Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Unutulmaz Bir Dahi: Stephen Hawking (1942-2018)

Unutulmaz Bir Dahi: Stephen Hawking (1942-2018) CNN
Tavsiye Makale
Reklamı Kapat

Bu yazı, Evrim Ağacı'na ait, özgün bir içeriktir. Konu akışı, anlatım ve detaylar, Evrim Ağacı yazarı/yazarları tarafından hazırlanmış ve/veya derlenmiştir. Bu içerik için kullanılan kaynaklar, yazının sonunda gösterilmiştir. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Bu haber 2 yıl öncesine aittir. Haber güncelliğini yitirmiş olabilir; ancak arşivsel değeri ve bilimsel gelişme/ilerleme anlamındaki önemi dolayısıyla yayında tutulmaktadır. Ayrıca konuyla ilgili gelişmeler yaşandıkça bu içerik de güncellenebilir.

Ailesinin yaptığı açıklamaya göre, ünlü fizikçi ve çağımızın en büyük dehalarından Stephen Hawking, 76 yaşında hayata gözlerini yumdu. Ölüm sebebi açıklanmamış olsa da, Cambridge/İngiltere'deki evinde "huzur içinde öldüğü" belirtildi. Galilei Gelileo'nun 300. doğum gününde doğmuş olan Hawking, Albert Einstein'ın 139. doğum gününde (ve aynı zamanda Pi Günü'nde) hayata gözlerini yummuş oldu.

"8 Ocak 1942’de, Galileo’nun tam 300’üncü ölüm yıldönümünde doğdum. Ancak tahminimce 2000 diğer bebek de benimle aynı gün doğdu. Onlardan herhangi birinin astronomiye merak sarıp sarmadığını bilemiyorum... Ayaklarınıza değil, gökyüzüne bakın. Gördüğünüz şeylerin mantığını anlamaya çalışın. Evren’in neden var olduğunu düşünün. Meraklı olun." - Stephen Hawking
"8 Ocak 1942’de, Galileo’nun tam 300’üncü ölüm yıldönümünde doğdum. Ancak tahminimce 2000 diğer bebek de benimle aynı gün doğdu. Onlardan herhangi birinin astronomiye merak sarıp sarmadığını bilemiyorum... Ayaklarınıza değil, gökyüzüne bakın. Gördüğünüz şeylerin mantığını anlamaya çalışın. Evren’in neden var olduğunu düşünün. Meraklı olun." - Stephen Hawking

İngiliz teorik fizikçi, karadelikler ve görelilik teorisi ile ilgili yaptığı önemli çalışmalarla bilinmekteydi. Dahası, dünya çapında çok satanlar listesine girmeyi başarmış Zamanın Kısa Tarihi ve Ceviz Kabuğunda Evren gibi kitapların da yazarıydı. Çocukları Lucy, Robert ve Tim, yaptıkları açıklamada şöyle dediler:

"Sevgili babamızın ölümü bizi derinden üzdü. Müthiş bir bilim insanı ve sıradışı bir adamdı. Çalışmaları ve ismi uzun yıllar boyunca yaşayacaktır. Bize bir keresinde, 'Eğer ki sevdiğiniz insanların evi olmasaydı, evren pek de anlamlı olmazdı.' demişti. Onu sonsuza dek özleyeceğiz."

Stephen Hawking'e, 20'li yaşlarında sürdürdüğü doktora çalışmaları sırasında ALS (Lou Gehrig Sendromu) teşhisi kondu ve sadece 2-3 sene yaşayacağı belirtildi. Ancak gördüğü sıradışı tıbbi ve ailevi destek sayesinde Hawking, 76 yaşına kadar yaşamayı başararak hem herkesi şaşırttı, hem de insanlığa müthiş katkılar yapmayı başardı. BBC'ye 2017 yılında verdiği bir röportajda şöyle demişti:

75 yaşına erişeceğimi hiç tahmin etmezdim. Ardımda bırakacaklarım üzerine derinlemesine düşünme fırsatı bulduğum için kendimi şanslı hissediyorum.
"Evren’de uzaylı yaşamının epey bol olduğunu düşünüyorum. Ancak zeki yaşamın o kadar da sık bulunmadığı kanısındayım. Bazılarına göre bu tip yaşam daha Dünya’da bile ortaya çıkmamıştır."  Stephen Hawking
"Evren’de uzaylı yaşamının epey bol olduğunu düşünüyorum. Ancak zeki yaşamın o kadar da sık bulunmadığı kanısındayım. Bazılarına göre bu tip yaşam daha Dünya’da bile ortaya çıkmamıştır." Stephen Hawking

Hawking: Kıvrak Bir Zeka, Tuhaf Bir Espri Anlayışı

Hawking'in kıvrak zekası, fizikle ilgili öngörüleri ve tuhaf espri anlayışı, Hawking'i ALS hastalığı yüzünden tekerlekli sandalyeye mahkum olmuş ve dijital bir makinanın sesine sahip bir insan olmaktan çok daha öte bir insan kılıyordu. Hawking, son dönemlerde insanlığı Yapay Zeka ve nükleer felaketler gibi tehlikelere karşı uyarmasıyla gündeme gelmişti. Ancak tartışmalar sırasında özellikle işi inada bindirdiği, bir diğer ünlü fizikçi olan Roger Penrose tarafından da anlatılmıştı:

Bir konferans sırasında Hawking, giderek abartılı ve tartışmalı iddialarda bulunmaya başladı. Argümanlarını sanki beni daha da sinirlendirmek için özellikle hazırlıyor gibiydi. Konular oldukça teknikti. Ama Hawking, nihayetinde, beyaz deliklerin, zamanın ters aktığı kara delikler olduğunu iddia etti. Bu, benim için bardağı taşıran son damlaydı. Sonrasında uzunca kavga ettik.

Tuhaf espri anlayışıyla ilgili olaraksa, Hawking'in eski öğrencisi olan, şimdilerde Southampton Üniversitesi profesörlerinden olan Marika Taylor şu örneği veriyor:

Karadeliklerdeki bilgi paradoksuyla ilgili U-dönüşü son derece ilginçtir. Bir gün, bir barda oturmuş, karadeliklerden bahsediyorduk. Hawking'in dijital ses üreticisinin sesini maksimuma getirdiğini fark ettim. Nihayet, şöyle bağırdı: 'Sonunda itiraf ediyorum!'" Tüm bar dönüp ona bakıyordu. "İtiraf ediyorum ki, belki de karadeliklerde bilgi kaybı yaşanmıyordur!" Gerçekten tuhaf bir espri anlayışı vardı.
"Bizler, ortalama bir yıldızın etrafında dönen, önemsiz bir gezegeni üzerinde bulunan, fazlaca gelişmiş bir maymun türüyüz. Ancak biz, Evren'i anlayabiliyoruz. Bu, bizi özel kılıyor."  Stephen Hawking (İngiliz teorik fizikçisi, Albert Einstein Ödülü, Wolf Ödülü, Asturias Prensi Ödülü, Copley Madalyası, Başkanlık Özgürlük Madalyası sahibi; Hawking radyasyonunun kaşifi)
"Bizler, ortalama bir yıldızın etrafında dönen, önemsiz bir gezegeni üzerinde bulunan, fazlaca gelişmiş bir maymun türüyüz. Ancak biz, Evren'i anlayabiliyoruz. Bu, bizi özel kılıyor." Stephen Hawking (İngiliz teorik fizikçisi, Albert Einstein Ödülü, Wolf Ödülü, Asturias Prensi Ödülü, Copley Madalyası, Başkanlık Özgürlük Madalyası sahibi; Hawking radyasyonunun kaşifi)

Stephen Hawking: Tanrı, Dinler ve Ölüm

Hawking, özellikle hayatının ilerleyen evrelerinde, Evren ve Tanrı hakkında daha cüretkar açıklamalar yapmasıyla da biliniyor. 2010 yılında yayınladığı "Büyük Tasarım" isimli kitabında, Evren'in bir yaratıcıya ihtiyaç duymadığını ileri sürmüştü. 2011 yılında The Guardian gazetesine verdiği bir röportajda ise, dini inançların tamamen bireysel rahatlık için uydurulduğunu şu sözlerle anlattı:

Beyni, parçaları bozulduğunda çalışmayı durduracak olan bir bilgisayara benzetiyorum. Bozulmuş bilgisayarlara özel bir cennet ya da ölüm sonrası yaşam yok. Bu, karanlıktan korkan insanların uydurduğu bir peri masalı.

Ölümle ilgili olaraksa şunları söylemişti:

49 yıl boyunca yakında öleceğim beklentisi içinde yaşadım. Ölümden korkmuyorum; ancak ölmek için acelem de yok. Yapmak istediğim çok fazla şey var.

Hawking'in Ölümüyle İlgili Bilim İnsanlarının Tepkileri

Stephen Hawking'in ölümüyle ilgili olarak hem ülkemizin, hem de tüm dünyanın saygın bilim insanları ve bilimseverleri de görüşlerini dile getirdi. Bir kısmını sizler için derledik:

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Sabah sabah ne kötü bir haber! Bilimin popülarize edilmesine ve kozmolojiye yaptığın devasa katkılar için teşekkürler. 'Zamanın Kısa Tarihi'ni ilk okuduğumda 13 yaşındaydım. Şimdi, senin sayende bilim insanı olmuş binlerce kişiden biriyim. Huzur içinde uyu. (Mete Atatüre)
Sevgili hocam Stephen Hawking vefat etti. Kalbim kırık. Huzur içinde uyusun. (Canan Dağdeviren)
Ölümü arkasında entelektüel bir vakum bıraktı. Ama içi boş değil. Bu vakumu, uzay-zaman dokusunu ölçülemez biçimde aşan bir vakum enerjisi olarak düşünün. Stephem Hawking, huzur içinde uyu. 1942-2018 (Neil deGrasse Tyson)

Stephen Hawking ile İlgili İçeriklerimiz

Hawking ile ilgili bugüne dek yayınladığımız içeriklerin tamamına buraya tıklayarak erişebilirsiniz.

Özellikle tavsiye ettiğimiz birkaç yazımız ise şöyle:

Kendisini saygıyla anıyoruz.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 4
  • Tebrikler! 2
  • Bilim Budur! 2
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 2
  • Üzücü! 2
  • Umut Verici! 1
  • Merak Uyandırıcı! 1
  • Korkutucu! 1
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • BBC. Stephen Hawking: Visionary Physicist Dies Aged 76. (14 Mart 2018). Alındığı Tarih: 10 Temmuz 2019. Alındığı Yer: BBC | Arşiv Bağlantısı
  • CNN. Stephen Hawking, Renowned Scientist, Dies At 76. (14 Mart 2018). Alındığı Tarih: 10 Temmuz 2019. Alındığı Yer: CNN | Arşiv Bağlantısı
  • I. Sample. Stephen Hawking, Science's Brightest Star, Dies Aged 76. (14 Mart 2018). Alındığı Tarih: 10 Temmuz 2019. Alındığı Yer: The Guardian | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 27/09/2020 00:58:43 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/5350

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Davranış
Enerji
İnsanlık
Beyin
Matematik
Normal Doğum
Bakteriler
Klinik Mikrobiyoloji
Olasılık
Doğal
Uzay
Uçma
Endokrin Sistemi
Yumurtalık
Bilim İnsanı
Haber
Yok Oluş
İnsanlar
İklim Değişikliği
Kuantum Fiziği
Su Ayısı
Kedi
Genler
Madde
Uzaylı
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Gerçek olmayana inanmak cahilin doğal eğilimidir. Bu eğilimi yenmek için sadece gerçeği yeterince ortaya koymak yetmez, sahte olanın ifşası ve çürütülmesi de önemlidir.”
H. L. Mencken
Geri Bildirim Gönder