Güçlü Kuvvet Nedir? Temel Parçacıkları Birbirine Bağlayarak Daha Büyük Maddeleri İnşa Eden Güçlü Etkileşimler Nelerdir?

Güçlü Kuvvet Nedir? Temel Parçacıkları Birbirine Bağlayarak Daha Büyük Maddeleri İnşa Eden Güçlü Etkileşimler Nelerdir?
Çağrı Mert Bakırcı Editör Çağrı Mert Bakırcı
11 dakika
3,796 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat

Güçlü nükleer kuvvet, doğadaki dört temel kuvvetten biridir; diğer üçü kütleçekimi, elektromanyetizma ve zayıf kuvvettir. Adından da anlaşılacağı gibi, güçlü kuvvet, dörtlünün en güçlü kuvvetidir. Daha büyük parçacıklar oluşturmak için, maddenin temel parçacıklarını birbirine bağlamaktan sorumludur.

Standart Model ve Güçlü Kuvvetin Yeri

Parçacık fiziğinin hüküm süren teorisi, maddenin temel yapı taşlarını ve bunların nasıl etkileşime girdiğini tanımlayan Standart Model'dir. Teori, 1970'lerin başında geliştirildi; Avrupa Nükleer Araştırma Topluluğu CERN'e göre, zamanla ve birçok deneyle, iyi test edilmiş bir fizik teorisi olarak yerini almıştır.

Standart Modele göre, en küçük ve en temel parçacıklardan, yani daha küçük parçalara ayrılamayan yapıtaşlarından birisi kuarktır. Bu parçacıklar, protonları ve nötronları içeren, hadronlar olarak bilinen bir grup büyük parçacıkların yapı taşlarıdır. Bilim insanları kuarktan daha küçük bir şey olduğuna dair herhangi bir belirti görmediler, ancak hala aramaktalar.

Reklamı Kapat

Güçlü kuvvet ilk olarak atom çekirdeklerinin neden birbirlerinden ayrılmadığını açıklamak için önerildi. Çekirdekte bulunan pozitif yüklü protonlar arasındaki itici elektromanyetik kuvvet nedeniyle çekirdeği bir kuvvet bir arada tutuyor gibi görünüyordu. Daha sonra, güçlü kuvvetin yalnızca çekirdekleri bir arada tutmakla kalmayıp, aynı zamanda hadronları oluşturan kuarkları birbirine bağlamadan da sorumlu olduğu bulundu.

Kuarklar ve Hadronlar

Kuarklar, 1964'te fizikçiler Murray Gell-Mann ve George Zweig tarafından bağımsız olarak teorileştirildi ve parçacıklar ilk olarak 1968'de Stanford Doğrusal Hızlandırıcı Ulusal Laboratuvarı'nda gözlemlendi.

Bilim insanları, kuarkların bu hadron parçacıklarını oluşturduğu yolları ayrıntılı olarak açıkladılar. Duke Üniversitesi tarafından çevrimiçi olarak yayınlanan "The Color Force"da Lena Hansen, şöyle diyor:

İki tür hadron vardır: baryonlar ve mezonlar. Her baryon, üç kuarktan oluşur ve her mezon bir kuark ve bir antikuarktan oluşur.

Burada bir antikuark, zıt elektrik yüküne sahip bir kuarkın antimadde karşılığıdır. Baryonlar, proton ve nötronlardan oluşan bir parçacık sınıfıdır. Mezonlar, büyük parçacık hızlandırıcılarda ve yüksek enerjili kozmik ışınlarla etkileşim halinde üretilen kısa ömürlü parçacıklardır.

Kuarklar ve Özellikleri

Mevcut standart modelde, altı kuark "çeşnisi" vardır. Bilinen tüm mezonları ve baryonları (200'ün üzerinde) başarıyla açıklayabilirler. En iyi bilinen baryonlar, her biri yukarı ve aşağı kuarklardan oluşan proton ve nötrondur. Kuarkların yalnızca iki kuark (mezon), üç kuark (baryon) kombinasyonlarında oluştuğu gözlenmiştir. Beş kuarklı (pentakuark) parçacıkların gözlemlendiğine dair yakın zamanda bir iddia vardı, ancak daha fazla deney bunu doğrulamadı.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Kuark Çeşitleri.
Kuark Çeşitleri.

Kuarkların elektrik yükü, kütle, renk yükü ve dönüş gibi çeşitli iç özellikleri vardır. Parçacık fiziğinin Standart Modeli'nde temel kuvvetler (elektromanyetizma, yerçekimi, güçlü etkileşim ve zayıf etkileşim) olarak da bilinen dört temel etkileşimi deneyimleyen tek temel parçacıklar ve ayrıca elektrik yükleri tam sayı olmayan bilinen tek parçacıklardır.

"Çeşni" olarak bilinen altı tür kuark vardır: yukarı, aşağı, tılsım, garip, üst ve alt. Yukarı ve aşağı kuarklar tüm kuarklar arasında en düşük kütlelere sahiptir. Daha ağır kuarklar, bir parçacık bozunması süreciyle hızla yukarı ve aşağı kuarklara dönüşür: daha yüksek bir kütle durumundan daha düşük bir kütle durumuna dönüşüm. Bu nedenle, yukarı ve aşağı kuarklar genellikle kararlıdır ve evrende en yaygın olanıdır, oysa garip, tılsım, alt ve üst kuarklar yalnızca yüksek enerjili çarpışmalarda (kozmik ışınları içerenler ve parçacık hızlandırıcılarda olanlar gibi) üretilebilir. Her kuark çeşidi için, kuarktan yalnızca bazı özelliklerinin (elektrik yükü gibi) eşit büyüklükte ancak zıt işarete sahip olmasıyla farklılık gösteren, antikuark olarak bilinen, karşılık gelen bir karşıt parçacık türü vardır.

Kuarklar spin -1⁄2 parçacıklarıdır, bu da onların spin-istatistik teoremine göre fermiyon olduklarını gösterir. Pauli dışlama ilkesine tabidirler; bu, iki özdeş fermiyonun aynı anda aynı kuantum halini işgal edemeyeceğini belirtir. Bu, herhangi bir sayısı aynı durumda olabilen bozonların (tamsayı spinli parçacıklar) tersidir. Leptonların aksine kuarklar, renk yüküne sahiptir, bu da onların güçlü etkileşime girmelerine neden olur. Farklı kuarklar arasında ortaya çıkan çekim, hadron olarak bilinen kompozit parçacıkların oluşumuna neden olur.

Hadronlar ve Özellikleri

Güçlü etkileşimle etkileşime giren parçacıklara hadronlar denir. Bu genel sınıflandırma, mezonları ve baryonları içerir, ancak özellikle güçlü kuvvetle etkileşime girmeyen leptonları hariç tutar. Zayıf etkileşim hem hadronlara hem de leptonlara etki eder.

Reklamı Kapat

Hadronlar, kuark-antikuark çiftleri (mezonlar) veya üç kuarklar (baryonlar) olarak kuarklardan oluşmuş olarak görülür. Bununla birlikte, görünenden çok daha fazlası var, çünkü oluşturucu kuarklar, renk kuvveti için değişim parçacıkları olan bir gluon bulutu ile çevrilidir.

Baryonlar, standart modelde üç kuarktan oluşan büyük parçacıklardır. Bu parçacık sınıfı, proton ve nötronu içerir. Diğer baryonlar lambda, sigma, xi ve omega parçacıklarıdır. Baryonlar, mezonlardan farklıdır çünkü mezonlar sadece iki kuarktan oluşur. Baryonlar ve mezonlar, güçlü kuvvet tarafından etkileşime giren parçacıklar olan hadronlar olarak bilinen genel sınıfa dahil edilir. Baryonlar fermiyon, mezonlarsa bozondur.

Güçlü Etkileşim Tam Olarak Nedir?

Çekirdeği oluşturan proton ve nötronların kendilerinin kuarklardan oluştuğu ve kuarkların renk kuvveti tarafından bir arada tutulduğu düşünüldüğünden, nükleonlar arasındaki güçlü kuvvet artık bir renk kuvveti olarak düşünülebilir. Standart modelde, bu nedenle, temel değişim parçacığı, kuarklar arasındaki kuvvetlere aracılık eden gluondur. Tek tek gluonlar ve kuarklar proton veya nötron içinde bulunduğundan, bunlara atfedilen kütleler, kuvvetin aralığını tahmin etmek için menzil ilişkisinde kullanılamaz. Bir şeyin bir proton veya nötrondan ortaya çıktığı görüldüğünde, en azından bir kuark-antikuark çifti olması gerekir, bu nedenle en hafif mezon olan pionun, aradaki güçlü kuvvetin maksimum aralığının bir öngörücüsü olarak hizmet etmesi mantıklıdır.

Taslak, nükleonlar arasındaki gluon etkileşiminin alabileceği birçok formdan birini gösterme girişimidir; bu, yukarı anti-çift üretimini ve yok etmeyi içerir ve nükleonlar arasında bir pion köprü oluşturur. g ile gösterilen gluondur. Gluonlar arasında enerji köprüsü oluşturmada pion'lar (Bir tür mezon) görev alabilir ancak unutulmamalıdır ki pion'u oluşturan kuvveti de gluonlar sağlar. Yani aslında aradaki pion köprüsü kompozit bir gluon bağlantısıdır.
Taslak, nükleonlar arasındaki gluon etkileşiminin alabileceği birçok formdan birini gösterme girişimidir; bu, yukarı anti-çift üretimini ve yok etmeyi içerir ve nükleonlar arasında bir pion köprü oluşturur. g ile gösterilen gluondur. Gluonlar arasında enerji köprüsü oluşturmada pion'lar (Bir tür mezon) görev alabilir ancak unutulmamalıdır ki pion'u oluşturan kuvveti de gluonlar sağlar. Yani aslında aradaki pion köprüsü kompozit bir gluon bağlantısıdır.
Güçlü etkileşim diyagramı.

"Renk" Tam Olarak Ne Anlam İfade Ediyor?

Renk yükü, kuantum kromodinamiği (İng: "quantum electrodynamics" veya kısaca "QCD") teorisindeki parçacıkların güçlü etkileşimleriyle ilgili olan kuarkların ve gluonların bir özelliğidir. Kuarkların ve gluonların "renk yükü", rengin günlük anlamı ile tamamen ilgisizdir. Renk terimi ve kırmızı, yeşil ve mavi etiketleri, basitçe ana renklere olan gevşek benzetme nedeniyle popüler hale geldi. Richard Feynman, kafa karıştırıcı ismi seçtikleri için meslektaşlarından "aptal fizikçiler" olarak bahsetmiştir.

Reklamı Kapat

Renk, elektromanyetik kuvvet içinde yüklenen güçlü etkileşim analoğudur. "Renk" terimi, kuarkların, görünüşte aynı kuarkların aynı parçacıkta, örneğin protondaki iki "yukarı" kuarkta bulunmasına izin veren bir özelliğini etiketlemek için tanıtıldı. Daha önce belirtmiş olduğumuz gibi, kuarklar fermiyon türleridir ve aynı kuantum sayılarına sahip olamazlar. Nötron ve protonlarda iki tane aynı kuark ("u veya d", diyagramların uud veya udd şeklinde olduğunu hatırlayınız.) bulunması için bir içsel özelliklerinin farklı olması gerekir, bu içsel özellik de "renktir".

Güçlü Etkileşimi Sağlayan Gluonlar Tam Olarak Nedir?

Gluonlar, iki yüklü parçacık arasındaki elektromanyetik kuvvetteki fotonların değişimine benzer şekilde kuarklar arasındaki renk kuvveti için değişim parçacıklarıdır. Gluon, 1 spinli kütlesiz bir vektör bozonu olarak kabul edilir. Gluon, bir çekirdekteki protonlar ve nötronlar arasındaki güçlü etkileşimin altında yatan temel değişim partikülü olarak düşünülebilir. Bu kısa menzilli nükleon-nükleon etkileşimi, proton veya nötronun sınırlarının dışına uzanan bir artık renk kuvveti olarak düşünülebilir. Bu güçlü etkileşim, Yukawa tarafından bir piyon alışverişini içerecek şekilde modellendi ve gerçekten de pion aralığı hesaplaması, güçlü kuvvet anlayışımızı geliştirmemize yardımcı oldu.

Kuarklar arasındaki etkileşimi kuran Gluon'un Feynman diyagramı. Burada tasvir edilen etkileşim, kuarkları mezonlara ve baryonlara bağlamaktan; protonları ve nötronları çekirdek oluşturmak için bir arada tutmaktan sorumludur. Bunu da aynı renk yüküne sahip kuarklardan birini değiştirerek yapar çünkü fermiyon olmalarından dolayı aynı kuantum özelliklerine sahip kuarklar bir arada bulunamaz.
Kuarklar arasındaki etkileşimi kuran Gluon'un Feynman diyagramı. Burada tasvir edilen etkileşim, kuarkları mezonlara ve baryonlara bağlamaktan; protonları ve nötronları çekirdek oluşturmak için bir arada tutmaktan sorumludur. Bunu da aynı renk yüküne sahip kuarklardan birini değiştirerek yapar çünkü fermiyon olmalarından dolayı aynı kuantum özelliklerine sahip kuarklar bir arada bulunamaz.
HyperPhysics

Gluonlar, kuarkları mezonlara ve baryonlara bağlamaktan; protonları ve nötronları çekirdek oluşturmak için bir arada tutmaktan sorumludur. Bunu da aynı renk yüküne sahip kuarklardan birini değiştirerek yapar çünkü fermiyon olmalarından dolayı aynı kuantum özelliklerine sahip kuarklar bir arada bulunamaz.

Gluon etkileşimleri genellikle bir Feynman diyagramı ile temsil edilir. Gluonun kuarklar için bir renk değişikliği oluşturduğuna dikkat edin. Aslında gluonların iki renkli olduğu, bir renk birimi taşıdığı ve yukarıdaki şemada önerildiği gibi bir renk önleyici birimi taşıdığı düşünülmektedir. Buradaki gluon değişim resmi mavi kuarkı yeşile çevirir ve bunun tersi de geçerlidir. Kuvvetli kuvvetin menzili, gluonların birbirleriyle ve kuark hapsi bağlamında kuarklarla etkileşime girmesiyle sınırlıdır. Bu özellikler, onları kütlesiz ve sonsuz aralıkta olan fotonlarla karşılaştırır. Foton beraberinde elektrik yükü taşımazken, gluonlar "renk yükünü" taşır.

Yaklaşık bir fermi aralığında, gluonlar birbirleriyle etkileşime girebilir ve sanal kuark-antikuark çiftleri üretebilirler. Birbirleriyle etkileşim özelliği, diğer değişim parçacıklarından çok farklıdır ve "yapışkan toplar" olarak adlandırılan gluon koleksiyonları olasılığını yükseltir. Bir hadronun iç durumu, sabit net sayıda kuarktan oluşur, ancak dengede dinamik bir gluon bulutu ve kuark-antikuark çiftleri bulunur.

Bunu sezgisel olarak anlamak zor olabilir. Kuarklar üç tür renk yükü taşır; antikuarklar üç tip anti renk taşırlar. Gluonların hem renk hem de anti renk taşıdığı düşünülebilir. Bu, gluonlarda dokuz olası renk ve anti renk kombinasyonu verir.

Agora Bilim Pazarı
Icony Mug Isı Yalıtımlı Kap

Öne çıkan çok yönlü tasarımı ve kalitesiyle 2020 yılında Red Dot tasarım ürününü kazanan Icony mug sayesinde içeceğinizi 4 saate kadar sıcak veya soğuk tutabilirsiniz.

Paslanmaz çelik ve seramik kaplama olmak üzere 2 katmandan oluşur. Seramik kaplaması sayesinde içeceklerinizin tadı veya kokusu hiçbir şekilde etkilenmez.

  • Sıvı Kapasitesi 300ml
Devamını Göster
₺150.00 ₺232.60
Icony Mug Isı Yalıtımlı Kap

Feynman Diyagramları ve Güçlü Etkileşimler

Gluonlar "renk yükünü" taşır ve bu nedenle ortaya çıkan kuark, giren kuarkla aynı renge sahip olmayacaktır. Bu süreç elektromanyetik kuvvetten çok farklıdır çünkü yükler arasındaki kuvvet için değişim parçacığı olarak foton kendi başına yük taşımaz.

Parçacıklar güçlü etkileşim yoluyla bozunabilir ve eğer bir parçacık için böyle bir bozunma yolu mevcutsa, çok hızlı bir şekilde bozulur, yaklaşık 10-23 saniyede. Bir örnek, Δ0→p++π−\Delta^0 \to p^+ + \pi^- bozunmasıdır. Delta baryon Δ0'ın nötron ile aynı kuark yapısına sahip olduğuna, ancak kütlesinin çok daha büyük olduğuna dikkat edin. Bu bozunumun enerjisel olarak elverişli olması için kütlesi yeterlidir.

Güçlü etkileşimler aracılı Delta bozunumu.
Güçlü etkileşimler aracılı Delta bozunumu.
HyperPhysics

Rezidüel Güçlü Etkileşim

Üç kuark bir proton veya nötronda birbirine bağlandığında, gluonlar tarafından üretilen güçlü kuvvet çoğunlukla nötralize edilir çünkü neredeyse tamamı kuarkları birbirine bağlamak için kullanılır. Sonuç olarak, kuvvet çoğunlukla parçacık içinde sınırlıdır. Bununla birlikte, proton veya nötronun dışında hareket eden, kuvvetin çok küçük bir kısmı vardır. Kuvvetin bu kısmı protonlar ve nötronlar veya "nükleonlar" arasında işleyebilir. Constantinos G. Vayenas ve arkadaşlarına göre. Souentie'nin "Gravity, Special Relativity and the Strong Force" adlı kitabında, nükleonlar arasındaki kuvvetin, protonlardaki kuarkları birbirine bağlayan daha güçlü ve daha temel bir kuvvetin sonucu veya yan etkisi olduğu ortaya çıktı. Bu "yan etki", "rezidüel güçlü etkileşim" veya "nükleer kuvvet" olarak adlandırılır ve nükleonları birbirinden ayıran pozitif yüklü protonlar arasındaki itici elektromanyetik kuvvete rağmen atom çekirdeklerini bir arada tutan şeydir.

Güçlü kuvvetin aksine, artık kuvvetli kuvvet kısa mesafelerde hızla düşer ve yalnızca çekirdek içindeki bitişik parçacıklar arasında önemlidir. Ancak itici elektromanyetik kuvvet daha yavaş düşer, bu nedenle tüm çekirdek boyunca etki eder. Bu nedenle, ağır çekirdeklerde, özellikle atom numarası 82'den (kurşun) büyük olanlarda, bir parçacığın üzerindeki nükleer kuvvet neredeyse sabit kalırken, o parçacık üzerindeki toplam elektromanyetik kuvvet, atom numarasıyla nihayetinde çekirdeği itebilecek noktaya kadar artar. Lawrence-Berkeley Ulusal Laboratuvarı'nın ABC's of Nuclear Science Web sayfasında belirtildiği gibi, "Fisyon, güçlü çekici nükleer kuvvet ile itici elektrostatik kuvvet arasında bir savaş olarak görülebilir." "Fisyon reaksiyonlarında, elektrostatik itme kazanır."

Reid potansiyelinden (1968) hesaplanan mesafenin bir fonksiyonu olarak iki nükleon arasındaki kuvvet (10.000 N birim cinsinden). Nötron ve protonun spinleri eşlenmiştir ve bunlar S açısal momentum durumundadır. Çekici (negatif) kuvvet, yaklaşık 25.000 N'lik bir kuvvetle yaklaşık 1 fm'lik bir mesafede maksimum durumdadır. 0.8 fm'lik bir mesafeden çok daha yakın olan parçacıklar büyük bir itici (pozitif) kuvveet maruz kalırlar. 1 fm'den daha büyük bir mesafe ile ayrılan parçacıklar hala çekilir (Yukawa potansiyeli), ancak kuvvet, mesafenin üstel bir fonksiyonu olarak düşer.
Reid potansiyelinden (1968) hesaplanan mesafenin bir fonksiyonu olarak iki nükleon arasındaki kuvvet (10.000 N birim cinsinden). Nötron ve protonun spinleri eşlenmiştir ve bunlar S açısal momentum durumundadır. Çekici (negatif) kuvvet, yaklaşık 25.000 N'lik bir kuvvetle yaklaşık 1 fm'lik bir mesafede maksimum durumdadır. 0.8 fm'lik bir mesafeden çok daha yakın olan parçacıklar büyük bir itici (pozitif) kuvveet maruz kalırlar. 1 fm'den daha büyük bir mesafe ile ayrılan parçacıklar hala çekilir (Yukawa potansiyeli), ancak kuvvet, mesafenin üstel bir fonksiyonu olarak düşer.
Wikipedia

Rezidüel güçlü etkileşim bağını kırarak açığa çıkan enerji, radyoaktivite dediğimiz şeyi üreten yüksek hızlı parçacıklar ve gama ışınları şeklini alır. Yakındaki çekirdeklerin çürümesinden kaynaklanan parçacıklarla çarpışmalar bu süreci hızlandırarak "nükleer zincir reaksiyonuna" neden olabilir. Uranyum-235 ve plütonyum-239 gibi ağır çekirdeklerin fisyonundan gelen enerji, nükleer reaktörlere ve atom bombalarına güç veren şeydir.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 4
  • Grrr... *@$# 3
  • Bilim Budur! 2
  • Umut Verici! 1
  • İğrenç! 1
  • Muhteşem! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • J. Lucas. What Is The Strong Force?. (06 Aralık 2020). Alındığı Tarih: 06 Aralık 2020.
  • R. Nave. Hyperphysics. (06 Aralık 2020). Alındığı Tarih: 06 Aralık 2020.
  • S. Weinberg. (2003). The Discovery Of Subatomic Particles. ISBN: 9780521823517. Yayınevi: Cambridge University Press.
  • R. Penrose. (2007). The Road To Reality: A Complete Guide To The Laws Of The Universe. ISBN: 9780679776314. Yayınevi: Vintage.
  • CERN. The Standart Model. (06 Aralık 2020). Alındığı Tarih: 06 Aralık 2020.
  • D. J. Griffiths. (1987). Introduction To Elementary Particles. ISBN: 9780471603863. Yayınevi: Wiley-Vch.

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 30/11/2021 00:08:52 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/9679

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
Ekonomi
Oksijen
Yaşamın Başlangıcı
Hidrotermal Baca
Böcek Bilimi
Karanlık Madde
Nasa
Ribozim
Kara Delik
Cinsel Seçilim
Maske
Epigenetik
Obezite
Çocuk
Jeoloji
Homo Sapiens
Haber
Matematik
Araştırmacılar
Tarih
Kan Hastalıkları
Balık
Aile
Veri
Kimyasal
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Bu Eseri Neden Tavsiye Ediyorsun?
Aşağıdaki kutuya, isimli neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin faydalı bulunması halinde Evrim Ağacı kullanıcılarından daha fazla UP kazanman [UP bilgi linki] mümkün olacak. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Tavsiye Et