Zeka Nedir? Daha Zeki Olmak Elimizde!

Zeka Nedir? Daha Zeki Olmak Elimizde!

Hiç keşke daha zeki olsaydım veya daha zeki olmanın bir yolu var mı? Diye düşündünüz mü? IQ'nuzu geliştirmek mümkün olabilir mi? Eğer mümkünse nasıl daha zeki olabiliriz? Belki de bu yazıyı okuduktan sonra gerçekten de zekileşirsiniz. Kim bilir?

Daha Zeki Olmak Mümkün Mü?

Gazetedeki çengel bulmacayı çözerken dokuz harfli o kelimeyi bir türlü bulamadınız mı? Belki de yeterince zeki olmadığınızı, zeka düzeyinizi arttırmanın bir yolu olup olmadığını merak ediyorsunuz. Son yıllarda internette zihninizi keskinleştirmeyi vadeden ''Beyin Jimnastiği'' uygulamalarından bir kaç tane görmüşsünüzdür. Acaba bu gerçekten mümkün mü?

Öncelikle, zeka tam olarak nedir? Sadece okullardaki eğitimle, yılların edindirdiği yaşam tecrübesiyle veya ikisinin birleşimi aracılığıyla edindiğimiz bir şey mi? İnsan zekası uzun süredir tartışılıp araştırılan bir kavram ama ortada hala net bir cevap yok. Bilim insanları genel olarak zekanın iki kategoriye ayrıldığını düşünüyor. İlkine ''Kristal zeka'' ve ya ''Kristalize zeka'' deniyor. Bu, dünyaya dair edindiğimiz bilgileri temel alan ve bilgi yarışmalarında işinize yarayacak zeka türü. İkinci olarak ''akıcı zeka'' ve ya ''akışkan zeka'' ise problem çözmede ve karar almada kullandığımız zeka. IQ (Intelligence Quotient: Zeka Katsayısı) testlerinde akıcı zeka ölçülüyor.

Öyleyse zekamızı arttırabilir miyiz? Zekamızı geliştirmek için tasarlanmış etkinliklere ve görevlere ''beyin jimnastiği'' deniyor. Beyin jimnastiği egzersizleri belirli bilişsel işlevleri ölçen, genellikle de ''çalışma belleği'' denilen şeyi değerlendiren görevler olarak karşımıza çıkıyor. Çalışma belleği: Bir işle uğraşırken bazı bilgileri depolayıp onları unutmamamızı sağlayan yer. Beyin jimnastiğinde bu tür görevler çalışma belleğini geliştirmenin bir yolu olarak görülüyor. Araştırmalara göre çalışma belleğini geliştirmek, akıcı zekayı da geliştiriyor. Beyin Jimnastiğinin ana fikri şu: Belirli bir süre boyunca (örn. dört hafta boyunca haftada beş kere 30 dakikalık oturumlar halinde) verilen görevleri tekrarlamak ''daha zeki olmamıza'' yardımcı olabilir. ''Beyin jimnastiği'' oyunları ve uygulamaları ticari pazarda uzun zamandır var. En popülerlerinden biri olan ''Dr. Kawashima's Brain Training'' 2005 yılında Nintendo DS oyun konsolu için piyasaya sürüldü. Ancak beyin jimnastiğinin günlük hayatta işe yarayıp yaramadığı hala tartışma konusu. Bazı uzmanlar gelişmenin sadece o görevle sınırlı olduğunu ve gerçek yaşamda bir anlam ifade etmediğini öne sürüyor. Bu konuda sizin de daha net bir fikriniz olması için gelin şimdi biraz zeka ve beyini inceleyelim.

Beynin İçinde

Beynimizin hangi bölgesi zekamızda hangi rolü oynuyor?

Temporal lob : Beynin tabanında, kulaklara yakın olan bu lob; duyduğumuz kelimeleri ve sesleri işleme ve yorumlamada önemli rol oynayan primer işitsel kortekse ev sahipliği yapar. Ayrıca uzun süreli belleğin yani hatıraların oluşumuyla ilgili yapıları da içerir.

Frontal lob : Zekamızı motor fonksiyon, problem çözme, kişilik gelişimi ve dil işlemeyi içeren yönleriyle bağlantılıdır. İki yarıdan oluşan lobun sol yarısı vücudun sağ tarafını, sağ yarısı da vücudun sol tarafını yönetir.

Parietal Lob : Beynin üst kısmında yer alan bu lob; ağrı, basınç ve dokunma gibi duyusal bilgileri yorumlamaktan sorumlu somatosensoriyel korteksi içerir. Vücudun her yerinden gelen duyusal bilgiler beynin bu bölümünde işlenir.

Oksipital Lob : Beynin bu bölgesi, görsel bilgilerin alınıp yorumlandığı ve işlendiği bölge olan görsel kortekse ev sahipliği yapar. Beynin arkasında bulunan görsel korteks, görsel bilgileri depolar ve zihninizdeki görüntülerle hatıralar arasında bağlantı kurar.

Beyincik : Kafatasının tabanında bulunan tenis topu büyüklüğünde bu bölge, motor kontrolümüzde, hareketlerimizde ve dengemizde önemli rol oynar (örn. Bisiklet sürme) Beynin toplam hacminin yalnızca %10'unu kaplamasına rağmen beyindeki nöronların %50'sinden fazlasını barındırır. Bu yüksek nöron oranı nedeniyle bilim insanları, bilinen duyusal motor işlevinin yanı sıra beyinciğin bilişsel yeteneklerde ve genel zekada da rol oynadığını düşünüyor.

Rakamlarla zeka

Kargalar 7 yaşındaki çocuklar kadar zekidir.

Duyusal bilgileri işlemek yaklaşık 500 milisaniye sürer.

İnsanların sadece %1'inin IQ puanı ''Üstün (135+IQ)'' sayılır.

Ortalama erkek beyninin hacmi yaklaşık 4 kutu kola kadar yani 1.274 santimetreküptür.

Kısa süreli bellek yaklaşık 25 yaşında zirve yapar.

Zekanıza 538 gen katkıda bulunur.

ZİHNİNİZİ KESKİNLEŞTİRECEK 10 İPUCU

_{1 - ''Akıllıca'' Beslenin}

Yediğimiz şeyler beynimizin performansını etkileyebilir. Yabanmersini, domates, yumurta ve brokoli gibi bazı gıdalar bilişsel işlevlerimizi iyileştiriyor. Ayrıca, yağlı balıklarda ve alglerde bulunan dokosaheksaenoik asit (DHA) adlı yap asidin yetersiz olması, Alzheimer hastalığının riskinin artmasıyla ilişkili. Bununla birlikte, günlük yaşamda beynimizin çalışmasını sağlayan şey, glikoz adındaki şeker türü. Karbonhidrat açısından zengin yiyecekler midede parçalandıktan sonra kan dolaşımına glikoz salınıyor.

_{2- HAYAL KURUN}

Hayallere kapılmanın zihinsel yeteneklerle ne ilgisi var, diye düşünebilirsiniz. Oysa araştırmalara göre hayal kurmak, yüksek beyin kapasitesinin bir işareti olabilir. Georgia Teknoloji Enstitüsü'nün 2017'de yaptığı araştırmada, sık sık hayal kuranların kurmayanlara kıyasla düşünsel ve yaratıcı testlerde daha yüksek puanlar aldığı bulundu. Pencereden dışarı bakarken hayallere daldığınızı fark ederseniz kendinize kızmayın, bu iyi bir şey olabilir.

_{3- İnanırsanız Başarırsınız}

Bir araştırmaya göre özgüven, kendinize güveninizi arttırmakla kalmayıp zekanızı da geliştirmenin harika bir yolu. Bir sınıftaki öğrencilere daha zeki olmalarının mümkün olduğu söylendikten sonra derste anlatılanların %85'ini öğrendikleri görüldü. İnanmak, beyin nöronlarının çalışmasını kolaylaştırıyor olabilir.

Agora Bilim Pazarı

Edebiyat Seti 3 (6 kitap)

Dilenciler ve Kibirliler

Albert Cossery

“Hayatı yaşamadan öğretmek cehaletin işlediği en iğrenç suçtu.”

İnsan ilişkilerine ve topluma getirdiği nüktedan ve kışkırtıcı bakışla Batı kültürünün son gerçek anarşist yazarı kabul edilen Albert Cossery’nin döneminin avangard yazarlarının aksine can sıkıntısı ve muğlaklıklardan uzak romanı, adaletsiz toplumların düzenini bozan hırsızlar, züppeler, dilenciler ve yersiz yurtsuzlardan oluşuyor. Eski felsefe hocası ve dilenci Gohar, uyuşturucu satıcısı ve şair Yeghen, otoriter ve eşcinsel polis amiri Nur El Dine, Kahire sokaklarında bir araya geliyor. Peki, toplumsal norm ve heveslere karşı çıkarken iç huzuru nasıl koruyorlar? Fakirliğin ortasında, usanmaz devlet güçlerinin durduramadığı yaşam enerjisini nasıl muhafaza ediyorlar?

“Karakterlerinin içinden geçtiği dinmeyen hüzne ve beyhudeliğe rağmen, Cossery her eserinde boyunduruğa karşı insanlardaki inatçı inancın gücünü göstermeye devam ediyor.”

—Henry Miller

“Bir efsane… Otoritenin tüm biçimlerini çürüten yakıcı bir hiciv onunkisi. Mesajı çok açık: Cennet kaybolmadı, sadece hepimiz dünyanın cennetvari sadeliğinin tadına varamayacak kadar meşgulüz.”

—Guardian

“Camus gibi Cossery de ahlaki soruları absürdün filtresinden geçirerek inceler; Miller gibi o da başıboşları kucaklar. Bununla birlikte onun yazınında çok güçlü bir politik görev duygusu vardır. Cossery’e göre en şiddetli isyan edimi,iştirak etmemeyi tercih etmektir.”

—Los Angeles Times

“Albert Cossery… her gün karşımıza çıkması gereken bir isim. O kadar iyi ki: kusursuz bir üslupçu, boyun eğmez bir mizahçı, en önemli meselesi ise “her şeyin yanlış olduğu bir dünyada” hevesin beyhudeliği.”
—David Ulin, Los Angeles Times

Düzen Adamı

Alberto Moravia

Düzen Adamı çocukluğundan itibaren normalliğin peşine düşen Marcello’nun hayatı ekseninde toplumsal

alışkanlıkların ikiyüzlülüğünü ortaya koyuyor. Alberto Moravia kahramanı Marcello’nun takıntı

derecesindeki normallik arzusunu bir dürtü olarak tarif ediyor: “Kabul gören genel bir kurala uyma

iradesiydi, farklı olmak suçlu olmak anlamına geldiğine göre başkalarına benzeme isteğiydi” onunki.

“Maneviyatla sanatsal bütünlüğün nadiren rastladığımız birleşimi Moravia’yı Avrupa’nın en iyi yazarları

arasına yerleştiriyor.”

– John Burnside, Guardian

“En önemli romanı Düzen Adamı’nda Moravia, sinik fırsatçılar ülkesinde cinsellikle siyaset arasındaki

karmaşık ilişkiyi keşfediyor.”

– Rachel Donadio, New York Times

HAV

Jan Morris

Ursula K. Le Guin’in Önsözüyle

Hav kurmaca bir şehir devleti, bir Akdeniz şehri, sokaklarında Türkçenin, Ermenicenin, Rumcanın, Arapçanın, Rusçanın, İtalyancanın bir arada duyulduğu bir coğrafya. Yirmi yıl arayla bu coğrafyaya giden bir seyyah yazar, şehrin iki yakın dönemi arasındaki siyasi, kültürel, yaşamsal doku değişimlerini nefis bir dille anlatıyor.

Önce 1985 yılının Hav’ını tanımaya başlıyoruz, sonra bir “Müdahale” oluyor, altüst oluyor şehir, yirmi yılın ardından aynı yere dönüyoruz, yirmi birinci yüzyılın Yeni Hav’ına, Kutsal Mirmidon Cumhuriyeti’ne. Eskisinin izini sürmeye çalışsak da zorlanıyoruz, şehrin tarihini bağnaz bir bakışla baştan yazanların eliyle görgüsüzlüğün tüm şehirde itinayla teşhir edildiğini görüyoruz.

Hav hibrit edebiyatın usta bir örneği, seyahat edebiyatıyla bilimkurguyu bir araya getiriyor. Hav diye bir şehir yok ama pekâlâ olabilir.

“Hav, tüm Akdeniz tarihinin, âdetlerinin ve politikasının birkaç bin yılına tutulmuş bir ayna gibi… Suudi Arabistan, Türkiye veya Downing Street’in geçmişine ve mevcut haline gerçekten vâkıf, son derece gerçekçi, kesinlikle gözleme dayanan bir eser. Ciddi bilimkurgu eserleri hayal ürünlerinin değil bir gerçekçiliğin biçemidir; Hav alternatif bir coğrafyanın ne kadar kullanışlı olabileceğine mükemmel bir örnek. Eğer bilimkurguyu bilmedikleri nispetle küçük gören üstatların ahmakça züppelikleri aklınızı çelip de Hav’a sırtınızı çevirirseniz hem yazık olur hem de çok büyük bir kayıp.”

Ursula K. Le Guin

“Hav’ı okuyan hangi seyahat yazarı gerçekten var olan bir yeri anlatmaya devam etsin ki? Hibrit edebiyatın güçlü bir örneği Hav; hem başlı başına mükemmel bir kurmaca hem de Lawrence, Burton ve Blanch gibi yenilmez seyahat yazarlarına nükteli bir saygı duruşu.”
Elaine Kendall, Los Angeles Times

“Dokunaklı bir aşk mektubu [Hav], görünmez bir şehre değil, yaşamın kendisine yazılmış. Morris bize ‘şimdi ve burada’yı anlatmak için hayali bir gurbetin hikâyesini kaleme almış.”

Peter J. Conradi, The Independent

“Jan Morris gezegende ilginç neresi varsa neredeyse hepsini anlamak için edebi kabiliyetiyle muhabirlik görüsünü işe koşuyor. Kaleme aldıkları arasında Hav’ın eşsiz bir yeri var, belki de kavrayış bakımından en kuvvetli eserlerinden biri.”

Donald Morrison, Time

“1985’te ilk yayımlandığında gerçek bir yer sanılarak kafası karışmış seyahat acentelerini boş yere aramış insanlar. Boşuna değil ama, Morris’in hayal gücü hayranlık uyandırıyor, kurmaca şehir devleti dört başı mamur bir yer ve olağanüstü bir yer. Hav, Akdeniz Yarımadası’nın doğusunda, soğan kubbeleri, minareleri ve parlak olduğu kadar karmaşık tarihiyle insana son derece inandırıcı geliyor. Hav’ın geçmişi yaşanmış olaylarla ustaca örülmüş; şimdisiyse soluk ve yalıtılmış, insana rahatsız edici bir şekilde kayıp bir dünyayı gözetliyormuş hissi veriyor.”
Publishers Weekly

“Şehrin tüm tarihi bu güzel edisyonda bir araya geliyor. Okurlarsa en çok ilk bölümü sevmeye devam ediyor, yani Akdeniz Ekspres’in son durağı olan Hav’ın ilk haline yapılan o nostaljik gezinin güzel anlatımını. O romantik hırpani şehir (eğer bir zamanlar gerçekten vardıysa bile) artık yok. Fakat ne yazık ki Kutsal Mirmidon Cumhuriyeti (başka başka isimlerde) bugün hâlâ gerçekliğini koruyor.”

Michael Dirda, The Washington Post

Müzikli Beyin
Latin Amerika’nın usta kalemi César Aira, kısacık romanlarının yanı sıra öyküleriyle de tecrübeli edebiyat okurunun radarına takılıyor. Sıradan olayların, hatta kendi hayatına dair bazı unsurların üzerine kurguladığı, bağlamından sapan gerçeküstü metinleriyle Aira okurunu, zihninin karmaşık ve soyut patikalarında beraber çıkacakları kısa yürüyüşlere davet ediyor.

Tanrı’nın doğum gününü kutlayan maymunlar, varoluşunu sorgulayan çömleçikuşu, Mona Lisa’nın dünyaya yayılıp kendilerine yeni hayatlar kuran boya partikülleri, yolunu kaybetmiş çizgi roman serserileri, gezici sirklerin doğaüstü yaratıkları… Aira’nın hikâyelerinde tüm bu tuhaf karakterler, gündelik hayatın sıradanlığı içinde ete kemiğe bürünüyor.

“Aira’yı okumaya başladığınızda, durmak istemeyeceksiniz.”

Roberto Bolano

“Arjantinli yazar César Aira, avangard tekniklerle uğraşan seçkin bir minyatürcü. Çalışmalarındaki neşeli edebi oyunculuğu ve hikâye-içinde-hikâyeleriyle, Vladimir Nabokov ve Italo Calvino’yu andırıyor.”

The Wall Street Journal

Sessizliğin Yanıtı – Bir Dağ Hikâyesi

Max Frisch

Sonsöz: Peter von Matt

“Rüzgârlar gibidir hayatımızın imkânları, yine de insan neden cesaret etmez ki yelken açmaya? Her şey yaşanmamış bir hayattan daha iyidir, hatta felaket bile – acı, ümitsizlik, cürüm, her şey ama her şey boşluktan daha iyidir!”

Sessizliğin Yanıtı hayatın sıradanlığına, beyhudeliğine katlanamayan otuz yaşındaki bir adamın varoluşunun sınırlarını zorladığı bir kendini arayış hikâyesi. Max Frisch, kendi yaşamından da ipuçları barındıran bu ilk dönem eserinde, heba edilmiş bir hayatın tek sorumlusunun o hayatın sahibi olduğunu gösteriyor bize.

“Sessizliğin Yanıtı burjuva dünya görüşünün hayata geçirilmesi fikriyle uzlaşmanın peşi sıra gelecek krizi daha başından ele alır.”

– Peter von Matt

Yedi Deli Adam

Roberto Arlt

Yedi Deli Adam, kendisine sürekli acı veren ruhunu görüp anlamaya çalışan bahtsız bir adamı ve etrafında şekillenen karanlık, absürd olaylar silsilesini anlatıyor. Delilik nöbetleriyle, ruhun ve zihnin tikleriyle, birbirinden ilginç karakterlerle, devrimci, anarşist yaklaşımlarla dolu, yazıldığı dönemin Buenos Aires’inin çarpıcı bir portresini çizen roman, Roberto Arlt’ın başyapıtı kabul ediliyor.

“Âcizane, Arlt’ın İsa olduğunu varsayalım. Dolayısıyla Arjantin İsrail, Buenos Aires de Kudüs’tür… Arlt keskin zekâlı, tehlikeyi göze alan, koşullara ayak uydurabilen, doğuştan hayatta kalma becerisine sahip biri… hiç kuşkusuz Arjantin ve Latin Amerika edebiyatının önemli bir parçası.”

— Roberto Bolaño

“Kitaptaki karakterler okurun ruhuna adeta musallat oluyor.”

—Julio Cortázar

“Bu kıyılarda edebiyat dâhisi olarak adlandırılacak biri varsa o Roberto Arlt’tır… sanattan ve büyük, tuhaf bir sanatçıdan… doğduğu şehri herkesten daha iyi, muhtemelen ölümsüz tangolar yazmış olanlardan bile daha derin anlamış birinden bahsediyorum.”

—Juan Carlos Onetti

Devamını Göster

₺1,584.00

Satın Al Tüm Ürünler