Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

Çıplak Gözle Astronomik Gözlem Nasıl Yapılır? Önlenmiş Görüş Tekniği Nedir?

Çıplak Gözle Astronomik Gözlem Nasıl Yapılır? Önlenmiş Görüş Tekniği Nedir? BBC Sky at Night Magazine
3 dakika
3,374
Tüm Reklamları Kapat

Astronomik gözlem denince akla genellikle büyük teleskoplar ve dürbünler gelmektedir. Oysa insan gözü, sandığınızdan çok daha iyi bir dedektördür. Evet; bir DSLR veya CCD kamera gibi uzun pozlama yapamaz ve gözlem konusunda teleskopların yanlarına yaklaşamaz bile. Ancak, bazı teknikler ile gözlerinizin gerçek gücünü ortaya çıkarabilir ve ışık kirliliği altında bile eşsiz gözlemler yapabilirsiniz.

Çıplak Göz ile Astronomi

Önlenmiş Görüş

Önlenmiş görüş (İng: "averted vision"); soluk nesneleri daha iyi gözlemleyebilmek için doğrudan nesneye değil, nesnenin civarına odaklanma tekniğidir. Bu teknik ile yaklaşık 40 kat daha hassas bir görüş elde edilebilmektedir. Bu, doğrudan odaklandığınızda kadir büyüklüğü en fazla 2 olan yıldızları görebilirken önlenmiş görüş tekniği ile 6. kadirden bir yıldızı dahi görebileceğiniz anlamına gelmektedir. Örneğin, karanlık bir gecede gökyüzündeki herhangi bir noktaya odaklandığınızda; odaklandığınız yerin çevresinde, doğrudan baktığınızda göremeyeceğiniz yıldızları görebilirsiniz. Aynı durum, bulutsu gibi derin uzay nesneleri için de geçerlidir.

Tüm Reklamları Kapat

Önlenmiş Görüş Tekniğinin Arkasında Yatan Anatomik Sebep

Bu fenomen, retinadaki koni ve çubuk hücrelerinin dağılımından kaynaklanmaktadır. Retinanın orta kısmı esas olarak koni, geri kalanı ise çubuk hücrelerinden oluşmaktadır. Koni hücreleri; parlak ışığı ve renkleri algılayarak yüksek çözünürlüklü bir görüş sağlamaktadır. Çubuk hücreleri ise koni hücrelerinin aksine çeşitli renkleri algılayamamaktadır. Ancak düşük, loş ışığı yakalamakta çok daha iyidirler.

Önlenmiş görüş tekniğinde de hedef, işte bu çubuk hücrelerini kullanarak soluk nesnelerin daha net şekilde görülebilmesini sağlamaktır.

Tüm Reklamları Kapat

Retinadaki koni ve çubuk hücrelerinin dağılım grafiği. "Fovea" olarak isimlendirilen nokta, grafikte kırmızı renk ile gösterilmiş olan koni hücrelerinin en yoğun olduğu yerdir. Mavi renk ile gösterilmiş olan çubuk hücrelerinin en yoğun olarak bulunduğu yer ise fovea noktasının yaklaşık 8° ila 16° yanındadır. Önlenmiş görüşün en iyi çalıştığı nokta burasıdır.
Retinadaki koni ve çubuk hücrelerinin dağılım grafiği. "Fovea" olarak isimlendirilen nokta, grafikte kırmızı renk ile gösterilmiş olan koni hücrelerinin en yoğun olduğu yerdir. Mavi renk ile gösterilmiş olan çubuk hücrelerinin en yoğun olarak bulunduğu yer ise fovea noktasının yaklaşık 8° ila 16° yanındadır. Önlenmiş görüşün en iyi çalıştığı nokta burasıdır.
ResearchGate

Önlenmiş görüş tekniğinin en iyi şekilde uygulanabilmesi için hedef nesnenin gözün merkezinden yaklaşık 8° ila 16° uzağa yerleştirilmesi gerekmektedir. En ideal açı, kişiden kişiye değişebilmektedir.

Bir diğer kural ise nesneyi yüzün kenarına doğru değil, buruna doğru konumlandırmaktır (yani nesne burun ile fovea noktası arasında, foveadan 8° ila 16° uzakta kalmalıdır). Çünkü, fotoğrafta da görülebileceği gibi, gözümüzde bir kör nokta (İng: "blind spot") bulunmaktadır. Optik sinirler, bu noktadan geçerek gözden çıktığı için burada ışığa duyarlı hücreler bulunmamaktadır. Dolayısıyla, önlenmiş görüşün daha iyi çalışabilmesi için kör noktadan kaçınılması gerekmektedir.

Gözlerin Karanlığa Adaptasyonu

Çıplak gözle astronomik gözlem yapmanın bir diğer önemli koşulu ise gözlerin mutlaka karanlığa uyum sağlamış olmasıdır. Karanlık bir ortama girildiğinde, insan gözünde 2 olay meydana gelmektedir: göz bebeğinin büyümesi ve retinadaki rodopsin miktarının artması.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Göz bebeği, karanlık bir ortamda maksimum çapına kadar büyür. Bu genişleme miktarı, gençlerde 7 mm'ye kadar varabilmektedir. Gözde meydana gelen bir diğer gelişme ise retinadaki rodopsin miktarının binlerce kat artmasıdır. Rodopsin, düşük ışıkta görmemize yardımcı olan bir reseptör proteinidir. Gözlerin karanlığa adapte olmasında çok önemli bir rol oynamaktadır.

Rodopsinin görevini yerine getirebilmesi ve gözlerin karanlığa uyum sağlayabilmesi için 30 ila 40 dakika beklenilmesi gerekmektedir. Bu süre zarfında parlak olan hiçbir şeye bakılmamalı, mümkünse tamamen karanlıkta kalınmalıdır. Yapılacak ufak bir hata, gözün adaptasyonunun bozulmasına neden olabilmektedir.

Amatör astronomlar, göz adaptasyonlarının bozulmaması için kırmızı ışık kullanırlar.
Amatör astronomlar, göz adaptasyonlarının bozulmaması için kırmızı ışık kullanırlar.

Eğer o gece gözlem yapmaya karar verdiyseniz, gün içerisinde de gözlerinizi Güneş gibi aşırı parlak cisimlerden uzak tutmaya çalışın. Hatta bir güneş gözlüğü takmanız, gözlerinizi korumanıza oldukça yardımcı olacaktır.

Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
58
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 39
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 16
  • İnanılmaz 10
  • Bilim Budur! 7
  • Merak Uyandırıcı! 7
  • Muhteşem! 4
  • Umut Verici! 2
  • Grrr... *@$# 2
  • Güldürdü 0
  • Üzücü! 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • M. Mobberly. Averted Vision: How To Get A Better View Of Night-Sky Objects. (28 Ocak 2021). Alındığı Tarih: 13 Kasım 2022. Alındığı Yer: BBC Sky at Night Magazine | Arşiv Bağlantısı
  • I. V. Technology. How To Better See Faint Objects In The Sky: Averted Vision. (19 Temmuz 2022). Alındığı Tarih: 13 Kasım 2022. Alındığı Yer: Star Walk | Arşiv Bağlantısı
  • J. Garland, et al. Why Red Flashlight Is Used For Astronomy: Does It Preserve Night Vision?. (4 Haziran 2019). Alındığı Tarih: 13 Kasım 2022. Alındığı Yer: TelescopeFinder | Arşiv Bağlantısı
Sıkça Sorulan Sorular

Önlenmiş görüş; soluk nesneleri daha iyi gözlemleyebilmek için doğrudan nesneye değil, nesnenin civarına odaklanma tekniğidir. Bu teknik ile yaklaşık 40 kat daha hassas bir görüş elde edilebilmektedir.

Önlenmiş görüş tekniğinin en iyi şekilde uygulanabilmesi için hedef nesnenin gözün merkezinden yaklaşık 8° ila 16° uzağa yerleştirilmesi gerekmektedir. En ideal açı, kişiden kişiye değişebilmektedir.

Rodopsin, düşük ışıkta görmemize yardımcı olan bir reseptör proteinidir. Gözlerin karanlığa adapte olmasında çok önemli bir rol oynamaktadır.Rodopsinin görevini yerine getirebilmesi ve gözlerin karanlığa uyum sağlayabilmesi için 30 ila 40 dakika beklenilmesi gerekmektedir.

Önlenmiş görüş tekniği kullanılarak çıplak gözle astronomik gözlem yapılabilir.

Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 29/02/2024 04:14:15 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/13303

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Evrim Kuramı
Dağılım
Mantık Hatası
Mavi
Renk
Komplo
Dünya
Kuş
Doğa Olayları
Skeptisizm
Protein
Alzheimer
Doğal Seçilim
Karadelik
Goril
Kartal
Hava
Biyoçeşitlilik
Sürüngen
Erkek
Sinek
Uçuş
Bilinç
Nükleik Asit
Optik
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Youtube
Bir Beyin Cerrahının Gözünden BEYNİN İÇİ! | Mehmet Çağlar Berk (Anadolu Sağlık Merkezi Hastanesi)
Bir Beyin Cerrahının Gözünden BEYNİN İÇİ! | Mehmet Çağlar Berk (Anadolu Sağlık Merkezi Hastanesi)
Alper Gezeravcı, Dünya'ya Dönüyor! (Ax-3 Görevi Ortak Yayını)
Alper Gezeravcı, Dünya'ya Dönüyor! (Ax-3 Görevi Ortak Yayını)
Et Yemek, Beyni Uyuşturuyor Olabilir mi?
Et Yemek, Beyni Uyuşturuyor Olabilir mi?
Filler Neden Farelerden Korkar?
Filler Neden Farelerden Korkar?
Hastalıklar Konusunda Google Sizi Nasıl Aldatıyor?
Hastalıklar Konusunda Google Sizi Nasıl Aldatıyor?
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
S. B. Evren, et al. Çıplak Gözle Astronomik Gözlem Nasıl Yapılır? Önlenmiş Görüş Tekniği Nedir?. (14 Kasım 2022). Alındığı Tarih: 29 Şubat 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/13303
Evren, S. B., Bakırcı, Ç. M. (2022, November 14). Çıplak Gözle Astronomik Gözlem Nasıl Yapılır? Önlenmiş Görüş Tekniği Nedir?. Evrim Ağacı. Retrieved February 29, 2024. from https://evrimagaci.org/s/13303
S. B. Evren, et al. “Çıplak Gözle Astronomik Gözlem Nasıl Yapılır? Önlenmiş Görüş Tekniği Nedir?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, 14 Nov. 2022, https://evrimagaci.org/s/13303.
Evren, Sadık Berk. Bakırcı, Çağrı Mert. “Çıplak Gözle Astronomik Gözlem Nasıl Yapılır? Önlenmiş Görüş Tekniği Nedir?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, November 14, 2022. https://evrimagaci.org/s/13303.
ve seni takip ediyor
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close