Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Homo naledi: İnsanın Evrim Ağacı'na En Son Eklenen Kuzenimiz!

Homo naledi: İnsanın Evrim Ağacı'na En Son Eklenen Kuzenimiz! Jenman Safaris
Tavsiye Makale
Reklamı Kapat

Bu türev bir içeriktir. Yani bu yazının omurgası, IFLS isimli kaynaktan çevrilerek dilimize uyarlanmıştır; ancak "çeviri" içeriklerimizden farklı olarak, bu içerikte orijinal metin birebir korunmamıştır. Anlatım ve konu akışı gibi detaylar Evrim Ağacı yazar(lar)ı ve/veya editörler tarafından güncellenmiş, değiştirilmiş ve/veya geliştirilmiştir. Yazar, kaynaktan alınan metin omurgası üzerine kendi örneklerini, bilgilerini, detaylarını eklemiş; içeriği ve anlatımı zenginleştirmiş ve/veya çeşitlendirmiş olabilir. Bu ek kısımlarla ilgili kaynaklar da, yazının sonunda gösterilmiştir. Metnin omurgasını oluşturan kaynağı, orijinal dilinde okumak için lütfen yukarıdaki bağlantıya tıklayınız. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

İftiharla, işte karşınızda... Homo naledi

Bu inanılmaz fosil Afrika'da keşfedildi. Ekip onun sadece insan türü ile olan evrimsel ilişkisini bulmakla kalmadı elbette. Verilere göre sadece bize özel olduğunu düşündüğümüz bir davranışa da sahipler: Ölü bedeni, kasıtlı olarak orada tutulmuş olabilir, yani gömülmüş olabilir. Araştırma iki makale halinde eLife dergisinde yayınlandı. 

Witwatersrand Üniversitesi Evrimsel Araştırmalar Enstitüsü'ndeki kemik kasasında korunan Homo naledi fosili
Witwatersrand Üniversitesi Evrimsel Araştırmalar Enstitüsü'ndeki kemik kasasında korunan Homo naledi fosili
John Hawks

Aslında H.naledi'nin keşfi 2 yıl kadar eskiye dayanıyor. Fosil ilk olarak, amatör mağara araştırmacıları tarafından Güney Afrika'nın ünlü İnsanlık Dünya Miras Beşiği bölgesindeki Rising Star mağaralar sisteminin içerisindeki bir mağarada buldu. Böylece Rising Star seferleri başlamış oldu. Bu seferler 21 gün sürdü ve bu sürede bilim insanı ve gönüllü mağaracıların dahil olduğu 60 kişilik bir ekip katıldı. İskeletin tamamlanacağı ümit ediliyordu ancak üç gün içerisinde bundan çok daha fazlasına sahip olduklarını fark ettiler ve ekip lideri Lee Berger bu süreci "çok değişik ve olağan üstü" olarak nitelendirdi.

Farklı şeylerin birkaç tane olmadığı ortaya çıktı, girişinden itibaren derinliği 90 metre olan odanda, sadece bir türe ait 15 bireyi oluşturan 1500 fosil parçası bulundu. Güney Afrika'da konuşulan Sesotho yerel dilinde "yıldız" anlamına gelen "naledi" ismi, fosilleri bulunduğu odaya hürmet göstermek için verildi. 1500 sayısı göze de kulağa da çok geliyor ancak ekip daha da binlercesinin orada bulunduğunu tahmin ediyorlar. Berger odanın zeminin bireylerin kemiklerinden oluştuğunu dile getirdi. 

Witwatersrand Üniversitesi Evrimsel Araştırmalar Enstitüsü'ndeki kemik kasasında korunan Homo naledi fosili
Witwatersrand Üniversitesi Evrimsel Araştırmalar Enstitüsü'ndeki kemik kasasında korunan Homo naledi fosili
Slate

Bulunan kemikler çocuktan yaşlıya birçok farklı yaş grubunu da temsil ediyor. Ayrıca veriler yeni türün ilkel ve insan benzeri üyelerin mükemmel bir harmanına sahip olduğunu gösteriyor. İki ayak üzerinde duran bu hominidin boyunun yaklaşık 150 cm olduğu düşünülüyor. Ek olarak H.naledi, ince, güçlü ve kaslı eklemlere sahip. İnce yapısı ve uzun bacakları, türün çok da kiloya sahip olamayacağını gösteriyor. Araştırmacılar yeni türün 45 kilo civarında olduğunu tahmin ediyorlar. 

Uzun olabilir ancak sahip oldukları beyin hacmi şaşırılacak derecede küçük. Çok küçük olan beyinleri, beyni 450 - 550cc büyüklüğündeki bir şempanze beyninden biraz daha büyük olan bir australopit dişisininki ile hemen hemen aynı büyüklükte. Bireylerinin dişisi ve erkeği arasındaki fiziksel boyut farkı da yok denilecek kadar az. Ayrıca bireyler arasındaki benzerliğin, ikiz insanların birbirine benzediği derecede benzer olduğunu belirtiyor Berger. Bu yüzden de bulunan bireylerin yakın akraba olduğu düşünülüyor. 

H.naledi'nin uzuvlarına baştan aşağı bakıldığında ilkel primatlardan modern primatlara geçiş görülebiliyor. Omuzlara ve kalça kemiğine bakıldığında ilkel bir primata benzetilebilecek olan tür, sahip olduğu el ve ayaklar ile şaşılacak derecede insana benziyor. Ancak parmakları bizimkilerden çok daha eğimli. Bu da yiyecekleri ve avları daha iyi kavramalarına yardımcı olmuş olabilir. Omuzlarını ise bizim hareket ettirdiğimizden daha rahat hareket ettirebiliyorlardı, buda tırmanmak ile meşgul olduklarının bir göstergesi. Zemine temas eden ayakları ise neredeyse bizimkinden ayırt edilemez derecede.

Peki, bu bireyler bu kadar derin ve ulaşması bir o kadar zor olan yere nasıl ulaştılar? "Zor"u küçümsemeyelim, çünkü ekibin söylediğine göre oraya ulaşılabilecek tek açıklık 17.5 cm genişliğinde ve başka da girilecek yer yok. Orada herhangi başka kemirgen ya da kuş türünün kemikleri de bulunmuyor. Ne kadar zor bir yer olduğunu siz düşünün! 

Tüm senaryolar düşünüldükten sonra akla elbette büyük bir doğal afet de geliyor. Ancak ekip bunun mümkün olmadığını dile getiriyor, çünkü verilere göre bu tür ölülerini kasıtlı olarak ve defalarca buraya getirmiş. Şimdiye kadar bunun sadece Homo sapiens'e ait olduğunu düşünüyorduk! Berger birçok soru yöneltiyor:

Bu bizler için ne ifade ediyor? Zaten yaşam ağacımızda var olan ölüyü gömmek bizlere miras mı kaldı? Ya da şöyle soralım, ölüyü gömmeyi onlar mı icat etti?

Son soruyu türün beyin büyüklüğünü göze alarak düşünmek ise gerçekten akıllara durgunluk verici. 

Elbette sorular burada bitmeyecek. Oda tamamen karanlığa gömülü. Bireyler ince ve birçok köşeye sahip bu yolda yerlerini nasıl tespit ediyorlar? Berger bir soru daha yöneltiyor:

Ateşin kontrol edildiğine dair bulduların bu bölgeden sadece 800 metre ötede olması bir tesadüf mü? Bu bir spekülasyon... Ancak hayvanlar karanlığa girmekten çekinir.

Cenaze törenlerini bir kenara bırakırsak davranışları hakkında neler biliyoruz? Bu soruyu "hiçbir şey" diyip gülerek cevap veriyor Berger ve şunları ekliyor: 

Vücutlarına bakarak onların da bizler gibi uzun yürüyücüler olduklarını çıkarabiliriz. Bunun da bizlere özgü olduğunu düşünüyorduk. Parmaklarına bakarak ise tırmanıcı olduklarını söyleyebiliriz, ancak nelere tırmanıyorlar, bu da bir soru işareti. Şunu net olarak söyleyebiliriz ki bu eller ağaca tırmanan ellere pek benzemiyor.

Bunları bir kenara bırakırsak, fosillerin kaç yıllık olduğunu bilmiyoruz, türün ne kadar süre var olduğunu da. En az 2 milyon yıl, hatta 3 milyon yıla yakın olduğunu düşünülüyor. Hatta Berger türün cinsimizin ilk türü olmaya aday olduğunu belirtiyor. 

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 7
  • Tebrikler! 4
  • Merak Uyandırıcı! 4
  • Bilim Budur! 3
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 3
  • İnanılmaz 2
  • Korkutucu! 2
  • Güldürdü 1
  • Umut Verici! 1
  • Üzücü! 1
  • Grrr... *@$# 1
  • İğrenç! 1
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Türev İçerik Kaynağı: IFLS | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 29/10/2020 08:54:45 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/3865

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Antikor
Kök Hücre
Epistemik
Taksonomi
Kuyruksuz Maymun
Mantar
Sıcaklık
Evrimsel
Zihin
Hastalık Kontrolü
Analiz
Genetik Mühendisliği
Gerçek
Test
İletişim
Maske
Evrimleşme
Dişler
Oksijen
Oyun Teorisi
Mucize
Kadın
Bakteri
Tarih
Kanser Tedavisi
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Bilim, bizler daha insan olmayı bile hak etmemişken bizleri tanrı kılmıştır.”
Jean Rostand
Geri Bildirim Gönder