Gerçekten Dokunuyor muyuz? Atomlar, Boşluk ve "Temas" Yanılsaması

Günlük hayatta birine sarıldığımızda, bir masaya elimizi koyduğumuzda ya da telefonumuzu tuttuğumuzda iki şeyin fiziksel olarak temas ettiğini düşünürüz. Dokunmak bize son derece somut ve açık bir deneyim gibi gelir. Ancak atom düzeyine indiğimizde işler düşündüğümüzden biraz daha farklıdır.

Bir atomun yapısına baktığımızda, ortada çok küçük ve yoğun bir çekirdek, çevresinde ise elektronlardan oluşan bir bulut görürüz. Atomun büyük kısmı, çekirdekle elektronlar arasındaki mesafeden dolayı boşluk sayılabilecek bir bölgedir. Yani maddeler sandığımız kadar dolu değildir.

Bir yüzeye dokunduğumuzda aslında olan şey şudur: Parmağımızdaki atomların elektronları, karşı yüzeydeki atomların elektronlarına çok yaklaşır. Elektronlar negatif yüklüdür ve aynı yükler birbirini iter. Bu nedenle elektron bulutları birbirinin içine geçmez; arada güçlü bir elektromanyetik itme kuvveti oluşur. Sinir sistemimiz de bu kuvveti basınç ya da temas olarak algılar. Biz buna "dokunma" deriz.

Bu açıdan bakıldığında atom çekirdekleri gerçekten çarpışıp kaynaşmaz. Aradaki elektromanyetik etkileşim, fiziksel temas hissini oluşturur. Yani dokunma, atomların birbirine değmesinden çok, birbirini itmesidir.

Ancak buradan "hiçbir şey aslında bir araya gelmez" sonucu çıkarılamaz. Çünkü atomlar kimyasal bağlar kurarak moleküller oluşturur. Elektronlar belirli kuantum kuralları çerçevesinde ortaklaşa kullanılır ve bu sayede maddeler kararlı bir yapı kazanır. Masanın sertliği, duvarın dayanıklılığı ya da bedenimizin bütünlüğü bu bağlar sayesinde mümkündür.

Üstelik bazı fiziksel süreçlerde atom çekirdekleri gerçekten birleşebilir. Örneğin Güneş’te gerçekleşen nükleer füzyon sırasında çekirdekler kaynaşır ve yeni elementler oluşur. Yani evrende gerçek birleşmeler de vardır.

Sonuç olarak dokunma tamamen bir yanılsama değildir; fakat sezgisel olarak düşündüğümüz şekilde de değildir. Hissettiğimiz şey, atomların elektromanyetik kuvvetler aracılığıyla etkileşmesidir. Evren sandığımızdan daha boş olabilir, ama aynı zamanda sandığımızdan çok daha güçlü kuvvetlerle birbirine bağlıdır.