Kedilerin gözlerindeki iris neden diğer kedigillerdeki iris gibi düz değil de sürüngenlerdeki iris gibi çizgi şeklindedir?
- Blog Yazısı
Kedilerin gözleri, hem insanları büyüleyen hem de evrim harikası olan yapılar taşır. Diğer büyük kedigillerin gözlerindeki iris genellikle yuvarlakken, evcil kediler ve küçük kedigillerin gözlerindeki iris dikey çizgi (slit) şeklindedir. Bu özel yapı, kedilerin hem gece hem de alacakaranlıkta avlanabilmesini sağlar. Az ışıkta göz, mümkün olan en fazla ışığı alacak şekilde açılırken, parlak ışıkta hızlıca kapanarak gözün zarar görmesini engeller.
İlginç bir şekilde, bu dikey iris yapısı sürüngenlerde de görülür; yılanlar ve bazı kertenkeleler de aynı şekilde ışık kontrolünü optimize edebilir. Ancak kediler ve sürüngenler bu özelliği birbirinden bağımsız evrimsel süreçlerle kazanmıştır. Yani benzer göz yapısı, farklı canlı gruplarında benzer yaşam tarzlarına adaptasyonun bir sonucu olarak ortaya çıkmıştır.
Büyük kedigiller ise gündüz avcılığına uyum sağlamışlardır; bu nedenle irisleri genellikle yuvarlaktır. Yuvarlak iris, parlak ışıkta gözün kontrolünü farklı şekilde yaparken, gece görüşünde küçük kedigillere göre daha az hassas olabilir.
Kısacası kedilerin gözleri sadece estetik bir özellik değil, aynı zamanda evrimsel stratejinin bir göstergesidir. Bu dikey çizgi gözler, onları hem küçük hem ölümcül avcılar hâline getirir: gün ışığında ışığı dengeleyebilir, alacakaranlıkta ve karanlıkta avlarını mükemmel şekilde görebilirler. Kedilerin gözleri hem avcılık stratejilerini hem de küçük kedigillerin gece yaşamına adaptasyonunu anlamak için harika bir örnektir.
- 1
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?
Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:
kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci
Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 10/02/2026 00:23:02 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/22267
İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.