Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

Cronobacter Nedir? Toz Bebek Mamalarında Görülen Cronobacter Enfeksiyonu Ne Kadar Tehlikelidir?

Kontamine Olmuş Yenidoğan Toz Mamalarına Dikkat!

Cronobacter Nedir? Toz Bebek Mamalarında Görülen Cronobacter Enfeksiyonu Ne Kadar Tehlikelidir? Baby Center
10 dakika
320
  • Besin Mikrobiyolojisi

Cronobacter türleri Gram-negatif, çubuk şekilli, hareketli (peritrik flagellalı), fakültatif anaerob ve sporsuz, fakat azot kaynağının sınırlı olduğu ortamlarda kapsül üretebilen bir patojendir. 1980 yılında kadar Cronobacter türleri sarı pigmentli Enterobacter cloacae olarak tanımlanıyordu, sonrasında Enterobacter sakazakii adıyla yeni bir tür olarak yeniden sınıflandırıldı. Iversen ve arkadaşlarının yapmış olduğu çalışmada kısmi 16S ribozomal DNA (rDNA) ve hsp60 dizilimini kullanarak 126 Cronobacter izolatını dört kümeye ayırmış ve bu cinsin yeniden sınıflandırılması gerektiğine dikkat çekmişlerdir. Sonraki yıllarda, daha kapsamlı polifazik taksonomik (hem fenotipik hem de genotipik verilerin birlikte değerlendirildiği) çalışmaların ardından Iversen ve arkadaşları Enterobacter sakazakii' nin, Enterobacteriaceae familyasına ait Cronobacter adıyla yeni bir cins olarak yeniden sınıflandırılması gerektiğini önermişlerdir. Başlangıçta, köken itibariyle 6 tür tanımlanmıştır:

  • C. sakazakii
  • C. malonaticus
  • C. turicensis
  • C. muytjensii
  • C. dublinensis
  • C. genomospecies

2011 yılında Joseph ve arkadaşları tarafından C. condimenti adıyla yeni bir tür daha tanımlanmıştır.

Tüm Reklamları Kapat

Cronobacter sakazakii, adını Japon Mikrobiyolog Riichi Sakazakii'den almıştır.

Cronobacter Sakazakii
Cronobacter Sakazakii
Food Poison Journal

Cronobacter spp., kurutma ve ozmotik ortam gibi stres koşullarına karşı diğer Enterobacteriacea türlerine kıyasla daha dirençli olup bebek mamaları gibi düşük su aktivitesine (aw: 0,25-0,5) sahip gıdalarda uzun süre canlı kalabilmektedir.

Tüm Reklamları Kapat

C. sakazakii'nin geliştiği sıcaklığı aralığı 6-47oC olup (infant vücut sıcaklığı 36,6-37,5oC arası), Iversen ve arkadaşlarının yapmış olduğu bir çalışmada bu cinse ait altı suşun optimum 37-43oC'de geliştiğini tespit etmişlerdir.

Düşük pH değerlerine karşı ciddi direnç gösteren C. sakazakii'nin pH 4,5-10 aralığındaki sıvı besiyerlerinde gelişebildiği bildirilmiştir. Yapılan bir araştırmada, C. sakazakii'nin asit tolerans yanıtı olasılığı (İng: "acid tolerance response" veya kısaca "ATR") incelenmiş, hidroklorik asit (HCl) ile pH 4,2'ye asitlendirilmiş LB besiyerinde gelişebildiği, yine HCl ile pH 5,0'a asitlendirilmiş toz bebek mamasında (İng: "powdered infant formula" veya kısaca "PIF") kısmen daha hızlı geliştiği tespit edilmiştir. Çalışmada, pH 5,0'ın infantlar ve bebekler için rapor edilen mide pH'sını temsil ettiğine dikkat çekilmiştir.

Neonatal enfeksiyonlara neden olmasıyla bilinen C. sakazakii'ye ilave olarak, son yıllarda yapılan çalışmalarda C. malonaticus ile C. turicensis'in de neonatal enfeksiyonlarda rol aldığı tespit edilmiştir.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Enfektif Dozu

C. sakazakii'nin enfeksiyon dozu net olarak bilinmemekle beraber, etkenin virülans faktörlerine, çevresel stres koşullarına maruz kalıp kalmamasına, kontamine olduğu gıdanın içeriğine ve etkilediği konağın sağlık durumuna göre (AIDS, kanser vb. hastalıklar nedeniyle bağışıklığın baskılanması, gebelik, yaşlılık gibi) değişiklik göstermektedir. Etken, özellikle infantlarda ölümcül olması nedeniyle pediatrik enfeksiyon dozunun düşük olduğu bildirilmiş ve E.coli O157:H7 ile Listeria monocytogenes'te olduğu gibi minimal enfektif dozunun 1000 adet kabul edilebileceği ifade edilmiştir.

Patojenite ve Virülans Faktörleri

Çeşitli epidemiyolojik çalışmalardan elde edilen bulgulara göre; 18 Cronobacter izolatı üzerinde yapılan bir çalışmada izolatların dördünün enterotoksin ile ilişkili olduğu tespit edilmiştir. Konvensiyonel doku kültürleri kullanılarak yapılan çalışmalarda, Cronobacter'in in-vitro bağırsak hücre hatlarına bağlandığı ve makrofajlar içinde belirli süreler boyunca hayatta kaldığı bilinmektedir.

OmpA geni tarafından kodlanan dış zar A proteini, muhtemelen en iyi karakterize edilmiş virülans göstergesidir. Bu özelliği Nair ve Venkitanarayanan tarafından rapor edilmiş ve patojenin insan beynindeki mikrovasküler endotel hücrelerine (BMEC) bağlanması için gerekli olduğu bildirilmiştir. OmpA kodlayan genin tüm Cronobacter suşlarında mevcut olduğu ve bu göstergenin, infantlarda menenjite neden olan invaziv Escherichia coli (EIEC) ile de ilişkili olduğu tespit edilmiştir.

C. sakazakii'nin bazı suşlarının kapsüler materyal üretebildikleri tespit edilmiştir. Bu sayede makrofajlarımızdan (vücudumuzda istenmeyen patojenleri veya yabancı maddeleri yutup sindiren savunma sistemi hücrelerimizden biri) kaçmayı başarabilmektedir, ancak kaçma mekanizması hala tam olarak tespit edilememiştir. İlave olarak, bu kapsül sistemi ile özellikle kuru ortamlarda canlı kalmayı başarabilmektedir. Toz bebek mamalarında, ürünün raf ömrü boyunca canlılığını bu sayede sürdürüp enfeksiyona neden olabilmektedir.

C. sakazakii, plastik ve silikon kauçuk yüzeylere tutunabilir ve biyofilm geliştirerek içinde canlılığını devam ettirebilir. Biyofilm oluşturma özelliği sanitasyon ajanlarına ve dezenfektanlara karşı dirençli olmasına sebep olmaktadır.

Tüm Reklamları Kapat

Cronobacter Sakazakii' nin Bir Hasta Bakıcı Eliyle Toz Bebek Mamasına Olası Post Kontaminasyonu
Cronobacter Sakazakii' nin Bir Hasta Bakıcı Eliyle Toz Bebek Mamasına Olası Post Kontaminasyonu
nature.com

Kontaminasyon Kaynakları ve Örnek Salgınlar

Doğada su, toprak ve insan dışkısında yaygın olarak bulunan Cronobacterin, araştırmacılar tarafından bulaşma yolları, ekolojik nişleri ve patojenik mekanizması araştırılmaya devam etmektedir. Sıklıkla izole edildiği gıdalar şunlardır:

Bebek Mamaları

1958 yılında, İngiltere'de iki bebeğin ölümüyle sonuçlanan salgından sonra ilk kez C. sakazakii yeni doğanlarla ilişkilendirilmiş ve o tarihten günümüze dünya çapında bebek mamaları kaynaklı Cronobacter enfeksiyonları raporlanmaya devam etmektedir.

FDA'nın 2022 yılında duyurduğu son salgında, ABD'de üretilen Similac, Alimentum ve EleCare markalı toz bebek mamaları geri çağrılmıştır. Dört bebeğin hastanelik olması ile başlayan salgın, iki bebeğin hayatını kaybetmesine sebep olmuştur.

2022 Yılında Geri Çağrılan Üç Markaya Ait Toz Bebek Mamasından Biri: Similac
2022 Yılında Geri Çağrılan Üç Markaya Ait Toz Bebek Mamasından Biri: Similac
The New York Times

Pan ve arkadaşlarının yapmış olduğu bir çalışmada, Çin'de ticari olarak satılan 399 adet toz bebek mamasının (PIF) 49'unda Cronobacter spp. izole edilmiş ve bunların %10,2'sinin Cefotoxime antibiyotik grubuna karşı dirençli oldukları tespit edilmiştir.

Tüm Reklamları Kapat

Normal şartlar altında, endüstriyel toz bebek maması üretiminde, pastörizasyon uygulamasında Cronobacter spp.'in canlı kalması mümkün değildir. Kontaminasyonun, pastörizasyon sonrasında formülasyonlara eklenen steril olmayan veya kontamine olmuş çeşitli hammaddelerin (vitamin, mineral, protein veya ısıl işleme duyarlı besin öğeleri gibi) eklenmesi aracılığıyla meydana gelebilmektedir. Ayrıca toz bebek maması üretim tesisindeki kontaminasyon kaynakları arasında sprey kurutucular, zemin, zemin ve yüzeylerden gelen toz, taşıyıcı bantlar ve hava filtrasyon sistemleri de yer almaktadır.

Tüketime Hazır Taze Gıdalar

Özellikle bitkilerin Cronobacter için temel ekolojik niş olduğu üzerinde durulmaktadır. Çünkü tüketime hazır sebzelerde prevalansı %30,27 ve yine tüketime hazır paketli salatalarda prevalansı %8,2 olarak tespit edilmiştir. Bu ürünlerin üretim tesislerindeki kontaminasyon kaynakları arasında ise doğrama tahtaları, bıçaklar, yıkama evyeleri vb. alet ekipmanlar yer almaktadır.

Kurutulmuş Gıdalar

Cronobacter, kururtmaya karşı oldukça dirençli bir patojendir ve bu özelliği ile diğer Enterobacteriacea suşlarına kıyasla insidansının toz bebek mamalarında daha yaygın olduğunu açıklamada bir kanıt niteliğindedir.

Hollanda'da üretilen veya satılan gıdalarda Cronobacter kontaminasyonuna ilişkin beş yıllık bir araştırma, kuru tahıl gıdalarında ve baharatlarda tespit oranının sırasıyla yaklaşık %4 ve %3 olduğunu göstermiştir.

Tüm Reklamları Kapat

Agora Bilim Pazarı
Dâhiler Sınıfı - Marie Curie: Atom Kadın

DÂHİLER SINIFI: OKUMASI KOLAY, UNUTMASI ZOR

Marie Curie, atomun gizemlerini keşfeden kadın. Pek çok yerde kadınlar ünİversiteye kabul bile edilmezken, iki farklı alanda Nobel Ödülü kazanmış tek bilim insanı. Merak ve tutku dolu bir öykü: Çünkü bilim nefes kesen bir maceradır.

Büyük ilgi gören Dâhiler Sınıfı serisi MARIE CURIE: Atom Kadın ile devam ediyor.

Dâhiler Sınıfı Serisi Hakkında:
Bunlar, her biri kendi yöntemiyle; kelimeleriyle, icatlarıyla, seçimleriyle ve hatta kaderleriyle dünyayı değiştirmiş kadınların ve erkeklerin hayat hikâyeleri; şaşkınlık ve hayranlık duymanızı sağlayacak, hayal gücü ve merak duygunuzu harekete geçirecek büyüleyici hikâyeler. Dâhiler Sınıfı serisi bu özel insanları çocuklarla (9 yaş ve üstü) tanıştırmak üzere tasarlandı. İlk olarak yayımlandığı İtalya’da büyük övgü toplayan ve ardından pek çok dile çevrilen Dâhiler Sınıfı, minik ebadı, renkli illüstrasyonları, bilgiyi heyecan ve macerayla birleş-tiren anlatımıyla çocukların kolay okuyacağı, zor unutacağı, onlara öğrendikle-rinden daha da fazlasını merak ettirecek bir seri.

*9 YAŞ VE ÜZERİ*

Devamını Göster
₺69.00
Dâhiler Sınıfı - Marie Curie: Atom Kadın

Yapılan çalışmalarda özellikle Çin baharatlarında insidansının %57 kadar yüksek olduğu ve çeşni karışımlarında ise insidansının %6,3 civarında olduğu tespit edilmiştir. Dolayısıyla yemeklere, pişme sonrasında baharat eklenmesi özellikle bağışıklığı baskılanmış bireyler için risk oluşturabilir.

Cronobacter Kaynakları Arasında Yer Alan Baharatlar
Cronobacter Kaynakları Arasında Yer Alan Baharatlar
Karolina Grabowska

Bu grupların dışında Cronobacter'e çeşitli peynirlerde, süt tozunda, pişmiş et ürünlerinde (sosis, kürlenmiş et ), kıymada, UHT sütte de rastlanılmıştır.

Belirti ve Semptomlar

C. sakazakii enfeksiyonu nadir görülmekle beraber mortalite oranı %40-80 arasındadır. Yeni doğanlar ve bebeklerdeki yaşamı tehdit edici belirtiler arasında; nekrotizan enterokolit (bağırsaklarda, genelde kolonda oluşan ve tedavi edilmediğinde hayatı tehdit edebilen bir enflamasyon), menenjit ve sepsis yer almaktadır.

Yeni doğanlarda enfeksiyon genellikle doğum sonrası ilk günlerde veya ilk haftalarda meydana gelir. CDC (İng: "Centers for Disease Control and Prevention"), her yıl 2 ile 4 arasında vaka raporlamakta, fakat bu rakamın doğruyu yansıtmayabileceğini bildirmektedir.

Semptomlar genellikle ateş ve iştahsızlıkla başlamaktadır. Aşırı ağlama, huzursuzluk ve düşük enerji gözlenir. Bazı bebeklerde nöbetler görülebilmektedir. Bebeğinizde bu belirtileri gözlemlemeniz durumunda en yakın sağlık kuruluşuna vakit kaybetmeden başvurunuz.

Özellikle prematüre, 2 aydan küçük bebekler ve herhangi bir hastalık veya kemoterapi nedeniyle bağışıklığı baskılanmış bebekler risk altındadır. Ayrıca 65 yaş üstü bireyler ya da HIV, organ nakli, kanser vb. nedenlerle bağışıklığı baskılanmış yetişkinler için de risk oluşturur.

Epidemiyoloji

Cronobacter enfeksiyonu raporlaması özellikle az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde etkin bir şekilde raporlanmamaktadır. Dolayısıyla epidemiyolojik çalışmalar hala yetersiz kalmaktadır.

Bu enfeksiyonla ilgili ilk epidemiyolojik çalışma 2006 yılında Braden ve Bowen tarafından duyurulmuştur. Çalışma 1961-2005 yıllarını kapsamış ve araştırmacılar 46 invaziv yeni doğan enfeksiyonunu incelemişlerdir. 2009 yılında ise, Friedemann isimli araştırmacı 2000-2008 yılları arasında, 120-150 arasında yeni doğanda doğrulanmış Cronobacter enfeksiyonunu incelemiş ve 67 invaziv enfeksiyonun ölüm oranı %26,9 olmuştur. Çalışmada Cronobacterin sebep olduğu menenjit, bakteriyemi ve nekrotizan enterokolitin (NEC) öldürücülük oranı sırasıyla %41,9, <%10 ve %19,0 olarak tespit edilmiştir.

Amerika Birleşik Devletleri'nde düşük doğum ağırlıklı bebekler (ağırlık <2500 g; 12 aylıktan küçük çocuklar) arasındaki yıllık insidans oranının 100.000 bebekte 8,7 olduğu tahmin edilmektedir.

Toz bebek maması bu patojenin en önemli kaynaklarından biri olarak görülse de, çevresel veya dış kaynaklı kontaminasyon kaynakları da göz ardı edilmemelidir. Çünkü bağışıklığı baskılanmış yetişkinlerde de görülen Cronobacter enfeksiyonlarıyla ilişkili raporlar, yetişkinlerin ev ortamının veya yetişkin hasta bakıcılarının da kontaminasyon kaynakları arasında olabileceğine dikkat çekmektedir.

Önlem Yöntemleri

  • Bebekler ve küçük çocukların gıda kaynaklı patojenlere karşı, sağlıklı yetişkinlere kıyasla çok daha hassas oldukları göz önünde bulundurulmalıdır. Dolayısıyla bu grubun gıda mikrobiyolojisi açısından güvenliği üst seviyede tutulmalıdır.
  • WHO (Dünya Sağlık Örgütü), Tıp Doktorları ve Gıda Bilimi/Mikrobiyolojisi uzmanları yeni doğanların ilk 6 ay sadece anne sütüyle beslenmesini önermektedir. Fakat bu mümkün olmadığında kullanılacak mamaların formülasyonu ve güvenliği hem endüstriyel üreticilerin, hem hastanede mamayı hazırlayan sağlık personelinin, hem de devamında ebeveynlerin sorumluğundadır.
  • Endüstriyel üretimde, olası tüm kontaminasyon kaynakları gözden geçirilmeli, mama formülasyonu hazırlanırken referans alınması zorunlu ilgili yönetmeliklere uyulmalı, üretim alanı HACCP ve GMP ile iyileştirilmeli, yapılması zorunlu analizler yasal periyotlar çerçevesinde yapılmalı ve üretim personeline düzenli olarak eğitim verilmelidir.
  • Hastanede çalışan sağlık personeli her şeyden önce toz bebek mamalarının steril ürünler olmadığını gözden kaçırmamalıdır. Mamayı hazırlamadan önce eller iyice yıkanıp dezenfekte edilmeli ve mama hazırlığında kullanılan ekipmanların steril olduğundan emin olunmalıdır.

Ebeveynlerin evde alabilecekleri önlemler:

  • Mama hazırlanmadan önce, hazırlık yapılacak tezgahın veya yüzeyin tamamen kirlerden arındırılmış olunduğuna emin olunmalıdır. Kirli yüzeylerden Cronobacter kontaminasyonu gerçekleşme olasılığı unutulmamalıdır.
  • Mama hazırlanmadan, mamanın hazırlanacağı biberon vb. ekipmanlara dokunmadan önce eller mutlaka su ve sabun ile iyice yıkanmalıdır. Eğer su ve sabuna erişim o an mümkün değilse bir dezenfektan veya en az %60' lık alkol oranına sahip kolonya ile eller muamele edilmelidir.
  • Mama biberona konmadan önce, biberona ait tüm ekipmanların (emzik, kapak, valf vb.) temiz olduğundan emin olunmalıdır. Mama hazırlığında, kullanılan ürünün etiketinde yer alan talimatlara uyulmalıdır. Fakat eğer bebeğiniz, diğer bebeklere kıyasla daha fazla risk altındaysa (kanser tedavisi, prematüre doğum gibi) talimatlar dışında ekstra önlem almanızda fayda vardır: Mamayı en az 70o C' deki kaynamış suyla hazırlayabilir veya kaynatıldıktan sonra 5 dakika kadar dinlendirilmiş suyla da hazırlayabilirsiniz.
Mama Hazırlığında Kutu Üzerinde Yazan Talimatlara Dikkat Edilmeli
Mama Hazırlığında Kutu Üzerinde Yazan Talimatlara Dikkat Edilmeli
USDA
  • Mamanın üzerine su ilave ettikten sonra kaşık gibi ekstra bir ekipman kullanarak kontaminasyon riskini arttırmak yerine şişeyi/biberonu çalkalayarak karışmasını sağlayabilirsiniz.
  • Hazırladığınız mamanın tamamını bebeğiniz tüketmediği takdirde, mamanın hazırlanma süresi de dahil en fazla 2 saat buzdolabında bekletebilirsiniz. Bu süre sonrasında mamayı imha etmeniz gerekecektir.
  • İhtiyacınız olan miktarda mamayı kullandıktan sonra, toz mama kabını dışarıda hiç bekletmeden hemen buzdolabına koymalı ve kullanmadığınız tüm süre boyunca her zaman buzdolabında saklamanız gerekmektedir.

Sonuç

  • Hekimler, ebe hemşireler ve diğer sağlık personelleri doğum sonrası yeni doğan bebeğin beslenmesi ve mama kullanımının elzem olduğu durumlarda gıda güvenliği konusunda ebeveynleri bilgilendirmelidirler.
  • Hastane personelinin, Cronobacter enfeksiyonlarında kontaminasyon kaynakları arasında olduğu çeşitli çalışmalarda ortaya konmuştur. Dolayısıyla hastane personeline düzenli olarak bağlı oldukları kurum ve kuruluşlarca eğitim verilmelidir.
  • Bebek maması veya devam formülasyonu üretimi yapan işletmeler ilgili kurumlarca ve gıda güvenliği konusunda uzman olan yetkililerce sıklıkla denetlenmelidir.
  • Uluslararası düzeyde özellikle toz bebek formülasyonları kaynaklı Cronobacter izlenmesi ve raporlanması, bu enfeksiyonla mücadelede ve daha spesifik epidemiyolojik çalışmaların yapılmasında bilim insanları için çok önemli veriler sağlayacaktır.
Alıntı Yap
Okundu Olarak İşaretle
10
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 1
  • Muhteşem! 0
  • Tebrikler! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 09/02/2023 09:42:18 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/13109

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Dalga Boyu
Nükleik Asit
Wuhan
Kuyruksuz Maymun
Canlılık Ve Cansızlık Arasındaki Farklar
Kartal
Eşey
Ana Bulaşma Mekanizması
Afrika
Tehlike
Yüksek
Olumsuz
Hücre
Yumurta
Rna
Canlılık Cansızlık
Kadın Doğum
Hücre Biyolojisi
Dinozor
Cansız
Yapay Zeka
Uydu
Evrim Teorisi
Uzun
İlişki
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Bugün Türkiye'de bilime ve bilim okuryazarlığına neler katacaksın?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Alıntı Yap
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
G. Çelik, et al. Cronobacter Nedir? Toz Bebek Mamalarında Görülen Cronobacter Enfeksiyonu Ne Kadar Tehlikelidir?. (11 Kasım 2022). Alındığı Tarih: 9 Şubat 2023. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/13109
Çelik, G., Bakırcı, Ç. M. (2022, November 11). Cronobacter Nedir? Toz Bebek Mamalarında Görülen Cronobacter Enfeksiyonu Ne Kadar Tehlikelidir?. Evrim Ağacı. Retrieved February 09, 2023. from https://evrimagaci.org/s/13109
G. Çelik, et al. “Cronobacter Nedir? Toz Bebek Mamalarında Görülen Cronobacter Enfeksiyonu Ne Kadar Tehlikelidir?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, 11 Nov. 2022, https://evrimagaci.org/s/13109.
Çelik, Gonca. Bakırcı, Çağrı Mert. “Cronobacter Nedir? Toz Bebek Mamalarında Görülen Cronobacter Enfeksiyonu Ne Kadar Tehlikelidir?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, November 11, 2022. https://evrimagaci.org/s/13109.

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'ndaki reklamları, bütçenize uygun bir şekilde, kendi seçtiğiniz bir süre boyunca kapatabilirsiniz. Tek yapmanız gereken, kaç ay boyunca kapatmak istediğinizi aşağıdaki kutuya girip tek seferlik ödemenizi tamamlamak:

10₺/ay
x
ay
= 30
3 Aylık Reklamsız Deneyimi Başlat
Evrim Ağacı'nda ücretsiz üyelik oluşturan ve sitemizi üye girişi yaparak kullanan kullanıcılarımızdaki reklamların %50 daha az olduğunu, Kreosus/Patreon/YouTube destekçilerimizinse sitemizi tamamen reklamsız kullanabildiğini biliyor muydunuz? Size uygun seçeneği aşağıdan seçebilirsiniz:
Evrim Ağacı Destekçilerine Katıl
Zaten Kreosus/Patreon/Youtube Destekçisiyim
Reklamsız Deneyim
Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Moderatöre Bildir

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya size sunulan (oylama gibi) diğer araçlar ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Kural İhlali Seç
Öncül Ekle
Sonuç Ekle
Mantık Hatası Seç
Kural İhlali Seç
Soru Sor
Aşağıdaki "Soru" kutusunu sadece soru sormak için kullanınız. Bu kutuya soru formatında olmayan hiçbir cümle girmeyiniz. Sorunuzla ilgili ek bilgiler vermek isterseniz, "Açıklama" kısmına girebilirsiniz. Soru kısmının soru cümlesi haricindeki kullanımları sorunuzun silinmesine ve UP kaybetmenize neden olabilir.
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.