Bilim çirkinleştiğinde – Philipp Lenard ve Albert Einstein'ın tartışma hikayesi
/content/d821e9de-f527-4213-8841-24e3a9222961.jpeg)
- Blog Yazısı
Blog Yazısı
Bilim insanları her zaman çoğu kişinin sandığı kadar bilimsel değildir. Yakın zamanda kamuoyuna duyurulan bilimsel dolandırıcılık vakaları, bilim adamlarının da zenginlik, güç ve şöhretin cazibesine, kamuoyunun en az güvendiği grup olan politikacılar kadar duyarlı olabileceğini kanıtlıyor. Son zamanlardaki göz kamaştırıcı vakalar arasında HIV aşısının geliştirilmesindeki sahte sonuçlar ve kök hücre üretimine yönelik yeni teknikler yer alıyor .
Bu tür ihlaller, bilim adamlarının çalışmalarını her zaman sıkı deneylere, veri toplama ve analize ve hipotez testlerine dayandırmadıklarını kanıtlıyor. Aslında bilim insanları hem bireyler olarak hem de rakip düşünce okullarının temsilcileri olarak sıklıkla birbirleriyle fikir ayrılığına düşerler. Bu tartışmalardan bazıları yıllardır sürüyor. Bazen "her şeyin teorisi" olarak da adlandırılan süpersicim teorisi, 30 yılı aşkın süredir şiddetli bir tartışma konusu olmuştur.
Bazı durumlarda kişilikler, önyargılar ve küçük kıskançlıklar devreye giriyor. Örneğin, 20. yüzyıl fiziğinin en büyük tartışmalarından birini, dünyaca ünlü iki fizikçi arasında uzun süredir devam eden kavgayı düşünün. Philipp Lenard ve Albert Einstein arasındaki düşmanlık, bilim dışı kaygıların bilim adamlarını etkileme gücüne önemli ölçüde ışık tutuyor.
[1]
Philipp Lenard (1862-1947), X-ışını tüpleri, fotoelektrik etki ve atom teorisi çalışmalarını geliştiren Alman deneysel fizikçiydi. Elde ettiği sonuçlar onu atomun çoğunun boş alandan oluştuğunu (doğru bir şekilde) öne sürmeye yöneltti. Lenard bir dahiydi ve yalnızca dikkatli deneylerin evrenin yapısının anlaşılmasını ilerletebileceğine dair derin bir inançla hareket ediyordu. Lenard,katot ışınları üzerine yaptığı çalışmalarla 1905'te Nobel Fizik Ödülü'nü aldı.
Öte yandan çok az tanıtıma ihtiyaç duyan Albert Einstein (1879-1955), özel görelilik, genel görelilik, kütle-enerji denkliği (E = mc2) ve fotoelektrik etki teorilerini geliştiren İsviçreli bir teorik fizikçiydi; ikincisi önemli deneysel verilere dayanıyordu. Lenard'ın çalışmasının sağladığı sonuçlar. Şaşırtıcı bir şekilde, Einstein ufuk açıcı katkılarının çoğunu Lenard gibi prestijli bir üniversitede bir laboratuvarı yönetirken değil, İsviçre'de alt düzey bir patent memuru olarak çalışırken yaptı. Einstein , fotoelektrik etki yasasını keşfettiği için 1921'de Nobel fizik ödülünü kazandı .
Başlangıçta Lenard ve Einstein arasındaki ilişki samimi görünüyordu. Yazışmaları, her birinin diğerine büyük hayranlık duyduğunu gösteriyor. Einstein fotoelektrik etkiyi açıklayan kuantum teorisini yayınladığında Lenard ona şöyle yazmıştı: "Hiçbir şey beni, çalışmalarımdan biraz zevk alan, çok derin ve kapsamlı bir düşünürden daha mutlu edemez." Einstein da Lenard'dan "büyük bir usta ve dahi" olarak bahsetti.
Ancak yakın tarihli bir kitap olan The Man Who Stalked Einstein'da ayrıntılarıyla anlatıldığı gibi , ilişkileri kısa sürede kötüleşti. Birkaç yıl sonra bir arkadaşına yazdığı bir mektupta Einstein, o zamanlar pek çok kişi tarafından Almanya'nın en ünlü fizikçisi olarak kabul edilen Lenard hakkında oldukça farklı bir görüş dile getirdi:
"Onun eter hakkındaki teorileri bana neredeyse çocukça geliyor ve bazı araştırmaları gülünç boyutlara varıyor. Böyle aptallıklarla zamanınızı boşa harcamak zorunda kaldığınız için çok üzgünüm."
Lenard' dan Einstein'a Saldırı
1920'de, yani Einstein'ın Nobel Ödülü'nü kazanmasından sadece bir yıl önce, Lenard ile Einstein arasındaki tartışma, büyük bir Alman araştırma konferansında bir kelime düellosuna dönüştü.
Lenard, Einstein'ın fiziğe hiper-teorik ve hiper-matematiksel yaklaşımının bu alanda zararlı bir etki yarattığını savundu. Deneyselliği uygun yerine geri getirmenin zamanının geldiğini savundu. Ayrıca Yahudilere karşı antipatisini gizlemek için çok az girişimde bulunarak Einstein'a kötü niyetli bir saldırı başlattı.
Lenard'ın Einstein'a yönelik saldırıları giderek sertleşti. Teorik fizikçileri, kendi görüşüne göre "düzgün resim yapamayan" Kübist ressamlarla karşılaştırdı. Bir "Yahudi ruhunun" fiziğe hükmettiği gerçeğinden yakınıyordu. Lenard, fikirleri dünya çapındaki en önde gelen fizikçilerin çoğu tarafından kabul edilen Einstein'ın kendisi hakkında şöyle konuştu: "Bir keçinin ahırda doğması onu asil bir safkan yapmaz."
Einstein başlangıçta Lenard'ın görelilik teorisine yönelik saldırılarına mizahla yanıt vermeye çalıştı:
"İyi bir kıza kur yaparken bir saat bir saniye gibi gelir ama kızgın bir külün üzerine oturduğunuzda bir saniye bir saat gibi gelir. Bu göreliliktir.”
Daha sonra, tüm sabır ve hoşgörü iddiasını terk ederek Lenard'ı, "tozu ısırıncaya kadar canavarla iş yapmaya devam etmesi gereken" "gerçekten sapkın bir adam" olarak etiketledi.
Lenard'ın "insanın ürettiği her şey gibi" bilimin de bir şekilde soylara dayandığına dair inancı, onu Nasyonal Sosyalizmin ilk taraftarlarından biri haline getirdi. Adolf Hitler'e küçümseyen pek çok Alman bilim insanının aksine Lenard, onun en ateşli destekçilerinden biriydi ve rejimin bir numaralı fizik otoritesi haline geldi. İronik bir şekilde, Nasyonal Sosyalistlerin “Yahudi fiziği”ni küçümsemesi nükleer silah geliştirmemelerinin ana nedenlerinden biriydi.
Lenard, hakaretini diğer bilim adamlarına yöneltti. Röntgen'in Alman olmasına ve Yahudi olmamasına rağmen, X ışınını keşfettiği için fizik alanında ilk Nobel Ödülü'nü alan Wilhelm Roentgen'e atfedilen övgüye son derece kızdı . Lenard, X-ışınlarının üretilmesinde kullanılan aparatı icat ettiği için Roentgen'in değil kendisinin olduğunu yazdı. Roentgen'in rolünü yalnızca doğuma yardımcı olan bir “ebe”nin rolüne benzetti.
Lenard sonunda Nazi rejimi altında “Aryan Fiziği Şefi” oldu. 1933'te Bilimde Büyük Adamlar adlı bir kitap yayımladı; bu kitapta Einstein, Roentgen ve Marie Curie gibi diğer önemli 20. yüzyıl bilim adamlarından hiç bahsedilmiyordu. İkinci Dünya Savaşı sona erdiğinde, Lenard'ın Nazi rejimindeki önemli rolü tutuklanmasına neden oldu, ancak yaşı oldukça ilerlemişti. Hapis cezasına çarptırılmak yerine küçük bir Alman köyüne gönderildi ve orada 83 yaşında öldü.
- ^Richard Gunderman. When Science Gets Ugly – The Story Of Philipp Lenard And Albert Einstein. (16 Haziran 2015). Alındığı Tarih: 17 Ocak 2024. Alındığı Yer: theconversation | Arşiv Bağlantısı
- Tebrikler!3

- İnanılmaz1

- Merak Uyandırıcı!1

- Üzücü!1

- Muhteşem!0

- Bilim Budur!0

- Mmm... Çok sapyoseksüel!0

- Güldürdü0

- Umut Verici!0

- Grrr... *@$#0

- İğrenç!0

- Korkutucu!0

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misin?
Şu iki siteden biriyle hemen destek olabilirsin:
kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci
Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracıyla 20.11.2026 12:34:20 tarihinde oluşturuldu. Evrim Ağacı'ndaki içerikleri birden fazla editör sürekli gözden geçiriyor, güncelliyor ve geliştiriyor. Bu çıktıdan sonraki güncellemeleri görmek ve içeriğin en güncel hâlini okumak için şu adrese git: evrimagaci.org/s/16537
İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı sürece izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş hâlleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz.
Yorumlar 0