HENOTEİZM

HENOTEİZM NEDİR? NEYE İNANIR?

1dk
HENOTEİZM
  • Blog Yazısı

Henoteizm; çok tanrının varlığını (politeizm) kabul edip, onların arasından bir tanrıya (monoteizm) tapmaktır. Türkçe’deki karşılığı BirTanrıcılık olarak kullanılmaktadır.

Henoteizm, din ve felsefede, Max Müller tarafından çıkarılmıştır. Bir tanrıya bağlanırken diğer tanrıların varlığını da kabullenmeyi tanımlar.

Yunanca heis theos, “bir tanrı”. Müller’e göre bu, “prensipte monoteizm, gerçekte (uygulamada) ise politeizm”dir.

Tüm Reklamları Kapat

Jean Bottéro (30 Ağustos 1914 – 15 Aralık 2007) Vallauris doğumlu bir Fransız tarihçidir. Asur ve Kadim Yakın Doğu konusunda ünlü bir uzmandır.

1958 yılından itibaren Asurbilim profesörü, daha sonra da Asurbilim kürsüsü araştırma başkanı olarak École Pratique des Hauts Études’de görev yaptı. Çalışmalarından ötürü 1999 yılında Fransız Liyakat Nişanı ile ödüllendirildi.

Bottéro Tarihteki Henoteizm konusunda şöyle diyor:

“Mezoptamya’da olsa olsa Henoteizm yönünde birtakım belirli belirsiz eğilimler bulunabilir. Örneğin MÖ II.binyılın ikinci yarısında, Babil rahip sınıfı bu kentin koruyucu tanrısı Marduk’u aşırı bicinde yüceltti; onu “bütün tanrılardan elli kez daha tanrı, olağanüstü bir tanrısal kişilik” haline getirdi! (Yaratılış destanı, VII: 143. s.) Fakat Marduk var diye öteki tanrılar da yok sayılmıyordu. Mezopotamya’da MÖ I.binyılda başka Henoteist eğilimler de kendini gösterdi. Fakat bu dinsel hareketler öteki tanrıların varlığını dışlamadıkları için, haklarında ancak “bir tür Henoteizm”den söz edilebilir ki, bunun gerçek tektanrıcılık (monoteizm) ile ilgisi yoktur.”

Tüm Reklamları Kapat

“Mısır dininde tektanrıcılaktan söz edilemez. Musa’dan 100 yıl önce yaşamış bir firavun, Akhenaton da denilen IV.Amenophis (MÖ 1.350 civarı), belli belirsiz “tektanrıcı” sayılabilecek bir kavrama ulaşmış görünüyor (ki bu bile özünde çelişkilidir, zira tektanrıcılık bir mutlak olduğundan “belli belirsizliği” kaldırmaz), ama yalnız kendi kişisel inancı olarak tutmuştur. Bunu gerçek anlamda ne ülkesine yaymaya, ne de çevresine dayatmaya kalkıştı. Güneş tanrıyı başkalarında daha çok ve daha iyi yüceltti diye, bu inancın, tektanrıcılık gibi açık seçik, kesin, sistematik ve evrensel bir din oluşturmaya yettiği söylenemez”…

“Musa, Yahve’den başka hiç kimsenin, hiçbir varlığın tanrı niteliğini kabul etmemekle, çoktanrıcılığı süpürüp atmış oluyor.”

Bottéro; Musa çoktanrıcılığı süpürüp atmış oluyor demiştir fakat Tevrat’ta bununla çelişen noktalar vardır:

Yahve şöyle diyor; “Şimdi haber sal: Bütün İsrail halkı, İzebel’in sofrasında yiyip içen Baal’ın dört yüz elli peygamberi ve Aşera’nın dört yüz peygamberi Karmel Dağı’na gelip önümde toplansın.”

(I.Krallar, 18: 19)

(https://fethidemir.blogspot.com/2019/05/tevratn-inanna-ile-savas-ana-tanrca.html )

Yahve Baal ve Aşera tanrılarını peygamberleriyle birlikte toplantıya çağırıyorsa; onların varlığını kabul ediyor demektir. Bu tespite göre Tevrat; tektanrıcı-monoteist değil, tanrılar arasında bir tanrıya inanılmasını isteyen birtanrıcı-henoteist bir anlayışa sahiptir denebilir (?).

Rastgele Yazıya Git
8
Alt Başlıklar
Kategoriler ve Etiketler
Bu Blog Yazısı Sana Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler!
    Tebrikler!
    5
  • Mmm... Çok sapyoseksüel!
    Mmm... Çok sapyoseksüel!
    1
  • İğrenç!
    İğrenç!
    1
  • Muhteşem!
    Muhteşem!
    0
  • Bilim Budur!
    Bilim Budur!
    0
  • Güldürdü
    Güldürdü
    0
  • İnanılmaz
    İnanılmaz
    0
  • Umut Verici!
    Umut Verici!
    0
  • Merak Uyandırıcı!
    Merak Uyandırıcı!
    0
  • Üzücü!
    Üzücü!
    0
  • Grrr... *@$#
    Grrr... *@$#
    0
  • Korkutucu!
    Korkutucu!
    0

Yorumlar 0

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misin?

Şu iki siteden biriyle hemen destek olabilirsin:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracıyla 19.11.2026 06:39:57 tarihinde oluşturuldu. Evrim Ağacı'ndaki içerikleri birden fazla editör sürekli gözden geçiriyor, güncelliyor ve geliştiriyor. Bu çıktıdan sonraki güncellemeleri görmek ve içeriğin en güncel hâlini okumak için şu adrese git: evrimagaci.org/s/14094

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı sürece izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş hâlleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz.

Hemen Paylaş
Bu blog yazısını sevdin mi?
Paylaşarak başkalarına da ilham ol.
Keşfetmeye Devam Et