Reklamı Kapat

Birçok Popüler Bilim Kitabı, İnsan Evrimi Konusunda Hatalı Bilgiler Veriyor!

Birçok Popüler Bilim Kitabı, İnsan Evrimi Konusunda Hatalı Bilgiler Veriyor!
Yazar Agustín Fuentes
6 dakika
861 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat

Popüler bilim kitaplarında yaygın olarak insan evriminden ve bizim günümüzdeki halimize neden evrimleştiğimizden bahsedildiğini görebilirsiniz. Bu kitaplara halkın büyük bir bölümünün ilgi göstermesinin nedeni, bilimsel araştırmalardan gelen aşırı fazla bilgiyi, daha erişilebilir, çekici ve insanın doğası hakkında bilgilendirici olan hikayelere dönüştürebilmeleridir. Albert Einstein bizi, "olması gerektiğini düşündüğümüz şeye değil, olduğu şeye bakın" diyerek uyardığında, "Bu böyledir." denilen çalışmalara dikkatli ve şüphecilikle yaklaşmamızı istiyordu. Spesifik bilgileri cımbızlayarak, çekici bir hikayeyi anlatmak kolaydır; fakat bu, bilimsel gerçekliği yansıtmaz. İnsan evrimini konu alan popüler bilim, çoğunlukla, ideolojik olarak heyecan verici bakış açılarının ve çıkarımları aktarmak konusunda oldukça başarılıdır. Fakat bu türden popüler bilim; insanlara, tamamlanmamış ve hatta bazen düpedüz zararlı bir insan evrimi tasviri sunarlar.

Yuval Noah Harari'nin çok satan "Sapiens" kitabı, bize insanların 70.000 yıl önce belirli bir genetik mutasyon, bilişsel hayal gücü devrimi ve insanları istisnai kılan bir değişim yaşadıklarını, sonrasında dominant hale gelip dünya üzerindeki altı farklı insan türüne üstün geldiklerini anlatıyor. Steven Pinker'ın epik kitabı "The Better Angels of Our Nature" ("Doğamızın Daha İyi Melekleri"), bize evrimsel geçmişimizin rekabet, şiddet ve cinayetle dolu olduğunu ve sadece son dönemlerde doğamızın daha iyi olan meleklerinin, nihayet Batılı liberal demokrasiler sayesinde, içimizdeki şeytanları nasıl uysallaştırabildiğini anlatıyor. Son olarak Nicholas Wade'in oldukça sorunlu ama hala popüler olan "A Troublesome Inheritance" ("Sorunlu Miras/Kalıtım") kitabı, genomiğin ve insan evrimi süreci ve örüntüsünün bizim politik, ekonomik ve ırkçı tarihimizi açıklayabildiğini ve ayrımcılığın ırkçı doktrinini desteklediğini söylüyor.

Bunların Hepsi Hatalı!

İnsan evrimi bilimini doğru anlamak önemli. İnsan evrimi çalışmaları içerisindeki çeşitlilik, karmaşıklık, derinlik ve bilimsel veriler gibi konulardan habersiz olmak sadece problemli değil, ciddi bir şekilde tehlikeli de... İşte size bu 3 kitapta eksik olan "bilim"in özü:

1. Homo sapiens Evrimi

Son dönemde keşfedilen Homo naledi, en erken Homo sapiens'in yeni tarihlendirmesi, sanat ve sembolün ilk ortaya çıkışları ile morfolojik ve genetik veriler, insan evrimine dair tam bir hikayeyi gösteriyor.[1] Bu veriler, Homo sapiens'in tek seferde veya rekabetçi bir eşikten sonra oluştuğu fikrini desteklemiyor.[2], [3], [4] 60.000-70.000 yıl kadar önce (veya herhangi bir zamanda) ortaya çıkmış, bizi "biz" yapan, ne tek bir (veya birkaç tane) bilişsellik geni, ne davranışımızda tekil ve spesifik bir yenilik, ne de yeni bir beyin yapımız bulunmakta... 

Reklamı Kapat

Modern insanların evrimi, tek biçimlilikten ziyade, oldukça karmaşıtır. Buna ek olarak, fosil kayıtlarında "tür" diye nitelediğimiz birden çok popülasyon arasındaki melezleşmeler (çiftleşme ve kültür/bilgi paylaşımı) de bu sürece dahil olarak değerlendirilmelidir. Tarihimiz boyunca ve özellikle son 300.000 yılda görülen farklı insan türleri arasındaki karşılıklı iletişime dair artan kanıtlar, oldukça karmaşık durumdadır.

Hatta insan kültürel kalıntılarının temel taşını oluşturduğunu düşündüğümüz bu bütün yığının Homo sapiens tarafından üretildiğinden bile emin değiliz; üretenler çok daha küçük beyinlere sahip olan Homo naledi bile olabilir. Neandertaller'in takı ve karmaşık taş alet yapmak veya mağaraların içine bir şeyler inşa etmek konusunda oldukça başarılı olduklarını biliyoruz.[5] Ayrıca biliyoruz ki, çok karmaşık aletlere ve maddesel açıdan sağlam bir sanata sahip olmak, insanlığın göstergesi olamaz; çünkü birçok modern insan grubu bunlara sahip değil.[6] Çoğunlukla insanın karmaşıklığı, hikayeler anlatmak, geçici kum çizimleri yapmak veya karmaşık arazi kullanımı ve yönetimi sistemleri gibi sosyal ve bilişsel hayatın diğer alanlarında da eşit şekilde ifade edilir. 

Biz modern insanlar, tek özgün bir mutasyonun ya da rakiplerinin veya geçmiş insan türlerinin üstesinden gelmemizi sağlayan spesifik bir yeteneğin ürünü değiliz. Görünüş, davranış ve inançtaki çeşitlilik, günümüzde olduğu gibi insanın geçmişinde de norm olarak görünmektedir. Günümüzün global çatışmalarını, çeşitlilikle ilgili sorunları ve kültür çatışmalarını göz önünde bulundurursak, bu, geçmişin daha kesin, karmaşık temsili için önemli bir bakış açısı sağlar.

2. Çatışmanın ve Şiddetin Evrimi

Popüler iddiaların tersine, insanın derin tarihinde çatışmayı öne çıkaran somut arkeolojik veya fosil verileri bulunmuyor.[7], [8], [9] Bu konu çok tartışıldı; fakat bu konudaki veriler ile bitmeyen tartışmalar ve atışmalar herkesin erişebileceği durumda.[10], [11], [12] Konunun henüz belirsizliğini sürdürdüğü ve yeterli veriye sahip olmadığımız söylenebilir; fakat elimizdeki veriler içerisinde, insanın evrimsel başarısını açıklamak için çatışma, şiddet ve savaşların merkezi öneme sahip olduklarını gösterecek arkeolojik veya genetik kanıt bulunmuyor.[13]

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Bizim şiddetle ilişkimizin son birkaç bin yılda daha iyiye gittiği iddiasına gelirsek, bunun sadece neyin şiddeti tayin ettiğini dair çok dar ve seçici bir bakış açısıyla değerlendirildiğinde doğru olabileceğini gösteren sayısız makale ve akademik dergilerde yayınlanmış değerlendirme yazıları mevcut.[14] Ne savaş alanında ölenler ölümcül şiddetin tek türü, ne de ölüm şiddetin kapsamını, önemini ve etkisini ölçmenin tek yolu. Acı ve ızdırap çekmek de önemli bir kriter.

Fakat çatışma hali, ve şiddet, günümüzde de insanlar için oldukça gerçek ve önemli bir faktör. Bu, bin yıllardır böyle. Çatışma halinin ne zaman ortaya çıktığını ve insan evrimi sürecindeki şiddet örüntülerini anlamak, bugün insanlığı anlamak ve şiddete ve yıkıma olan uçsuz bucaksız kapasitemizi yönetebilmek için kritik önemde. Gerçek verileri ve evrimsel kayıtlardan elde edilen örüntüleri yok saymak, yüzleşmemiz gereken günümüzdeki zorluklarla ilgili bize anlayış kazandırmayacak.

3. Evrimsel Tarih ve Irk

Toplum ve ırkla ilgili tartışmalar, geçmişte ve günümüzde bilimsel literatürde çok fazla kez gözden geçirildi, fakat hala günümüzde halkın bir çoğu ve çok fazla bilim yazarı tarafından görmezden geliniyor.[15], [16], [17] Modern insanlar ve diğer atalarımız tarafından üretilmiş olan temel teknolojik ve kültürel yeniliklerin örüntüleri ve temposuna dair arkeolojik kanıtlar, günümüzde ve geçmişteki insan popülasyonlarındaki biyolojik çeşitliliğin dağılımı ve güncel genetik örüntüleri ve Homo sapiens türü boyuncaki on binlerce yıllık kültür tarihi, modern insanların ırk temelli ayrılmaları ve bunun davranışımız, biyolojimiz ve uygarlık tarihiyle ilgili olduğu iddiasını açık şekilde reddediyor.[18], [19]

İnsanın evrimindeki modellerin "Avrupalı", "Asyalı" ve "Afrikalı" kategorilerine bağlı olduğu iddiasını çürütmek için ırk ve ırkçılık konusundaki tartışmaya girmek zorunda bile değilsiniz.[20] Evrimsel ve güncel biyoloji bilimine dair kısacık bir değerlendirme bile, size daha güçlü ve veri temelli insan çeşitliliği, benzerliği ve farklılığına dair bir anlayış ile günümüzde yüzleştiğimiz ırk ilişkileri ve bunun sebep olduğu sorunlarla başa çıkmaya yönelik daha iyi bir içerik sunar.

Reklamı Kapat

İnsan ırklarıyla ilgili daha fazla bilgiyi buradaki yazımızdan alabilirsiniz.

Sonuç

Çoğunlukla insanı eğlendiren bir yapıya sahip olmalarına karşın, çoğu popüler bilim kitabı, insanın evrimi bilimini yanlış anlıyor ve buna rağmen halkı bildiğimiz şeyler, bilmediğimiz şeyler ve bunların neden önemli olduğu konusunda yanlış yönlendiriyorlar. Kendinize bir iyilik yapın, bu iddiaları dış görünüşlerine göre değerlendirmeyin, kolay açıklamaya razı olmayın. Verileri araştırın ve karmaşıklığı kabullenin. Bilgi, güçtür.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Üzücü! 1
  • Tebrikler! 1
  • Muhteşem! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: Psychology Today | Arşiv Bağlantısı
  • ^ M. Greshko. Did This Mysterious Ape-Human Once Live Alongside Our Ancestors?. (09 Mayıs 2017). Alındığı Tarih: 29 Mart 2021. Alındığı Yer: National Geographic | Arşiv Bağlantısı
  • ^ A. Gibbons. World’s Oldest Homo Sapiens Fossils Found In Morocco. (07 Haziran 2017). Alındığı Tarih: 29 Mart 2021. Alındığı Yer: Science | Arşiv Bağlantısı
  • ^ M. Kissel. (2017). Symbolic Culture. Springer, Cham, sf: 1-3. doi: 10.1007/978-3-319-16999-6_3318-1. | Arşiv Bağlantısı
  • ^ R. R. Ackermann, et al. (2016). The Hybrid Origin Of “Modern” Humans. Evolutionary Biology, sf: 1-11. doi: 10.1007/s11692-015-9348-1. | Arşiv Bağlantısı
  • ^ L. Wade. Neandertals Made Their Own Jewelry, New Method Confirms. (16 Eylül 2016). Alındığı Tarih: 29 Mart 2021. Alındığı Yer: Science | Arşiv Bağlantısı
  • ^ S. Worrall. How Creativity Drives Human Evolution. (23 Nisan 2017). Alındığı Tarih: 29 Mart 2021. Alındığı Yer: National Geographic | Arşiv Bağlantısı
  • ^ J. Gabbatiss. Is Violence Embedded In Our Dna?. (12 Temmuz 2017). Alındığı Tarih: 29 Mart 2021. Alındığı Yer: Sapiens | Arşiv Bağlantısı
  • ^ D. P. Fry, et al. (2013). Lethal Aggression In Mobile Forager Bands And Implications For The Origins Of War. Science, sf: 270-273. doi: 10.1126/science.1235675. | Arşiv Bağlantısı
  • ^ A. Fuentes. Bad To The Bone: Are Humans Naturally Aggressive?. (18 Nisan 2012). Alındığı Tarih: 29 Mart 2021. Alındığı Yer: Psychology Today | Arşiv Bağlantısı
  • ^ D. P. Barash. Are Human Beings Naturally Violent And Warlike?. (01 Ocak 2014). Alındığı Tarih: 29 Mart 2021. Alındığı Yer: Philosophy Now | Arşiv Bağlantısı
  • ^ N. C. . KIM. (2012). Angels, Illusions, Hydras, And Chimeras: Violence And Humanity. Reviews in Anthropology, sf: 239-272. doi: 10.1080/00938157.2012.732511. | Arşiv Bağlantısı
  • ^ B. Keim. Human Nature May Not Be So Warlike After All. (18 Temmuz 2013). Alındığı Tarih: 29 Mart 2021. Alındığı Yer: Wired | Arşiv Bağlantısı
  • ^ D. P. Fry. (2013). War, Peace, And Human Nature: The Convergence Of Evolutionary And Cultural Views. ISBN: 9780199858996. Yayınevi: Oxford University Press, USA.
  • ^ J. Gray. Steven Pinker Is Wrong About Violence And War. (13 Mart 2015). Alındığı Tarih: 29 Mart 2021. Alındığı Yer: The Guardian | Arşiv Bağlantısı
  • ^ Living Anthropologically. Evolution And Race: Anthropology On Race & Racism. (06 Eylül 2016). Alındığı Tarih: 29 Mart 2021. Alındığı Yer: Living Anthropologically | Arşiv Bağlantısı
  • ^ Kolektif. (Akademik Dergi, 2014). Human Biology Volume 86, Number 3, Summer 2014. Not: Sayı, büyük oranda ırkların genetiği olgusuna ayrılmıştır..
  • ^ Living Anthropologically. Race Reconciled: Race Isn't Skin Color, Biology, Or Genetics. (05 Haziran 2011). Alındığı Tarih: 29 Mart 2021. Alındığı Yer: Living Anthropologically | Arşiv Bağlantısı
  • ^ Understanding Race. Homepage. Alındığı Tarih: 29 Mart 2021. Alındığı Yer: Understanding Race | Arşiv Bağlantısı
  • ^ A. Fuentes. Race Is Real, But Not In The Way Many People Think. (09 Nisan 2012). Alındığı Tarih: 29 Mart 2021. Alındığı Yer: Psychology Today | Arşiv Bağlantısı
  • ^ H. Dunsworth. This Year's Textbook-Free Introduction To Biological Anthropology Course. (11 Ağustos 2015). Alındığı Tarih: 29 Mart 2021. Alındığı Yer: EcoEvoDevo | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 13/04/2021 04:39:21 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/7172

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Sars Virüsü
Doğal Seçilim
Arı
Atmosfer
Bilgisayar
Karar
Sinir Hücresi
Tüy
Koronavirüs
Foton
Beyin
Diş Hekimi
Maskeler
Balıkçılık
Hidrotermal Baca
Elementler
Yapay Seçilim
Botanik
Sağlık Örgütü
Bakteriler
Kitap
Sinir
Balık
Manyetik Alan
Jeoloji
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku