Bilim İnsanı Nedir? İyi Bir Bilim İnsanının Özellikleri Nelerdir?

Bilim İnsanı Nedir? İyi Bir Bilim İnsanının Özellikleri Nelerdir?
Çağrı Mert Bakırcı Editör Çağrı Mert Bakırcı  AlevGünal 2. Yazar Alev Günal  MahmutTaş Görsel Düzenleme Mahmut Taş  ŞuleÖlez Görsel Çevirmeni Şule Ölez
12 dakika
49,140 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat

Sağlığımız ve her türlü teknolojimiz de dahil olmak üzere sahip olduğumuz hemen hemen her şeyi bilime ve onu icra eden bilim insanlarına borçluyuz. Dünü değiştiren, bugünü şekillendiren ve yarını tasarlayanlar onlar. Onlara verilen değer, bu değerin niteliği ve içeriği gibi konular son derece tartışmalı olsa da, yeryüzünde saygıyı en fazla hak eden çalışma sahalarının başında bilimsel araştırma sahaları geldiği kuşkusuz. Onları daha iyi anlamalı, daha fazla desteklemeli, daha fazla el üzerinde tutmalıyız.

Bunu bireysel seviyede tutarak yapmak mümkün olduğu gibi, bilim insanı popülasyonlarını analiz ederek de tespitlerde bulunmak mümkün. Örneğin, hangi bilim, teknoloji, mühendislik ve matematik (BTMM) alanları revaçta? Neden? Bunların trendleri nelerdir, ne yönlere doğru gitmektedir? Bu gidişatı etkileyen toplumsal faktörler nelerdir? Bu toplumsal faktörler, o alanlarda yapılan tanıtımlardan ne kadar etkilenmektedir? İnsanlar tercihlerini bilinçli ve öz deneyimlerine dayanarak mı, yoksa sağdan soldan duyduklarına dayanarak mı yapmaktadırlar? Ülkelerin ve hükümetlerin farklı bilim dallarına yaklaşımları nelerdir? Bunların her biri büyük sorulardır ve bilimin evrimini anlamamız açısından büyük öneme sahiptir.

Bilim İnsanı Nedir?

"Bilim insanı" kelimesi, nesnelerin nasıl çalıştığını ve işlediğini daha iyi anlamak için fiziksel dünyanın çeşitli yönlerini araştıran ve inceleyen kişileri tanımlamak için kullanılan genel bir terimdir. Bilim, tek bir meslek değildir; pek çok bilim uzmanlığı vardır. Bununla birlikte, her bilim insanı, tüm yeni keşiflerin sadece spekülasyon değil gerçeklere dayalı olmasını sağlayan katı bir kurallar dizisi olan "bilimsel yöntemi" izler.

Reklamı Kapat

Örneğin; bir biyokimyager canlıların kimyasal ve fiziksel prensiplerini ve biyolojik süreçleri inceler, bir biyolog yaşamı ve canlı organizmaları inceler, bir moleküler biyolog hücrelerin yapılarını ve işlevlerini moleküler düzeyde araştırır ve inceler. Bir paleontolog ise organizmaların fosilleşmiş kalıntılarını inceler. Bu saydığımız bilim dallarının yanında, her birinin konusu, araştırma alanı farklı olan birçok bilim dalı vardır. Bilimin dallarının önemli bir kısmını tek bir sayfada görmek için, Bilim Ağacı projemize uğrayabilirsiniz.

Bilim insanları, dünyayı incelemek için gözlemleme, çıkarım yapma, tahmin etme, sınıflandırma, değerlendirme ve modeller yapma gibi becerileri kullanırlar. Doğuştan her insanda olan merak duygusu, bazı insanlarda ilerleyen yaşlarda da devam eder. Merak duygusunu perçinleyen; soru sorma, araştırma, cevaplarla tatmin olmama, daha derin araştırmalar yapma istekleri, bilim insanlığına kadar uzanabilir.

Jacques Cousteau (Deniz araştırmacısı, gezgin, çevreci, film yapımcısı, girişimci, fotoğrafçı ve yazar)
Jacques Cousteau (Deniz araştırmacısı, gezgin, çevreci, film yapımcısı, girişimci, fotoğrafçı ve yazar)

Bu bakımdan bilim, tam olarak bir meslek değildir, bir yaşam biçimidir. Klasik gibi gelebilir bu cümle başta; ancak zamanla anlayacaksınız. Aktif olarak bilim yapmak hayatınızın anlamı ve tek mesleğiniz olabilir veya bir süre doktora yapıp daha sonra başka mesleklere yönelmek isteyebilirsiniz. Bir dönem için heyecanına ortak olduğunuz bilim dünyası, isminizin sonuna eklenen "Ph.D." ile beraber, sizi bırakmayacaktır nasıl olsa...

Bu görselde, bilimi en çok etkileyen unsurlardan ikisi olan "alan seçimi" ve "cinsiyet dağılımı" konuları incelenmektedir.
Bu görselde, bilimi en çok etkileyen unsurlardan ikisi olan "alan seçimi" ve "cinsiyet dağılımı" konuları incelenmektedir.
Visually

Türkiye'de veya yurtdışında akademik kariyer için neler yapılması gerektiği ile ilgili internette birçok yazı bulabilirsiniz. Örneğin kısa, öz ve güvenilir bir kaynak olarak Bahri Karaçay’ın şu yazısı önemli bir örnektir. Zaten zamanı geldiğinde, bu deneyime sahip olan kişilere sorarak da öğrenebilirsiniz.

Ancak sorun, o zamanı getirmekte, o zamanın gelişine hazırlanmakta... Bu hazırlıklar (sınavlara ve bilim hayatına genel olarak) zaman alan şeyler. Bilim insanı olmak, askere gitmemek veya Türkiye’de kalmamak için yapılabilecek bir şey değil. Eğitim müfredatımızın yeterliliğini tartışmıyorum. Şartlar ne olursa olsun kendimizi geliştirmemiz gerekiyor. Ama nasıl?

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Aktif Bir Bilimsel Kariyer İçin Neler Yapmak Gerekir?

Aktif bir bilimsel kariyer için, lisede iken, belki daha bile erken başlamanız gerekebilir. Aktif bir şekilde iş başvurularını yapmak için değil, bilim insanı olmak için gereken alt yapıyı sağlamak için, ne kadar erken başlarsanız o kadar iyi olur. Okullardaki eğitim ve öğretim, genel olarak öğrencileri hazırlıyor zaten.

Bilim insanı olmak için öncelikle belli bir hayat bakışı edinmek gerekir. Çok insan üstü özellikler değil bunlar. Buyurun bakalım:

  1. Azim. Azimli olacaksınız. Başladığınız bir işi öyle kolayca, ilk zorlukta bırakmayacaksınız. Diyelim ki, bir azimle bir süre uğraştığınız bir proje (mesela hazırlandığını bir kompozisyon yarışması) istediğiniz gibi sonuçlanmadı. O akşam üzüleceksiniz. Ertesi sabah uyanıp, nereyi daha iyi yapabileceğinizi düşünecek ve bir sonraki projeye bakacaksınız.
  2. Disiplin. Disiplinli ve organize bir şekilde çalışmanız gerekiyor. Bilgisayarınızdaki dosyaların düzgün bir şekilde organizasyonuna alıştırın mesela kendinizi. Planlı programı çalışmaya, spora, arkadaşlara, okumaya, yazmaya, aileye, düzenli zaman ayırmanız gerekiyor. Bu hayatınızda kendinize yapacağınız en büyük iyilik.
  3. Dürüstlük. Burada çok ciddi bir şeyden bahsediyorum. Sonuçları ne olursa olsun, doğruyu söylemekten bahsediyorum. Sanmayın ki özel hayatınızda arada bir söylediğiniz beyaz yalanlar, bilim insanı olmanızı etkilemez. Etkiler. Yalan alışılan bir şeydir. Sonuçları ne olursa olsun, her durumda doğruyu söylemeniz gerekiyor. Ancak bu şekilde, bilimsel aktivitelerinizde saygın olabilirsiniz. Eğer bilim insanları deneyleri ve sonuçları hakkında tamamen dürüst olmazsa, bilim bu kadar üstün olmazdı.
  4. Meraklılık ve heyecan. Her konuya merak duyabilirsiniz. Size anlatılan her konuyu, tam anlamıyla anlamak adına, doğru sorular sormalısınız. Çünkü merak böyledir, tek bir konuya merak duymazsınız, her şeye duyarsınız. Merakınızı dindirecek bilgiye erişince yolunuza devam edersiniz. Ama bazen, bazı konular sizi heyecanlandırır. Daha çok bilmek istersiniz. O konularda okuduğunuz zaman böyle kalbinizde hissedersiniz heyecanı. Bu heyecanı ne kadar erken bulursanız o kadar şanslısınız!
  5. Sorgulama. Her şey sorgulanabilir, sorgulanmalıdır. Merak ettiğiniz bir konuda aldığınız bilginin kaynağını, doğruluğunu daima sorgulamalısınız. Verilen her bilgiyi sorgulamalısınız. Sorgulamalarınızı belli değişkenlerle oynayarak sınayabiliyorsanız, ne mutlu, deney yapıyorsunuz! Sorgulamalarınızın en acımasızını kendinize yapmalısınız. Gün içinde aldığınız kararları, yaptıklarınızı ve yapmadıklarınızı, söylediklerinizi ve yazdıklarınızı, düşündüklerinizi, devamlı sorgulamalısınız. Neden ve nasıl yaptığınıza dair açık cevaplarınız olmalı. Sorgulamaya o kadar alışmalısınız ki, her zaman buna açık olmalısınız. Biri sizi herhangi bir konuda eleştirdiğinde, anlamaya çalışın hemen. Müthiş, biri sizi sorguluyor! Kendi kendinize zaten yapıp, belki de göremediğiniz bir şeyi görmenizi sağlayacak bir fırsat. Kesinlikle demek değil ki ‘bütün eleştirileri kabul edin’, ama eleştiriye açık olun, sorgulanmaya açık olun, tartışamaya açık olun. Belki de sonunda kimse fikrini değiştirmeyecek, ne güzel! Herkes aynı fikirde olsa, nasıl sorgulardık birbirimizi ve kendimizi. Farklılık güzeldir, renktir.

Bu özellikleri hayat tarzı olarak belirlerseniz, istediğiniz her konuda, bir bilim insanı olmak için gereken her şeyiniz vardır.

Ve tüm bunlar, merak duygusuyla başlar. Burada, ebeveynlere çok büyük rol düşmektedir. Çünkü insan bebekleri, 2 ile 5 yaş arası yaklaşık 40.000 soru sorarlar. Eğer bu soruları sormaktan caydırılacak olurlarsa, ilerleyen yaşlarda çevrelerinde olan biteni normal ve sorgulanmaya değmez olarak kabulleniriz, şaşırmayı ve soru sormayı bırakırız ve bu noktadan itibaren merak duygumuz da körelmeye başlar. Ancak soru sormaya devam edenler, cevaplarının peşinden koşanlar için bilim insanı olmanın yolu açılır.

Reklamı Kapat

Dr. Cartmill son derece başarılı ve tanınmış bir antropologdur. İnsanlar ve diğer hayvan türlerinin evrimi ile evrimsel biyoloji felsefesi hakkında çok sayıda atıf almış 100'den fazla makale yayınlamıştır. Atasal primatların evrimi konusunda çalıştığı gibi, üst düzey primatların kökenleri ve birbirleriyle olan akrabalıkları, ön maymunların anatomisi, erken insansıların adaptasyonları, dört ayak üzerinde yürüme, kafatası evrimi ve bilim felsefesi üzerine devrimsel çalışmalara imza atmıştır. 1993 yılında yazdığı ödüllü "Sabaha Karşı Ölüme Bir Bakış" başlıklı kitabında insan evriminde avlanmanın yeri ile ilgili olarak son derece kıvrak bir zekaya dayanan eleştiriler getirmiştir ve konuyu analiz etmiştir. 2009 yılında yayımlanan "İnsanın Soy Hattı" kitabının eş yazarıdır. Ayrıca Dünya'nın en önde gelen dergilerinden Science'ı çıkaran Amerikan Bilimin İlerleyişi Derneği üyesidir, Amerikan Fiziksel Antropologlar Derneği'nin eski başkanıdır, International Journal of Primatology dergisinin kurucu eş-editörüdür ve International Journal of Physical Anthropology dergisinin eski baş editörüdür. Aynı zamanda üstün animasyon tasarlama becerileriyle ve öğrencileri arasında son derece popüler olan espri anlayışıyla bilinmektedir.
Dr. Cartmill son derece başarılı ve tanınmış bir antropologdur. İnsanlar ve diğer hayvan türlerinin evrimi ile evrimsel biyoloji felsefesi hakkında çok sayıda atıf almış 100'den fazla makale yayınlamıştır. Atasal primatların evrimi konusunda çalıştığı gibi, üst düzey primatların kökenleri ve birbirleriyle olan akrabalıkları, ön maymunların anatomisi, erken insansıların adaptasyonları, dört ayak üzerinde yürüme, kafatası evrimi ve bilim felsefesi üzerine devrimsel çalışmalara imza atmıştır. 1993 yılında yazdığı ödüllü "Sabaha Karşı Ölüme Bir Bakış" başlıklı kitabında insan evriminde avlanmanın yeri ile ilgili olarak son derece kıvrak bir zekaya dayanan eleştiriler getirmiştir ve konuyu analiz etmiştir. 2009 yılında yayımlanan "İnsanın Soy Hattı" kitabının eş yazarıdır. Ayrıca Dünya'nın en önde gelen dergilerinden Science'ı çıkaran Amerikan Bilimin İlerleyişi Derneği üyesidir, Amerikan Fiziksel Antropologlar Derneği'nin eski başkanıdır, International Journal of Primatology dergisinin kurucu eş-editörüdür ve International Journal of Physical Anthropology dergisinin eski baş editörüdür. Aynı zamanda üstün animasyon tasarlama becerileriyle ve öğrencileri arasında son derece popüler olan espri anlayışıyla bilinmektedir.

Bakın, dikkatinizi çekmek istiyorum, hiçbir yerde ‘zeka’ veya ‘üstün başarı’ demedim. 1. madde, azim, her türlü zeka seviyesini koşullardan silebilecek kadar önemli. Yani çok zeki ve ama yukarıda özelliklerde pek de iyi değilseniz, çok da müthiş başarılar beklemeyin. Çok azimli ve disiplinli iseniz, başarı kaçınılmazdır, garantisi var. Eğer bir de zekiyseniz, başarı sizi daha çabuk bulabilir. Ama garantisi yok.

"Herkes ölür. Amaç sonsuza kadar yaşamak değildir. Geride, sonsuza kadar yaşayacak bir şey bırakmaktır."
"Herkes ölür. Amaç sonsuza kadar yaşamak değildir. Geride, sonsuza kadar yaşayacak bir şey bırakmaktır."

Şunu da anlamak ve her zaman hatırlamak gerek: Bugün elimizde var olan hemen hemen her şeyi bilime ve teknolojiye borçluyuz. Ancak bilim ve teknoloji, durduğu yerde çıkan şeyler değil. Tarihte ve bugün, merakı peşinden giden, insanlık için iyi bir şeyler yapmak isteyen, araştırma tutkusuyla yanıp tutuşan insanların teri, emeği, çabası sayesinde ortaya çıkan şeyler. Dolayısıyla bunlardan faydalanıp da, bunları mümkün kılanları tanımamak bize vefasızlık gibi geliyor. Bu nedenle gelin hayatımızı değiştiren birkaç bilim insanını tanıyalım:

Daha önce başkaları tarafından söylenmiş olsa da Newton ile özdeşleşen ve gerçekten de Robert Hooke'a gönderdiği bir mektupta sarf ettiği bu harika sözü, günümüze de ışık tutuyor. Eğer ki daha uzakları görmek istiyorsak, kendimizden önce gelenlerin omuzlarından bakmamız gerekiyor. Bilimin birikerek günümüze gelen verilerini kullanıp, onların üzerine kendi verilerimizi ve zekamızı katarak geleceği şekillendirmemiz, öngörmemiz gerekiyor.
Daha önce başkaları tarafından söylenmiş olsa da Newton ile özdeşleşen ve gerçekten de Robert Hooke'a gönderdiği bir mektupta sarf ettiği bu harika sözü, günümüze de ışık tutuyor. Eğer ki daha uzakları görmek istiyorsak, kendimizden önce gelenlerin omuzlarından bakmamız gerekiyor. Bilimin birikerek günümüze gelen verilerini kullanıp, onların üzerine kendi verilerimizi ve zekamızı katarak geleceği şekillendirmemiz, öngörmemiz gerekiyor.
Science Dump

Bilimde Azim Neden Önemlidir?

Yukarıda, azimden söz ettik. Azmin bilimdeki önemini anlatmak adına, 3 örnekten söz edebiliriz:

Stephen Hawking: Engeller Yıldırmadı!

Yirmi yaşında motor nöron hastalığınız (ALS) olduğu ve yaşamak için sadece birkaç yılınız olduğu söylense nasıl tepki verirsiniz? Bu kişi, 1963'te Stephen Hawking'di. Yine de yarım yüzyıl boyunca fizikte devrim yarattı.

Reklamı Kapat

Stephen Hawking, evren anlayışımızı değiştirdiği için bir ilham kaynağıdır. Ayrıca, en çok satan kitabı A Brief History of Time ile bilimi geniş kitleler arasında popüler hale getirmeyi başarmıştır. Stephen Hawking’in hayatının ve çalışmasının başarılı olduğunu söylemek yetersizdir. İşte olağanüstü yaşamından ve bize ilham verebilecek başarılarından 8 ders:

  • Engelliliğinin üstesinden gelmek için teknolojiyi kullandı.
  • Engelinin araştırmasını durdurmasına izin vermedi.
  • Her zaman merak etmeye devam etti.
  • Mizah anlayışını hiç kaybetmedi.
  • Prensiplerinin arkasında durdu.
  • Asla vazgeçmedi.
  • Zamanı değerli bir kaynak olarak değerlendirdi..
  • Bilgisini her zaman paylaştı.

Isaac Newton: Mutsuz Çocukluğu, Güçlü Kişiliğini Şekillendirmeye Yardımcı Oldu!

Newton, 1642 Noel Günü'nde, çiftçi olan babasının ölümünden birkaç ay sonra, İngiltere'nin Grantham kasabası yakınlarındaki ailesinin evi Woolsthorpe Manor'da erken doğdu. Newton üç yaşındayken annesi, üvey oğul istemeyen zengin bir din adamı olan Barnabas Smith ile evlendi. Newton'un annesi yeni kocasıyla birlikte başka bir köye yerleşti ve küçük oğlunu büyükanne ve büyükbabasının bakımına bıraktı. Annesi tarafından terk edilme deneyimi Newton'u yaraladı ve muhtemelen yalnız, güvenilmez doğasını şekillendirmede bir rol oynadı. Bir yetişkin olarak Newton, işine odaklandı, hobileri yoktu ve hiç evlenmedi. Hatta yıllarca bilimsel ve matematiksel keşiflerinin bir kısmını yayınlasa bile sessiz kaldı. Annesinin, çiftçi olması yönündeki ısrarlarını da dinlemedi.

Daha sonra 1665’te, İngiltere'de veba salgınının ardından, Cambridge Üniversitesi kapılarını kapattı ve Newton'u Woolsthorpe Malikanesi'ne dönmeye zorladı. Bir gün bahçede otururken, bir ağaçtan düşen bir elma gördü ve sonunda evrensel çekim yasasını formüle etmek için, bu olay ona ilham verdi (bu elma, yaygın anlatının aksine, kafasına düşmemiştir). Newton daha sonra elma hikayesini William Stukeley'e aktardı ve o da 1752'de yayınlanan Sir Isaac Newton'un Hayatının Anıları adlı kitabına bu hikayeyi dahil etti.

1669'da, 26 yaşında olan Newton, Cambridge'de matematik profesörü olarak atandı. Newton, üniversitedeki Lucasian profesörlüğünü elinde bulunduran ikinci kişiydi. Yaklaşık 30 yıl Cambridge'de kalmasına rağmen, Newton; öğretime ya da öğrencilerine çok az ilgi gösterdi ve derslerine seyrek katılım vardı. Çünkü Newton’un dikkati kendi araştırmalarına odaklanmıştı.

Newton, diğer araştırma projelerinin yanı sıra, evrenin nasıl çalıştığına dair gizli mesajlar bulmak için İncil'i de analiz etti. Ayrıca simyaya ciddi bir ilgisi vardı. Bu merakı araştırmalarına ışık tuttu!

Charles Darwin: Her Şeye Rağmen Merakının Peşinden Gitti!

Darwin’in 1836’da sona eren HMS Beagle gemisiyle beş yıllık dünya turu, ona evrim teorisinin ve doğal seleksiyonun gelişimine katkıda bulunan paha biçilmez araştırmalar sağladı. Bununla birlikte, dönemin tutucu anlayışına ters düşeceğine inandığı için ve bazı ailevi sorunları dolayısıyla Evrim Teorisi'ni 1858'e kadar, İngiliz doğa bilimci Alfred Russel Wallace ile ortak bir açıklama yapana kadar sunmadı. Sonraki yıl Darwin, "Doğal Seleksiyon Yoluyla Türlerin Kökeni" adlı ufuk açıcı çalışmasını yayınladı.

Agora Bilim Pazarı
Biyolojik Bilimlerde Çalışma Metotları (Prof. Dr. Yusuf Kalender)
  • Cilt Bilgisi: Karton Kapak
  • Kağıt Bilgisi: 1. Hamur
  • Basım Tarihi: ŞUBAT 2021
  • Basım Bilgisi: 1.BASKI
  • Sayfa Sayısı: 482
  • Kitap Boyutları: 19,5*27,5
  • ISBN No: 978-605-282-666-9
  • Barkod No: 9786052826669
  • Çıkışo: tarihi: 12.02.2021
Devamını Göster
₺95.00
Biyolojik Bilimlerde Çalışma Metotları (Prof. Dr. Yusuf Kalender)

Hayatı boyunca birçok olumsuzluk yaşadı. Kronik hastalıkları onu yıldırmadı! Tıp bölümü okuduğu üniversiteyi yarım bırakıp Teoloji okumaya karar verdi! Üç çocuğunu kaybetti! Aşırı çalışmaktan kalbinde rahatsızlık meydana geldi!

Jeoloji, zooloji, taksonomi, botanik, paleontoloji, felsefe, antropoloji, psikoloji, edebiyat ve teolojide Darwin'in yazıları, çoğu hala devam eden derin tepkiler üretti. Jeoloji, botanik, coğrafya, zooloji, psikoloji ve bilimsel seyahat yazarlığı alanlarındaki orijinal çalışmaları, onu bilim tarihindeki en özgün ve etkili yazarlardan biri haline getirmiştir. Darwin'in yazıları sonuç olarak hala çok geniş bir okuyucu kitlesinin ilgisini çekmektedir.

Tabii ki sadece bu isimler değil. Bilimde genelde erkeklerin gölgesinde kalan sayısız bilim kadını da, insanlığa çok sayıda katkıda bulunmuş, Evren'e bakış açımızı değiştirmiştir. Bunların aşırı kısaltılmış bir listesini buradaki yazımızda bulabilirsiniz. Kuşkusuz bilim insanları ve bilim olmasaydı, hayatlarımız şu anda olduğundan çok farklı gözükürdü. Aşağıda, bilim ve teknoloji sayesinde ürettiklerimizin yine çok kısaltılmış bir listesini görebilirsiniz.

Visually

Olmasalardı belki olurduk; ancak hayatımız pek de bir şeye benzemezdi.

Bugüne kadar bilime, teknolojiye, insanlığa ve genel olarak canlılığa hizmet sunmuş herkese selam olsun! Siz de onlardan biri olabilirsiniz, olacaksınız!

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 8
  • Merak Uyandırıcı! 6
  • Muhteşem! 4
  • Bilim Budur! 2
  • Umut Verici! 1
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 23/10/2021 21:26:21 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/3259

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
Renk
Kimya
Taksonomi
Canlı
Sahtebilim
Protein
Filogenetik
Genel Görelilik
Kültür
Uzay
İnsan Sağlığı
Süpernova
Teori
İnsanın Evrimi
Asteroid
Zehir
Pandemik
Tüy
Özellikler
Hukuk
Bebek
Canlılık
Yemek
Eczacılık
Manyetik Alan
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın