=0}(x_i+x_{i+1})(x_iy_{i+1}-x_{i+1}y_i)

yc=16A∑i=0n−1(yi+yi+1)(xiyi+1−xi+1yi)\Large y_c=\frac{1}{6A}\displaystyle\sum^{n-1}_{i=0}(y_i+y_{i+1})(x_iy_{i+1}-x_{i+1}y_i)

Burada alana karşılık gelen AA değerini şöyle hesaplayabilirsiniz:

A=0.5(∑i=0n−1xiyi+1−xi+1yi)\Large A=0.5(\displaystyle\sum^{n-1}_{i=0}x_iy_{i+1}-x_{i+1}y_i)

Tüm Reklamları Kapat

Coğrafi Merkez Hesaplarının Tarihi

1864 yılında İskoç Kraliyet astronomu Charles Piazzi Smyth, Our Inheritance in the Great Pyramid (Büyük Piramitteki Mirasımız) başlıklı kitabında bu tür bir hesabı yapıp, Dünya'nın coğrafi merkezinin 30°00′K 31°00′D olduğunu, yani Mısır'daki Gize Piramidi olduğunu tespit etmiştir. Bunu, "Dünya genelinde insanların yaşayabileceği bütün kuru toprakları hesaba katarak" hesapladığını iddia etmiştir. Ne var ki sonradan yapılan araştırmaların göstereceği üzere, Dünya'nın coğrafi merkezi Gize Piramidi değildir (zaten  30°00′K 31°00′D koordinatları da Gize Piramidi'ne 13 kilometre uzaktadır). Lakin bu örnek, bu konuya kafayı takanların ne kadar kolaylıkla algıda seçicilik kurbanı olabileceğini göstermektedir.

1973 yılındaysa San Diego, Kaliforniya'da yer alan Gulf Energy and Environmental Systems isimli bir firmada fizikçi olarak çalışan Andrew J. Woods, dijital bir bilgisayardan yardım alarak Dünya'nın coğrafi merkezini 39°00′K 34°00′D olarak hesaplamıştır. Bu, Kırşehir-Aksaray sınırının Aksaray tarafında kalan bir koordinattır. Ancak o dönem Aksaray bir il olmadığından (Aksaray, 15 Haziran 1989 günü "il" olmuştur), bu noktanın Kırşehir'e karşılık geldiği söylenmiştir. 2022'de yeniden gündeme gelen iddianın temel aldığı hesaplama da budur; ancak aynı koordinatlar artık Aksaray ilimiz içinde kalmaktadır.

2003 yılında Holger Isenberg tarafından global bir dijital yüzey modeli kullanılarak yapılan yeni bir hesaplamada bu merkez Çorum olarak belirlenmiştir. Ne var ki Holger Isenberg de Ufoloji gibi sahtebilim alanlarında yazdıklarıyla bilinen, güvenilmez bir isimdir. Isenberg'in hesaplamasının metodolojisi bilinmemektedir.

15 Haziran 2016'da Hürriyet Gazetesi, Anadolu Ajansı'nı alıntılayarak şöyle bir haber yapmıştır:[5]

Tüm Reklamları Kapat

Agora Bilim Pazarı
Frida ile Mandalina

“Bizim Evin Halleri“ kitabından tanıdığımız, çok sevilen yazar Will Gmehling’den yaşlılık, yalnızlık, olduğu gibi kabul edilmek, dostluk ve hayvan sevgisi üzerine yürek ısıtan bir hikâye!

“Frida ile Mandalina“, odağında sevginin yer aldığı resimli bir ilk okuma kitabı. Hikâyenin kahramanı Frida, uzun süredir hayvan barınağında yaşayan çok yaşlı bir köpek. Onun, barınaktaki diğer köpeklerin desteğiyle bir aileye kavuşma macerası hüzünlü olduğu kadar da komik sahnelerle dolu.

  • Çevirmen: Çağla Vera Kılıçarslan
  • Yayın Tarihi: 31.01.2020
  • Baskı Sayısı: 1. Baskı
  • Sayfa Sayısı: 28
  • Cilt Tipi: Karton Kapak
  • Kağıt Cinsi: Kuşe
  • Boyut: 23 x 30 cm
  • ISBN: 9786058023147
Devamını Göster
₺45.00
Frida ile Mandalina

Google Haritalar, Orta Anadolu'nun Çorum ilini dünya yüzeyinin coğrafi merkezi olarak işaretleyerek Türkiye'de birçok kişiyi sevindirdi.

Anadolu Ajansı'nın 15 Haziran'da bildirdiğine göre, arama motoru şirketi, dünyadaki tüm kara yüzeylerinin coğrafi merkezinin Çorum'un kırsal kesiminde yer alan 40°52'K 34°34'D olduğunu bildirdi.

Hiçbir kaynak gösterilmeyen bu haber, daha sonradan geri çekilmiştir (fakat halen erişilebilmektedir); zira hesaplamanın Google (veya bazı kaynakların iddia ettiği gibi NASA) ile hiçbir alakası yoktur.

Coğrafi Merkez ile İlgili Kutsallık İddiaları

Tarih boyunca coğrafi merkezi Kabe veya Kudüs gibi yerlere denk getirmeye çalışan birçok sahtebilimci olmuştur. İddiaları, böyle bir denk gelişin, bu yerlerin kutsallığını matematiksel olarak ispatlayacağı yönündedir.

Türkiye de dahil birçok ülkede modern biyoloji eğitiminin altını oymak, evrimi müfredattan çıkarmak ve yaratılışçı çeteleri desteklemek konusunda bol miktarda para harcayan Yaratılış Araştırmaları Enstitüsü (Institute for Creation Research), coğrafi merkezin Kudüs değil de Türkiye çıkmasının yarattığı hayal kırıklığını şöyle anlatmaktadır (vurgular bize aittir):[1]

Teolojik açıdan bakacak olursak, bu merkezin Kudüs'te, Ağrı Dağı'nda veya muhtemelen Babil'de olması daha uygun olurdu. Gerçek coğrafi merkez, bu üçünden Ağrı ve Kudüs'e yaklaşık 550 mil uzaklıktadır; yani esasen eşit uzaklıktadır.

Bununla birlikte, Mukaddes Kitap'ta dünyanın merkezinin tam olarak Ağrı, Babil veya Yeruşalim'de olmasını gerektiren açık bir ifade bulunmadığından, eğer merkez bu Mukaddes Kitap topraklarında bir yerdeyse, Mukaddes Yazıların bu konudaki tüm imaları tatmin edicidir. İlginç bir şekilde, dünyanın merkezi Ankara, Kudüs, Ararat ve Babil ile birlikte neredeyse tam bir kare oluşturmaktadır.

Potansiyel bir 'dünya etkinlikleri merkezinin' ihtiyaçları söz konusu olduğunda, bunlar da bu bölgede herhangi bir yer tarafından karşılanacaktır. Böyle bir yerin seçiminde kesin merkeziliğin yanı sıra başka faktörlerin de elbette dikkate alınması gerekecektir.

Woods tarafından yapılan hesaplamalar, aslında, dünyanın tüm kara alanlarına olan ortalama uzaklığın, tüm bu genel bölgedeki herhangi bir merkezi alan için çok az değiştiğini gösteriyor. Örneğin, Ankara bölgesine ortalama uzaklık 4.597 mil, Kudüs bölgesine ortalama uzaklık 4.612 mil ve Ağrı bölgesine ortalama uzaklık 4617 mil olarak bulunmuştur, fark sırasıyla sadece 15 mil ve 20 mildir (yani hata payı yaklaşık %1/3'tür). Pratik uygulamalar açısından bu fark, önemsizdir.

Görüleceği üzere, sonucu önceden belirleyip sonra ona veri oturtmaya çalışanlar için (yani kanıtlardan teoriye gitmek yerine, teoriyi kurup kanıtları ona uyduranlar için) hipotezin yanlış çıkmasının herhangi bir önemi yoktur. Zaten en baştan inanılanı haklı çıkarmak için illâ bir kulp uydurmak mümkündür ("Nasılsa İncil'de bu konuda kesin bir bilgi yok, o nedenle sonuç önemsiz"). Keza, eğer bir gizem ("Dünya'nın coğrafi merkezinin Kudüs'te olması ihtimali") tatmin edici sonuç vermezse, hemen benzer bir gizem ("Ankara, Ağrı, Babil veya Yeruşalim'in bir kare oluşturması") uydurmakta beis görülmemektedir. Bu, bilimsel bir yöntem değildir ve gerçeklere bu şekilde ulaşılamaz.

Tüm Reklamları Kapat

Coğrafi Merkez Hesaplarıyla İlgili Diğer Sorunlar

Yazı boyunca ele aldığımız problemlere ek olarak, coğrafi merkez hesabıyla ilgili bir dizi sorun mevcuttur:[6]

  • Dünya'nın bölündüğü karelerin büyüklüğü sonucun isabetliliğini etkileyecektir.
  • Tektonik faaliyet nedeniyle karalar durmaksızın yer değiştirmektedir. Dolayısıyla coğrafi merkez de durmaksızın yer değiştirmektedir. 1 milyon yıl önceki coğrafi merkez ile 1 milyon yıl sonraki coğrafi merkez aynı nokta olmayacaktır.
  • Ayrıca durmaksızın oluşan yeni kara parçalarının, küçük adaların veya ülkelerin kıta sahanlığının, karaların içindeki göllerin hesaba katılıp katılmadığı sonucu etkileyecektir.
  • Kullanılan projeksiyon yöntemi sonucu değiştirecektir. Mercator Projeksiyonu yaygın bir yöntem olsa da tek yöntem değildir ve hiçbir projeksiyon 3 boyutlu bir küre olan Dünya'yı sorunsuz bir şekilde 2 boyuta indirgeyemez. Örneğin Mercator Projeksiyonu coğrafi bögelerin boyutlarını ciddi bir şekilde bozmaktadır: Mesela bu projeksiyonda Grönland, Afrika ile eşit büyüklükte gibi gözükmektedir; halbuki Afrika Grönland'dan 14 kat büyüktür!

Hepsinden önemlisi, coğrafi merkezin herhangi bir coğrafi önemi yoktur. Eğer bu konuda coğrafi (veya daha spesifik olarak jeolojik) bir önem yaratılacaksa, sadece yüzey alanı değil, aynı zamanda karaların derinliği de hesaba katılmalıdır. Bu yapıldığında, Dünya'nın kütleçekim merkezi gibi daha anlamlı sonuçlar elde edilebilir. Dünya'nın yüzeyindeki karaların dağılımının 2 boyutlu izdüşümünün anlamlı bir tarafı yoktur.

Coğrafi merkez, bir dizi diğer kavramla da ilişkilidir. Örneğin kimi zaman ülkelerin "popülasyon merkezi" hesaplanabilir. Popülasyon merkezi, ülkenin nüfusunun coğrafi alanına yayılımının merkezinde yer alan noktadır (örneğin Türkiye için bu nokta Yozgat'ın güneyine denk gelmektedir).[7]

Türkiye'nin popülasyon merkezinin zaman içinde değişimi.
Türkiye'nin popülasyon merkezinin zaman içinde değişimi.
Coğrafi Bilimler Dergisi

Sonuç

Kullanılan yönteme göre Dünya'nın coğrafi merkezinin Türkiye içerisinde bir nokta çıkabileceği doğrudur. Öte yandan coğrafi merkez belki eğlenceli bir matematiksel pratik olsa da, bilimsel anlamda işlevsel veya anlamlı bir terim değildir. "Dünya'nın merkezi" yüzeyinde değil, Dünya'nın neresinde olursanız olun, Dünya'nın bir küre olmasından ötürü ayaklarımızın 6378 kilometre altındadır. Dünya'nın yüzeyinin bir merkezi yoktur.

Alıntı Yap
Okundu Olarak İşaretle
100
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 28
  • Muhteşem! 7
  • Bilim Budur! 6
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 5
  • Merak Uyandırıcı! 4
  • Umut Verici! 3
  • Üzücü! 3
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 27/01/2023 00:37:15 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/13743

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Kütle
Eğilim
Enzim
Tüyler
Sağlık Bakanlığı
Vejetaryen
Dalga
Amerika
Sahte
Genetik Değişim
Evren
Arı
Beslenme Bilimi
Köpekbalığı
Balık Çeşitliliği
Öne Çıkan
Analiz
Manyetik
Moleküler Biyoloji
Kan Hastalıkları
Mikoloji
Stephen Hawking
Doğa Yasası
Güve
Gazetecilik
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Alıntı Yap
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
Ç. M. Bakırcı. Dünya'nın Merkezi Kırşehir mi?. (31 Aralık 2022). Alındığı Tarih: 27 Ocak 2023. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/13743
Bakırcı, Ç. M. (2022, December 31). Dünya'nın Merkezi Kırşehir mi?. Evrim Ağacı. Retrieved January 27, 2023. from https://evrimagaci.org/s/13743
Ç. M. Bakırcı. “Dünya'nın Merkezi Kırşehir mi?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, 31 Dec. 2022, https://evrimagaci.org/s/13743.
Bakırcı, Çağrı Mert. “Dünya'nın Merkezi Kırşehir mi?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, December 31, 2022. https://evrimagaci.org/s/13743.

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'ndaki reklamları, bütçenize uygun bir şekilde, kendi seçtiğiniz bir süre boyunca kapatabilirsiniz. Tek yapmanız gereken, kaç ay boyunca kapatmak istediğinizi aşağıdaki kutuya girip tek seferlik ödemenizi tamamlamak:

10₺/ay
x
ay
= 30
3 Aylık Reklamsız Deneyimi Başlat
Evrim Ağacı'nda ücretsiz üyelik oluşturan ve sitemizi üye girişi yaparak kullanan kullanıcılarımızdaki reklamların %50 daha az olduğunu, Kreosus/Patreon/YouTube destekçilerimizinse sitemizi tamamen reklamsız kullanabildiğini biliyor muydunuz? Size uygun seçeneği aşağıdan seçebilirsiniz:
Evrim Ağacı Destekçilerine Katıl
Zaten Kreosus/Patreon/Youtube Destekçisiyim
Reklamsız Deneyim
Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Moderatöre Bildir

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya size sunulan (oylama gibi) diğer araçlar ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Öncül Ekle
Sonuç Ekle
Soru Sor
Aşağıdaki "Soru" kutusunu sadece soru sormak için kullanınız. Bu kutuya soru formatında olmayan hiçbir cümle girmeyiniz. Sorunuzla ilgili ek bilgiler vermek isterseniz, "Açıklama" kısmına girebilirsiniz. Soru kısmının soru cümlesi haricindeki kullanımları sorunuzun silinmesine ve UP kaybetmenize neden olabilir.
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.