Bir Solucan Deliğinden Geçmek, Eğer Mikroskobik Bir Uzay Aracınız Varsa Mümkün Olabilir!

Bir Solucan Deliğinden Geçmek, Eğer Mikroskobik Bir Uzay Aracınız Varsa Mümkün Olabilir! Space.com
Yazar Brian Koberlein Çağrı Mert Bakırcı Editör Çağrı Mert Bakırcı
3 dakika
3,087 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat

Solucan delikleri, Genel Görelilik Teorisi'nin bir çıkarımıdır. Henüz Evren'de hiçbir solucan deliği keşfedilememiştir ve bazı fizikçiler böyle bir köprünün (ki solucan deliklerinin diğer adı Einstein-Rosen Köprüsü'dür) teorik olarak mümkün olduğundan bile şüphecidir. Teorik olarak mümkün olsaydı ve bir tanesi keşfedilebilseydi bile, bir solucan deliğini açık (stabil halde) tutmak veya açık tutmayı başarsak bile içinden geçmek teorik birçok sorunu beraberinde getirmektedir. Ancak bunların hiçbiri, hipotetik bir solucan deliğinden geçebilmek için hangi şartların gerektiği konusunda bilim insanlarının araştırmalarını engellememektedir.

Bu konuda yapılan en yeni araştırmalardan biri de, temel parçacıkların kavisli uzay-zaman dokusunda nasıl davranabileceğini anlamaya çalışan Albert Einstein ve Nathan Rosen tarafından yapılan ve solucan deliklerinin temelini atan daha eski bir çalışmaya dayanıyor. Einstein ve Rosen, yaptıkları çalışmada, parçacık ve antiparçacık çiftlerini bir uzay-zaman tünelinin iki ucu olarak ele aldı. Einstein-Rosen Köprüsü olarak da bilinen solucan deliğinin, teoride, bir ucunda kara delik ve diğer bir ucunda ise anti-kara delik veya beyaz delik bulunmaktadır. Bu çalışma, hiçbir zaman tamamlanmayarak hipotetik bir boyutta kalmış olsa da, yine de diğer araştırmacılara uzayda olası bir kısayol olarak solucan deliklerini incelemeleri için ilham vermiştir.

Uzay iki boyutlu olsaydı, uzayı "katlamak", genişçe ayrılmış yerleri birbirine bağlayan üç boyutlu kısayollara olanak sağlardı. Peki ya, üç boyutlu evrenimiz benzer solucan delikleri içerebilir mi?
Uzay iki boyutlu olsaydı, uzayı "katlamak", genişçe ayrılmış yerleri birbirine bağlayan üç boyutlu kısayollara olanak sağlardı. Peki ya, üç boyutlu evrenimiz benzer solucan delikleri içerebilir mi?
ESO/L. Calçada

Eğer solucan deliklerinin varlığı ve geçilebilir olduğu ispatlanmış olsaydı, bir solucanın elmanın etrafından dolaşmak yerine elmada bir delik açarak yolunu kısaltması örneğinde olduğu gibi, insanlar olarak, uzay-zamandaki bu doğal tüneller ile aşması imkansız gibi gözüken çok büyük mesafeleri oldukça kısa bir sürede kat edebilirdik. Ancak, Einstein'ın görelilik denklemlerinin geçerli çözümleri olan solucan delikleri Evren'de mevcut olsa bile, çok kısa bir süre için açık kalıp hemen ardından kendi üzerlerine çökeceklerdir. Dolayısıyla, bir solucan deliğinden geçmek için yeterli zamanımız olmayacaktır; yani Genel Görelilik Teorisi'ne göre solucan delikleri, geçilemezdir.

Reklamı Kapat

Buna rağmen, kolayca vazgeçmeyerek bir solucan deliğinden nasıl geçilebileceğinin yolunu arayan teorik fizikçiler, solucan deliğini hipotetik bir warp sürücüsü için kullanılabilecek aynı türden negatif enerji ile kaplayarak, içinden geçilebilir hale getirebileceğinin mümkün olabileceğini keşfettiler. Ancak, henüz Evren'de negatif kütleli veya enerjili egzotik maddelerin var olup olmadığı tam olarak bilinmemektedir.

Küçük ölçeklerde, kütleçekiminin kuantum doğasının olması gerekir.
Küçük ölçeklerde, kütleçekiminin kuantum doğasının olması gerekir.
The Wolfram Physics Project

Einstein'ın teorisinin kuantum ölçeklerine indirgenmesi gerektiğini biliyoruz; çünkü bu, klasik bir teori. Genel Görelilik'in yerini alan bir miktar Kuantum Kütleçekim Teorisi'nin olduğunu söyleyebiliriz. Henüz tamamlanmış bir kuantum kütleçekim modelimiz yok, ancak bizi doğru yöne yönlendirecek birkaç yaklaşık modelimiz var. Bu modellerden biri, Einstein-Dirac-Maxwell Teorisi olarak bilinmektedir. Bu teori; Einstein'ın kütleçekim teorisinin, Maxwell'ın elektromanyetizma teorisinin ve Dirac'ın kuantum parçacıkları teorisinin parçalarını içerdiği için bu şekilde adlandırılmıştır.

Bu model üzerine çalışmalar yürüten bir grup bilim insanı, Einstein-Dirac-Maxwell denklemlerine bir solucan deliği çözümü getirdi. Çalışma ekibi, yaptıkları solucan deliği çözümlerinin tamamen geçilebilir olduğunu buldu. Dahası, çözümleri herhangi bir egzotik negatif enerji de gerektirmiyor: İlkesel olarak, bu çözüm, negatif kütleye ihtiyaç duymadan solucan deliğinden geçilmesine imkan veriyor.[1]

Yine de bir sorun bulunuyor: Solucan deliğinden geçmek için, kuantum durumunda olunması gerekmektedir; yani mikroskobik atom yığınları bu solucan deliğinden geçebilir; ancak insanlar gibi büyük kütleler solucan deliğinden geçemez.

Bu, her ne kadar umut verici ilginç bir çalışma olsa da, sadece bir başlangıç. Einstein'ın denklemlerine, kütleçekimi haricinde nedenlerle var olamayacak pek çok çözüm bulunmaktadır. Ekip, çözümlerinin başka bir imkansız fikir olup olmadığını veya bu tür bir kuantum solucan deliği yaratmanın bir yolu olup olmadığını görmek için çalışmalarını daha derinlemesine incelemeyi planlıyor. Bu çözümün geçerli olduğu anlaşılırsa, bir iğne deliğinden geçmek, çok ama çok uzaktaki yıldız sistemlerine veya galaksilere bir uzay aracıyla gitmekten çok daha kolay olacaktır.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Bu tarz konulara ilgi duyuyorsanız, "Işıktan Hızlı Yıldızlararası Yolculuk, Görelilik Teorisi Çerçevesinde Mümkün Olabilir!" başlıklı yazımızı da okumanızı tavsiye ederiz.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 24
  • Tebrikler! 10
  • Merak Uyandırıcı! 6
  • Bilim Budur! 5
  • Umut Verici! 4
  • İnanılmaz 3
  • Grrr... *@$# 1
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • Üzücü! 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Türev İçerik Kaynağı: Universe Today | Arşiv Bağlantısı
  • ^ J. L. Blázquez-Salcedo, et al. (2021). Traversable Wormholes In Einstein-Dirac-Maxwell Theory. Physical Review Letters, sf: 101102. doi: 10.1103/PhysRevLett.126.101102. | Arşiv Bağlantısı
  • B. Koberlein. Wormholes Could Allow Travel Across The Universe, As Long As Your Spacecraft Is Microscopic. (15 Mart 2021). Alındığı Tarih: 25 Mart 2021. Alındığı Yer: Universe Today | Arşiv Bağlantısı
  • B. Bergan. Turns Out, Humans Could Actually Survive A Trip Through A Wormhole. (11 Mart 2021). Alındığı Tarih: 25 Mart 2021. Alındığı Yer: Interesting Engineering | Arşiv Bağlantısı
  • J. Leman. Human-Safe Wormholes Could Exist In The Real World, Study Finds. (11 Mart 2021). Alındığı Tarih: 25 Mart 2021. Alındığı Yer: Popular Mechanics | Arşiv Bağlantısı
  • M. Gleiser. 3 Physics Problems Between Us And Interstellar Wormhole Travel. (24 Mart 2021). Alındığı Tarih: 25 Mart 2021. Alındığı Yer: Big Think | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 05/12/2021 01:56:14 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/10299

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
Bağışıklık
Biyografi
Nöron Hücresi
İnsanlar
Dalga
Evrim Kuramı
Hayvan Davranışları
Eğilim
Kadın Sağlığı
Uzaylı
İnternet
Kertenkele
Adaptasyon
Obstetrik
Stres
Vücut
Bilgi
Çeviri
Canlı Cansız
Savunma
Uçak
Gözlem
Hastalık Kontrolü
Mistik
Ölüm
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Bu Eseri Neden Tavsiye Ediyorsun?
Aşağıdaki kutuya, isimli neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin faydalı bulunması halinde Evrim Ağacı kullanıcılarından daha fazla UP kazanman [UP bilgi linki] mümkün olacak. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Tavsiye Et