Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

Doğanın Henüz Bilmediğimiz 5. Temel Kuvvetinin İzleri: Kuantum Parçacığının Tuhaf Davranışı, Mevcut Fizik Anlayışımızı Değiştirebilir!

Doğanın Henüz Bilmediğimiz 5. Temel Kuvvetinin İzleri: Kuantum Parçacığının Tuhaf Davranışı, Mevcut Fizik Anlayışımızı Değiştirebilir! SciTechDaily
8 dakika
5,987
  • Fizik
  • Parçacık Fiziği
Tarihi Geçmiş Haber

Bu haber 1 yıl öncesine aittir. Haber güncelliğini yitirmiş olabilir; ancak arşivsel değeri ve bilimsel gelişme/ilerleme anlamındaki önemi dolayısıyla yayında tutulmaktadır. Ayrıca konuyla ilgili gelişmeler yaşandıkça bu içerik de güncellenebilir.

Doğada 4 temel kuvvet vardır: kütleçekim, elektromanyetizma, zayıf nükleer kuvvet, güçlü nükleer kuvvet. Ancak 2 deneyden elde edilen sonuçlar, bilim insanlarının, Evren'in temel işleyiş prensiplerine yönelik bilgilerimizle ilgili bir şeylerin yanlış veya eksik olabileceğini düşünmesine yol açıyor.

Müon adı verilen atom altı parçacıklar, Amerika ve Avrupa'da uzun süredir devam eden iki farklı deneyde onlardan bekleneni tam olarak yapmıyor. Bu kafa karıştırıcı sonuçların geçerliliği onaylanırsa, bilim insanlarının Evren'in atom altı seviyede nasıl çalıştığını anlamak ve açıklamak için kullandıkları fizik modelinde büyük sorunlar ortaya çıkacaktır.

Tüm Reklamları Kapat

Müon parçacığını, atomların merkezini çevreleyen elektronların daha ağır bir kuzeni olarak ifade edebiliriz. Ancak müon, atomun bir parçası değildir; kararsızdır ve normal durumda yalnızca 2 mikrosaniye süresince varlığını sürdürür. 1936'da kozmik ışınlarda keşfedilmesinden sonra bilim insanları o kadar şaşırdı ki, ünlü bir fizikçi "Bu da neyin nesi?" dedi. ABD Fermilab deneyi araştırmacılarından, İtalyan Ulusal Laboratuvarı'ndan deneysel fizikçi Graziano Venanzoni, müon parçacığı için şöyle söylüyor:

Bu, en başından beri fizikçilerin kafasının karışmasına neden oluyordu.

ABD Enerji Bakanlığı'nın Fermilab departmanından yapılan bir basın açıklamasına göre, bilim insanları, teorik tahminler ile gerçek testler ve 20 yıl öncesinin teorik beklentileri arasındaki garip tutarsızlığa yanıt vermek için tasarlanmış olan Muon g-2 adlı bir deneyden yeni bulgular elde etti.[1], [2], [3] Deney sonucuna göre, manyetik momentum olarak bilinen müonun küçük titreşim hareketi, fiziğin temellerini sarsabilir. Venanzoni, şöyle söylüyor:

Tüm Reklamları Kapat

Bugün sadece bizim tarafımızdan değil, tüm uluslararası fizik topluluğu tarafından uzun zamandır beklenen, olağanüstü bir gün.

Müonların dönme ("spin") adı verilen özelliği, minik mıknatıslarmış gibi davranmalarını sağlar ve manyetik bir alana daldırıldıklarında küçük jiroskoplar gibi titreşim yapmalarına neden olur. Fizikçilerin süperiletken bir manyetik halka etrafına müonlar gönderdiği bu deneyin sonuçları, müonun olması gerekenden çok daha fazla titreşim yaptığını gösteriyor.

Fermilab tarafından paylaşılan bu Ağustos 2017 tarihli fotoğraf, Chicago dışındaki Fermi Ulusal Hızlandırıcı Laboratuvarı'ndaki Muon g-2 halkasını gösteriyor.
Fermilab tarafından paylaşılan bu Ağustos 2017 tarihli fotoğraf, Chicago dışındaki Fermi Ulusal Hızlandırıcı Laboratuvarı'ndaki Muon g-2 halkasını gösteriyor.
Reidar Hahn/Fermilab via AP

Deneyde, müonlar, araştırmacıların onları daha yakından inceleyebilmeleri için parçacıkların yeterince uzun süre varlığını korumasını sağlayan manyetik bir rotaya yönlendiriliyor. İlk sonuçlar, müonların manyetik "dönüşünün" Standart Model'in öngördüğünden %0.1 oranında saptığını gösteriyor. Bu, büyük bir oran gibi gelmeyebilir; ancak, parçacık fizikçileri için bu oran, mevcut fizik anlayışını altüst etmek için fazlasıyla yeterlidir. Araştırmacıların, deneyin tüm bulgularını analiz ederek net bir sonuca ulaşabilmesi için birkaç yıla daha ihtiyaçları var. Venanzoni, şöyle söylüyor:

Sonuçlar değişmezse, büyük bir keşif olarak bilim tarihine geçecektir.

Bu çığır açıcı deneyin baş bilim insanı Chris Polly bir basın toplantısında şöyle söylüyor:

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Sürekli olarak biz fizikçiler, doğrudan keşfedilememiş bir arka plan parçacıkları denizinde yüzdüğümüzü düşünüyoruz. Henüz düşünemediğimiz, müonlarla etkileşime giren, boşluktan ortaya çıkan 'canavarlar' olabilir ve bu, bize onları görmemiz için bir pencere açacaktır.

Aşağıdaki videodan, Muon g-2 halkasını görebilirsiniz:

Standart Model, bundan yaklaşık 50 yıl önce geliştirildi. On yıllardır yapılan deneyler, Evren'i oluşturan ve kontrol eden parçacıkların ve kuvvetlerin açıklamalarının hemen hemen isabetli bir şekilde tekrar ve tekrar gerçek olduğunu doğruladı. Ta ki, şimdiye kadar. Yeni deneyler, beklenmedik sonuçlar sunuyor. Wayne Eyalet Üniversitesi'nden parçacık fizikçisi Alexey Petrov şöyle söylüyor:

Fizikteki yeni parçacıklar, araştırmamızın hemen ötesinde olabilir. Bu, gelecekteki çalışmalar için motive edici olacaktır.

Fermilab araştırmacıları, gördüklerinin (ekstra titreşim) gerçek bir fenomen olduğundan ve bazı istatistiksel hatalar olmadığından nispeten eminler. On yıllardır süren spekülasyonun ardından, Standart Model ile açıklanamayan bir tutarsızlığı tekrar gösteren bu deney, 4.2 sigma güven düzeyine ulaştı. Bu, bulguların tesadüfen bu şekilde olma (yani hatalı bir bulgu olma) ihtimalinin 40.000'de 1 olduğu anlamına geliyor. Ancak bir bulgunun geçerli bir buluş olarak nitelendirilebilmesi için, bilim insanları, 5 sigma sapma seviyesi ararlar, bu da bulguların geçerli bir keşif yerine bir hatadan kaynaklanma olasılığının 3.5 milyonda 1 olduğu anlamına gelir.

Fizikçilere göre en iyi açıklama, müonun, henüz bilinmeyen madde türleri veya bir enerji türü tarafından etkileşime uğruyor olmasıdır. Sonuçlar doğruysa, keşif, parçacık fiziğinde atom altı parçacıkları açıklamak için baskın teori olan Standart Model ilk geliştirildiğinden bu yana, fizikte 50 yıldır görülmemiş bir dönüm noktasını temsil ediyor. Kentucky Üniversitesi'nden fizikçi ve Muon g-2 deneyinin simülasyon yöneticisi Renee Fatemi, şöyle söylüyor:

Bu, müonun en iyi teorimizde (Standart Model) olmayan bir şeye duyarlı olduğunun güçlü bir kanıtıdır.
CERN tarafından paylaşılan bu 2018 tarihli fotoğrafda Nikolai Bondar, Cenevre dışındaki Avrupa Nükleer Araştırma Merkezi Büyük Hadron Çarpıştırıcısı tesisinde LHCb müon sistemi üzerinde çalışıyor.
CERN tarafından paylaşılan bu 2018 tarihli fotoğrafda Nikolai Bondar, Cenevre dışındaki Avrupa Nükleer Araştırma Merkezi Büyük Hadron Çarpıştırıcısı tesisinde LHCb müon sistemi üzerinde çalışıyor.
Maximilien Brice, Julien Marius Ordan/CERN via AP

Bu sonuç, Mart 2021'de, Avrupa Nükleer Araştırma Merkezi'nin Büyük Hadron Çarpıştırıcısı tarafından yayınlanan, yüksek hızlı çarpışmaların ardından şaşırtıcı oranda parçacık bulan bir diğer sonuçları takip ediyor. Fermilab deneyinde teorik fizik üzerine çalışmalar yapan lllinois Üniversitesi'nden Aida El-Khadra, şöyle söylüyor:

Tüm Reklamları Kapat

Bulgular doğrulanırsa, bu sonuçlar, genellikle "tanrı parçacığı" olarak adlandırılan Higgs bozonunun keşfinden bu yana yaklaşık 10 yıl içindeki atom altı parçacıkların tuhaf dünyasının en büyük keşfi olacaktır.

Johns Hopkins Üniversitesi'nden teorik fizikçi David Kaplan, deneylerin amacının, parçacıkları bölmek ve hem parçacıklarda hem de aralarındaki boş görünen boşlukta tuhaf bir şey olup olmadığını bulmak olduğunu söylüyor. Kaplan, şöyle açıklıyor:

Bilinmeyenler, sadece maddenin içinde bulunmuyor. Tüm uzay ve zamanı kapsıyor gibi görünen alanlarda bulunuyorlar. Bunlara kuantum alanları diyoruz. Boşluğa enerji veriyor ve ortaya ne çıktığına bakıyoruz.

Aşağıdaki videoda, Muon g-2 deneyinin bulgularının açıklamasını izleyebilirsiniz.

Fermilab deneyinden bağımsız olarak, CERN'deki dünyanın en büyük atom parçalayıcısında, fizikçiler protonları birbirleriyle çarpıştırarak bir deney yaptılar. Parçacık çarpıştırıcılarının birkaç ayrı deney ölçümünden biri, alt kuark denen parçacıklar çarpıştığında ne olduğunu ölçer. Standart Model, bu alt kuark parçacığı çarpışmalarının eşit sayıda elektron ve müonla sonuçlanması gerektiğini öngörür. Büyük Hadron Çarpıştırıcısı alt kuark deneyleri baş bilim insanı Chris Parkes, şöyle söylüyor:

Buna örnek olarak, bir bozuk paranın 1000 kez atılıp yaklaşık eşit sayıda tura ve yazı sonucu alınmasını verebiliriz.

Syracuse Üniversitesi'nden deney araştırmacısı Sheldon Stone şöyle söylüyor:

Tüm Reklamları Kapat

Araştırmacılar, birkaç yıl içerisindeki birkaç bin çarpışma gözlemi verilerini inceledi ve müon ile elektron miktarında %15'lik bir farkla müonlardan önemli ölçüde daha fazla elektron tespit ettiler.
CERN tarafından paylaşılan bu 2018 tarihli fotoğraf, Cenevre dışındaki Avrupa Nükleer Araştırma Merkezi Büyük Hadron Çarpıştırıcısı tesisinde LHCb müon sistemini göstermektedir.
CERN tarafından paylaşılan bu 2018 tarihli fotoğraf, Cenevre dışındaki Avrupa Nükleer Araştırma Merkezi Büyük Hadron Çarpıştırıcısı tesisinde LHCb müon sistemini göstermektedir.
Maximilien Brice, Julien Marius Ordan/CERN via AP

Buna rağmen her iki deney de henüz geçerli bir keşif olarak adlandırılmıyor; çünkü, sonuçların istatistiksel olarak hatalı olma ihtimali halen var. Her iki durumda da, birkaç yıl içinde yapılan daha çok araştırmayla istatistiksel şartın net bir şekilde sağlanması durumunda araştırmacılar, bunu bir keşif olarak kabul edecektir. Kaplan, şöyle söylüyor:

Sonuçların geçerli olduğu anlaşılırsa, bu olası keşif, parçacık fiziği dünyasında yapılan diğer tüm hesaplamaları alt üst edecektir. Burada bir abartma durumu söz konusu değildir.

Bununla birlikte, ayrı bir grup tarafından yapılan ve 7 Nisan 2021'de, Nature üzerinden yayımlanan rakip bir hesaplama, kayda değer gibi görünen titreşim uyuşmazlığını ortadan kaldırabilir.[4] Bu çalışma, Fermilab'dan farklı bir yaklaşım benimsiyor. Müonun titreşim hareketini tahmin eden denklemdeki en belirsiz terime çok daha büyük bir değer veren bu ekibin hesaplamalarına göre, deneysel sonuçlar, teoriyle tamamen uyumludur. Penn State'den fizik profesörü ve Nature makalesini yayımlayan çalışma ekibinin lideri Zoltan Fodor yaptığı açıklamada şöyle söylüyor:[5]

Hesaplamalarımız doğruysa ve gelecekteki ölçümler durumu değiştirmezse, müonun manyetik momentumunu açıklamak için herhangi bir yeni fiziğe ihtiyacımız yok gibi görünüyor. Bu hesaplama, Standart Model'in kurallarına uymaktadır.
Sanatçının, müonun manyetik momentumun gizemi tasviri. Müonun manyetik alanının gücünün yeni bir tahmini, teori ve deneysel ölçümler arasındaki boşluğu kapatarak onu parçacık fiziğinin standart modeline uygun hale getiriyor.
Sanatçının, müonun manyetik momentumun gizemi tasviri. Müonun manyetik alanının gücünün yeni bir tahmini, teori ve deneysel ölçümler arasındaki boşluğu kapatarak onu parçacık fiziğinin standart modeline uygun hale getiriyor.
Dani Zemba, Penn State

Ancak Fodor, grubunun tahmininin çok farklı varsayımlarla tamamen farklı bir hesaplamaya dayandığı göz önüne alındığında, sonuçlarının kesin bir yargı bildirmekten çok uzak olduğunu da sözlerine ekliyor:

Bulgumuz, önceki teorik sonuçlarla bu sonuçlar arasında bir uyuşmazlık olduğu anlamına geliyor. Bu tutarsızlık anlaşılmalıdır. Ek olarak, gelecekteki yeni deneysel sonuçlar eskilere yakın veya bir önceki teorik hesaplamalara daha yakın da olabilir. Emin olmak için önümüzde heyecanla geçecek uzun yıllar bulunuyor.

Sonuç

Cevap ister teoride ister deneyde olsun, her iki teori için de, müonun doğasını ve bunun fiziksel evren hakkındaki bilimsel kavrayışımızı nasıl etkilediğine dair gerçekleri anlamak için daha fazla çalışmaya ihtiyaç duyulacak. Temelde, fizikçiler, mevcut 17 Standart Model parçacığının müonlarla nasıl etkileşime girdiğini tam olarak anlayana kadar, yepyeni parçacıkların müonlarla etkileşime girip girmediğini kesin olarak söyleyemeyecekler. Teorilerin hangisinin geçerli olduğu anlaşılana dek, fizik, dengesini sallanarak da olsa korumaya devam edecek.

Tüm Reklamları Kapat

Heyecan verici keşiflerin çok uzakta olmadığını söylemek, yanlış olmayacaktır.

Bu tarz bilimsel gelişmelere ilgi duyuyorsanız, "Bir Solucan Deliğinden Geçmek, Eğer Mikroskobik Bir Uzay Aracınız Varsa Mümkün Olabilir!" başlıklı yazımızı da okumanızı tavsiye ederiz.

Alıntı Yap
Okundu Olarak İşaretle
21
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 17
  • İnanılmaz 12
  • Tebrikler! 6
  • Bilim Budur! 5
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 4
  • Merak Uyandırıcı! 2
  • Korkutucu! 2
  • Umut Verici! 1
  • Güldürdü 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Türev İçerik Kaynağı: Phys.org | Arşiv Bağlantısı
  • ^ Fermilab. Muon G-2 Will Better Understand The Properties Of The Muon And Use Them To Probe The Standard Model Of Particle Physics. (7 Nisan 2021). Alındığı Tarih: 9 Nisan 2021. Alındığı Yer: | Arşiv Bağlantısı
  • ^ T. Marc. First Results From Fermilab’s Muon G-2 Experiment Strengthen Evidence Of New Physics. (7 Nisan 2021). Alındığı Tarih: 9 Nisan 2021. Alındığı Yer: Fermilab | Arşiv Bağlantısı
  • ^ K. Pitts, et al. First Results From The Muon G-2 Experiment At Fermilab. (7 Nisan 2021). Alındığı Tarih: 9 Nisan 2021. Alındığı Yer: Fermilab | Arşiv Bağlantısı
  • ^ S. Borsanyi, et al. (2021). Leading Hadronic Contribution To The Muon Magnetic Moment From Lattice Qcd. Nature, sf: 1-5. doi: 10.1038/s41586-021-03418-1. | Arşiv Bağlantısı
  • ^ Penn State University. The Muon's Magnetic Moment Fits Just Fine. (8 Nisan 2021). Alındığı Tarih: 9 Nisan 2021. Alındığı Yer: Penn State University | Arşiv Bağlantısı
  • S. Borenstein. 'Tantalizing' Results Of 2 Experiments Defy Physics Rulebook. (7 Nisan 2021). Alındığı Tarih: 9 Nisan 2021. Alındığı Yer: Phys.org | Arşiv Bağlantısı
  • B. Turner. A Tiny, Wobbling Muon Just Shook Particle Physics To Its Core. (8 Nisan 2021). Alındığı Tarih: 9 Nisan 2021. Alındığı Yer: Live Science | Arşiv Bağlantısı
  • B. Bergan. Breaking Fermilab Results Prove Something Strange Is Happening To Reality. (7 Nisan 2021). Alındığı Tarih: 9 Nisan 2021. Alındığı Yer: Interesting Engineering | Arşiv Bağlantısı
  • D. Garisto. Long-Awaited Muon Measurement Boosts Evidence For New Physics. (7 Nisan 2021). Alındığı Tarih: 9 Nisan 2021. Alındığı Yer: Scientific American | Arşiv Bağlantısı
  • A. Cho. Particle Mystery Deepens, As Physicists Confirm That The Muon Is More Magnetic Than Predicted. (7 Nisan 2021). Alındığı Tarih: 9 Nisan 2021. Alındığı Yer: Science | Arşiv Bağlantısı
  • A. Cho. The Cloak-And-Dagger Tale Behind This Year’s Most Anticipated Result In Particle Physics. (27 Ocak 2021). Alındığı Tarih: 9 Nisan 2021. Alındığı Yer: Science | Arşiv Bağlantısı
  • A. Cho. Hints Of Exotic New Particle Fade At World’s Largest Atom Smasher. (5 Ağustos 2016). Alındığı Tarih: 9 Nisan 2021. Alındığı Yer: Science | Arşiv Bağlantısı
  • L. Crane. Strange Muon Behaviour Hints At Mysterious New Particles And Forces. (7 Nisan 2021). Alındığı Tarih: 9 Nisan 2021. Alındığı Yer: New Scientist | Arşiv Bağlantısı
  • V. Tangermann. Scientists Just Found Evidence For Fifth Force Of Nature. (7 Nisan 2021). Alındığı Tarih: 9 Nisan 2021. Alındığı Yer: Futurism | Arşiv Bağlantısı
  • D. Overbye. A Tiny Particle’s Wobble Could Upend The Known Laws Of Physics. (7 Nisan 2021). Alındığı Tarih: 9 Nisan 2021. Alındığı Yer: The Telegraph | Arşiv Bağlantısı
  • P. Gosh. Muons: 'Strong' Evidence Found For A New Force Of Nature. (8 Nisan 2021). Alındığı Tarih: 9 Nisan 2021. Alındığı Yer: BBC News | Arşiv Bağlantısı
  • R. Webb. Has The Large Hadron Collider Finally Challenged The Laws Of Physics?. (24 Mart 2021). Alındığı Tarih: 9 Nisan 2021. Alındığı Yer: New Scientist | Arşiv Bağlantısı
  • P. Ratner. New Particle Experiment Goes Against Standard Physics. (26 Mart 2021). Alındığı Tarih: 9 Nisan 2021. Alındığı Yer: Big Think | Arşiv Bağlantısı
  • D. Cossins. We Have Seen Hints Of A New Fundamental Force Of Nature. (13 Mayıs 2020). Alındığı Tarih: 9 Nisan 2021. Alındığı Yer: New Scientist | Arşiv Bağlantısı
  • M. McRae. More Results From The Large Hadron Collider Point To Entirely New Physics. (24 Mart 2021). Alındığı Tarih: 9 Nisan 2021. Alındığı Yer: Science Alert | Arşiv Bağlantısı
  • C. Moskowitz, J. DelViscio, et al. Big Physics News: The Muon G-2 Experiment Explained. (7 Nisan 2021). Alındığı Tarih: 9 Nisan 2021. Alındığı Yer: Scientific American | Arşiv Bağlantısı
  • D. Castelvecchi. Long-Awaited Muon Physics Experiment Nears Moment Of Truth. (31 Mart 2021). Alındığı Tarih: 9 Nisan 2021. Alındığı Yer: Scientific American | Arşiv Bağlantısı
  • D. Garisto. Unexplained Results Intrigue Physicists At World’s Largest Particle Collider. (25 Mart 2021). Alındığı Tarih: 9 Nisan 2021. Alındığı Yer: Scientific American | Arşiv Bağlantısı
  • D. Castelvecchi. (2021). Long-Awaited Muon Physics Experiment Nears Moment Of Truth. Springer Science and Business Media LLC, sf: 17-18. doi: 10.1038/d41586-021-00833-2. | Arşiv Bağlantısı
  • E. Siegel. Why The Unexpected Muon Was The Biggest Surprise In Particle Physics History. (3 Ocak 2021). Alındığı Tarih: 9 Nisan 2021. Alındığı Yer: Forbes | Arşiv Bağlantısı
  • E. Siegel. Will The Large Hadron Collider ‘Break’ The Standard Model?. (30 Mart 2021). Alındığı Tarih: 9 Nisan 2021. Alındığı Yer: Forbes | Arşiv Bağlantısı
  • E. Gibney,. Muons Bring New Physics Within Reach. (13 Nisan 2017). Alındığı Tarih: 9 Nisan 2021. Alındığı Yer: Scientific American | Arşiv Bağlantısı
  • A. Cho. Renewed Measurements Of Muon’s Magnetism Could Open Door To New Physics. (25 Ocak 2018). Alındığı Tarih: 9 Nisan 2021. Alındığı Yer: Science | Arşiv Bağlantısı
  • B. Turner. Strange Pattern Found Inside World’s Largest Atom Smasher Has Physicists Excited. (23 Mart 2021). Alındığı Tarih: 9 Nisan 2021. Alındığı Yer: Live Science | Arşiv Bağlantısı
  • Fermi National Accelerator Laboratory. Evidence Of Exciting New Physics From U.s. Department Of Energy’s Muon G-2 Experiment – “Today Is An Extraordinary Day”. (7 Nisan 2021). Alındığı Tarih: 9 Nisan 2021. Alındığı Yer: SciTechDaily | Arşiv Bağlantısı
  • Argonne National Laboratory. Testing Our Fundamental Understanding Of The Universe: Muon G-2 Experiment Hints At Mysterious New Physics. (8 Nisan 2021). Alındığı Tarih: 9 Nisan 2021. Alındığı Yer: SciTechDaily | Arşiv Bağlantısı
  • D. Khadilkar. Physicists Achieve Best Ever Measurement Of Fine-Structure Constant. (16 Aralık 2020). Alındığı Tarih: 9 Nisan 2021. Alındığı Yer: Scientific American | Arşiv Bağlantısı
  • H. Cliff, et al. Evidence Of Brand New Physics At Cern? Why We’re Cautiously Optimistic About Our New Findings. (23 Mart 2021). Alındığı Tarih: 9 Nisan 2021. Alındığı Yer: The Conversation | Arşiv Bağlantısı
  • S. Baron. New Physics At The Large Hadron Collider? Scientists Are Excited, But It’s Too Soon To Be Sure. (29 Mart 2021). Alındığı Tarih: 9 Nisan 2021. Alındığı Yer: The Conversation | Arşiv Bağlantısı
  • R. Morrison. Are We Close To Finding A Theory Of Everything? Leading Physicist Claims Recent Changes Spotted In The Standard Model Of Physics Point To A 'God Equation'. (8 Nisan 2021). Alındığı Tarih: 9 Nisan 2021. Alındığı Yer: Daily Mail | Arşiv Bağlantısı
  • B. Abi, et al. (2021). Measurement Of The Positive Muon Anomalous Magnetic Moment To 0.46 Ppm. Physical Review Letters, sf: 141801. doi: 10.1103/PhysRevLett.126.141801. | Arşiv Bağlantısı
  • T. Albahri, et al. (2021). Magnetic-Field Measurement And Analysis For The Muon G−2 Experiment At Fermilab. Physical Review A, sf: 042208. doi: 10.1103/PhysRevA.103.042208. | Arşiv Bağlantısı
  • A. Griffin. Strange Results Seen In Laboratory Suggest There Is Something Wrong With Our Understanding Of Physics. (8 Nisan 2021). Alındığı Tarih: 9 Nisan 2021. Alındığı Yer: The Independent | Arşiv Bağlantısı
  • S. Hossenfelder. Is The Standard Model Of Physics Now Broken?. (7 Nisan 2021). Alındığı Tarih: 10 Nisan 2021. Alındığı Yer: Scientific American | Arşiv Bağlantısı
  • arxiv.org, et al. (2021). Measurement Of The Anomalous Precession Frequency Of The Muon In The Fermilab Muon G-2 Experiment. arxiv.org. | Arşiv Bağlantısı
  • P. Cushman. (2021). Muon’s Escalating Challenge To The Standard Model. Physical Review Letters. | Arşiv Bağlantısı
  • D. Castelvecchi. (2021). Is The Standard Model Broken? Physicists Cheer Major Muon Result. Nature. doi: 10.1038/d41586-021-00898-z. | Arşiv Bağlantısı
  • P. Rosa-Aquino. New Physics Just Dropped (Maybe). (7 Nisan 2021). Alındığı Tarih: 10 Nisan 2021. Alındığı Yer: NY Mag | Arşiv Bağlantısı
  • T. Bowcock, M. Lancaster, et al. Scientists Found Hints Of New Particles Or Forces Of Nature, And It Could Change Physics. (9 Nisan 2021). Alındığı Tarih: 10 Nisan 2021. Alındığı Yer: Singularity Hub | Arşiv Bağlantısı
  • N. Wolchover. ‘Last Hope’ Experiment Finds Evidence For Unknown Particles. (7 Nisan 2021). Alındığı Tarih: 10 Nisan 2021. Alındığı Yer: Quanta Magazine | Arşiv Bağlantısı
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 08/12/2022 09:25:14 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/10341

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Doğa Yasası
Sosyal
Müzik
Sahte
Cinsiyet
Yanlış
Biyokimya
Wuhan Koronavirüsü
Astronomi
Evrimsel Biyoloji
Çeşitlilik
Manyetik
Su Ayısı
Karanlık Madde
Obezite
Kimya Tarihi
Lgbt
Tedavi
Avcı
Göğüs Hastalığı
Doğru
Savunma
Önlem
Nasa
Atmosfer
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Bugün Türkiye'de bilime ve bilim okuryazarlığına neler katacaksın?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Alıntı Yap
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
S. Borenstein, et al. Doğanın Henüz Bilmediğimiz 5. Temel Kuvvetinin İzleri: Kuantum Parçacığının Tuhaf Davranışı, Mevcut Fizik Anlayışımızı Değiştirebilir!. (10 Nisan 2021). Alındığı Tarih: 8 Aralık 2022. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/10341
Borenstein, S., Köse, M., Bakırcı, Ç. M. (2021, April 10). Doğanın Henüz Bilmediğimiz 5. Temel Kuvvetinin İzleri: Kuantum Parçacığının Tuhaf Davranışı, Mevcut Fizik Anlayışımızı Değiştirebilir!. Evrim Ağacı. Retrieved December 08, 2022. from https://evrimagaci.org/s/10341
S. Borenstein, et al. “Doğanın Henüz Bilmediğimiz 5. Temel Kuvvetinin İzleri: Kuantum Parçacığının Tuhaf Davranışı, Mevcut Fizik Anlayışımızı Değiştirebilir!.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, 10 Apr. 2021, https://evrimagaci.org/s/10341.
Borenstein, Seth. Köse, Mücahid. Bakırcı, Çağrı Mert. “Doğanın Henüz Bilmediğimiz 5. Temel Kuvvetinin İzleri: Kuantum Parçacığının Tuhaf Davranışı, Mevcut Fizik Anlayışımızı Değiştirebilir!.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, April 10, 2021. https://evrimagaci.org/s/10341.

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'ndaki reklamları, bütçenize uygun bir şekilde, kendi seçtiğiniz bir süre boyunca kapatabilirsiniz. Tek yapmanız gereken, kaç ay boyunca kapatmak istediğinizi aşağıdaki kutuya girip tek seferlik ödemenizi tamamlamak:

10₺/ay
x
ay
= 30
3 Aylık Reklamsız Deneyimi Başlat
Evrim Ağacı'nda ücretsiz üyelik oluşturan ve sitemizi üye girişi yaparak kullanan kullanıcılarımızdaki reklamların %50 daha az olduğunu, Kreosus/Patreon/YouTube destekçilerimizinse sitemizi tamamen reklamsız kullanabildiğini biliyor muydunuz? Size uygun seçeneği aşağıdan seçebilirsiniz:
Evrim Ağacı Destekçilerine Katıl
Zaten Kreosus/Patreon/Youtube Destekçisiyim
Reklamsız Deneyim
Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Raporla

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya diğer kullanıcıları oylama, teşekkür ve en iyi cevap araçları ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Soru Sor
Aşağıdaki "Soru" kutusunu sadece soru sormak için kullanınız. Bu kutuya soru formatında olmayan hiçbir cümle girmeyiniz. Sorunuzla ilgili ek bilgiler vermek isterseniz, "Açıklama" kısmına girebilirsiniz. Soru kısmının soru cümlesi haricindeki kullanımları sorunuzun silinmesine ve UP kaybetmenize neden olabilir.
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.