Ölümsüz denizanası (Turritopsis dohrnii), yetişkin hâlinden tekrar gençlik evresine dönebilen nadir canlılardan biridir. İnsanlarda bulunmayan bu olağanüstü yeteneğin temelinde, hücrelerin kimliklerini geri alarak başka hücre tiplerine dönüşebilmesini sağlayan mekanizmalar yer alır. Bu süreç, farklılaşmış hücrelerin yeniden programlanması anlamına gelen transdiferansiyasyon ile gerçekleşir. İnsan hücrelerinde ise hücre kimliği büyük ölçüde sabittir ve bu tür geri dönüşler sıkı biçimde kontrol edilir.
Ölümsüz denizanasında yaşlanma tek yönlü bir süreç değildir; uygun olmayan koşullarda birey yaşam döngüsünü adeta başa sarabilir. İnsanlarda ise yaşlanma, hücresel hasarların ve bölünme sınırlarının birikmesiyle ilerleyen geri döndürülemez bir süreçtir. Bu noktada telomer kısalması önemli bir fark yaratır: İnsan hücrelerinde her bölünmede telomerler kısalır ve bu durum hücrenin bölünme kapasitesini sınırlar. Denizanasında ise hücrelerin genç evreye geri dönmesi sırasında telomer uzunluğunun korunabildiği ya da yeniden düzenlenebildiği düşünülmektedir. Bu da hücresel yaşın sıfırlanmasına katkı sağlar. Ancak insanlarda telomerlerin sınırsız biçimde korunması veya uzatılması, hücresel kontrol mekanizmalarını bozarak kanserleşme riskini ciddi biçimde artırabilir.
Bu nedenle ölümsüz denizanasında bulunan bu özellikler, birebir insanlara aktarılabilecek çözümlerden çok, yaşlanmanın biyolojik sınırlarını ve evrimsel kısıtlarını anlamamıza yardımcı olan farklılıklar olarak değerlendirilmektedir.
- 1
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?
Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:
kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci
Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 08/02/2026 22:11:23 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/22260
İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.