Bu Reklamı Kapat
Bu Reklamı Kapat

Müasir Sintez və Təkamülün Genetik İnfrastrukturu: Müasir Təkamül Nəzəriyyəsinin 16 Əsas Müddəası

Müasir Sintez və Təkamülün Genetik İnfrastrukturu: Müasir Təkamül Nəzəriyyəsinin 16 Əsas Müddəası Kickstarter
8 dakika
717
Blog Yazısı

Çarlz Darvinin Növlərin Mənşəyi adlı ilk məqaləsi yayımlandığı gün tükənməsinə baxmayaraq, kitabın önə sürdüyü reallıqların təsiri ilk bir neçə ay/il boyunca hiss edilmədi. Ancaq aradan 1-2 il keçdikdən sonra, elm aləmində böyük bir partlayışa səbəb oldu və qısa müddətdə ciddi şəkildə müzakirə obyektinə çevrildi. Aradan 10 il keçmədən, Dünya çapındakı elm adamlarının böyük əksəriyyəti təbiətdəki təkamül qanunu və bunu izah edən Darvinin Təkamül Nəzəriyyəsini, canlı aləmin müxtəlifliyini və çeşidliliyini açıqlayan yeganə teorem olaraq qəbul etmişdilər.

Sonradan, 1900-cü ildə Huqo de Vries tərəfindən “Mendel Genetikası”nın yenidən kəşf edilməsi ilə elm adamları qısa müdddət ərzində “Biometrik”lər və Mutasiya olaraq qütbləşdilər. Lakin Tomas Morqan Hant, Sergey Çetverikov,Theodosius Dobzanski, Ledyard Stebbins, Corc Qaylord Simspon, Ronald Fişer, JBS Haldeyn və Ernst Meyr kimi dahi bioloqların araşdırması nəticəsində bu qütblər ortaq sövdəyə gəldilər və Müasir Sintez inşa olundu. Bu sintez, Mendel Genetikasının Darvinin Təkamül Nəzəriyyəsini tamamilə dəstəklədiyini bütün Dünyaya isbat etmiş oldu. Bu ikilikdən ortaya çıxan populyasiya genetikası müasir elmin ən güclü sahələrindən biri olaraq işini davam etdirir və biz də daxil olmaqla bütün növlərin haradan, necə gəldiyini və hal-hazırda hansı formada dəyişdiyini izh etməyi bacarır.

Bu Reklamı Kapat

Müasir Sintezin bir digər faydası isə, Təkamül Nəzəriyyəsinin, Darvinin irəli sürdüyü qisimdən ibarət olmadığını sübut etmiş olmasıdır.Darvinin öz teoremini irəli sürməsindən 60 il sonra, yəni 1920-ci ildən etibarən, təkamülün bir təbiət qanunu olduğunu qəbul etməyən, yeni növlərin əmələ gəlməsini və çeşidlənməsini təmin edən bir müddət olduğunu qəbul etməyən bir alim tapmaq çətin idi. Eyni vəziyyət bu gün də belə davam etməkdədir. Çünki təkamülə dair dəllilər və baxış bucaqları yüksələrək davam etmiş və mübahisəyə qapalı bir hala bürünmüşdür.

Bəs bu Müsir Sintez nəticəsində ortaya çıxan “ təkamülün əsas müddəaları” nələrdir? Hər nə qədər 40-cı illərdən etibarən təkamülün əsas müddəları inkişaf etmiş, çeşidlənmiş və fərqli nöqteyi-nəzərlərdən dəstəklənmiş olsa da, aşağıda qeyd edəcəyimiz maddələr, qlobal ölçüdə və elm aləminin yekdilliklə qəbul etdiyi şəkildə, hələ də, təkamülün əsas müddəaları olaraq qeyd edilməkdədir.

Bu Reklamı Kapat

Təkamülün 16 əsas müddəası

1) Bir canlının fenotipi (fiziki olaraq görülə bilən əlamətləri) genotipindən (bir fərdin DNA-sında mövcud olan genetik set) fərqlidir. Fərdlər arasındakı fenotipik fərqlərin bir qismi genetik fərqliliklərin, bir qismi isə ətraf mühitin təsiri vasitəsi ilə ortaya çıxır.

2) Bir fərdin fenotipinə təsir edən xarici mühit faktorları, onun övladlarına ötürüləcək genlərə təsir edə bilməz. Başqa sözlə, sonradan qazanılmış əlamətlər gələcə nəsillərə ötürülə bilməz. Beləliklə, Lamarkın təkamül iddiaları yanlışdır.

3) İrsi müxtəlifliklər gen adlandırılan hissəciklərdən meydana gəlir. Genlər bir fərddən digərinə ötürülsə belə, öz varlığını qoruyur, digr genlərlə qarışmır. Beləliklə, genlərin bir-birilə qarışdığını iddia edən tezis xətalıdır. Hissəcikli İrsiyyət Teoremi qəbul edilir. Bu vəziyyət, həm asan şəkildə ayırd edilən əlamətlər (mis: saç rəngi), həm də tez-tez dəyişən əlamətlər (boy ölçüsü,piqmentlərin bölünməsi) üçün məqbuldur. Genetik müxtəliflik, adətən, bir çox genin tək bir xüsusiyyət üzərinə az miqdarda təsir etməsi nəticəsində meydana gəlir və dəyişir. Bu, çoxgenli irsiyyət adlanır.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

4) Genlər mutasiyaya məruz qalaraq dəyişə bilər. Bu mutasiya dərəcəsi, adətən, olduqca aşağdır. Lakin baş verdiyi zaman genlərin alel adlanan alternativ növlərini yaradırlar. Bu cür mutasiyaların fenotipik təsiri, ayırd edilə bilməyən dərəcədən, yüksək dərəcədə fiziki fərqliliyə qədər dəyişə bilər. Bu variyasiyaların təsiri ilə fərqli gen bölgələrindəki (lokus) genlər rekombinasiya nəticəsində bir-birinə qarışması ilə artaraq çoxala bilər. 

5) Təkamül nəticəsinə yaranan müxtəliflik populyasiylar çərçivəsindədir. Ən təməl səviyyədə, bir populyasiya daxilində, müəyyən genotipə sahib olan fərdlərin populyasiya daxilində mövcd olma sıxlığının dərəcəsini əhatə edir. Populyasiya daxilində bir genotip digərini nəsillər boyunca, pilləli şəkildə yox edə bilər. Bu növ bir yerdəyişmə bütöv bir populyasiyaya aid olmaya bilər. Belə ki, bu sadəcə məhəlli bölgə və populyasiyalarda meydana gələ bilər.

6) Mutasiyaların meydana gəlmə sıxlığı ,mutasiyanın özünün bir populyasiya içərisində lazımi miqdarda fərqlilik yaratması üçün çox aşağı bir dərəcədir. Bunun əvəzinə populyasiya daxilində genotip fərqliliklər iki əsas mexanizm nəticəsində meydana gəlir:gen nisbətlərindəki təsadüfi dəyişikliklər (genetik sürüklənmə*) və sağ qalma ilə artıma bağlı olan, təsadüfi olmayan dəyişkliklər ( təbii və cinsi seçilmə).Təbii seçilmə və genetik sürüklənmə bir populyasyona eyni anda, fərqli dərəcələrdə təsir edə bilər.

7) Çox cüzi miqdarda təbii seleksiyanın varlığı belə, uyğun müdddət ərzində yüksək miqdarda dəyişiklik yarada bilər. Təbii seleksiya növlər arasında həm kiçik, həm də böyük dəyişikliklərin təməl səbəbidir. Əlavə olaraq, yeni əlamətlərin ilkin səviyyədə meydana çıxmasını və yayılmasını təmin edən mexanizmdir. Bu əlamətlərin uyğunlaşmasının hansı formada olacağı da təbii seleksiya tərəfindən müəyyənləşdirilir.

8) Təbii seleksiya bir populyasiyanı orjinal hlından tam fərqli bir hala çevirə bilər. Bunu müəyyən alellərin tezliklərini arttıraraq və ya azaldaraq edə bilər. Rekombinasiya (mis: crossing-over) ilə bu genlərin təsir şiddətləri və sahələri dəyişə bilər;bir xüsusiyyətə təsir edən genlər tam fərqli kombinasiyalarlada ortaya çıxa bilər. Beləliklə, təptəzə fenotiplər formalaşır.

Bu Reklamı Kapat

9) Mutasiyalar təbiətdəkipopulasiyalarda zaman içində yığılır. Beləliklə, bu populyasiyalarda genetik variyasiyalar formalaşır. Bu variyasiyalar, xüsusilə çevrə də tez-tez dəyişirsə, sürətlə təkamül yaşayırlar.

10) Fərqli coğrafi bölgələrdə mövcud olan növlərin populyasiyalarının xarakterləri genetik ölçüdə ir-birindən fərqlidir. Bu fərqliliklər ,adətən, ekolji adaptasiya nəicəsində formalaşır və təbii seleksiyanın məhsuludur.

11) Fərqli növlər arasındakı fərqlər və eyni növün müxtəlif populyasiyaları arasındakı fərqliliklər, adətən, birdən artıq və yüksək miqdarlı gendə meydana gələn dəyişikliklərin bir nəticəsidir. Bunların hamısında sözügedən dəyişikliklər, kiçik fenotipik dəyişiklik yaradırlar; ancaq toplam təsirləri olduqca böyük olur. Bu bir növ müddətin var olduğu gerçəyini və növlərarası fərqliliklərin kiçik addımlar sayəsində meydana çıxması teoremini dəstəkləməkdədir.

12) Növlər sadəcə fenotipik fərqlərə əsasən müəyyənləşdirilməz. Daha artıq, bir-birindən fərqli olan və öz daxilində cinsi əlaqə qura bilən orqanizmlərin özlərinəməxsus gen hovuzları mövcuddur. Bu hovuzlar növlərin öz daxilində aktiv və ya potensial olaraq paylaşabidikləri və digər populyasiyalarla paylaşa bilmədikləri gen populyasiyaları olaraq adlandırıla bilər.

Bu Reklamı Kapat

13) Növlərə ayrılma tək bir atadan 2 və ya daha artıq sayda növün təkamülə uğraması hadisəsidir. Növlərə ayrılma ,adətən, coğrafi olaraq bir-irindən ayrılan populyasiyaların arasındakı izolyasiyadan qaynaqlanır.

14) Yaşayan organizmlər arasında müxtəlif taksonlara, ailələrə, cins qruplarına yerləşdirilmiş cinslər arasında kəskin olmayan fərqlər görülür. Bu reallıq daha üst səviyyədəki tasonomik qrupların, onlardan daha alt səviyyədəkilərdə meydana gələn uzun müddətli və kiçik dəyişikliklərdən meydana gəldiyini sübut etməkdədir. Yəni, bir növdə toplanmağa başlayan fərqliliklər müəyyən müddət keçdikdən sonra daha böyük fərqlərin meydana çıxmasına səbəb ola bilər. Buna görə növün dəyişməsi, yalnızca bir mutasiya ilə baş verə bilməz.

15) Bütün canlılar “Təkamül Ağacı” və ya “Həyat Ağacı” olaraq adandırılan bir filogen ağacının budaqlarıdır. Onların hamısının ağacın üstündə, müəyyən nöqtələrdə ortaq əcdadları vardır. Əgər kifayət qədər geriyə dönə bilsək, bütün canlıların tək bir ortaq atadan təkamül uğradığını görərik.

16) Fosil qeydlərində bir çox əksiklik vardır. Bu əksikliklərin səbəbi fosilləşmə müddətinin çətinliyi ilə açıqlana bilər. Lakin fosil qeydləri atadan –nəvəyə olan keçidi aydın bir şəkildə ortaya çıxarmaqdadır. Bu qeydlər, böyük təkamül dəyişikliklərinin kiçik dəyişikliklər nəticəsində meydana çıxdığını dəstəkləyir. Başqa sözlə kifayıt qədər vaxt olduqda, təkamül mikro hissədən, makro səviyyəyə rahatlıqla çata bilər.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 0
  • Tebrikler! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • D. J. Futuyma. (2019). Evolution. ISBN: 1605356050. Yayınevi: Oxford University.
Bu Reklamı Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 20/05/2022 05:17:43 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/8896

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Bu Reklamı Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Kuantum
Doğru
Santigrat Derece
Yavru
Enerji
Tarih
Biyoloji
Aşılar
Mucize
Maymun
Sağlık Örgütü
İntihar
Tercih
Araştırmacılar
Primatlar
Sinir Sistemi
Nöron Hücresi
Yeşil
2019-Ncov
Oksijen
Yaşlılık
Mitler Ve Gerçekler
Moleküler Biyoloji Ve Genetik
Hekim
Makroevrim
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Başlık
Kafana takılan neler var?
Bağlantı
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nda reklamları 2 şekilde kapatabilirsiniz:

  1. Ücretsiz üye girişi yapmak: Sitedeki reklamların %50 kadarını kapatmak için ücretsiz bir Evrim Ağacı üyeliği açmanız ve sitemizi/uygulamamızı kullanmanız yeterli!

  2. Maddi destekçilerimiz arasına katılmak: Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Alıntı Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Bu Eseri Neden Tavsiye Ediyorsun?
Aşağıdaki kutuya, isimli neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin faydalı bulunması halinde Evrim Ağacı kullanıcılarından daha fazla UP kazanman mümkün olacak. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Tavsiye Et